Παράταση έως 15 Φεβρουαρίου 2021 για υποβολή υποψηφιοτήτων για νέα μέλη

Παράταση έως 15 Φεβρουαρίου 2021 για υποβολή υποψηφιοτήτων για νέα μέλη

Τα λόγω πανδημίας αυστηρά περιοριστικά μέτρα επιβάλλουν παράταση της καταληκτικής ημερομηνίας της 15ης Δεκεμβρίου, για την υποβολή υποψηφιοτήτων για νέα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων έως τις 15 Φεβρουαρίου 2021.

Πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία αναφέρονται στον ιστότοπο της Εταιρείας: http://www.authors.gr/acceptance.

Η ημερομηνία της Γενικής Συνέλευσης 2021 έχει οριστεί για τις 11 Απριλίου. (Αν δεν υπάρξει απαρτία, η Γενική Συνέλευση θα διεξαχθεί την επόμενη Κυριακή, 18 Απριλίου 2021.)

Τα μέλη  θα ενημερωθούν εγκαίρως, όπως επίσης θα ενημερωθούν, για το αν θα μπορεί να προηγηθεί η εξ αναβολής λόγω πανδημίας Γενική Συνέλευση 2020 ή αν θα χρειαστεί επίσης να διεξαχθεί στις 11 Απριλίου, αναλόγως των υγειονομικών συνθηκών που θα επικρατούν.

Επιστροφή

ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ  ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ ΣΤΗ 17η Δ.Ε.Θ.

"Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου"

ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2020   και ώρα 19:00-20:00

 

Το ποιητικό δρώμενο, με τίτλο τον εμβληματικό στίχο του Ανδρέα Εμπειρίκου,  αναγνώσεις ποίησης και μουσική απόδοση μελοποιημένης ποίησης της Εταιρείας Συγγραφέων, προβάλλεται διαδικτυακά το Σάββατο 21 Νοεμβρίου και ώρα 19:00-20:00 στο πλαίσιο της 17ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Σε βίντεο, ακούγονται να διαβάζουν οι εκλιπόντες ποιητές Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Μανόλης Αναγνωστάκης, Γιάννης Βαρβέρης, Γιάννης Δάλλας, Κική Δημουλά, Νίκος Εγγονόπουλος, Οδυσσέας Ελύτης, Ανδρέας Εμπειρίκος, Τάσος Λειβαδίτης, Γιάννης Ρίτσος, Μίλτος Σαχτούρης, Γιώργος Σεφέρης.

Αναγνώσεις ποίησης από τις/τους βραβευμένες/ους με το βραβείο Γιάννη Βαρβέρη της Εταιρείας Συγγραφέων ποιήτριες/ές Νάντια Δουλαβέρα, Παυλίνα Μάρβιν, Ειρήνη Μαργαρίτη, Παναγιώτη Μηλιώτη, Μαρία Κουλούρη και Δανάη Σιώζιου. Μελοποιημένη ποίηση: Μελίνα Τανάγρη, πιάνο: Ευαγγελία Μαυρίδου 

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα του Συλλόγου Φίλων της Μουσικής/ Μέγαρο Μουσικής Αθηνών χωρίς την παρουσία κοινού λόγω των περιοριστικών μέτρων για την αποφυγή εξάπλωσης της πανδημίας, με την τεχνική υποστήριξη και τη συμπαράσταση του ιστοτόπου Bodossaki Lectures On Demand (www.blod.gr). 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ: Διοργάνωση-συντονισμός: Έλενα Χουζούρη, μέλος Δ.Σ. Εταιρείας Συγγραφέων, χαιρετισμός: Γιώργος Χουλιάρας, Πρόεδρος Δ.Σ. Εταιρείας Συγγραφέων, ηχητικό υλικό: Γιάννης Ευσταθιάδης, βιντεοπροβολές: Παντελής Αναστασιάδης.  

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ  

https://thessalonikibookfair.gr/

https://www.blod.gr/lectures/poiisis-anaptyksi-stilvontos-podilatou/  

Επιστροφή

Το Κρατικό Βραβείο  Ποίησης στην Κύπρο  απενεμήθη στο μέλος της Εταιρείας μας Νάσα Παταπίου

Με ιδιαίτερη χαρά πληροφορηθήκαμε ότι στην Κύπρο το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας στην κατηγορία της Ποίησης για εκδόσεις του 2019 απονέμεται φέτος στην ποιήτρια και μέλος της Εταιρείας μας
Νάσα Παταπίου. Την συγχαίρουμε, όπως και όλους τους βραβευμένους, γι' αυτήν τη διάκριση.

Αναλυτικά: Νάσα Παταπίου, Χρίστος Κυθρεώτης, Κωνσταντία Σωτηρίου, Λουίζα Χριστοδουλίδου, Σάντη Αντωνίου Σάντρα Ελευθερίου και Αναστάσιος Γεωργίου είναι οι βραβευθέντες με τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας για εκδόσεις του έτους 2019, σύμφωνα με ανακοίνωση από τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας (YΠΠΑΝ).

Στην ποίηση, το Κρατικό Βραβείο, για εκδόσεις του έτους 2019, μετά από κατά πλειοψηφία απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στη Νάσα Παταπίου για το έργο της
«Μελουζίνης ενώτια ή Η ωραία που έρχεται» (εκδόσεις Καστανιώτη).

Το σκεπτικό της βράβευσης αναφέρει ότι «η Νάσα Παταπίου με την ποιητική συλλογή της ‘Μελουζίνης ενώτια ή Η ωραία που έρχεται’ εκδιπλώνει και ανασυστήνει τον ποιητικό της κόσμο με μνημονικές εικόνες, δραματικές αλήθειες και ιστορικά στοιχεία, τα οποία εμποτίζονται με λατρεία για τον γενέθλιο χώρο, ονειροπόληση, ερωτική επιθυμία και πνευματική εξύψωση».

Επίσης, «αποτυπώνει τις ποιητικές εικόνες της με εύφορη διαχρονική αφήγηση, εκλεπτυσμένη μουσικότητα, γλωσσική επάρκεια και ιστορική μνήμη, η οποία εξακτινώνεται συνειρμικά και αισθητικά στον χώρο του φανταστικού, του μυθικού, του παράδοξου, αλλά και της ρεαλιστικής πραγματικότητας, χωρίς να απουσιάζουν η συμβολική και αλληγορική διάσταση στο όλο έργο της».

Το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για εκδόσεις του έτους 2019, μετά από ομόφωνη απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στον Χρίστο Κυθρεώτη για το έργο «Εκεί που ζούμε» (εκδόσεις Πατάκη).

Το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος/Νουβέλας για εκδόσεις του έτους 2019, μετά από κατά πλειοψηφία απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στην Κωνσταντία Σωτηρίου για το έργο «Πικρία χώρα». (εκδόσεις Πατάκη).

Το Κρατικό Βραβείο Μελέτης (Μονογραφίας)/Δοκιμίου για τη Λογοτεχνία, μετά από κατά πλειοψηφία απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στη Λουίζα Χριστοδουλίδου για το έργο «Όψεις του αρχαιοελληνικού μύθου στην ποίηση του Κυριάκου Χαραλαμπίδη» (εκδόσεις Ηλία Επιφανίου).

Το Κρατικό Βραβείο Νέου Λογοτέχνη, μετά από ομόφωνη απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, δεν απονέμεται.

Το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά για εκδόσεις του έτους 2019, μετά από κατά πλειοψηφία απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στη Σάντη Αντωνίου για το έργο ‘Η κλωστή της υπομονής’ (έκδοση Δήμου Αθηένου)».

Το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μεγάλα Παιδιά και Εφήβους για εκδόσεις του έτους 2019, μετά από κατά πλειοψηφία απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στον Αναστάσιο Γεωργίου για το έργο «Αναζητώντας την έμπνευση» (εκδόσεις Πηγή).

Τέλος, το Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης Λογοτεχνικού Βιβλίου για Παιδιά και Εφήβους για εκδόσεις του έτους 2019, μετά από ομόφωνη απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στη Σάντρα Ελευθερίου για την εικονογράφηση του έργου «Ο γύρος του χρόνου με ποιήματα: Μια ανθολογία ποίησης για παιδιά» (ανθολόγος Μαριγώ Αλεξοπούλου, εκδόσεις Μεταίχμιο).

Επιστροφή

Θάνατος  Νίκου Μπελογιάννη

Θάνατος του Νίκου Μπελογιάννη

Η Εταιρεία Συγγραφέων πενθεί την απώλεια ενός από τους σημαντικότερους ευεργέτες της, του Νίκου Μπελογιάννη, γιο του ιστορικού στελέχους της Αριστεράς Νίκου Μπελογιάννη, μετά την εκτέλεση του οποίου γεννήθηκε και γι αυτό πήρε και  το όνομα, και ανιψιό της Διδώς Σωτηρίου.

Ο Νίκος Μπελογιάννης, μαζί με τη θεία του που ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων, τη Διδώ Σωτηρίου, είχαν δωρίσει το σπίτι τους, στην οδό Κοδριγκτώνος 8, στο Υπουργείο Πολιτισμού με την προϋπόθεση να εδρεύει εκεί η Εταιρεία. Έκτοτε, τα γραφεία της Εταιρείας Συγγραφέων φιλοξενούνται στο ιστορικό αυτό διαμέρισμα, στο οποίο, όπως είχε αναφέρει ο Νίκος Μπελογιάννης σε συνέντευξή του * «συγκεντρώνονταν διανοούμενοι της αριστεράς, όπως ο Βάρναλης, η Γαλάτεια Καζαντζάκη, ο Τάσος Βουρνάς, ο Στάθης Δρομάζος, η Άλκη Ζέη και πολλοί καλλιτέχνες».

«Γεννήθηκα», τόνιζε στην ίδια συνέντευξη, «όταν η μητέρα μου ήταν στις φυλακές του Πειραιά, στην οδό Κάστορος, δίπλα τον σημερινό σταθμό του προαστιακού. Ως γνωστόν η μητέρα μου λόγω της εγκυμοσύνης της δεν εκτελέστηκε. Έμεινα μαζί της μέχρι τριών χρόνων. Το μόνο που θυμάμαι ήταν το σφύριγμα του τρένου της γραμμής Πελοποννήσου, που περνούσε. Τρόμαζα. Αργότερα έμαθα ότι κάποιοι μηχανοδηγοί σφύριζαν για να χαιρετήσουν τις πολιτικές κρατούμενες. Μετά με ανέλαβε η αδελφή της μητέρας μου, η Διδώ Σωτηρίου, η οποία με πήγαινε να τη δω στις φυλακές Αβέρωφ , όπου είχε μεταφερθεί. Καθόμαστε σε ένα τεράστιο προθάλαμο με πάγκους και μιλούσαμε.

Η Διδώ με ανέθρεψε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ήταν αγχωμένη, διότι είχε αναλάβει ένα παιδί στη θέση ενός δικού της που δεν θέλησε ποτέ, γιατί ήταν διαρκώς απασχολημένη με πολλά πράγματα. Αφού δεν είχε καν οικιακό ζώο, γιατί δε προλάβαινε να το φροντίσει. Ξαφνικά ανέλαβε ένα παιδί το οποίο έπρεπε να   αναθρέψει «σωστά», σύμφωνα με την κομματική λογική. λόγω του φορτίου που αυτό κουβαλούσε. Έκανε ό,τι μπορούσε για να μην πέσει στην παγίδα, να βρει μια μέση οδό και να με μεγαλώσει με την δέουσα ελευθερία σκέψης και μάθησης. Δεν με ανάγκασε ποτέ να στραφώ προς τον μαρξισμό. Με άφηνε να ανακαλύπτω μόνος μου την πραγματικότητα».

Ο Νίκος Μπελογιάννης είχε σπουδάσει χημικός μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο.

Στους οικείους του στέλνουμε τα πιο ειλικρινή μας συλλυπητήρια.

* (http://www.authors.gr/posts/view/anaskafes/home)

Επιστροφή

Ποιητικό δρώμενο της Εταιρείας Συγγραφέων/ Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου

Αίθουσα του Συλλόγου Φίλων της Μουσικής/ Μέγαρο Μουσικής Αθηνών  
Διαδικτυακή αναμετάδοση από BLOD στον σύνδεσμο:

https://www.blod.gr/lectures/poiisis-anaptyksi-stilvontos-podilatou/             

 

Ποιητικό δρώμενο, με τίτλο τον εμβληματικό στίχο του Ανδρέα Εμπειρίκου «η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου», παρουσίασε η Εταιρεία Συγγραφέων στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Φίλων της Μουσικής χωρίς την παρουσία κοινού λόγω των περιοριστικών μέτρων για την αποφυγή εξάπλωσης της πανδημίας. Η εκδήλωση, την οποία διοργάνωσε και συντόνισε η συγγραφέας και μέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας Συγγραφέων Έλενα Χουζούρη, μαγνητοσκοπήθηκε από την BLOD του Ιδρύματος Μποδοσάκη (Bodosakis Lectures on Demand) και μπορείτε να την παρακολουθήσετε εδώ: https://www.blod.gr/lectures/poiisis-anaptyksi-stilvontos-podilatou/             

Οι Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Μανόλης Αναγνωστάκης, Γιάννης Βαρβέρης, Γιάννης Δάλλας, Κική Δημουλά, Νίκος Εγγονόπουλος, Οδυσσέας Ελύτης, Ανδρέας Εμπειρίκος, Τάσος Λειβαδίτης, Γιάννης Ρίτσος, Μίλτος Σαχτούρης και Γιώργος Σεφέρης ανασυνθέτουν το πρόσωπο και τη μνήμη της ποίησης, σε βιντεοπροβολές τις οποίες επιμελήθηκε ο Παντελής Αναστασιάδης. Το ηχητικό υλικό προσέφερε ο συγγραφέας Γιάννης Ευσταθιάδης. Υπεύθυνη Τύπου είναι η Ελένη Καρρά.

Η ποίηση όμως ανήκει και στο μέλλον. Οι βραβευμένοι με το «Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη» της Εταιρείας Συγγραφέων για το πρώτο τους ποιητικό βιβλίο Νάντια Δουλαβέρα, Παυλίνα Μάρβιν, Ειρήνη Μαργαρίτη, Παναγιώτης Μηλιώτης, Μαρία Κουλούρη και Δανάη Σιώζιου διαβάζουν επί σκηνής αγαπημένα, δικά τους και άλλα, ποιήματα. Η Μελίνα Τανάγρη ερμηνεύει μελοποιημένη ποίηση, συνοδεία της Ευαγγελίας Μαυρίδου στο πιάνο.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, ποιητής Γιώργος Χουλιάρας, τονίζοντας ότι: «Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια … Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη...», έχει πει ο Ανδρέας Εμπειρίκος, ο εμβληματικός στίχος του οποίου «Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου» είναι ο τίτλος της εξ αναβολής, από τον Μάρτιο 2020 λόγω της πανδημίας, εκδήλωσης της Εταιρείας Συγγραφέων. Τι είναι άλλωστε η ποίηση, αν δεν είναι μια διαρκής αναβολή του θανάτου, «το τραγούδι που ξεγελά τον χρόνο», όπως έλεγε ο Αντρέ Μπρετόν.

«Είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας», έχει επίσης πει ο Ανδρέας Εμπειρίκος. Η ποίηση έρχεται από μακριά και ανήκει στο μέλλον. Η εκδήλωση συνδέει ό,τι πέρασε, που αποτυπώνεται σε ποιήματα εκλιπόντων μελών της Εταιρείας, με όσα έρχονται, που εκπροσωπούν ποιήτριες και ποιητές που βραβεύτηκαν για το πρώτο τους βιβλίο με το Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη της Εταιρείας Συγγραφέων. Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης καθιερώθηκε από την UNESCO άλλωστε μετά από πρόταση της Εταιρείας Συγγραφέων.

«Η ποίησις είναι το καταφύγιο που φθονούμε», έλεγε ο Καρυωτάκης, και απόκριση ίσως στην πρόταση του Πωλ Βαλερύ πως «η ποίηση είναι ανάπτυξη ενός επιφωνήματος» αποτελεί ο στίχος του Ανδρέα Eμπειρίκου από το ποίημα «Ο πλόκαμος της Αλταμίρας» στη συλλογή «Ενδοχώρα»: «Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου. Μέσα της όλοι μεγαλώνουμε …  Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος».

Η εκδήλωση είναι αφιερωμένη στη μνήμη εκλιπόντων ποιητών. 

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τις ευχαριστίες της προς χορηγούς και υποστηρικτές και ιδιαίτερα προς το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού για τη στήριξη δράσεων που προβάλλουν τον θεσμό των βραβείων της Εταιρείας Συγγραφέων σε αναγνωρισμένους και πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς.
 

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης & Εταιρεία Συγγραφέων

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Το φθινόπωρο του 1997 ο ποιητής Μιχαήλ Μήτρας πρότεινε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων να οριστεί μια ημέρα για τον εορτασμό της ποίησης στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες. Την πρόταση υιοθέτησε το ΔΣ, με πρόεδρο τότε της Εταιρείας τον ποιητή και κριτικό Κώστα Στεργιόπουλο, ενώ η ποιήτρια και μέλος του Δ.Σ. Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η  Μαρτίου, καθώς συμπίπτει με την εαρινή ισημερία. Η πρώτη Ημέρα Ποίησης στην Ελλάδα γιορτάστηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά με μεγάλη επιτυχία. Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO και αργότερα πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Με τη στήριξη πολλών χωρών, η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε και o εορτασμός Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης καθιερώθηκε από το 2000. 
                                
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.authors.gr/posts/view/pagkosmia-hmera-poihshs-pws-archisan-ola/home

Η Εταιρεία Συγγραφέων, μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1981 με επίτιμο Πρόεδρο τον Οδυσσέα Ελύτη, αποτελεί τον μείζονα φορέα ποιητών, πεζογράφων, δοκιμιογράφων, μεταφραστών, κριτικών και άλλων ανθρώπων του λόγου που γράφουν στα ελληνικά, ενώ αντεπιστέλλοντα και επίτιμα μέλη της αποτελούν διακεκριμένοι νεοελληνιστές και επιφανείς ξένοι συγγραφείς. Εκλιπόντα μέλη της περιλαμβάνουν την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, την Κική Δημουλά, τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Ουμπέρτο Έκο, τον Εμμανουήλ Κριαρά, τον Ζακ Λακαριέρ, τον Δημήτρη Μαρωνίτη, τον Αντώνη Σαμαράκη, τη Διδώ Σωτηρίου, τον Πάτρικ Λι Φέρμορ, τον Σέιμους Χίνι κ.ά. Η Εταιρεία Συγγραφέων αποτελεί φορέα προάσπισης της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης και των πνευματικών και ηθικών δικαιωμάτων των συγγραφέων, προαγωγής, διάδοσης και εκπροσώπησης στο εξωτερικό της ελληνικής λογοτεχνίας και γλώσσας, αλληλεγγύης προς συγγραφείς και διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων εθνικής και διεθνούς εμβέλειας. Δεν υπάρχει πολιτιστικό γεγονός μείζονος σημασίας στην Ελλάδα ή μεγάλου ελληνικού ενδιαφέροντος στο εξωτερικό, στο οποίο να μη συμμετέχουν κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο μέλη της.

Κάθε χρόνο η Εταιρεία απονέμει τέσσερα βραβεία σε αναγνωρισμένους και πρωτοεμφανιζόμενους Έλληνες ή ξένους συγγραφείς που προάγουν τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό. Μετά από πρόταση της Εταιρείας καθιερώθηκε διεθνώς από την UNESCO η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Η Εταιρεία έχει επίσης πλούσια εκδοτική δράση, που περιλαμβάνει ετήσιο Ημερολόγιο με πρωτότυπα κείμενα μελών της. «Λογοτεχνία & Επανάσταση: 1821-2021» είναι το θέμα του Ημερολογίου 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων, ενώ «Λογοτεχνία & μυστήριο: Ελευσίνα» το θέμα του Ημερολογίου 2021 της Εταιρείας Συγγραφέων.

Πληροφορίες για τη δράση της Εταιρείας Συγγραφέων και τα τακτικά, επίτιμα & αντεπιστέλλοντα μέλη της μπορούν να αναζητηθούν στον ιστότοπό της (www.authors.gr). Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση και υπηρετούν αμισθί, συνεπικουρούμενα από εθελοντές. Με έργο αναγνωρισμένης λογοτεχνικής αξίας, υποψήφιοι για μέλη πρέπει να προταθούν από επτά ήδη μέλη της Εταιρείας και να υπερψηφισθούν με αυξημένη πλειοψηφία από τη Γενική Συνέλευση σε μυστική ψηφοφορία. Οι δράσεις της Εταιρείας προάγουν την πνευματική ζωή του τόπου και την ακτινοβολία της διεθνώς.

 20ο ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, 5 MAIOY 2019

ΠΡΟΕΔΡΟΣ:
Γιώργος Χουλιάρας

ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ:
Ιωσήφ Βεντούρας

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ:
Αγγελική Στρατηγοπούλου

ΤΑΜΙΑΣ:
Μαρίζα Ντεκάστρο

ΜΕΛΗ:
Μαρία Κούρση, Φαίδων Ταμβακάκης, Έλενα Χουζούρη

Επιστροφή

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ Ε.Σ. ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΖΙΣΤΙΚΟ ΜΟΡΦΩΜΑ

Η Εταιρεία Συγγραφέων, εκφράζοντας κοινές πεποιθήσεις των συγγραφέων,
αναμένει την καταδίκη των νεοναζιστικών και ρατσιστικών επιθέσεων που θυμίζουν 
όσα ιστορικά έχει υποστεί ο ελληνικός λαός.

Επιστροφή

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΗΣ Ε.Σ.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι,

Επικοινωνούμε μαζί σας για μια σειρά από σοβαρά ζητήματα, ελπίζοντας ότι είστε καλά στις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που ζούμε.

Γενική Συνέλευση & πανδημία

Τα αυξημένα κρούσματα και η παράταση των περιορισμών σε σχέση με τον μέγιστο αριθμό ατόμων που επιτρέπεται να συμμετέχουν σε συναθροίσεις, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι πολλά μέλη της Εταιρείας ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, καθιστούν υγειονομικά αδύνατη τη διεξαγωγή Γενικής Συνέλευσης στις 27 Σεπτεμβρίου στον χώρο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων, όπου πραγματοποιούνται οι Γενικές Συνελεύσεις, καθώς δεν παραχωρείται ημέρα Κυριακή το αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού, το κτήριο του οποίου άλλωστε εκκενώθηκε χθες λόγω κρούσματος.

Ο προσδιορισμός νέας ημερομηνίας της εξ αναβολής λόγω πανδημίας Γενικής Συνέλευσης, που θα ψηφίσει και για τις υποψηφιότητες 2020 νέων μελών, εξαρτάται από τα υγειονομικά μέτρα που θα ληφθούν, ενώ ως πιθανότερες ημερομηνίες της εκλογο-απολογιστικής Γενικής Συνέλευσης μπορούν από τώρα να προσδιοριστούν οι ημερομηνίες 11 ή 18 Απριλίου 2021, καθώς ακολουθεί το Πάσχα στις 2 Μαϊου.

Υπενθυμίζεται ότι πριν από τα μέσα Δεκεμβρίου 2020 πρέπει να έχουν υποβληθεί στην Εταιρεία προτάσεις μελών για υποψήφια νέα μέλη για το 2021, όπως αναλυτικά αναφέρεται στον ιστότοπο http://www.authors.gr/acceptance.

Οικονομικά προβλήματα της Εταιρείας & έκκληση για στήριξη

Η οικονομική κατάσταση της Εταιρείας είναι οριακή, σε σημείο να μη μπορεί να προβλεφθεί αν θα καλύπτεται η μισθοδοσία υπαλλήλου. Με την οικονομική κρίση σταμάτησε η στήριξη από το Υπουργείο Πολιτισμού και η Εταιρεία στράφηκε σε αναζήτηση χορηγιών, οι οποίες όμως έχουν συρρικνωθεί με την πανδημία, που επίσης καθιστά προβληματική την απορρόφηση κονδυλίων που έχουν διασφαλισθεί. Ταυτόχρονα ο ΟΣΔΕΛ υποχρεώθηκε να αναστείλει πολιτιστικές και κοινωνικές δαπάνες, με οδυνηρά αποτελέσματα για την Εταιρεία και τα μέλη της, οι συνδρομές των οποίων είχαν μειωθεί λόγω της κρίσης.

Το ΔΣ βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση χορηγιών, ατόμων και φορέων που θα μπορούσαν να στηρίξουν την Εταιρεία και προσέβλεπε στο να τεθούν τα κρίσιμα αυτά ζητήματα στη Γενική Συνέλευση, η οποία όμως δεν μπορεί να διεξαχθεί για λόγους υγείας.

Το ΔΣ απευθύνει έκκληση στα μέλη

α) Να εξοφλήσουν παλαιότερες οφειλές τους προς την Εταιρεία και τη συνδρομή για το 2020 στον τραπεζικό λογαριασμό της Εταιρείας Συγγραφέων

Alpha Bank IBAN GR 5701 4081 3081 300200 2000 324
(με αιτιολογία το όνομά τους και ενημερώνοντας με email την Εταιρεία για την εξόφληση)

β) Να προχωρήσουν σε έκτακτη ενίσχυση ή δωρεά προς την Εταιρεία, συμβάλλοντας στην επίλυση του οξύτατου προβλήματος λειτουργίας που αντιμετωπίζει, με οποιοδήποτε ποσόν επιτρέπει η οικονομική δυνατότητά τους, στον τραπεζικό λογαριασμό της Εταιρείας 

Alpha Bank IBAN GR 5701 4081 3081 300200 2000 324.
(με αιτιολογία το όνομά τους και ενημερώνοντας με email την Εταιρεία για τη δωρεά)

γ) Να επικοινωνήσουν με την Εταιρεία ή οποιοδήποτε μέλος του ΔΣ για να προτείνουν άτομα και φορείς που θα μπορούσαν και θα επιθυμούσαν να στηρίξουν την Εταιρεία.

Η Εταιρεία θα αναγνωρίσει δημοσίως τη στήριξη αυτή από άτομα εντός και εκτός Εταιρείας ή φορείς, που θα συναπαρτίζουν «αγγέλους της λογοτεχνίας», έχοντας γίνει

Υποστηρικτές (για ποσόν έως 100 ευρώ)

Χορηγοί (για ποσόν άνω των 100 και έως 1000 ευρώ)

Δωρητές (για ποσόν άνω των 1000 έως 5000 ευρώ)

Μεγάλοι δωρητές (για ποσόν άνω των 5000 ευρώ)
 

Επιθέσεις εναντίον της Εταιρείας

Με δημόσια ανακοίνωση, η Εταιρεία έχει εκφράσει τη λύπη της για επιθέσεις εναντίον της από μέλη ή άτομα που δεν είχαν εκλεγεί μέλη της και οι οποίοι, χωρίς προηγουμένως να έχουν επικοινωνήσει μαζί της, ήθελαν να επιβάλουν δική τους ερμηνεία του καταστατικού της, παρακάμπτοντας διαδικασίες που ακολουθεί από την ίδρυσή της.

Αφορμή της εκστρατείας αυτής υπήρξε το ζήτημα της λογοκλοπής, που μαζί με τη λογοκρισία ήταν το θέμα ημερίδας που συνδιοργάνωσαν η Εταιρεία Συγγραφέων και η Κοινωνία των (Δε)κάτων στις 21 Ιανουαρίου 2012, τα πρακτικά της οποίας έχουν εκδοθεί από το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ και είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο της Εταιρείας: http://www.authors.gr/files/_logokrisia-logoklopi.pdf.

Είναι τουλάχιστον περίεργο ότι το ζήτημα δεν ετέθη σε Γενικές Συνελεύσεις που μεσολάβησαν από τότε, αλλά αναμοχλεύθηκε εναντίον της Εταιρείας σε σχέση με εν συνεχεία πρώην μέλη της μετά την απονομή των κρατικών βραβείων φέτος. Το ζήτημα της λογοκλοπής δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται περιστασιακά, αλλά σε σχέση με το νομικό πλαίσιο που παρέχει ο θεμελιώδης νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα (Ν. 2121/93) και οι μετέπειτα συμπληρώσεις του.

Είναι λυπηρή η εκμετάλλευση της αδυναμίας διεξαγωγής, για υγειονομικούς λόγους, Γενικής Συνέλευσης για την ενορχήστρωση επιθέσεων εναντίον της Εταιρείας, ειδικά αυτή την περίοδο. Ποια είναι η επιδίωξη; Μήπως να διασύρεται ένα ιστορικό σωματείο από κάποιους «αγανακτισμένους», που υπεράνω όλων θέτουν τις δικές τους απόψεις; Σχετικά επισημαίνεται ότι η Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών, με επιστολή της προς την Εταιρεία Συγγραφέων, «εκφράζει τη λύπη της για τις άστοχες επιθέσεις που δέχεστε». Βέλη εναντίον πρώην μελών δεν έχουν στόχο. Επομένως, το αν η Εταιρεία Συγγραφέων αποτελεί τον πραγματικό στόχο, θα φανεί από το κατά πόσον θα συνεχιστούν οι επιθέσεις εναντίον της.

Εκδηλώσεις, πρωτοβουλίες, προοπτικές

Εφόσον δεν επιτρέπονται συναθροίσεις πολλών ατόμων στο Μέγαρο Μουσικής, η Εταιρεία Συγγραφέων προχωρεί στη διαδικτυακή παρουσίαση δύο εκδηλώσεων που έχουν ανακοινωθεί για το φθινόπωρο. Πρόκειται για την εξ αναβολής εκδήλωση με τίτλο «Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου» τη Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου, και την τελετή απονομής των Βραβείων 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων την Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου, όταν αναμένεται να είναι έτοιμο το Ημερολόγιο 2021 της Εταιρείας Συγγραφέων με θέμα «Λογοτεχνία & μυστήριο: Ελευσίνα». Σχετική ενημέρωση που θα ακολουθήσει θα παίρνει υπόψη τα υγειονομικά πρωτόκολλα που θα ισχύουν.

Στο πλαίσιο πρωτοβουλιών που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον χορηγών, επαναλαμβάνεται το εγχείρημα προβολής βιβλίων μελών της Εταιρείας για παιδιά και εφήβους, ενώ έχει ήδη κατατεθεί προς έγκριση στο Υπουργείο Παιδείας αίτηση προγράμματος φιλαναγνωσίας της Εταιρείας το οποίο απευθύνεται σε μαθητές κάθε σχολικής βαθμίδας. Για αυτές και άλλες πρωτοβουλίες θα ενημερωθούν αναλυτικά τα μέλη.

Προσβλέπουμε σε προτάσεις για τη στήριξη και λειτουργία της Εταιρείας Συγγραφέων.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Επιστροφή

Η Εταιρεία Συγγραφέων αλληλέγγυα προς την Ένωση Συγγραφέων και το λαό της Λευκορωσίας

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει την αλληλεγγύη της προς την Ένωση Συγγραφέων και το λαό της Λευκορωσίας, αλλά και προς την βραβευμένη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας συγγραφέα Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, σε ανταπόκριση προς την έκκληση για διεθνή αλληλεγγύη υπέρ της κατάπαυσης της βίας εναντίον ειρηνικών διαμαρτυριών και υπέρ της διενέργειας ελεύθερων και δίκαιων εκλογών.

The Hellenic Authors’ Society expresses its solidarity to the Union of Belarusian Writers and the people of Belarus, and also to the Nobel Prize winner for literature, Svetlana Alexievich, in response to the appeal for international solidarity to stop violence directed against peaceful protesters and to hold free, fair and transparent new elections in Belarus.

Επιστροφή

Συγχαρητήρια στην Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου

Συγχαρητήρια στην Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου για την συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή λίστα προτεινόμενων βιβλίων Readers of Europe Reading List 

Με ιδιαίτερα χαρά, σ’ αυτήν την τόσο δύσκολη εποχή, ενημερωνόμαστε για διακρίσεις που αφορούν σε βιβλία μελών μας, όπως η συμμετοχή του μυθιστορήματος της Μαρίας Λαμπαδαρίδου-Πόθου Το Ξύλινο Τείχος (εκδόσεις Πατάκη) στην ευρωπαϊκή λίστα προτεινόμενων βιβλίων Readers of Europe Reading List. Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Πρέσβης κ. Ιωάννης Βράιλας, επέλεξε το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ως την ελληνική πρόταση για τη Readers of Europe Reading List, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Βιβλιοθήκης του Συμβουλίου και σε συνεργασία με την Κροατική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ:

https://www.consilium.europa.eu/en/documents-publications/library/library-blog/posts/readers-of-europe-reading-list-greek-recommendation/?utm_source=dsms-auto&utm_medium=email&utm_campaign=Readers+of+Europe+reading+list+-+Greek+recommendation 

Λίγα λόγια, όπως διατυπώνονται στη σχετική ενημέρωση των εκδόσεων Πατάκη, για τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία Readers of Europe Reading List: 

Με αφορμή την πανδημία του COVID-19 και των συνακόλουθων μέτρων περιορισμού που επιβλήθηκαν στην Ευρώπη, αλλάζοντας δραστικά την καθημερινότητα και τον τρόπο ζωής των πολιτών, η Βιβλιοθήκη του Συμβουλίου, σε συνεργασία με την Κροατική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ (Ιανουάριος – Ιούνιος 2020) εγκαινίασε την πρωτοβουλία Readers of Europe Reading List, σε μια προσπάθεια τόνωσης του ηθικού των Ευρωπαίων πολιτών μέσω της φιλαναγνωσίας, σε αυτό το εξαιρετικά δύσκολο και αβέβαιο για το μέλλον διάστημα που διανύουμε. Η λίστα των βιβλίων συγκροτείται από τις προτάσεις των Μονίμων Αντιπροσώπων των κρατών-μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίοι επιλέγουν ένα αντιπροσωπευτικό λογοτεχνικό έργο της χώρας τους, το οποίο να διαπνέεται από τις πανανθρώπινες αξίες και τα δημοκρατικά ιδεώδη.

Επιστροφή

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ Ε.Σ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΝΤΙΝΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ενός λεπτού σιγή

Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπό σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν᾿ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,

κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τα συλλυπητήριά της για την απώλεια του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που κηδεύεται την Πέμπτη στη Θεσσαλονίκη, όπου είχε γεννηθεί στις 21 Μαρτίου 1931. Η «Εποχή των ισχνών αγελάδων» (1950) ήταν η πρώτη συλλογή του ποιητή, πεζογράφου, κριτικού, μεταφραστή, λαογράφου, συλλέκτη, μελετητή και ερμηνευτή ρεμπέτικων τραγουδιών και εκδότη. Απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, υπήρξε ιδρυτής και διευθυντής του περιοδικού «Διαγώνιος» (1958-1983) και των ομώνυμων εκδόσεων (έως το 1998) και της Μικρής Πινακοθήκης (1974-1995). Το 2011 τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων, που  αρνήθηκε να παραλάβει, παραπέμποντας στο κείμενό του «Εναντίον». «Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία, απ’ το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε … Είμαι εναντίον των βραβείων, γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου … και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας», είχε γράψει περισσότερα από τριάντα χρόνια πριν.

καὶ τί δὲν κάνατε γιὰ νὰ μὲ θάψετε
ὅμως ξεχάσατε πὼς ἤμουν σπόρος

Επιστροφή

Συγχαρητήρια στα μέλη μας που τιμήθηκαν με τα  βραβεία του λογοτεχνικού περιοδικού  “ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ”

Με χαρά πληροφορηθήκαμε ότι οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων (με αλφαβητική σειρά):

Θεόδωρος Γρηγοριάδης (Βραβείο Νίκου Θέμελη), Αλέξης Πανσέληνος (Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο για το σύνολο του έργου του) και Δημήτρης Χουλιαράκης (Βραβείο Ποίησης), βραβεύτηκαν από το λογοτεχνικό περιοδικό «Αναγνώστης».

Τους συγχαίρουμε για την τιμητική αυτή διάκριση.  

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων  για την ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

H χρησιμοποίηση οικουμενικών μνημείων όπως η Αγία Σοφία για ιδιοτελείς επιδιώξεις είναι απαράδεκτη για τους συγγραφείς σε όλο τον κόσμο και κάθε άτομο που πιστεύει σε έναν διάλογο πολιτισμών. 

Η Εταιρεία Συγγραφέων θεωρεί ότι οι ενέργειες αυτές έρχονται σε αντίθεση με την ελευθερία της έκφρασης και μας επιστρέφουν σε περιόδους φανατισμού.

H Εταιρεία Συγγραφέων έχει θέσει  το ζήτημα στο εξωτερικό  επικοινωνώντας με ξένους συγγραφείς και ενώσεις.  

Επιστροφή

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τις επιθέσεις που δέχεται

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τις επιθέσεις που δέχεται

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τις αδικαιολόγητες επιθέσεις που δέχεται, επειδή ακολουθεί διαδικασίες που ισχύουν από την ίδρυσή της. Διαδικασίες μπορούν να τροποποιηθούν μόνο με απόφαση Γενικής Συνέλευσης. Είναι λυπηρό να εγκαλείται η Εταιρεία για αδιαφορία σε καταγγελίες, επειδή σέβεται δεδομένες δημοκρατικές διαδικασίες. 

Η Εταιρεία Συγγραφέων δεν υποκαθιστά την ελληνική δικαιοσύνη, που έχει αρμοδιότητα να κρίνει αν αποδεδειγμένα έχει διαπραχθεί λογοκλοπή. Σε περιπτώσεις που τίθεται θέμα για μέλος της Εταιρείας, η Γενική Συνέλευση αποφαίνεται αν δικαστικά έχει αποδειχθεί, όπως προβλέπει η νομοθεσία, και στο πλαίσιο αυτό ακολουθούν αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου. Η Εταιρεία Συγγραφέων δεν είναι «λογοδικείο» ή στρατοδικείο της λογοτεχνίας.  
Η Γενική Συνέλευση επίσης αποφαίνεται για άλλες περιπτώσεις του άρθρου 10 του καταστατικού της Εταιρείας, σε σχέση με το κατά πόσον μέλη εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. 

Όλοι κρίνονται διαρκώς. Αυτό περιλαμβάνει όσους συκοφαντούν την Εταιρεία Συγγραφέων σε μια περίοδο όταν, διαφυλάσσοντας τον χαρακτήρα της ως ενωτικού σωματείου, εντείνει τις προσπάθειές της για επίλυση των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες συγγραφείς.

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων  για τον θάνατο του Λευτέρη Ξανθόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων, μαζί με όλη την οικογένεια του βιβλίου και του κινηματογράφου, εκφράζει τη θλίψη της για την απώλεια του ποιητή και βραβευμένου σκηνοθέτη Λευτέρη Ξανθόπουλου.

Ποιητικά και πεζά έργα του περιλαμβάνουν τα βιβλία Αντίψυχα, Περιπέτειες πλανόδιου σωματοφύλακα ονείρων, Το κόκκινο δωμάτιο, Σήκωσε το κεφάλι σου πατέρα, Η ορμή του νερού και των υδάτων, Άγγελος των πρώτων ημερών, Γιατί οι γυναίκες δεν αγαπούν τη βροχή, Η έβδομη βροχή, Οι εχθροί και οι φίλοι μου και Γάτες αλλού.

Σκηνοθέτησε το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους «Καλή Πατρίδα Σύντροφε (Beloiannisz)», ταινίες μυθοπλασίας και τηλεταινίες, ενώ ντοκιμαντέρ με θέμα συγγραφείς περιλαμβάνουν τις ταινίες Διαδρομές (Παύλος Ζάννας), Η μεγάλη πομπή (Αλέξης Πανσέληνος), Ποιος είναι ο τρελός λαγός (Μίλτος Σαχτούρης), Σκοτεινός συνωμότης (Μιχάλης Κατσαρός), Καρναβάλι και Καραγκιόζης (Γιάννης Κιουρτσάκης), Κληρονόμος πουλιών (Μίλτος Σαχτούρης), Σπίτι δίπλα στη θάλασσα (Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλος), Ο κήπος με τ' αμέτρητα παράθυρα (Νίκος Εγγονόπουλος), και πρόσφατα αφιερώματα στους Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Νίκο Καζαντζάκη, Κ.Π. Καβάφη, Θοδωρή Καλλιφατίδη κ.ά.   

Στους οικείους του εκφράζουμε τα πιο θερμά μας συλλυπητήρια.

Η πολιτική κηδεία του Λευτέρη Ξανθόπουλου θα γίνει τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2020, στις 11:30, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.
Αντί στεφάνων, η οικογένεια του εκλιπόντος ζητά από φίλους και συγγενείς να πραγματοποιήσουν δωρεές στον Σύλλογο της Καβάλας ΠΝΟΗ για το Παιδί και την Οικογένεια.

Αριθμοί λογαριασμών τραπέζης: 

* ALPHA BANK | IBAN GR66014080008000023220003799
* Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος | IBAN GR8401102150000021529639573        

Επιστροφή

Συγχαρητήρια στα μέλη μας που τιμήθηκαν με τα Κρατικά Βραβεία μετάφρασης και παιδικού βιβλίου 2018

Συγχαίρουμε  τα μέλη μας  που τιμήθηκαν  με τα Κρατικά Βραβεία μετάφρασης και παιδικού βιβλίου 2018:

Αχιλλέα Κυριακίδη ( Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης Έργου Ξένης Λογοτεχνίας στην Ελληνική Γλώσσα για τη μετάφραση του έργου Κουτσό του Χούλιο Κορτάσαρ, εκδόσεις Opera, Αθήνα) 
Βασίλη Παπαθεοδώρου (Κρατικό Βραβείο Νεανικού-Εφηβικού Βιβλίου) για το  έργο με τίτλο Τη νύχτα που έσβησαν τ’ αστέρια, εκδόσεις Καστανιώτη 2018
και
Μαρίζα Ντεκάστρο  (Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά) για το έργο με τίτλο 2651 ημέρες δικτατορίας, εκδόσεις Μεταίχμιο 2018

Επιστροφή

H αποστολή κειμένων για το Ημερολόγιο 2021 παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2020.

Αγαπητοί συν-εταίροι,

λόγω των εκτάκτων περιστάσεων που όλοι γνωρίζουμε, η αποστολή κειμένων για το Ημερολόγιο 2021 παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2020.

Ευχόμαστε δύναμη και υγεία σε όλους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2021

Λογοτεχνία & Μυστήριο
Ελευσίνα: Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021

Σε μια εποχή όπου τα μυστήρια του κόσμου τούτου λύνονται το ένα κατόπιν του άλλου ή καταβάλλονται προσπάθειες για την επίλυσή τους, υπάρχουν κάποια, που φαίνεται ότι δεν μπορούν ή δεν πρέπει να λυθούν ποτέ, όπως τα Ελευσίνια Μυστήρια.

Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι’ άγρια μέντα, σε μια κουκκίδα της τότε γνωστής γης, στην Ελευσίνα, που το όνομά της δηλώνει την έλευση κάποιου σημαίνοντος γεγονότος, την έλευση της περιπλανώμενης Γης Μητέρας για να φέρει το φως και την άνοιξη, εκεί όπου καταλήγει η Ιερά Οδός, τελούνταν επί 2000 χρόνια τα Ελευσίνια Μυστήρια, για τα οποία οι γνώσεις μας είναι αρκετές για να σχηματίσουμε μια ιδέα, η ουσία, όμως, εξακολουθεί να μας διαφεύγει.

Η Εταιρεία Συγγραφέων, με αφορμή την ανάδειξη της Ελευσίνας ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, αφιερώνει το Ημερολόγιο του 2021 στους απανταχού μυστηριώδεις τύπους, αλλά και στους καθ’ οιονδήποτε τρόπο μυημένους, και καλεί τα μέλη της (τακτικά, επίτιμα και αντεπιστέλλοντα) να στείλουν σε ηλεκτρονική μορφή μέχρι τις 30 Ιουνίου 2020 αδημοσίευτα κείμενά τους (ποιήματα, πεζά, δοκιμιακά) σχετικά με το θέμα, που δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 300 λέξεις, στο e-mail της Γενικής Γραμματέως της Εταιρείας Αγγελικής Στρατηγοπούλου a.stratigopoulou@yahoo.gr, η οποία μόλις τα λαμβάνει θα σας στέλνει επιβεβαίωση για τη λήψη τους. Αν για λόγους τεχνικούς δεν λάβετε επιβεβαίωση, μπορείτε να της τηλεφωνείτε για περαιτέρω διευκρινίσεις στο κινητό: 6974395181.

 

 

...

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Κυριάκου Ντελόπουλου

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του πεζογράφου, βιβλιοθηκονόμου, βιβλιογράφου, μεταφραστή και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Κυριάκου Ντελόπουλου. Ο Κυριάκος Ντελόπουλος αφιέρωσε μεγάλο μέρος του συγγραφικού και ερευνητικού του έργου στη θεωρία της Βιβλιοθηκονομίας και της Βιβλιογραφίας, ενώ ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την παιδική λογοτεχνία, και ειδικότερα με τη μελέτη της παιδικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα. Έχει βραβευτεί δυο φορές από την Ακαδημία Αθηνών (το 1995 για το έργο του «Παιδικά και νεανικά βιβλία» του 19ου αιώνα και το 2006 για το έργο του «Νεοελληνικά φιλολογικά ψευδώνυμα»), ενώ το 1998 τιμήθηκε με την ανώτατη διάκριση του Διεθνούς Rotary, το Paul Harris Fellow. Διετέλεσε διευθυντής βιβλιοθηκών του Κολλεγίου Αθηνών και από το 1977 ήταν τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας Καθημερινή. Εργάστηκε επίσης ως σύμβουλος και επιμελητής εκδόσεων και μεταφραστής, ενώ δίδαξε βιβλιολογία στο τμήμα ενηλίκων του Κολλεγίου Αθηνών. Εκτός από ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, ήταν επίσης μέλος της Ένωσης Ελλήνων Βιβλιοθηκαρίων, της Αρχαιολογικής Εταιρείας, του Ομίλου Μελέτης Ελληνικού Διαφωτισμού, του Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και άλλων επιστημονικών σωματείων και εταιρειών.

Στους οικείους του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.

Η κηδεία του Κυριάκου Ντελόπουλου θα γίνει αύριο Τρίτη 26 Μαΐου από το Α’ Νεκροταφείο Αθηνών στις 11 η ώρα.

http://www.authors.gr/members/view/author_158

Επιστροφή

Β’ Πρόγραμμα Οικονομικής Αρωγής 2020 του ΟΣΔΕΛ,

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στο πλαίσιο του Β’ Προγράμματος Οικονομικής Αρωγής 2020 του ΟΣΔΕΛ, ξεκίνησε τη Δευτέρα 11/05/2020 η υποβολή αιτήσεων για το επιμέρους πρόγραμμα αρωγής για συγγραφείς λογοτεχνικών έργων. Η υποβολή των αιτήσεων συμμετοχής θα λήξει την 01/06/2020 (διάστημα υποβολής αιτήσεων: 3 εβδομάδες).

Στον ακόλουθο σύνδεσμο μπορείτε να δείτε την ανακοίνωση του προγράμματος:  Β’ ΠΟΑ Συγγραφέων​. Και εδώ  την επικοινωνία ενημέρωσης για το Β’ Πρόγραμμα Οικονομικής Αρωγής 2020 του ΟΣΔΕΛ η οποία απεστάλη με mail στους συγγραφείς συμβασιούχους του ΟΣΔΕΛ.

Μετά το πέρας της διαδικασίας συλλογής αιτημάτων και την ολοκλήρωση ελέγχου από το λογιστήριο του οργανισμού, θα ακολουθήσει η συνάντηση της επιτροπής αξιολόγησης των αιτημάτων η οποία θα γίνει είτε με φυσική παρουσία στα γραφεία του ΟΣΔΕΛ είτε με τη διοργάνωση τηλεδιάσκεψης

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Κουτσουμπέλη, Κουτσούνης

ΧΛΟΗ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΕΛΗ 



ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ


Αγαπημένε μου, 

Θέλω να πιστεύω ότι είσαι ακόμα καλά, έστω και αν δεν απαντάς. Ποιος ξέρει άλλωστε αν ακόμα ισχύει η ηλεκτρονική σου διεύθυνση; Σε φαντάζομαι να βουλιάζεις στη φθαρμένη πολυθρόνα, να πίνεις κονιάκ, να ακούς κλασσική μουσική, να έχεις ένα παλιό, δερματόδετο βιβλίο στα γόνατα και στα πόδια σου να τρίβεται η Σαπφώ, η γάτα με τις χρυσοκίτρινες σχισμές. Εμείς εδώ απομείναμε δέκα γυναίκες, δύο από μας γιατροί. Τα βράδια καθόμαστε όλες μαζί στην λευκή αίθουσα. Δεν μιλάμε όπως φυσικά καταλαβαίνεις, αλλά πολλές φορές κάποια από εμάς γράφει κάτι σε ένα χαρτί και μετά το διαβάζουμε όλες από μέσα μας και κάποιες από μας κλαιν και άλλες γελούν. Άηχα. Διαισθάνομαι την ανησυχία σου. Ο ιός δεν προσβάλλει μόνο τις φωνητικές χορδές, αλλά και τα κύτταρα του εγκεφάλου. Ε λοιπόν όχι αγαπητέ μου φίλε. Σε διαβεβαιώνω ότι δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Αν και έχουμε όλες προσβληθεί από τον ιό, η διανοητική μας ικανότητα δεν έχει μειωθεί καθόλου.  Απόδειξη πόσο νουνεχής και διαυγής παραμένει η γραφή μου. Το ότι δεν θυμάμαι ποιος είσαι και γιατί σου γράφω δεν έχει σημασία. Νομίζω ότι αυτοί οι μήνες, ο εγκλεισμός, η τόσο κοντινή επαφή με τον θάνατο, ακόμα και η ίδια η αρρώστια με άλλαξαν ριζικά. Θυμάμαι για παράδειγμα τα χέρια σου. Την τραχιά εξωτερική τους επιφάνεια, τις εσωτερικές χαράδρες ανάμεσα στα δάχτυλα, την επιδερμίδα βελούδο της παλάμης, τον τρόπο που πάλλονταν επάνω στο μάγουλό μου.  Κανείς δεν άγγιζε όπως εσύ. Κανείς δεν έκλαιγε όπως εσύ. Κανείς δεν γινόταν μαζί μου τόσο βίαιος όσο εσύ. Κανείς δεν χόρευε τόσο έξυπνα όσο εσύ. Κανείς. Τώρα θυμάμαι. Αυτό είναι το όνομά σου. Κανείς. Και σ’ αγαπώ. Ακόμα.
Πάντα δική σου,
Καμία

 

Διαβάζω

Μόμπυ Ντικ ή Η φάλαινα, εκδόσεις Gutenberg, μτφ. Α.Κ.Χριστοδούλου

Ένα βιβλίο μύθος. Το θρυλικό κυνήγι της Άσπρης Φάλαινας που έχει καταβροχθίσει το πόδι του Καπετάνιου Αχάαμπ και που αποτελεί την βαθύτερή του εμμονή και ταυτόχρονα τον πιο ζοφερό του φόβο. Η γλαφυρότητα της παραδοσιακής αφήγησης του Ισμαήλ δημιουργεί ένα ολόκληρο θαλασσοδαρμένο σύμπαν που έχει ως πυρήνα επίκεντρο χοάνη μία φάλαινα.

 

ΣΤΑΘΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΝΗΣ

 

ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ


Κοιτάζω έξω απ’ το παράθυρο
του διαμερίσματός μου

στις ταράτσες η βλάστηση
έχει φουντώσει για καλά
δέντρα μεγαλόκορμα
με εβένινο φύλλωμα ψηλά
σαν καμινάδες που καπνίζουν
πλήθος βλαστοί ευθυτενείς
με παρακλάδια και ροδάμια
όπως κεραίες τηλεόρασης
θάμνοι πλατύφυλλοι σαν ηλιακοί
αμπελώνες γεμάτοι καρπούς
όπως απλώστρες με εσώρουχα
και περιστέρια σαν μανταλάκια
καμουφλαρισμένα κοτσύφια και τσίχλες
σπουργίτια και κοκκινολαίμηδες

πίνακας κρεμασμένος στο στερέωμα
το αστικό δάσος
τέλεια καθηλωμένο
τέλεια στατικό
μακάριο και χωρίς
ανασφάλειες και φόβους

και προπάντων χωρίς
τον τρόμο της πυρκαγιάς

[από την ποιητική συλλογή: Έντομα στην εντατική, Μεταίχμιο 2008]
 

Ξαναδιαβάζω

Στις ακανθώδεις ημέρες που διανύουμε, σκέφτηκα να ξαναδιαβάσω το Δεκαήμερο του Βοκάκιου, που αφορμήθηκε από ανάλογες συνθήκες του 14ου αι. Η ιστορία γνωστή. Αυτό που κάνει εντύπωση είναι ότι ο συγγραφέας δια των πρωταγωνιστών του, δέκα νέων της εποχής εκείνης, προσπαθεί να ισορροπήσει την εφιαλτική κατάσταση δια της αφήγησης, δηλαδή δια του έντεχνου λόγου και της ιαματικής δύναμής του.

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Περικλή Κοροβέση

Δεν υπάρχει κελί που να μην τρυπιέται.
Δεν υπάρχει φυλακή που δεν μπορείς να δραπετεύσεις.
Δεν υπάρχει σκλαβιά που να εμποδίζει την ελευθερία σου.
Όλα είναι στο κεφάλι σου.
Σπάσ’ το και πέτα.
Ο ουρανός είναι απέραντος.
Υπάρχει μια γωνιά που σε περιμένει∙
βρες την.

 

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του μέλους μας Περικλή Κοροβέση, ενός συγγραφέα που μετουσίωσε την προσωπική του εμπειρία στα κρατητήρια της Χούντας σε ένα δριμύ κατηγορώ ενάντια σε όλους τους «Ανθρωποφύλακες» και σε κάθε μορφή καταστολής. Ο Κοροβέσης υπήρξε σε όλη του τη ζωή μαχητής και ιδεολόγος, φυλακίστηκε και βασανίστηκε για την αντιδικτατορική του δράση, ενώ δεν σταμάτησε ποτέ να μετέχει στα κοινά και να υπερασπίζεται, μέσα από την πολιτική και συγγραφική του παρουσία, τις ιδέες και αξίες στις οποίες πίστευε.

Στους οικείους του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.

Ο Περικλής Κοροβέσης γεννήθηκε το 1941 στο Αργοστόλι Κεφαλληνίας. Σπούδασε θέατρο με τον Δημήτρη Ροντήρη, σημειολογία με τον Roland Barthes και παρακολούθησε μαθήματα των Ρ. Vidal Naquet, Μαρσέλ Ντετιέν, Κορνήλιου Καστοριάδη και άλλων στο Παρίσι. Το 1969, εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, τους "Ανθρωποφύλακες", σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, στη συνέχεια όμως το κείμενο αυτό μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, έκανε αλλεπάλληλες  επανεκδόσεις και αναδείχθηκε σε ένα παγκοσμίως γνωστό «κατηγορώ» ενάντια στη Δικτατορία των Συνταγματαρχών και τα βασανιστήρια στα οποία υπέβαλλε τους αντιφρονούντες.

Άλλα έργα του είναι ο "Κοινός τόπος" (κείμενα) 1976, η "Περιγραφή AGCTTGA+TCGAACT" (Είκοσι πέντε κείμενα του Π. Κοροβέση, δεκατρείς ζωγραφιές του Χρόνη Μπότσογλου) 1980, το μυθιστόρημα "Γύρω από το νησί η θάλασσα" (1982), "Η συνέλευση των ζώων" (μουσικό παραμύθι-μουσική Γ. Κουρουπού) 1983, το παραμύθι "Ο Γιαννάκης και η Μαρδίτσα" με εικονογράφηση Κ. Δίγκα (1986), το "Ατάμ Αλ' Ακ" (μουσικό παιδικό θέατρο-μουσική Π. Περράκη) 1987, το θεατρικό "Τango Bar" (1988), η "Εμπορία ειδήσεων" (άρθρα 78-90) 1990, το θεατρικό "Επιχείρησις Ιουδίθ" (1992), οι "Γυναίκες ευσεβείς του πάθους" (διηγήματα) 1995,
η συλλογή κειμένων "Μ' εξακόσιες λέξεις" (1996), το αφήγημα "Νοσταλγία μνήμης" (1999) κ.ά.

Εργάστηκε ως αρθρογράφος στην Ελευθεροτυπία, την Εποχή και την Εφημερίδα των Συντακτών. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε πολιτικά και λογοτεχνικά περιοδικά.  

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Παγκράτης, Παππάς, Παστάκας, Πόθου, Ραπτόπουλος, Ρούβαλης

 

ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΠΑΓΚΡΑΤΗΣ


ΙΑΧΗ


H θέληση μεταβολής προσκρούει στα τετελεσμένα των σφαλμάτων, στην  εκμετάλλευση τους, στη ροή
ου έπεται και δεν μπορεί να αναστραφεί. Μέγιστο λάθος είναι απλώς το λάθος. Εξάλλου ό, τι δε
λύεται κόπτεται. Δος αυτώ κατά κρανίου, ίνα μη υπεραίρηται. Μέσα μηνός Ιουλίου του δύσκολου, γιατί
τα πράγματα έτσι είναι: μάχη για μια μοιχεία εν τη καρδία.


Πολεμική ιαχή καμία...
Στων οικείων τις πτώσεις δήλωσα συμπαράσταση, ευελπιστώντας -πεπλανημένα- πως θα συμβεί το
ίδιο για τα δικά μου σκοτεινά διαλείμματα. Όμως lucida intervalla δεν υπάρχουν πια και salus populi
αι «ακούστε εγώ είμαι ο γκρεμιστής γιατί είμαι εγώ κι ο κτίστης».
Είναι η πτώση του πρώτου αυτή που ενδιαφέρει, έστω κι αν πέφτει και ο εκ των εσχάτων
έσχατος. Ωστόσο, όταν, ως πανταχόθεν βαλόμενος στόχος, επιμένεις, παραίτηση στην παραίτηση, να
παγιώσεις την ευθεία σου, αποδέχεσαι τον ψόγο, παραχωρείς τον έπαινο.

Ένας εφιάλτης κάθε βράδυ περιμένει. Βαρύ το τίμημα να κρατηθείς σ' απόσταση απ' ό, τι σε πληγώνει.
Αν η περιχαράκωση αποκαλείται αταξία, είναι γιατί επικρατεί πως δεν υπάρχει πλέον χρόνος, αφού ο
πύρινος εργοδότης σίμωσε ανεπανόρθωτα και το νερό στα τοιχώματα ενός καταφαγωμένου αυλακιού
ακολουθεί, βέβαια, τη δική του πορεία. Εκ των υστέρων αντιλαμβάνεσαι πως σε κάθε περίπτωση η
καίρια στιγμή ήταν μία και μοναδική και πόσες φορές μπόρεσες να την αδράξεις; Οι ερμηνείες και οι
εκδοχές θ' ακονιστούνε πάλι, για να εκτιμήσουν τη «διακριτική ύπαρξη» και τα τετελεσμένα.

Επανέκαμψαν όμως με ποσοτικά κριτήρια και με ποικίλες αριθμήσεις, για να καταληστέψουν πάλι ό, τι
επιθυμούσαν. Ένας  σχοινοβάτης,  κρατώ  ισορροπίες,  τις χάνω και τις ψάχνω.
Σας εμπαίζουν

 


ΓΙΑΝΝΗΣ Η. ΠΑΠΠΑΣ 

 


Φωτισμένη σάρκα


Ήταν καλό παιδί ο Φάουστο.
Γεμάτος δύναμη και πίστη για τη ζωή.
Ονειρευόταν να γυρίσει τον κόσμο
με μια μοτοσικλέτα, όπως ο Τσε.
Με το ακορντεόν του έπαιζε την Ταραντέλα
για να χορεύουν τα παιδιά.
Όνειρό του: να χτίσει κάποτε μια μεγάλη πολιτεία,
όπου θα μένουν οι φτωχοί της γης.
Στις φάμπρικες του Μπαρατζάνο έδινε την ψυχή του,
για να κινούνται οι μηχανές.
Κι’ όταν αυτές σταμάτησαν,
έφυγε με την κοπέλα του για το χωριό του.
Ήθελαν να παντρευτούν και της έγραψε·
«Συγγνώμη που δεν μπορώ να σου δώσω όσα ονειρευτήκαμε».
Κι αμέσως λούστηκε τη φωτιά.
Τότε, πέρασαν από μπροστά του οι γονείς του, οι φίλοι του,
τα παιδικά χρόνια και η αγαπημένη του.
Ήταν μόλις 28 χρονών.
Μετανιωμένος, έριξε το κορμί του
σε μια στέρνα με βρόχινο νερό για να γλυτώσει.


Παραμονή Χριστουγέννων 2014
Από την ποιητική συλλογή Το ατίθασο μέλλον, εκδόσεις Διαπολιτισμός Πάτρα 2020
 

ΣΩΤΗΡΗΣ ΠΑΣΤΑΚΑΣ



Η ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ


Το φως που καίει στο δωμάτιο μου
είναι μια λάμπα σαράντα κηρίων.
Στο χλομό της κύκλο αιχμάλωτος
τα βράδια μου περνάω: γραφή
κι ανάγνωση, μελάνες και μουτζούρες.
Ένα ολόκληρο βιβλίο οι σχισμένες μου
σελίδες. Κι η Χαριλάου Τρικούπη
ησυχάζει, κατά τις δυο-κατά τις τρεις
αραιά και που ένας βόμβος μηχανής
τη διασχίζει. Μετρώ, ξαναμετρώ
τα Φώτα των πολυκατοικιών που παρα-
μένουν αναμμένα, βέβαιος πως κάποιος
άλλος βρίσκει παρηγοριά μετρώντας
το δικό μου. Πρέπει ωστόσο να βιαστώ,
να γράψω ό,τι γράψω, όσα προλάβω δηλαδή,
πριν σβήσει και το τελευταίο φως
που με κρατάει ξενύχτη.

(Σώμα δια τριβής, Επιλεγμένα ποιήματα 1981-2018, εκδ. Ρώμη, 2018)
 


Διαβάζω

Διαβάζω το «Λοιμό» του Αντρέα Φραγκιά, από τον Κέδρο. Παίρνω έμπνευση να αντιμετωπίσω την καινούργια
καθημερινότητα. Ο Φραγκιάς διδάσκει  πως μόνον όποιος πατάει γερά στο παρελθόν μπορεί να δημιουργήσει τα
μελλούμενα, ή για να το διατυπώσω αλλιώς: ο συγγραφέας δεν γράφει εμπνευσμένα, είναι αυτός που εμπνέει τους άλλους.

(Μάρτιος, 2020)

 

ΜΑΡΙΑ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΔΟΥ ΠΟΘΟΥ


 

ΕΙΚΟΣΙ ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ.

 

Σαν σήμερα, το 1996, έφυγε με το δικό του πλεούμενο το “βρεγμένο στην πανσέληνο”,
να πάει εκεί όπου:

“Φυσάει, φυσάει και λιγοστεύει ο κόσμος. Φυσάει 
Φυσάει και μεγαλώνει ο άλλος   ο θάνατος ο πόντος ο γλαυκός
       κι ατελεύτητος
Ο θάνατος ο ήλιος ο χωρίς βασιλέματα”

Τι θα έλεγε άραγε με τη λαμπερή του διάνοια, αν σήμερα ζούσε, τι θα έλεγε για τα βάσανα που,
επί μια δεκαετία, αλύπητα παίδεψαν τη ζωή μας, αλλά και για τούτη την απρόσμενη συμφορά
του λιλιπούτειου “δράκοντα” που έπεσε στον πλανήτη μας.

Και πόσο θα μας βοηθούσε ο καθαρός γεμάτος Ελλάδα λόγος του.
Γιατί ήταν εκείνος ο μεγάλος Ποιητής που αγάπησε τον τόπο του από τα τρίσβαθα του πολιτισμού του
έως το καμαράκι με τα μπλε παράθυρα και την κληματαριά για να φτιάχνει ξανά και ξανά την Ελλάδα
|με “μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι!”

Σήμερα κατάλαβα γιατί, όταν φεύγει ένας αληθινά μεγάλος ποιητής, σαν τον Ελύτη,
μια τόσο λαμπερή και διορατική διάνοια, λέμε πως γινόμαστε φτωχοί. Σήμερα μου λείπει αυτό που εκείνος θα έλεγε
για τα όσα βάναυσα ζούμε. Και δεν εννοώ μόνο τα πολιτικά προβλήματα, αλλά και τα χτυπήματα που δεχτήκαμε
ως πολίτες μιας κοινωνίας που επί δέκα χρόνια χειμαζόταν από τη βαθιά κρίση.    
 Όμως ας σταθώ στη μεγάλη του ποίηση που έχει τη δύναμη να υπερβαίνει.
 
“Θα 'ναι νύχτα και Αύγουστος. Πελώριες άρπες πού και πού θ’ ακούγονται και
 Με το λίγο της ψυχής μου κυανό η ΄Οξω Πέτρα μεσ’ από τη μαυρίλα
Θ’ αρχίσει να αναδύεται”

Ας ευχηθούμε, με τη δύναμη της ποίησης του, “μεσ' από τη μαυρίλα” της ζωής μας,
μια καινούρια λυκαύγεια να αναδυθεί. 
  
Η Οξώπετρα της Αστυπάλαιας, που χρόνια πριν, πριν εκδοθεί το βιβλίο,
μου είχε μιλήσει για την ποίησή του αυτή και την ονόμαζε τότε ακόμα «Τα τρία Μυστικά της Οξώπετρας»,
ήταν ο εαυτός του ο βυθισμένος στο Άγνωστο. Ομοίωση του ποιητή, που θα αναδυθεί από τα σκοτεινά βάθη
της ψυχής ο εαυτός του ο άγνωστος, θα του αποκαλυφθεί.

Στα «Ελεγεία της Οξώπετρας» είναι κατάγυμνη η ψυχή του σαν την ώρα της Αποκάλυψης.

«Και μόνο η σκέψη σου μου’ καψε όλα το χειρόγραφα», θα πει, βιώνοντας το πυρπολημένο τοπίο ή τον πυρπολημένο
από τα χρόνια και την αναζήτηση εαυτό του.
 
«Ο άγνωστος που υπήρξα πάλι ο άγνωστος να γίνω», λέει. Η άγνωστη ψυχή του, που την είπε
φωνή ποιητική και την έκαμε «δεύτερη φύση του». Αυτή που για χάρη της έμεινε για λίγο μέσα του
"Μισανοιχτό το Ακοίταχτο». Αυτή η κάποτε «επίσημη ξένη» των νεανικών «Προσανατολισμών» του.

Μόνον μια τόσο δυνατή ενόραση, ένας τόσο αληθινά μεγάλος ποιητής, θα μπορούσε να δώσει
με τέτοιους πελεκημένους στίχους το υπερβατικό τοπίο, αυτό όπου τώρα περπατάει  με την ψυχή ξυπόλητη
και με τον στίχο του στα χείλη:

“Η επαύριο της ζωής μας θα 'ναι πάλι ζωή!”
                                                                                                                 23-3-2020 

 

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΗΡΟΔΟΤΟΣ*

(Μετάφραση: Βαγγέλης Ραπτόπουλος)

 

Άμασις ή Τα τόξα

Στο θρόνο της Αιγύπτου, αμέσως μετά τον Απίη ανέβηκε ο Άμασις, ο οποίος καταγόταν από την πόλη Σιουφ του νομού Σαΐτη. Και επειδή ο Άμασις προηγουμένως ήταν κοινός πολίτης και η οικογένειά του καθόλου επιφανής, τον υποτιμούσαν αρχικά οι Αιγύπτιοι και δεν τον είχαν σε μεγάλη υπόληψη. Τελικά όμως κατόρθωσε να τους κερδίσει όχι με τη βία, αλλά με τη σοφία του.

~

Ανάμεσα σε χίλια δύο άλλα πολύτιμα αντικείμενα που είχε στην κατοχή του, υπήρχε και ένας ποδονιπτήρας από χρυσό, μέσα στον οποίο ο Άμασις και οι καλεσμένοι του έπλεναν κάθε φορά τα πόδια τους. Τον ποδονιπτήρα αυτόν, λοιπόν, ο Άμασις διέταξε και τον έσπασαν κι έφτιαξαν με τα κομμάτια του το άγαλμα ενός θεού, το οποίο στήθηκε στο καταλληλότερο σημείο της πόλης. Οι Αιγύπτιοι άρχισαν να συχνάζουν στο άγαλμα και το περιέβαλλαν με μεγάλο σεβασμό. Μόλις ο Άμασις έμαθε τι έκαναν οι συμπολίτες του, τους συγκαλεί και τους αποκαλύπτει ότι το άγαλμα είχε προέλθει από τον ίδιο αυτόν ποδονιπτήρα, μέσα στον οποίο οι Αιγύπτιοι έκαναν εμετό, ουρούσαν και έπλεναν τα πόδια τους παλαιότερα, ενώ τώρα τον περιέβαλλαν με τόσο μεγάλο σεβασμό.

Στο τέλος τους είπε ότι αυτό ακριβώς που συνέβη με τον ποδονιπτήρα, είχε συμβεί και με τον ίδιο: ενώ ήταν προηγουμένως κοινός πολίτης, τώρα είχε γίνει βασιλιάς τους και όφειλαν να τον τιμούν και να τον σέβονται.

Με κάτι τέτοια κατόρθωσε να κερδίσει τους Αιγυπτίους και να κάνει αποδεκτή την εξουσία του.

~

Τα δημόσια πράγματα τώρα ο Άμασις τα χειριζόταν ως ακολούθως: από τα ξημερώματα μέχρι την ώρα που η Αγορά ήταν ακόμα γεμάτη, διεκπεραίωνε με μεγάλο ζήλο τις υποθέσεις που του ανέφεραν. Από την ώρα εκείνη και μετά όμως έπινε, περιέπαιζε τους συμπολίτες του και του άρεσε να κάνει διαρκώς ανοησίες και αστεία.

Ώσπου οι φίλοι του δυσανασχέτησαν με τη διαγωγή του και προσπαθούσαν να τον νουθετήσουν λέγοντάς του: «Βασιλιά, δεν ελέγχεις αρκετά τον εαυτό σου και παρασύρεσαι και κάνεις πράγματα υπερβολικά χαμηλού επιπέδου. Εσύ θα έπρεπε να κάθεσαι επίσημα στο θρόνο σου και να ασχολείσαι με τις δημόσιες υποθέσεις όλη την ημέρα. Έτσι οι Αιγύπτιοι θα ένιωθαν ότι τους κυβερνάει ένας μεγάλος άντρας και η φήμη σου θα ήταν πολύ καλύτερη. Η τωρινή διαγωγή σου δεν είναι καθόλου βασιλική».

Οπότε και ο Άμασις τους απάντησε τα εξής: «Όσοι έχουν τόξα, κάθε φορά που θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν, τα τεντώνουν. Όταν όμως δεν τα χρησιμοποιούν, τ’ αφήνουν και χαλαρώνουν. Διότι εάν τα κρατούσαν μονίμως τεντωμένα, στο τέλος θα τους έσπαγαν και σε ώρα ανάγκης δεν θα μπορούσαν να τα χρησιμοποιήσουν. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τον άνθρωπο: εάν ασχολείται διαρκώς με πράγματα σοβαρά, χωρίς ποτέ του να διασκεδάζει – τότε ή θα τρελαθεί ή θα πάθει αποπληξία. Και επειδή ακριβώς μου είναι γνωστά ολ’ αυτά, φροντίζω να μοιράζω το χρόνο μου και στα δύο».

Αυτή ήταν η απάντηση που έδωσε ο Άμασις στους φίλους του.

______________________

*«Ευτέρπη», ΙΙ 172-173

Μετάφραση προέρχεται από το βιβλίο μου ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ: ΗΡΟΔΟΤΟΣ, ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ, εκδ. Κέδρος 2006

 

ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ

 


Τρία μικροδιηγήματα από την ανέκδοτη συλλογή «Αλλόκοτες ιστορίες»

 

(στεφάνι)

Η γραμμή του ορίζοντα έκλινε συνεχώς˙ προς τα δεξιά ήταν ο πυρετός και η μνήμη μου, προς τα αριστερά φαίνονταν να ’ρχονται οι αγωνίες μου αχνές.
(Δεν ξέρω τις λέξεις για να σημειώσω τις αποχρώσεις του γαλάζιου και ροδαλού απόβραδου ανάμεσα στα σύννεφα...).

Ένα φύσημα ξάφνιασε τη στατική πραγματικότητα. Ασημίσματα κάθετα και ορμητικά, σχημάτιζαν μια περιδεή δίνη, σαν μήτρα. Στο κρυσταλλιασμένο νερό εμφανίστηκε η γυμνή γυναίκα: με σάρκα λευκή και στιλπνή, στο βλέμμα ανέκφραστη, αποσπασμένη στο σημείο του βυθού που κόχλαζε, σαν κάτι ν’ αποζητούσε. Σε λίγο άρχισε ν’ αναδύεται ο Κρόνος με τις αλογίσιες φτερούγες του, γονατιστός κι έτοιμος να καλπάσει στο πέλαγο.

Θα τρόμαζα εάν δεν με καθησύχαζε η παρουσία του μικρού έρωτα που έγνεφε προς εκείνην καλώντας την σιγανά «Φιλύρα». Μέσα από τα σκέλη της έφερε ένα στεφάνι με άνθη λεβάντας και το απόθεσε στο κεφάλι του όμορφου αλόγου. Ενώθηκαν τα κορμιά τους, ύστερα. Και πλημμύρισαν τη θάλασσα με μιαν έκλαμψη που τύφλωνε τα μάτια μου.

(Ποτέ δεν κατάφερα να λογαριάσω τις αμέτρητες στιγμές αυτού του σύντομου θαύματος).


(ρολόι)

ΣΗΜΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΑ τις ώρες που έχω ζήσει. Είναι αρκετές χιλιάδες, τόσες που πια δεν τις θυμάμαι μία προς μία.

Αναλογίστηκα όσες εγκατέλειψα μόνες ή τις άλλες, τις σιωπηλές του ύπνου. Θέλησα να απομακρύνω από γύρω μου εκείνες τις αχρείαστες που λησμόνησα και με πολιορκούν διαρκώς για να τις ευνοήσω. Αποφάσισα να κρατήσω μόνον εκείνες τις λίγες που ένιωσα ευτυχισμένος˙ όποιες χώρεσαν τις στιγμές μιας ανείπωτης πλησμονής, που πλημμύρισαν, έστω για λίγο, τα σωθικά μου.

Ξεκρέμασα το ρολόι από τον τοίχο. «Πρέπει να τις σκοτώσω όλες», μονολόγησα. Με τα χέρια δοκίμασα να τραβήξω τους σκληρούς μεταλλικούς δείκτες, να τους τσαλακώσω, να τους γυρίσω με ανάποδη φορά στον κύκλο των αριθμημένων ωρών μήπως τους ξεριζώσω και απαλλαγώ. Μάταια. Πληγιάστηκα, θύμωσα, άρχισα να βρίζω την ατυχία μου…

Το τικ-τακ ακούστηκε τώρα πιο έντονο. Αφουγκράστηκα την αλήθεια με χαρά και οδύνη: έρχεται η εποχή των μεταβάσεων ή αυτό χτυπάει άρρυθμα; Ένα πρελούδιο σιωπής απλώθηκε σιγά σιγά στον χώρο χρωματίζοντας τις επόμενες άγνωστες ώρες μου…

 

(εντυπώσεις)
 

ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ  ΑΝΟΙΓΩ τα μάτια μου στη Ρώμη αντικρίζοντας το φθινόπωρό της. Αμέτρητα φύλλα από τις λεύκες ενορχηστρώνουν μια κινητικότητα παράδοξη στους δρόμους. Ο ποταμός εκπνέει τις τελευταίες ζεστές ανάσες του στα κουρασμένα μαρμάρινα αγάλματα. Σε μια κοντινή στοά ακούγονται ψαλμωδίες στα λατινικά από ανάμεικτες γυναικείες φωνές.

Η ψηλή ξύλινη πόρτα άνοιξε απότομα. Ξεπρόβαλε ο Ουνγκαρέττι, μεσήλικας ακόμη, στητός και καλοντυμένος. Με κοίταξε εξεταστικά. «Σίγουρα δεν είσαστε ο συμπατριώτης μου ποιητής». Του απάντησα ευγενικά ότι δεν είμαι. Στάθηκε ανήσυχος, αν και σιωπηλός. Μου απευθύνθηκε πάλι με ύφος νικητή. «Πράγματι, δεν του μοιάζετε. Αλλά η γλώσσα σας είναι η ίδια, κάτι που με κάνει ιδιαιτέρως ευτυχή». Του χαμογέλασα αφήνοντάς τον να συνεχίσει τη σκέψη του. «Είναι εντός μας και παραπαίει, πληγή μυστηριώδης, η τέχνη η βασανιστική.  Σας συμβουλεύω, σας παραινώ απέναντι σ’ αυτόν τον φόβο».       


Περπατώ τώρα ανάμεσα στις μπαρόκ προσόψεις, χαζεύω στις πολυκαιρισμένες μικροαστικές γειτονιές, κρατώ σημειώσεις επαναλαμβάνοντας μέσα μου τις λέξεις. Απ’ όλες τις εντυπώσεις μου παραμένει ο αντίλαλος της ήσυχης νύχτας. Το νερό στις φοντάνες αναβλύζει χλιαρό. Τα σκαλοπάτια καταλήγουν στο ψηφιδωτό της όμορφης ανέγγιχτης μοιχαλίδας. Ησυχάζω. Οι πρώτες σταγόνες χτυπούν ρυθμικά στα παράθυρα και μέσα στα μάτια μου.

 

ΔΙΑΒΑΖΩ

Αυτό το διάστημα επανέρχομαι, χάρη σ’ αυτήν ωραία, γόνιμη εκδοτική επιλογή του ΜΙΕΤ, στην αναγεννησιακή λογοτεχνία της βενετικής Κρήτης. Η εργασία του Στέφανου Κακλαμάνη, «Η κρητική ποίηση στα χρόνια της Αναγέννησης», είναι αναντίρρητα εργαλειακή για τον γνώστη όσο και για τον όποιον ενδιαφερόμενο να εντρυφήσει σ’ αυτό το εν πολλοίς άγνωστο σώμα της νεοελληνικής γραμματείας.

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Γώτης, Δανιήλ, Δαράκη, Δρακονταειδής, Ηλιοπούλου-Ζαχαροπούλου,Θεοχάρης

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΩΤΗΣ

 

ΓΝΩΡΙΜΟΙ ΙΣΚΙΟΙ

Τα ίχνη που θα μας φέρουν πίσω.
Θα αγαπηθούμε ξανά, δίχως λόγια και θά 'ναι
τα σώματα γνώριμα όπως έμειναν εκεί ξεχασμένα
και τώρα αποκτούν πάλι λάμψη.
Με αδέξιες κινήσεις εικόνα θα φτιάξουν κοινή
ακολουθώντας το βρυχηθμό του ποταμού που κυλά
προς της ανυπαρξίας του τον ωκεανό.
Θα τον διαβούμε ενώ θα παίζουν τα σουραύλια του νερού
τον ίδιο σκοπό που εκκρεμεί, όπως
ο ήλιος, το φεγγάρι με την ίδια δύναμη εκκρεμούν
φωτίζουν και μας έλκουν δείχνοντας
του ουρανού το μονοπάτι
θα περισσεύει η χαρά ανοίγοντας τη ζωή σου στο φως
νιώθοντας του αγαπημένου την εγγύτητα
την εικόνα που απόκτησε υπόσταση και έγινε
το σώμα που αναζητούσες.
Θα αγαπηθούμε ξανά.
Τα λυτά σου μαλλιά υπενθυμίζουν
πως δεν είναι φάντασμα η ελευθερία.
Μέσα από την κρυστάλλινη δροσιά
ενός διάφανου φθινοπώρου, προσμονή, καθώς
τα κλαδιά των δέντρων σκάβουν τον ουρανό
εμείς θα αγγίζουμε ό,τι για τον καθένα μας είναι ουρανός.


Από τη συλλογή “ Συγκλίνοντες Άνεμοι”  στιγμή 2018

 

ΑΝΘΟΥΛΑ  ΔΑΝΙΗΛ

 

ΤΟ ΦΟΝΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
 

Η αλήθεια πίσω από ένα θεατρικό έργο και μια «λανθασμένη» μετάφραση
 

Το Φονικό στην Εκκλησιά. Αυτή τη μετάφραση δίνει ο Σεφέρης για το έργο του Τ.Σ. Ελιοτ Murder in the Cathedral.
 Όπως γράφει στις σημειώσεις του δεν βρίσκει κατάλληλη λέξη για την Μητρόπολη- Cathedral,
η οποία θα μπορούσε να σημαίνει κατοικία ή γραφεία του Μητροπολίτη. 

Φυσικά, εδώ έχουν ανακύψει ενστάσεις. Η μετάφραση αυτή δεν είναι ακριβής, γιατί ο Έλιοτ 
ιλάει για τη δολοφονία του Lord Archbishop,  αρχιεπισκόπου Thomas Becket, στην Μητρόπολη
και όχι  για τον φόνο κάποιου τυχαίου σε κάποια τυχαία εκκλησιά. Ε Και; θα μπορούσε να ρωτήσει ο αναγνώστης.
Το γεγονός δεν αλλάζει, εφόσον ο φόνος είναι φόνος όπου και να έγινε. Σωστά, εν μέρει, όμως το πράγμα αλλάζει,
εφόσον  έγινε σε  «Eκκλησιά» και μάλιστα Μητρόπολη, άρα στον Οίκο του Θεού.
Με άλλα λόγια δολοφονείται ο ίδιος ο Θεός. Από ποιους;  Εδώ είναι η βαρύνουσα σημασία.
Από τέσσερις ιππότες του Βασιλιά Ερρίκου Β', στις 30 Δεκεμβρίου του 1170, γιατί ο  Lord Archbishop
δεν έσκυψε το κεφάλι, αλλά έβαλε την Εκκλησία μπροστά από τον Βασιλιά.
Και πάλι το πράγμα έχει μια περαιτέρω πτυχή. Ποιος Βασιλιάς;
Αυτός που ήταν παιδικός φίλος στα γλέντια και στα κυνήγια μαζί του.

Οι πολιτικές ίντριγκες είναι πολλές και ο τρόπος που ο Ερρίκος ανέβηκε στο θρόνο έχει τη σημασία του.
Γιατί ο Ερρίκος τίμησε τον παιδικό του φίλο και σύντροφο στα γλέντια με το πρωθυπουργικό αξίωμα.
αι πάλι όλα είχαν καλώς, μέχρι το 1162 που ο Μπέκετ πήρε τον μέγα εκκλησιαστικό τίτλο,
Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπιουρι και αμέσως εγκατέλειψε την παλιά ζωή, φόρεσε το ράσο
και αφοσιώθηκε στην Εκκλησία. 

Εν τω μεταξύ για να πατάξει την ασυδοσία της Εκκλησίας ο Ερρίκος κάλεσε φεουδάρχες και επισκόπους
στο Κλάρεντον και τους διάβασε μια σειρά από διατάξεις, με τις οποίες επιχειρούσε τον  χωρισμό του κράτους
από την εκκλησία. Ο Μπέκετ αρνήθηκε να υπογράψει και τότε το ποτήρι ξεχείλισε
και ο Βασιλιάς πήρε την απόφαση να τον βγάλει από τη μέση.  

Δύο χρόνια μετά, 6 Ιουνίου 1173, ο Μπέκετ αγιοποιήθηκε από τον πάπα Αλέξανδρο.
Ο μετανοιωμένος βασιλιάς πήγε και προσκύνησε τον τάφο. Το 1538 όμως,
ένας άλλος Ερρίκος, ο Η΄ (και έχει σημασία γιατί αυτός) διέταξε να καταστραφεί ο τάφος, 
«ως τοις ανέκαθεν βασιλεύσι δάδοχος γενόμενος, τίσιν αποστάτην και αλάστορα της πατρίδας Θωμάν»,
γράφει ο Νίκανδρος Νούκιος ο πρώτος Έλληνας που πρέπει να βρέθηκε στην Αγγλία οχτώ χρόνια μετά.
Και τα ιερά λείψανα έσυραν στους δρόμους και τα βεβήλωναν και τα έκαψαν  και τη στάχτη
ανατίναξαν με τηλεβόλο. 
(Βλ. Θ.Σ. Έλιοτ, Το Φονικό στην Εκκλησιά, μετφ. Γιώργου Σεφέρη. Σημειώσεις, σελ. 114-5).

Δεν είναι λοιπόν ένα απλό φονικό και μια απλή εκκλησιά. Τότε γιατί ο Σεφέρης επιμένει;
Ο Σεφέρης επιμένει, γιατί η γενιά του τριάντα της οποίας ηγείται έχει πρώτη αρχή της
τη δημοτική γλώσσα. Και στη δημοτική γλώσσα ή στη γλώσσα του λαού, στον οποίο απευθύνεται ο ποιητής,
είναι η «εκκλησιά»  η καλύτερη επιλογή.

Αν ο αναγνώστης δεν γνωρίζει όλο το πίσω από τον τίτλο ιστορικό υλικό καθόλου δεν ενοχλείται.
Όμως οι λέξεις έχουν τη σημασία τους και η αλλαγή τους αλλάζει και τα νοήματα και τις προθέσεις.

 

ΖΕΦΗ ΔΑΡΑΚΗ

 

Ι
Είναι κανείς εδώ;
Ποιος άλλος περίμενα να είναι μέσα μου
εκτός από μένα
Ή ο απέναντι μου,
ποιος άλλος να είναι εκτός από μένα…
Γι αυτό υπάρχει τόση θλίψη
 Μήπως πίσω απ το ερώτημα φωλιάζει
Η ανέλπιδη ελπίδα πως κάποιος ακούει
Η αγωνία μιας ελπίδας
Ότι όλα βρίσκονται εκεί –
Πίσω απ’ το ερώτημα
Και την ερημιά που το περιβάλλει
 Ή, τι άλλο περίμενα
Υπάρχει ένας απόλυτος τρόμος στην ερώτηση
Που ανοιγοκλείνει σαν ξεχασμένη πόρτα
Πάνω σε μιαν απόλυτη ερημιά
 Έστω ότι εγώ προχωρώντας πιο μέσα στο σκοτάδι
Και θυμούμενη ότι αυτό που σκοτεινιάζει
Είναι ορατό μόνο μες το σκοτάδι,
Συναντώ την απάντηση
 μέσα στην ποίηση όμως είναι σκοτεινά


ΙΙ
Έπειτα ήρθε το σκοτάδι
Απότομα έπεσε ένα απόλυτα ανυπεράσπιστο σκοτάδι
Που ξέρει να στολίζεται μοναχό του
Καθώς μέσα στο βουλιαγμένο στήθος του
Όλες οι χορδές του φεγγαριού έχουνε σπάσει
  Ήρθε αυτό το αβάφτιστο σκοτάδι
Που δεν μπορεί να ξεμπλέξει τα δάχτυλά του
Και κανείς πια δεν θέλει να παίξει μαζί του
Γιατί αυτό που οι άλλοι ξέρουνε να βλέπουν
Είναι το απόλυτο μαύρο
 Ήρθε αυτό το άγνωστο σκοτάδι
Που κανείς δεν το διασχίζει σαν φως
Όλοι περνάνε από παρακαμπτήριες –
Περνάνε από σκοτάδια φωτισμένα


ΙΙΙ
Μέσα λάμπανε δωμάτια
Ανοιγμένες πόρτες στα χόρτα και στα τούβλα
Και στις φοβερές αποστάσεις των δωματίων
 Αργότερα έπεσε ολόκληρο το σπίτι
Έμεινε η διαφάνεια μιας ερημωμένης πλατείας
Τα τζάμια της βροχής χωρισμένα χείλη
Επάνω στο φιλί
 Σηκώθηκε στα τέσσερα το υπόγειο
Με τις συνομιλίες καρφωμένες επάνω στα καρφιά του
  Τα χέρια
Κάτω απ’ νερά
Ενωμένα


ΙV
… Τον συναντάω μυστικά τις νύχτες σε
παράνομα στέκια ονείρων
Τα κείμενα, μου ψιθυρίζει και τα ποιήματα –
Με κάθε επιείκεια
Μπρος σε μια πράξη ανθρώπινη, δεν είναι τίποτα
Είναι ερείπια
- … Είναι ο αγαπημένος μου – παλιός επαναστάτης
Ξαπλώστε τον και αυτόν με άνθη
Ξαπλώστε τον, επάνω στο νεκρό του μέλλον
  Από τον Άδη κατέβαινε ο ουρανός
Και έρως ερημίτης


V
Περπατώ για πείσμα σας
στην άκρη του γκρεμού
συναντώ για πείσμα σας
παιδιά με ιαχές πυρπολημένες
 Φοράω ανάποδα τα ουράνια του φουστανιού μου
κι ένα μονάχα καίει στο νου –
η απόστασή μου από σας
Όταν κατεβαίνοντας ο ουρανός
στο πιο ψιθυριστό αντίο
όταν κατεβαίνοντας
στον τελευταίο κελαϊδισμό με
ξεμονάχιασε εκείνη η άξαφνη βροχή
στη μέση της πλατείας –
θα ξανάρθεις αύριο;


VI
Υπομένοντας την αγάπη σου
υπομένοντας τον θρίαμβο του προσώπου σου
αραιώνοντας το χρόνο σου
σιγά σιγά εγώ ο καθρέφτης σου
εκβάλλοντας το πρόσωπό σου στα δάκρυά του
  Είρων και κλέφτης των δακρύων σου
Εγώ, ο δαίμονάς σου έγινα – το πρόσωπό σου
απέναντι στο είδωλό του


VII
Παίζω φλάουτο
αν και ετοιμοθάνατος
Το σακάκι μου μισοσκισμένο
Με συντροφεύει το κροτάλισμα των νυχτερινών τρένων
οι ξαφνικοί βομβαρδισμοί
Το επάνω μέρος τ’ ουρανού καμένο
και νυν και αεί
όλη η τέχνη τελειωμένη σαν ένα ανύκουστο ψέμα
  Παίζω δίχως ενθύμηση
θυμάμαι μόνο το αίμα
 
VIII
Το ποίημα που κάηκε μέσα του
απολιθώνοντας τα
αποτυπώματά του,
ρεμβάζει τώρα
στο ακατοίκητο της γραφής
προσπερνώντας 
τα βήματά του


IX
Έρμαιο των λέξεων, φτάνει
σου είπα, φτάνει
Μας ελεούν οι λέξεις μόνο –
αγκάλιασε - με

Αναγνώσεις
«Από τον Φώκνερ στον Ντοστογιέφσκι»… Ήταν πάντα απελπισμένος, ήταν απόλυτα απελπισμένος,
βυθοσκοπώντας μια ερεβώδη πραγματικότητα. Γι αυτό η Τεμπλ – γι αυτό αποτρελάθηκε ορθή στο δικαστήριο,
πανιασμένη από τρόμο.
Τότε ας ξαναβρώ εκείνο το πιεσμένο ανάμεσα στα άλλα βιβλίο – εκείνη την Νιετόσκα Νιεσβάνοβνα -  στα ουράνια,
χωράνε μόνο τα ουράνια , να ψιθυρίζει

 

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Δ. ΔΡΑΚΟΝΤΑΕΙΔΗΣ

 

Πανώλη του κυρ Ζαχαρία

 

Ο δε κυρ Ζαχαρίας του ποτέ Χριστοδούλου πορευθείς και αυτός μετ' ου πολύ χάριν της συνήθους περιηγήσεως
εις τα Δερβενοχώρια και εις Κούλουρην ένθα επώλησεν πάσαν την πραμμάτειαν εξόχως επωφελώς,
επέστρεψεν εις Αθήνας με τον γάιδαρόν του, έν ζεύγος ορνίθων και τρεις δαμιζάνας ερυθρού οίνου αντί άρτου,
κομίζων το αγώγιμον της πανώλης χωρίς να το ηξεύρη τινάς, διότι επήγαν και οι προεστώτες και άλλοι των χριστιανών
κατά την συνήθειαν και τον εχαιρέτησαν, απολαμβάνοντες την φιλοξενίαν αυτού και της συζύγου του μέχρι του όρθρου.
Την ακόλουθον ημέραν ηγέρθη της κλίνης του περί την ανατολήν και έψησεν κατά την μεσημβρίαν το ζεύγος ορνίθων,
το οποίον απήλαυσε ομού μετά του τρεφόμενου με πλούσιον σανόν γαϊδάρου του, περί την δύσην
όμως του ηλίου ησθένησε και κατεκλίθη.
Την τρίτην ημέραν απέθανεν υπό πανώλης ως εμαρτύρησεν η κυρά Θεοδώρα
η μαμή εις τον ιερέα της Παναγίας Γλυκοφιλούσης πατέρα Γρηγόριον, τον λεγόμενον Γουρλομάτην,
όστις παρήγγειλε δέκα πατερημά και πέντε πρόσφορα από τους ενορίτας.
Τον κυρ Ζαχαρία έθαψεν πριν δύσει ο ήλιος ο μόρτης λεγόμενος Λαλές, εξελθών του καπηλείου του κυρ Γερασίμου,
εις το οποίον επανήλθεν ίνα πίει τα ρόμια του εις μνήμην του μακαρίτη και καταθέσει το γρόσι
που είχεν λάβει από τους προεστώτες δια την ταφήν.
Και εκεί απέθανεν οινόφλυξ περί το μεσονύκτιον, πληγείς στο δοξαπατρί υπό της πανώλης,
χαμπάρι δεν είχε πάρει και πήγε ασαβάνωτος, επειδή είχε φουσκώσει και σάβανο δεν τον χωρούσε.
Κανένας άλλος δεν εκτυπήθη υπό της νόσου εις το ύστερον και ο γάιδαρος επωλήθη εις τον κυρ Μανιό,
επειδή ο γάιδαρος εγνώριζεν τον δρόμο προς τα Δερβενοχώρια και την Κούλουρην,
όπου ο κυρ Μανιός του ποτέ Σοφία Σολωμόντος έμελε να μεταβεί εμπορευόμενος ξερά κουκιά και άλλα του νοικοκυριού.
Πριν όμως του θανάτου του κυρ Ζαχαρίου είχεν αποθάνει αιφνιδίως ο Διονύσιος του γραμματικού κυρ Αγγελάκη ο υιός,
όπου ήλθεν μαζί με τον  κυρ Ζαχαρίαν από την Κούλουρην, κακείθεν εγένετο το πράγμα γνωστόν.
Εις τους 1741 όπου εγένετο μέγας χειμών εν Αθήναις και οι ξυπόλητοι έπαθαν χιονίστρες και άρπαξαν την λοιμική,
άμαχον τέτοιο κακόν. Το αυτώ έτει όθεν συνέβη το μέγα θανατικόν, πανώλης τοιαύτη, η λεγόμενη "του Ζαχαρία",
ως μη δύνασθαι τους ζώντας θάπτειν του θνήσκοντας. Έρριπτον γαρ αυτούς εις την θάλασσαν
και αι ακταί των αιγιαλών επληρούντο νεκρών σωμάτων. Και φυγή μεγάλη, αθέριστα χωράφια, ατρύγητα αμπέλια,
κόρακοι παχυμένοι. Μαρτυρώ εγώ Φιλόθεος του ποτέ Αβαρία, σήμερα εορτή του Αγίου Τρύφωνος, έτος σωτήριον 1742.
"Φύλαττε ἐκ βλάβης τε καὶ φθορᾶς, ἡμῶν τὰς ἀμπέλους, καὶ τοὺς κήπους καὶ τὰ φυτά, ὡς
μεγίστην χάριν λαβὼν παρὰ Κυρίου, καὶ δίωκε θηρία Τρύφων τὰ φθείροντα".

(Μάρτιος 2020) Βιβλίο που ξαναδιαβάζω

Από τα "'Απαντα" του Παπαδιαμάντη, επιμέλεια Ν.Δ. Τριανταφυλόπουλος,
τ. β' σελ. 541-640, εκδ. Δόμος, "Βαρδιάνος στα Σπόρκα".

 

ΕΛΕΝΗ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ-ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΥ

 

 

Απόσπασμα από το βιβλίο:  Στην άλλη πλευρά του ορίζοντα

«Οι Εκδόσεις των Φίλων» 2006

 

                                                 Εγώ κατάγομαι απ’ τα παιδικά μου χρόνια
                                                                                           Fe: S. Exupery

 

Παιδική ηλικία είναι ένα εξαίσιο άνθος που ανοίγει στο πρώτο φως της αυγής του κόσμου, χωρίς ερώτημα, χωρίς αμφισβήτηση. Μια ευλογία του Απείρου βαθειά, απροσμέτρητη.

Στο χωριό της Αρκαδίας, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε η Μυρτώ, έζησε την ορεινή ομορφιά, την ήρεμη, την αξεπέραστη. Γνώρισε τον αργό ρυθμό της φύσης, τις μεταλλαγές των εποχών, την βαθύτερη σκέψη των πραγμάτων. Εκεί, μπροστά στα μάτια της, συναντούσε ο ουρανός τη γη, έσμιγε ο σπόρος με το χώμα, τη βροχή και τον ήλιο, για να γεννηθούν τα στάχυα, να ωριμάσουν οι καρποί στη γη και τα φρούτα στα δέντρα. Ήξερε πως το νερό της πηγής έρχονταν μέσα από το βράχο στη ρίζα του βουνού. Οι δεσμοί του ανθρώπου με το περιβάλλον ήταν άμεσοι και στέρεοι. Τα παιδικά μάτια δέχονταν την αποκάλυψη του κόσμου στην απλότητα κι αλήθεια του, ακέραια, μαγικά, με παρθενική αγνότητα και θαυμασμό. Η φύση μιλούσε με το δικό της τρόπο. Το παιδί συνομιλούσε και ταυτίζονταν με τα γεγονότα, όπως κυλούσαν γύρω του στη φύση, τους ανθρώπους, τα ζώα και τα έντομα. Ευλογημένα χρόνια αθωότητας, όπου η φαντασία έσμιγε με την πραγματικότητα, και ο άνθρωπος ένοιωθε ενωμένος με τη φύση, τέκνο και αυτό της δημιουργίας αδελφωμένο με τον ουρανό, τη γη, τα δέντρα και τα αερικά της. Η μικρή Μυρτώ μάζευε εικόνες, ήχους, μυρωδιές κι έμπαινε στο πετσί της σιγά, σιγά το θαύμα κι ο φόβος του κόσμου. Κάθε της συγκίνηση είχε τις ρίζες της στη γη, οι αναμνήσεις της είχαν τις γεύσεις της γης. Ώσπου η πείρα μας ξέμαθε τον κόσμο με πολλή πραγματικότητα κι απιστία. Κρυσταλλωμένες μνήμες, που γυρνούν σε ένα τραγούδι, που δε θυμάσαι όλα τα λόγια του μα η μουσική τους, τόση γνώριμη, σου πλημμυρίζει την ύπαρξη.

Ένα χωριό σημαίνει πως δεν είσαι μονάχος. Εκεί οι άνθρωποι σε αποδέχονται όπως είσαι κι ο λιγότερο χαρισματικός έβρισκε μια θέση στο χώρο, αποδεχόμενος κι ο ίδιος τον εαυτόν του. Τώρα πια τίποτα δεν φαντάζει παραμυθητικό. Κι οι άνθρωποι διαφορετικοί, σιωπηλοί, μ’ έναν άλλο τρόπο νικημένοι. Ίδιοι με τις εποχές που τους άλλαξαν, τις μηχανές που τους μετάλλαξαν, άγνωστοι μέσα στο στοιβαγμένο πλήθος κι απομονωμένοι στις αποστάσεις τους. Κανένας πια κανέναν δεν ακούει.

«Να ξανασυλλαβίσουμε τον κόσμο απ’ την αρχή», σκέπτεται η Μυρτώ. «λίγο φως απ’ την παιδική ζωή να μας πάει πίσω στο θάμβος. Να επανεκτιμήσουμε το θαύμα της δημιουργίας, την ταπεινή γνώση της παράδοσης». Όλα αυτά ξαναγυρνούν μέσα της με άλλο νόημα τώρα. Το χωριό της «Τρόπαια της Γορτυνίας», όπου γεννήθηκε μεγάλωσε η Μυρτώ είναι το δικό της αξεπέραστο παραμύθι. Το μικρό σπιτάκι, που αγίασαν τα χέρια των γονιών της, έχει μείνει βαθιά χαραγμένο μέσα της όπως ήταν τότε: φτωχικό, ατόφιο, ιερό κι ακέραιο. Οι μικρές και οι μεγάλες αλήθειες, που γέμισαν ομορφιά και φως τη ζωή της. Αυτό το φως παραμένει αήττητο και δε θα το προδώσει ποτέ. Χάρις σ’ αυτό το φως αντέχει τη μοναξιά της πόλης. Οι απλοϊκοί άνθρωποι της εποχής εκείνης ένοιωθαν αυτά που ξεχνιούνται σήμερα: πως είμαστε φτιαγμένοι για τον συνάνθρωπο και ως αρκούσε το άγγιγμα της αγάπης για να βρουν την ουσία τους και την ενότητα με τον Δημιουργό τους και τη δημιουργία του.

 

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ

 

ΤΗΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ

Τον καιρό που ανθίσανε οι κουτσουπιές
κλειστήκαμε στα σπίτια

Βγαίνω στο μπαλκόνι
κι ακούω των πεύκων την ανάσα
των πουλιών τα τιτιβίσματα
και των αρνιών τα βελάσματα.

Ήλιος στεναχωρημένος φωτίζει την ημέρα

Μακρύτερα σύδεντρα πυκνά,
-τρούλοι, λες, εκκλησιών της χλωρίδας

Στη ζαρντινιέρα οι ανεμώνες
έχοντας σπείρει το σπόρο τους στον αέρα
γέρνουνε προς το χώμα
ντροπαλές debutantes

Ξάφνου ένας ντελικάτος κορυδαλλός
πεταρίζει με το πανέμορφό του λοφίο

Αχ! είναι μεγάλη η λύπη μου
μέσα σε τούτο τον εγκλεισμό

Όμως ευτυχία δεν είναι η απουσία λύπης
Ευτυχία είναι τ’ ότι μου δόθηκε το χάρισμα της ζωής

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Ιωαννίδης Κ., Καβανόζης, Καπερνάρος, Καραγεωργίου, Καραγιάννης Β.Π., Καρατζάς,

ΚΛΕΙΤΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

 

Ένα άγιο σαλιγκάρι

Ένα ταπεινό και πολύ εύθραυστο σαλιγκάρι, γι’ αυτό και άγιο, κίνησε θαρραλέα βγαίνοντας έξω από τη χύτρα όπου ήταν στοιβαγμένο με χιλιάδες άλλα σαλιγκάρια του είδους του.

Με ανοιγμένες τις κεραίες του και σε υπερένταση προχώρησε για ένα ατελείωτο μονόδρομο, πολύ μακρινό, μακριά από την πατρίδα και φρικτά δαπανηρό. Ίδρωνε, ξεΐδρωνε, αγωνιούσε, υπέφερε στη ζέστη και στο κρύο, πεινούσε και όμως ήταν αδηφάγο για γνώση και περιπέτεια, για μεταβολή και αεικινησία. Ήταν ανθρώπινο σαλιγκάρι, με οξύτητα στις κεραίες – ραντάρ του και προπαντός ανήσυχο και αγωνιώδες για ένα ανύπαρκτο τέλος.

Αγαπημένο μου σαλιγκαράκι, που πας με τέτοιο καιρό; Κινδυνεύεις. Άκουσε. Γνωρίζω, έχεις πείσμα, ευαίσθητο μου πλάσμα, βαθειά τραυματισμένο και πληγωμένο.

Δεν θέλεις τα βέβαια και τα έτοιμα. Κι όμως ελλοχεύουν κίνδυνοι. Το εγχείρημά σου, ισοδυναμεί με Ηράκλειο άθλο, με Τρωϊκό πόλεμο, με αληθινή Ιλιάδα αλλά και, αδιάλειπτη Οδύσσεια. Έχεις εσύ, σαλιγκάρι μου, τα όπλα για τέτοιους πολέμους; Έχεις εσύ τα μέσα να νικήσεις τόσους εχθρούς; Γιατί δεν κάθεσαι στ’ αυγά σου να σιγοβράζεις στο ζουμί των συντρόφων σου και το δικό σου;

Κι όμως ακατάβλητο συνεχίζεις, ατρόμητα και άφοβα, το επώδυνο σου ταξίδι. Ζητάς την Ιθάκη σου, ζητάς την Πηνελόπη σου.
 


το τελευταίο μου διάβασμα:

ΚΏΣΤΑ ΓΑΒΡΆ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

Στο μοναδικό αυτό βιβλίο του μεγάλου σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά ο αναγνώστης συναντά τον Έλληνα επαναστάτη κινηματογραφικό δημιουργό. Βλέπει όλη την ριζοσπαστική διαδρομή του: Εμφύλιος στην Ελλάδα, Μάης του 1968 στο Παρίσι, κατάσταση στην Χιλή και Λατινική Αμερική, Ανατολική Ευρώπη, ΗΠΑ, Παλαιστινιακό και άλλες εκρηκτικές περιοχές της γης μέχρι τα τελευταία 60 χρόνια και η Ελλάδα του Αλέξη Τσίπρα και του Eurogroup. Παρελαύνουν οι συνθήκες, τα πρόσωπα και οι αστέρες του κινηματογράφου που συνδέθηκαν με την μεγάλη καταγγελία του Κακού όπως τα συνέλαβε ο Κώστας Γαβράς. ΖΗΤΑ,  ΟΜΟΛΟΓΙΑ, ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑΣ, ΕΝΗΛΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΊΘΟΥΣΑ  κ.ά.

 

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΒΑΝΟΖΗΣ

 

Η τελευταία φορά
 

Η Μαυρίκα ήταν ένα φεγγάρι ο σκύλος μας. Ο πρώτος κι ο τελευταίος, άλλον δεν περιμαζέψαμε ύστερα.

Έξω στην αυλή τον ταΐζαμε, του ’φτιαξε και φωλιά ο πατέρας μου άμα γκαστρώθηκε, με κάτι κουρέλια τον βόλεψε και χαρτόκουτα να γεννήσει κάτω απ' τη σκάλα. Να κάνει τα κουτάβια του.

Έπιασε στα καλά καθούμενα η Μαυρίκα να πνίγει κότες απ' τη γειτόνισσα. Και να μας τις κουβαλάει –πεσκέσι–, μια, δυο, τρεις, την έσπασε στο ξύλο ο πατέρας μου, δεν το ’κοβε. Με το ματσούκι, αλυχτούσε μονάχα η γκαστρωμένη και λούφαζε παρακεί.

Μ’ έστειλε μια μέρα κι έφερα ένα τσουβάλι ο πατέρας μου. Κουτάβια από μέσα της πόσα να ’βγαζε, την καραμπίνα την έφερε αυτός.

Έσταζε μετά στο κουβάλημα πάνω στα πόδια του πατέρα μου το τσουβάλι.

                                                                                                                Απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Το χαρτόκουτο» (Πατάκης 2015)
 


Διαβάζω ακόμη μια φορά

Σελίν, Ταξίδι στην άκρη της νύχτας 

Τώρα, βεβαιώθηκα έμπρακτα για το ατομικό μου τίποτα, ομολογεί κυνικά ο Σελίν. Το βιβλίο το πρωτοδιάβασα σε εποχές που έπρεπε να αναμετρηθώ με το ανάστημά μου. Τώρα, που φαίνεται ότι κανείς δεν θα επιστρέψει αλώβητος από την «άκρη της νύχτας», το ξαναπιάνω από την αρχή.

(Μάρτιος, 2020)

 

ΤΑΣΟΣ ΚΑΠΕΡΝΑΡΟΣ


 

Νίπτοντας τας χείρας μου

Ι
Το αριστερό μου χέρι
που δεν έγραψε αράδα στη ζωή του
τρελάθηκε
κι έβαλε στα γεράματα δαχτυλίδια και βραχιόλια.
Τα δαχτυλίδια μάλιστα, όλα παλιές
σφραγίδες επισκόπων.
Χέρι αγράμματο κι ανάξιο
ικανό μόνο από μακριά να χαιρετά.
Χέρι που αν πνιγόμουν,
σαν ξένο χέρι bourgeois παρατυχόντος
θα ενδιαφερόταν μόνο μη βραχεί.
Χέρι για μεγαλεία διψασμένο
χέρι τρελό δεσποτικό...

ΙΙ 
Ένας ακάματος εργάτης το δεξί μου χέρι
που ποτέ δε χάνει το δρόμο.
Νυχθημερόν,
χάδια, ραπίσματα και χειραψίες ανταλλάσει. 
Νυχθημερόν,
κι ας είναι εγγράμματο, δούλος πιστός.
Μονάχα στίχους θα 'θελε να γράφει
κι όμως εκ γενετής δικές του έχει
τις λογής χοντροδουλειές.
Πότε βαστάζος για τα ψώνια,
ή προσκεφάλι τρυφερό
κι άλλοτε πάλι ιππότης άγριος, τραμπούκος, πελταστής.
Από κοσμήματα μεσάνυχτα
Το βαρυκόκαλο δεξί μου χέρι.
Πρόθυμο πάντοτε ωστόσο
για μένα να ριχτεί και στα σκυλιά.

Από την ποιητική συλλογή: Οσημέραι, Κέδρος, 1997

 


Διαβάζω:

Νόρμαν Κον : "Αγώνες για την έλευση της χιλιετούς βασιλείας του Θεού : επαναστάτες χιλιαστές και μυστικιστές αναρχικοί του Μεσαίωνα".
Γιατί σε λίγο πάλι θα γεμίσουν τις πλατείες οι Μεσσίες...

 

ΤΑΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ



Ο ΛΟΙΜΟΣ ΚΑΙ Η ΜΥΡΙΝΑ


Λοι]μῷ θανούσης εἰμὶ [σῆμα] Μυρίνης
Χαραγμένο στην πέτρα, 
το αρχαίο μονόστιχο επίγραμμα,
Λοι]μῷ θανούσης εἰμὶ [σῆμα] Μυρίνης
(Της Μυρίνης που πέθανε απ᾿ τον λοιμό είμ᾿ ο τάφος).

Να θαυμάσουμε αξίζει την τέχνη της ποίησης,
πώς το ίδιο το μνήμα αποσπά απ᾿ τη λήθη το ελάχιστο
—της νεκρής μόνο τ᾿ όνομα και
 την  αιτία θανάτου—,
πώς το εἰμὶ ανασταίνει  τη Μύρινα,
πώς χαρίζει μιαν ύπαρξη νέα
  σ᾿έναν ίαμβο αρχαίο  κλεισμένη.

Ίσως έτσι ακουσθεί και η άλλη
—η υπόγεια του στίχου φωνή—:
«Την απαίσια λέξη λοιμός, μην προσέχετε άλλο»
»Να θυμάσθε μονάχα», μας λέει,
»την ευώδη ομορφιά της Μυρίνης».
 

 

Β.Π. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ

 

Ασκήσεις επί χάρτου κι επί άρτου

 

                                                                 Τω καιρώ εκείνω 430 π.Χ., β’ έτος Πελοποννησιακού πολέμου

“…η νόσος εισήγαγε προσέτι και άλλας χειροτέρας μορφάς ανομίας εις την πόλιν. Διότι πολλοί, οι οποίοι προηγουμένως απέκρυπταν την επίδοσίν των εις αθεμίτους ηδονάς, παρεδίδοντο ήδη εις αυτάς χωρίς καμμίαν επιφύλαξιν, καθόσον έβλεπαν πόσον αιφνίδια ήτο η μετάπτωσις, αφ' ενός μεν των πλουσίων, οι οποίοι εξαίφνης απέθνησκαν, αφ' ετέρου δε των τέως εντελώς απόρων, οι οποίοι εις μίαν στιγμήν υπεισήρχοντο εις τας περιουσίας εκείνων. Ως εκ τούτου, απεφάσιζαν να χαρούν την ζωήν των όσον ημπορούσαν ταχύτερον, επιδιδόμενοι εις τας απολαύσεις, διότι εθεώρουν και την ζωήν και τον πλούτον εξ ίσου εφήμερα…” (Θουκυδίδης μτφρ. Ελ. Βενιζέλος).

Τω καιρώ τω άλλω, 1995 Μαϊου 13, αγίας Γλυκερίας, Κοζάνη του σεισμικού διαταραγμού όταν 6,6 έγραψε το κοντέρ. Ταράχτηκαν τα πάντα. Εορτή της Σκηνοπηγίας στις ανοιχτωσιές ξεκινούσε κι οι άνθρωποι της υπαίθρου Λευκοπηγής, μόλις υποχώρησε ο πρώτος ψυχικός διατρανταγμός[u1]  και τα ρίχτερ έγραψαν 5 μπροστά, έκοψαν τα χαλινάρια (ήγουν «απόλκαν τον άλτσο») κάθε αυτοσυγκράτησης. Ο,τι προλάβουμε στο ΤΩΡΑ ως εκ τούτου TORA TORA είπαν ένδον και έκδον οι άνθρωποι της κοινότητας. Αφέθηκαν, χύθηκαν όπως χύνεται το γάλα που δε μαζεύεται πλέον, στις νταβέρνες, τα καφέ κάτω από τον πλάτανο, δίπλα από τον μορμυρίζοντα λάκκο γλυκού νερού και σουβλάκια, μπιφτέκια, μπριζόλες, πατάτες, σαλάτες, μπύρες άσωτες, ρετσίνες, τσίπουρα, ούζα άμετρα, αναψυκτικά για τα γυναικόδερμα όντα τα μικρά μετά μεγάλων, τέθηκαν επί ημερήσιας νυχτερινής τραπέζης. Ετρωγαν, έπιναν στο τώρα για το τώρα και μόνον. Πανηγύρι μεν ομού κι ο φόβος να το έχει στρώσει μια πέτσα υποσημείωση σ’ όλα τα σώματα. «Οίστρος ζωής» ο φόβος του σεισμού. Σχολνούσαν μεσάνυχτα με το λάλημα του γκιώνη αυτόν που άκουγα λίαν μικρός, καλοκαίρι του ‘65 – ‘66 να γκιωνίζει σιωπητήριο, ενώ από το καφενείο της αριστερής όχθης  ακουγόταν το πώς ένας… «κήπος έμπαινε στη θάλασσα». Τι ήταν αυτό, πως ήταν δυνατόν, τι ήταν και τι δεν ήταν θάλασσα, εν τέλει.

Τω καιρώ τω τώρα ήγουν μιαν «Ανοιξη πικρή και μαραζιάρικη…», «Ο καθείς και τα όπλα του» τα λιανοντούφεκά του δηλαδή, στη μικρή οικιακή του Κιβωτό εγκλωβισμένος, ότι είπεν  Κύριος: «εγώ δε ιδού επάγω τον κορωνοπιόν επί την γην…» κι αλίμονο στους αφύλαχτους, απείθαρχους, ατίθασους. Διάβασμα, μουσική, γράψιμο (τι;), ταινίες, διαδίκτυο, τηλέφωνα, τηλεόραση, ραδιόφωνο («Δος μου το ρίγος το παλιό δίχως καμώματα») σκέψεις, περισκέψεις, διασκέψεις, ασφυξία, ηρεμία, νεύρα, αδιέξοδα ονειροπόληση ναι, γιατί όχι, αχ κανονικό και βαχ ακανόνιστο, λέξεις, λέξεις λόγια δηλ. τρίψεις, προστρίψεις, συνθλίψεις σωμάτων κ.λπ.

Αρα:

Ανακατεύω αδιάβαστα βιβλία
Όπως χαρτιά της τράπουλας
«20 χρόνια παίζοντας αντί χαρτιά βιβλία»
Τι λέω, βάλε 2 φορές και μια σχεδόν ακόμη
Όλα ζητούν αν όχι  μιαν εφ’ όλης
άφεση στο κορμί τους
τουλάχιστον ένα άγγιγμα, ένα βλέμμα μιαν ανάσα.
Μια λέξη τρυφερότητας
κόντρα στις λέξεις της αιωνιότητας…

 

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ

 


Ο ποιητής

Τη μια στερεώνει στα νερά το φως,
την άλλη μοιράζει δρόμους στα πουλιά
κι άλλοτε δίνει στις εποχές δικαιοσύνη.
Τέτοια θαύματα κάνει σε ώρες κοινής αγωνίας
αυτός που προσεύχεται στις λέξεις

(«Ταξίδια εσωτερικού», εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2009)


Ορθογραφία νοήματος

Ρωτάς αν η ζωή γράφεται ακόμη με ωμέγα.
Εγώ θα σου απαντήσω!
Με ωμέγα θα γράφεται πάντοτε
κι ας έχει για κατάληξή της ήττα.
Εξάλλου, τα μακρά φωνήεντα σαν αγκαλιές
κρατάνε για πολύ τα κερδισμένα και τα χαμένα.
Πρόσεχε λοιπόν την ορθογραφία της ζωής
γιατί το λάθος δεν χαλάει μόνο τη λέξη,
μαραίνει και το νόημά της.

(«Ταξίδια εσωτερικού», εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2009)

ΑΙΩΝΕΣ ΤΩΡΑ ζητάω του Θεού να μου δώσει δικαίωμα φωτός, να μπορώ δηλαδή άφοβα να πηγαινοέρχομαι στις ηλικίες των ανθέων. Έχει λόγους να με κρατάει σε αβεβαιότητα, λέει. Και επιμένει ότι χρειάζομαι ακόμη να λογαριάζω τις ομορφιές με ενοχές, για να ελευθερωθώ κάποτε από την ιδέα της αθανασίας και να πιστέψω στη δύναμη της προσωρινότητάς μου.
Γυρίζω λοιπόν τον κόσμο κι όπου βρω δάκρυ, εκεί ραγίζω για να περάσει μέσα μου η ευωδία του πάθους. Έχω ήδη πειστεί για την αξία του ελάχιστου. Άλλωστε, το ελάχιστο -σπόρος, σπέρμα, σταγόνα, λέξη- παράγει το μέγιστο, ζωή και θάνατο.

(«Χωρίς εδώ», εκδ. Το Δόντι, Πάτρα, 2011)
 


Διαβάζω

Από τα διαβάσματά μου ξεχωρίζω το ιστορικό μυθιστόρημα του Νίκου Ψιλάκη «Κι οι θάλασσες σωπαίνουν» (εκδ. ΚΑΡΜΑΝΩΡ, 2018).
Σ’ ένα συναρπαστικό παιχνίδι λογικής και συναισθήματος, σιωπής και μοναξιάς, πρωταγωνιστεί η μνήμη (όχι η ανάμνηση), που οδηγεί
στη γνώση και στην αλήθεια για το τι κρύβουν οι θάλασσες μέσα τους: ιστορίες ανθρώπων από καιρούς διωγμών και προσφυγιάς.

Ωστόσο, χαίρομαι να διαβάζω τις ποιητικές συλλογές που λαβαίνω και απαντώ πάντα στους δημιουργούς τους με επιστολές, κάποτε τηλεφωνικά.
Συμμερίζομαι την επιθυμία να διαβάζονται τα ποιήματά του με περιέργεια αγάπης. Περιορίζομαι σε δύο περιπτώσεις.

Ο Βασίλης Λαδάς στη συλλογή του «Λεύκωμα» (εκδ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, 2020) αντλεί υλικό από την «άγνωστη χώρα της παιδικής μας ηλικίας».
Με τη δύναμη της μεταφοράς και της αντίθεσης και τη σοφή απλότητα του μύθου, αντιμετωπίζει τον έρωτα, τον χάρο, τους πρόσφυγες και την κάθε είδους εξουσία.

Η Μαρία Κοσσυφίδου στην ποιητική της σύνθεση «Η φασκιά» (εκδ. ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ, 2019) ανιχνεύει διλήμματα και δεσμεύσεις
γύρω από τη φύση και τις σχέσεις της γυναίκας. Και τονίζει τη διαφορά του «γίνομαι» («ορίζω τι θέλω να δίνω και πώς θέλω ν’ αγαπώ») από το «είμαι»
(«συμμορφώνομαι με ό,τι ορίζουν οι άλλοι για μένα»).

Επιστροφή

Εταιρεία Συγγραφέων: Στο σπίτι των λέξεων

Στις δύσκολες αυτές ημέρες, η Εταιρεία Συγγραφέων δημιουργεί με κείμενα μελών της ένα «σπίτι των λέξεων» και προσκαλεί όλους, που σπίτι πρέπει να μείνουμε, να το επισκεφτούν. Φάρμακο και καταφύγιο ψυχής, η λογοτεχνία μπορεί να δώσει δύναμη να σκεφτούμε, να σταθούμε, να αντισταθούμε. Η Εταιρεία Συγγραφέων κάλεσε τα μέλη της να στείλουν για ανάρτηση στον ιστότοπό της (www.authors.gr) ένα σύντομο ανέκδοτο κείμενο ή απόσπασμα από δημοσιευμένο έργο τους σε οποιαδήποτε μορφή λόγου (πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο ή άλλη μορφή). Το κείμενο μπορεί να είναι απόσπασμα από δικές τους μεταφράσεις έργων άλλων συγγραφέων. Κάλεσε επίσης τα μέλη της να στείλουν λίγα λόγια για ένα βιβλίο που διαβάζουν ή ξαναδιαβάζουν τώρα. Σε αλφαβητικές ενότητες, οι αναρτήσεις, των κειμένων ακολουθούν τη σειρά με την οποία αποστέλλονται και συνεχίζονται για όσο διάστημα μένουμε σπίτι.

Η Εταιρεία Συγγραφέων, μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1981 με επίτιμο Πρόεδρο τον Οδυσσέα Ελύτη, αποτελεί μείζονα φορέα ποιητών, πεζογράφων, δοκιμιογράφων, μεταφραστών, κριτικών και άλλων ανθρώπων του λόγου που γράφουν στα ελληνικά, ενώ αντεπιστέλλοντα και επίτιμα μέλη της αποτελούν διακεκριμένοι ελληνιστές και επιφανείς ξένοι συγγραφείς. Εκλιπόντα μέλη της περιλαμβάνουν την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Γιάννη Δάλλα, την Κική Δημουλά, τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Ουμπέρτο Έκο, την Άλκη Ζέη, τον Εμμανουήλ Κριαρά, τον Ζακ Λακαριέρ, τον Δημήτρη Μαρωνίτη, τον Αντώνη Σαμαράκη, τη Διδώ Σωτηρίου, τον Πάτρικ Λι Φέρμορ, τον Σέιμους Χίνι και πολλούς άλλους. Η Εταιρεία Συγγραφέων αποτελεί φορέα προάσπισης της ελευθερίας του λόγου και των πνευματικών και ηθικών δικαιωμάτων των συγγραφέων, προαγωγής, διάδοσης και εκπροσώπησης στο εξωτερικό της ελληνικής λογοτεχνίας και γλώσσας, αλληλεγγύης προς συγγραφείς και διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων εθνικής και διεθνούς εμβέλειας. Δεν υπάρχει πολιτιστικό γεγονός ιδιαίτερης σημασίας στην Ελλάδα ή μεγάλου ελληνικού ενδιαφέροντος στο εξωτερικό, στο οποίο να μη συμμετέχουν κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο μέλη της.

Κάθε χρόνο η Εταιρεία Συγγραφέων απονέμει τέσσερα βραβεία σε αναγνωρισμένους και πρωτοεμφανιζόμενους Έλληνες ή ξένους συγγραφείς που προάγουν τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό. Μετά από πρόταση της Εταιρείας καθιερώθηκε διεθνώς από την UNESCO η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Η Εταιρεία έχει πλούσια εκδοτική δράση, που περιλαμβάνει ετήσιο Ημερολόγιο με κείμενα μελών της. «Λογοτεχνία & Επανάσταση: 1821-2021» είναι το θέμα του Ημερολογίου 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων. Πληροφορίες για τη δράση της Εταιρείας και τα τακτικά, επίτιμα και αντεπιστέλλοντα μέλη της μπορούν να αναζητηθούν στον ιστότοπό της. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση και υπηρετούν αμισθί. Με έργο αναγνωρισμένης λογοτεχνικής αξίας, υποψήφιοι για μέλη πρέπει να προταθούν από επτά μέλη της Εταιρείας και να υπερψηφισθούν με αυξημένη πλειοψηφία από τη Γενική Συνέλευση σε μυστική ψηφοφορία. Οι δράσεις της Εταιρείας προάγουν την πνευματική ζωή του τόπου και την ακτινοβολία της διεθνώς.

Ο πρόεδρος 
Γιώργος Χουλιάρας

 

 

ReplyReply to allForward

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Φύσσας, Φωστιέρης, Χατζόπουλος, Χατζοπούλου-Καραβία, Χουζούρη, Χουλιάρας

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΥΣΣΑΣ

 

ΤΥΠΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΔΙΗΓΗΜΑ


Η Εβελίνα βρήκε το κινητό που λειτουργούσε κανονικά μισοχωμένο στην άμμο, στην Αμμουλιανή της Χαλκιδικής, το ίδιο καλοκαίρι  που  φωτιές στην Αττική καθάριζαν μια εκατόμβη ανθρώπων. Ήταν  ένα «ioming –z11» τελευταίας γενιάς, τόσο ακριβό,  που δεν μπορούσε καν να το ονειρευτεί.

Η Εβελίνα ήταν δεκατεσσάρω χρονώ, δηλαδή σε ηλικία που δεν ενημερώνεις τους γονείς σου για πράγματα που βρίσκεις. Αφού βεβαιώθηκε πως δεν την είχε προσέξει κανείς, γύρισε στο κάμπινγκ και μπήκε στη μεγάλη οικογενειακή σκηνή. Ήταν μόνη της, οι δικοί της λείπανε στην ταβέρνα, όπου θα ’πρεπε κι η ίδια σύντομα να πάει.

Άρχισε να μελετάει τη συσκευή. Αν και δεν ήξερε ότι τα γράμματα που έβλεπε λέγονταν κυριλλικά, όλο το μενού ήταν σε κάποια γλώσσα που της θύμιζε ρώσικα.

Στις φωτογραφίες και τα βίντεο υπήρχαν μόνο δυο πρόσωπα, άντρας και γυναίκα, και οι δύο κάπως πιο νέοι από τους γονείς της, ο άντρας ξανθός, η γυναίκα καστανή: ντυμένοι και ημίγυμνοι, αγκαλιά και χωριστά, με μαγιό και με ρούχα. Καθημερινοί άνθρωποι. Οι φωτογραφίες έμοιαζε να ήταν βγαλμένες εδώ, στην Αμμουλιανή.

Σε μια φωτογραφία η γυναίκα ήταν στα γόνατα κι είχε στο στόμα της ένα  πούτσο. Η λήψη γινόταν από πάνω προς τα κάτω, προφανώς από τον ξανθό άντρα. Ακολούθησαν και άλλες παραπλήσιες. Άνοιξε και κάνα δυο βίντεο: ήταν ποικίλα γαμήσια του ίδιου ζευγαριού.

Η Εβελίνα είχε αναστατωθεί και καύλωνε. Είχε δει τσόντες στο ίντερνετ, είχε ακούσει τους γονείς της να πηδιούνται, χαϊδευόταν κιόλας η ίδια από καιρό, με μάλλον συγκεχυμένες φαντασιώσεις. Τώρα ένιωθε πολλαπλή τη γοητεία του απαγορευμένου: το απροσδόκητο ξένο κινητό,  η λαθροθέαση ιδιωτικών σεξουαλικών βίντεο, η απομόνωση στην σκηνή. Κρίμα που δεν καταλάβαινε τι έλεγαν οι άνθρωποι στα γαμήσια τους, «σίγουρα θα καύλωνα κι άλλο», σκεφτόταν.

Της ερχόταν καύλα αλλιώτικη από κάθε άλλη φορά, μαζί και ζαλάδα. Είχε αρχίσει κιόλας να χαϊδεύεται βλέποντας μια από τις ερασιτεχνικές τσόντες, όταν ένας άντρας και μια γυναίκα μπήκαν ξαφνικά στη σκηνή. Ο άντρας κρατούσε στο χέρι ένα άλλο κινητό. Η Εβελίνα χρειάστηκε λίγα δευτερόλεπτα για να συνειδητοποιήσει ότι ήταν το ζευγάρι των βίντεο. Ντράπηκε, κοκκίνησε, προσπάθησε να κλείσει τη συσκευή, μα δεν πρόλαβε. Οι άλλοι χαμογέλασαν, η γυναίκα τής πήρε ήρεμα το «ioming –z11», είπαν μονάχα «Thank you» κι έφυγαν. Είχαν περάσει το πολύ δέκα λεφτά από τη στιγμή που είχε βρει το ξένο τηλέφωνο.

Αποσβολωμένο, το κορίτσι  έκλεισε τη σκηνή και ξεκίνησε να πάει στην ταβέρνα ντροπιασμένη, μπερδεμένη, ταχύτατα ξεκαυλωμένη και μ’ ένα ακόμα εφηβικό μυστικό στην πλάτη της. Φτάνοντας, είπε μια χαζή δικαιολογία που είχε αργήσει. Αργότερα έμαθε ότι κάθε καλό κινητό το εντοπίζεις εύκολα από άλλο καλό κινητό, με προσέγγιση ενός μέτρου, ακόμα και κλειστό.

Την ξένη συσκευή την είχε κρατήσει για λίγο μόνο στα χέρια της. Οι εικόνες όμως των άγνωστων ανθρώπων στο βίντεο θα μένανε στο μυαλό της και θα την αναστατώνανε για πολλά χρόνια, ακόμα κι όταν πια θα γαμιότανε κι η ίδια.


Διαβάζω την «Ελληνική» ή «Παλατινή Ανθολογία», με αρχαιοελληνικά και μεσαιωνικά επιγράμματα συν αγγλική πεζή απόδοση, στην πεντάτομη έκδοση «Loeb»  και σε επιμέλεια του W.H. Paton, έκδοση 1968 – 1980 (ανάλογα με τον τόμο).  

 

ΑΝΤΩΝΗΣ ΦΩΣΤΙΕΡΗΣ

 


 ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ


Γι᾽ αὐτό ἐρωτεύτηκα τά σπίτια. Καί τούς ἀνθρώπους βέβαια
Πού μοιάζουνε μέ σπίτια.
Φορώντας πέδιλα μετοικεσίας δέν ταξιδεύουνε
Παρά τό βλέμμα τῶν παραθυριῶν ρεμβάζοντας
Ὥς τό ἀπέναντι. Κλωσσᾶνε σιωπή. Καί ἀχνίζουνε
Τά σπλάχνα τους συμπόνια γιά τόν ἔνοικο
Πού καταρρέει καθώς τά συντηρεῖ. Ἀνίδεος
Τά ὀχυρώνει ἀπό παντοῦ μά ἐλεύθερο
Γεννοβολάει στίς κάμαρες ἕνα σκουλήκι.
Τά σπίτια εἶναι κάστρα. Εἶναι καί κύματα
Μέ τοίχους ἀπό ἀφρούς
Εἶναι καί ἄγκυρες
Πού ἄς λιώνουν στόν βυθό κρατήσανε
Συνήθειες κιβωτοῦ.
Πολλά εἶναι τάφοι·
Μέ εἰσόδους καλλιμάρμαρες. Οἰκογενειακοί.
Μόλις βραδιάσει ἀνάβουν τά καντήλια τους
Καί συνωθοῦνται ἀνάπηρες σκιές
Νά θυμηθοῦν σέ ὀθόνη σαλονιοῦ
Πῶς νά ᾽ν᾽ ὁ ἀπάνω κόσμος.
Τά σπίτια διαθέτουν μαγνητόφωνα
Τηλέφωνα κεραῖες ἐνισχυτές
Τά σύνεργα μιᾶς προηγμένης πλέον
Μεταφυσικῆς. Κι ἀπ᾽ τήν ἀκρώρεια τῆς ταράτσας στέλνουνε
Μέ κάτοπτρα ἡλιακῶν
Στεντόρεια σήματα
Τό τελευταῖο τάμ-τάμ πρός τό ὑπερπέραν.
Ἀπέξω κλιμακοῦται ἡ ἔντασις
Ὁδομαχίες χαιρετισμῶν καί κλάξον λεωφόρων.
Ἐκεῖνα δέν γνωρίζουν τίποτα. Ψεύδονται ἀσύστολα
Δέν ἄκουσαν δέν εἶδαν. Εἶναι πού ἐνδύονται
Τήν πέτρινη ἀκαμψία τοῦ ὑπηρέτη – ἐλπίζοντας
Μά ταυτοχρόνως τρέμοντας
Τοῦ ἀφέντη τους μιά πιθανή ἀπώλεια.
Πιάνουν φιλία μέ ζῶα
Καί πόες κατοικίδιες. Κυλάει στίς φλέβες τους θερμό
Νερό τῶν σωληνώσεων. Ἔχουν καρδιά καί βρυχηθμό
Καυστήρα.

Ἐτοῦτα ξέρω σχετικά. Καί ἀρκέσανε
Νά ἐρωτευτῶ τά σπίτια ἕως θανάτου.
Ἕως τοῦ δικοῦ τους τοῦ θανάτου βέβαια.
Πού ἐνῶ γεμίζουν τρυφερότητα ὥς ἀπάνω, οὐδέποτε
Λυγίζουν ἤ ὀρρωδοῦν.
Μά ὅταν φτάσει ἡ ὥρα κι ὅταν χρειαστεῖ
Μέ κομπρεσέρ στόν κρόταφο κι ἐξ ἐπαφῆς
Σέ σκόνη κρότο κουρνιαχτό τελειώνουνε.
Ἤ ἀκέραια,
Σάν κυπαρίσσια πού ἔζησαν αἰῶνες μοναξιά
Καί ἄντεξαν,

Ἕνα τσεκούρι αἰφνίδιου σεισμοῦ
Θά τά τσακίσει.

 

ΘΑΝΑΣΗΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΚΥΝΗΓΙ 

Αξημέρωτα κυνήγι του λαγού. Απόγευμα κυνήγι της πέρδικας, του τρυγονιού, του ορτυκιού. Πρωί-πρωί της πάπιας και της μπεκάτσας. Απομεσήμερο του συκοφάγου, του τσαλαπετεινού, της τσίχλας. Του αγριογούρουνου πρωί, στο καρτέρι. Μόνο των ανθρώπων το κυνήγι ολημερίς κι ολονυχτίς, χωρίς παύση, χωρίς έλεος, με κάθε όπλο και με κάθε μέσο, κάθε στιγμή και κάθε ώρα. Στον κόσμο των ωραρίων τους αυτό στερείται ωραρίου. Στο οργανωμένο σύμπαν των ανθρώπων το κυνήγι του ανθρώπου είναι δίχως κανόνες και νόμους, δίχως μετερίζι και μέτωπο. Στον εξημερωμένο και στον αξημέρωτο κόσμο το ίδιο και το αυτό. Το κυνήγι της αλεπούς και του λύκου και της αρκούδας ωχριούν εμπρός του. Το δικό του κυνήγι δεν έχει όρους και όρια. Λυμαίνεται κάθε χώρο και κάθε χρόνο. Κρέμονται σαν μαραμένα κοτσάνια τα κεφάλια τους. Και το αίμα στον λαιμό και στον κρόταφο καθώς σήπεται βγάζει την αποφορά του. Μυρωδιά του σάπιου δέρματος, μυρωδιά της καταχνιάς του αίματος παραδίδεται στον κόσμο τον οργανικό μέχρι τον μυελό του ανόργανου. 

                                 (ανέκδοτο)


Διαβάζω

Το βιβλίο του ΑΝΤΟΝΙΟ ΛΟΜΠΟ ΑΝΤΟΥΝΕΣ
Πάνω στα ποτάμια που κυλούν, Μετάφραση: Μαρία Παπαδήμα,Εκδόσεις Πόλις

Ένα βιβλίο ισάξιο του έργου του Προυστ. Αφού ο συγγραφέας από το κρεβάτι μιας βαριάς αρρώστιας καταφεύγει σε ένα είδος ροής της συνείδησης, που διακόπτεται είτε από φασματικές παρουσίες του παρελθόντος, είτε από πραγματικές των επισκεπτών του, που χαράσσουν την εσωτερική διαδρομή του άλλοτε αντηχώντας με αυτήν, άλλοτε δημιουργώντας μια μικρή εσωτερική βαβέλ από φωνές.

Αριστούργημα, τριακοσίων περίπου σελίδων, για τις οποίες η Μαρία Παπαδήμα έχει ματώσει στη μετάφραση αυτού του προσωπικού έπους, που συνδέει την εσωτερική φωνή με το παρελθόν, με τα πρόσωπα που το κατοικούν και με τους παρόντες συνομιλητές του.

Μάρτιος, 2020

ΛΕΙΑ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ-ΚΑΡΑΒΙΑ

 

Εδώ και χρόνια διδάσκω αμισθί στο Α' ΚΑΠΗ Νέας Σμύρνης: δυο γλώσσες (Αγγλικά, Ισπανικά), και λογοτεχνία 19ου-20ου αιώνα, ευρωπαϊκή μέχρι πέρσι, παγκόσμια από φέτος. Βρισκόμαστε στη Β. Αμερική, κι έλπιζα ότι θα φθάναμε στη Νότια, αλλά δεν πρόλαβα καν να παραδώσω το προγραμματισμένο τελευταίο πριν τον ιό "μάθημα", Περλ Μπακ (1892-1973), που θα περιλάμβανε, όπως για κάθε συγγραφέα, μετά τη γενική εργογραφία, ανάλυση ενός έργου από προσφερόμενο συμμετέχοντα. Όλα αυτά ματαιώθηκαν από την πανδημία, που απλώθηκε αιφνίδια, σταματώντας και τις πρόβες μας, για να παρουσιάσουμε στο μικρό "κοινό" του ΚΑΠΗ μας απόσπασμα από το νεανικό θεατρικό έργο "Ευγένιος" του Τάνκρεντ Ντορστ, που γεννήθηκε το 1925 και  δεν υπήρχαν θεατρικές σκηνές όρθιες στη Γερμανία όταν άρχισε να γράφει. Όπως άλλοι συνομήλικοι του λοιπόν, έγραφε για ενήλικες, σε "μικρές σκηνές", κουκλοθέατρου, τις μόνες που δεν είχαν γκρεμιστεί. Άρα τώρα; Αποτυχία η προσπάθειά μας; Δε νομίζω. Τηλεφωνιόμαστε, συντροφευόμαστε με κάθε δυνατό τρόπο, ακόμα κι αφήνοντας λίγο από το φαγητό που μαγειρέψαμε στους πιο έρημους, μια από τους οποίους είμαι κι εγώ, και δέχομαι με συγκίνηση τις φιλικές προσφορές τους. Αντί για κατήφεια και τρόμο, ζούμε με χαμόγελο κι ελπίδα για το αύριο, που θα έρθει αργά ή γρήγορα. Αναμφίβολα θα έρθει. 

 

ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ


ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ
ΕΑΛΩ Η ΠΟΛΙΣ [1987]


Κι έπειτα τα χρόνια άνοιξαν.
Βουβάθηκαν οι φωνές
Κι οι γλώσσες απαίτησαν
Σαν πέτρα και σαν σεισμό.
«Πολύ μεγάλη βουή» είπαν.
Μέχρι που οι ρωγμές εκκενώθηκαν,
οι βράχοι κύλησαν βαθιά,
στο μέσα κι ακόμη πέρα,
κι η πόλη βόγκηξε
σαν χάνομαι και σαν πάλι από την αρχή,
στα πέρατα,
ώσπου το φως κοκκίνησε ,
κι «εγένετο φως»,
κι έμαθες να περπατάς,
σαν τέτοιος και αληθινός,
στην Πόλη σου, την μία, την μεγάλη,
την μοναδική,
χωρίς πόλη, πολιορκία,
πολιορκώ και πολιορκούμαι.  
 

 ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ

 

Στο σπιτι των λεξεων

Περπατώ και ακούω τα βήματά μου, είπε, όταν τηλεφώνησε. Όχι, μα σπανίως περνά  όχημα, που ανήσυχο τρέχει να χαθεί. Πουλιά ακούγονται παντού. Άλλαξε ο τρόπος που γαβγίζουν τα σκυλιά. Τα φυτά μόνα τους ρυθμίζουν φως και υγρασία.

Τι συμβαίνει όταν είναι όλοι κλεισμένοι σπίτι χωρίς κανείς να μιλά; Πού κρύβονται οι λέξεις; Γίνονται πηγάδια τα στόματα όπου μέσα τους κατρακυλούν; Σκονίζονται σε σκοτεινά δωμάτια; Διαφεύγουν από δρόμους χωρίς πεζούς;

Απαγόρευση κυκλοφορίας. Ανά δύο. Σε απόσταση. Λέξεις μόνες. Πολύ απλές. Απολύτως γνωστές. Εντελώς ακατάληπτες. Πριν. Μείνουν. Μόνη. Κάθε. Μία.

Νιώθουν μοναξιά οι λέξεις; Υπάρχουν λέξεις άστεγες ή ορφανές που δεν έχουν σπίτι; Πώς ζουν χωρίς να τις τρέφουν τα χείλη; Ποιο ίδρυμα, ποιο λεξικό θα τις στεγάσει; Πώς θα αντέξουν αν κανείς δεν τις εκστομίζει;

Χειρότερα ακόμη για λέξεις ξένες, που όλοι λένε παριστάνοντας ότι δεν τις χρησιμοποιούν. Λέξεις τις οποίες με περιφρόνηση περιγράφουν με άλλες λέξεις που θεωρούν δικές τους.

Ξένη λέξη το σπίτι από οσπίτιο και ξενώνα λατινικό. Και – ησυχία – hospital: καταφύγιο για όσους έχουν ανάγκη και χώρος φιλοξενίας ασθενών.

Λέξεις συσπειρωμένες σε συμπτωματικές οικογένειες, που προτιμούν την ατιμία της παρετυμολογίας από το να βρεθούν σε κάδους ερωτημάτων και απορριμμάτων. Με την κατάρρευση της οικονομίας του λόγου, απειλείται εμφύλιος στην κοινωνία των λέξεων. Εξαϋλώνονται οι μορφές του λόγου.

 

Μικροβιωματα

Ποτέ δεν κάναμε μεγάλη ζωή. Για εμάς μικρή υπήρξε πάντοτε. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν είχαμε τις χαρές ή τις λύπες μας. Μικροβιώματα για τα οποία θα μπορούσαν να γραφούν ολόκληρες ιστορίες. Μικρές για να αντιστοιχούν σε μικρές εμπειρίες. Ή έστω στη μικρότητα που μας έδειξαν όσοι τις γράφουν και τις διαβάζουν. 

Είναι αλήθεια ότι υπήρξαν και υπάρχουν κακοί ανάμεσά μας. Αλλά σε ποιο χώρο δεν υπάρχουν; Δεν υπάρχουν κακοί συγγραφείς, άθλιοι κριτικοί, χειρότεροι αναγνώστες;

Είναι αυτός λόγος; Μιλώ εκ μέρους των συναδέλφων. Είναι αυτό δικαιολογία για να μας βάζουν όλους στο στόχαστρο; Γιατί, μια ζωή μας καταδίωξαν χωρίς έλεος. Ακόμη και αν τα πράγματα έχουν κάπως βελτιωθεί τελευταία.

Έχουμε υποστεί τα μαρτύρια του νερού, καυτού και παγωμένου, τη δοκιμασία της φωτιάς, του χώματος και του αέρα, στρατιές ολόκληρες όσων βάζουν να μας κυνηγούν, χωρίς να λυγίσουμε. Γιατί, όπου και αν πάμε επιβιώνουμε. Σε κλίμα τροπικό ή πολικό, σε άπλετο φως ή στο διαρκές σκοτάδι.

Ας έχουν δυσκολίες κάποιοι από εμάς να εξασφαλίσουν την τροφή τους. Ας έχουν δυσκολίες κάποιοι από εμάς να αναστήσουν απογόνους. Ας έχουμε τις δυσκολίες συμβίωσης που κανείς δεν αποφεύγει στη ζωή.

Και τι να πω που τόσα χρόνια ζήσαμε καταδικασμένοι σε μια αόρατη ύπαρξη; Επειδή δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να μας δουν. Πέρασαν αιώνες για όσους δεν βλέπουν ούτε τον εαυτό τους. Ας φαίνονται λιγότερα τα χρόνια για εμάς που η φύτρα μας πάει μακριά. Τώρα γνέφουμε σε εκείνους που μας κοιτάζουν με μικροσκοπικά γυαλιά.

Δεν μπορώ να πω πως δεν περάσαμε καλά. Ταξιδέψαμε παντού, σχεδόν με κάθε μέσο. Μπήκαμε σε κάθε σπίτι. Σε χώρους κλειστούς και εντελώς ιδιωτικές στιγμές. Όπου υπήρχε ζωή, δώσαμε το παρών. Χωρίς να φαινόμαστε.

Δεν χρειάζεται όμως να τα θυμάμαι. Δεν χρειάζονται συγκινήσεις σε μικρόβια.                                                          

[από τη συλλογική έκδοση της Εταιρείας Συγγραφέων «Μικροκύματα»] 
 

ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΦΩΣ ΕΝΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ

Κάθε βράδυ το σκοτάδι διακόπτει ένα φως στο βουνό, απέναντι από τον εγκαταλελειμμένο ορεινό οικισμό, όπου μόνος του ζει ένας άνθρωπος, ενώ γύρω του η φύση οργιάζει. Αν φτάσει εκεί, μήπως τον περιμένει ένα παιδί; Ο Αντόνιο Μορέσκο, που έγραψε «Το φωτάκι», ζει στο Μιλάνο.

 

 

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ : Σαράκης, Σιδηρά, Σιώτης, Σκιαδαρέση, Σκιαθάς, Σουέρεφ, Σταυροπούλου

 

ΣΩΤΗΡΗΣ ΣΑΡΑΚΗΣ

 

 

ΤΑ ΣΤΙΓΜΑΤΑ


Πώς έγινε και χάθηκαν οι λέξεις;
Μια ολόκληρη σελίδα λέξεις – το ποίημα
μ’ όλο του τον κόπο, την αγωνία, τη λαχτάρα,
τη χαρά κι εκείνο
το ανεξάλειπτο δηλητήριο της αμφιβολίας
μια ολόκληρη σελίδα λέξεις
και τώρα να χαθεί – να σβήσει
–έτσι εντελώς αυθαίρετα, με κίνημα δικό του–
πού πήγαν τόσες λέξεις

κι ούτε κουβέντα βέβαια τώρα να τ’ ανασυνθέσεις
με τι υλικό; μείναν μονάχα
αυτά τ’ αστεία σημάδια –σε κοιτούν
ανόητα–
δυο τρία κόμματα, οι λίγες παύλες
–μονές, διπλές, τι σημασία πια;–
κάτι εισαγωγικά, μια έρημη τελεία
(μάλλον από τις «άνω» πρέπει να ’ναι)

κι εκείνο –βέβαια– το πελώριο ερωτηματικό
– αυτό, ασφαλώς, δεν πρόκειται
ποτέ να λείψει.
 
                     (Τα αιφνίδια άστρα, Εκδ. Καστανιώτη 1997)
 


Διαβάζοντας τούτες τις μέρες τη Μεταμόρφωση, έρχεται η στιγμή που καταλαγιάζουν πληθώρα οικείων (από προηγούμενες αναγνώσεις) σκέψεων και συναισθημάτων, δίνοντας τη θέση τους στη –ρηχή έως φτηνή, όμως εσώτατη– αναφώνηση: Για φαντάσου, αυτός ο Γκρέγκορ Σάμσα, μια χαρά νέος άνθρωπος, να  καταδικαστεί ξαφνικά σε διά βίου εγκλεισμό στο δωμάτιό του!                                                                                                                                                                                                                        23-3-2020 

 

 

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΙΔΗΡΑ



ΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΚΟΜΜΩΤΗΡΙΟ*
 

Στις κάσκες από κάτω οι ψυχασθενείς
στεγνώνουνε τις παραισθήσεις τους.
Το πιστολάκι εκείνο της κομμώτριας
στρέφεται αμείλικτο
στο πρόσωπο του γιού μου.
Μα δεν τον βλέπετε
Είναι τέσσερα χρόνια πεθαμένος. Δεν ισχύει.
-Ένα ουίσκυ johny walker
s’il vous plait!
-Κερατίνη γρήγορα
να ισιώσετε τ’ ατίθασα μαλλιά του.
-Unchain my heart!

Στο ανύπαρκτο το μέλλον σου
ο Γιώργος μας στα πλήκτρα
σε διαδέχεται.
-Δεν μου πετύχατε το χρώμα.
Πρασινίζουν τα μαλλιά μου.
-Μα για να είναι ασορτί με την ομάδα
που στεγάζεται απέναντι.

(Στον τάφο του ένα κασκόλ του Ολυμπιακού
διαμαρτύρεται.)
-Στα νύχια μου το γαλλικό το μανικούρ, παρακαλώ!
-Ψυχίατρε, γίναμε σκνίπες
μας θεράπευσες εν τέλει.
 
Γύρισε σπίτι!
Η Μαριάννα κι η Τζωρτζίνα σε προσμένουν
κι εκείνο το ψυχιατρείο
αδημονεί να γίνει κομμωτήριο. 

 
*Απέναντι από το γήπεδο του Παναθηναϊκού βρισκόταν το Ψυχιατρείο (μπαρ που  έτσι το αποκαλούσαν οι θαμώνες του λόγω του ιδιοκτήτη του Αλέξη Παπακώστα που τους θεράπευε. Μετά το συμβάν  το Ψυχιατρείο έγινε κομμωτήριο.


ΔΙΑΒΑΖΩ 

Τώρα διαβάζω το εξαίρετο μυθιστόρημα της  Μαρίας Λεμπιδάκηι-Τζίβρα  SILVER ALERT. Ένα μικρό απόσπασμα:

«Έξι μήνες δεν είναι μεγάλο χρονικό διάστημα. Αν η ζωή κυλάει μέσα στην καθημερινότητά της, με τις συνηθισμένες χαρές και λύπες...... Για τον άνθρωπο που σηκώνει το αφόρητο φορτίο της θλίψης , ο χρόνος διαιρείται στο πριν και στο μετά......»


 

ΝΤΙΝΟΣ ΣΙΩΤΗΣ

 

Όταν.
 
όταν. τελειώσουν όλα αυτά που δεν ξέρουμε
πού θα μας βγάλουν όταν. ο λαβύρινθος απο
κλειστεί λόγω ανοιχτού αδιεξόδου θα σπεύσει
 
ο Μινώταυρος να. εξυπηρετήσει τον περιηγητή
όταν. οι χούφτες δεν θα κρατάνε πια άλλο ζεστό
το βοριαδάκι που φουντώνει από νότια όταν. εξ
 
αντληθούν όλα τα εγχειρίδια αυτοχειρίας όχι
όμως και όσοι έχουν την πρόθεση αυτοχειρίας
όταν. το ουράνιο τόξο γίνει βωμός αιματηρής
 
θυσίας κορασίδων με κοτσίδες που γλιστράνε
στα χέρια της νόνας όταν. το απόκοσμο βρει
τη θέση του σε έναν υπόκοσμο καταχρεωμένο

(αδημοσίευτο)

 

ΜΑΡΙΑ ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗ



Την ώρα που έφυγες απ’ τον παράδεισο, δεν ήταν προφανώς δάκρυα μετάνοιας αυτά που κύλαγαν στα μάγουλά σου, μα λύσσας, που έστερξες στη φωνή που σε καλούσε  να πας ενάντια στη θέληση της Φύσης. Κρίθηκες έτσι υπόθεση χαμένη κι αφέθηκες στη Μοίρα σου, την ανελέητη.


Εσύ, με μύρια όσα προικισμένος, πνεύμα, λόγο, αισθήματα, -ποιο άλλο ον προικίστηκε με τόσα;- σηκώθηκες αργά μα σταθερά και στήθηκες στα δυο σου πόδια. Σήκωσες τότε ανάστημα στ’ αλήθεια κι είπες “όλα όσα βλέπω καμαρωτός κοιτάζοντας τριγύρω είναι δικά μου, μου ανήκουν!” Έτσι, λησμόνησες τη Μοίρα σου και τις επιταγές της κι αυτή, μη έχοντας τον τρόπο να πει αυτά που έπρεπε ν’ ακούσεις, σου έδωσε τυφλότητα, μα όχι για όλα, να βλέπεις μόνον όσα εκείνη θέλει, να μη γνωρίζεις όμως ποια είναι αυτά που βλέπεις και ποια όχι. Κι εσύ, που νόμισες ότι ορίζεις τα πάντα πια -σε βάθος, ύψος, μάκρος- πίστεψες πως η Μοίρα σε έχρισε κυρίαρχο και πως μπροστά σου όλα υποκλίνονται· τα έμβια, η γη με όλα όσα φέρει, -βουνά, νερά, ουρανό, υπόγειους κόσμους-, και σήκωσες ραβδί υπερφίαλο κι άλλαξες τις διαδρομές, και χώρισες τα ύδατα, μετέτρεψες τους πάγους σε ατμό, κι έδωσες διαταγές να συμφωνούν όλα με σένα. Και ό,τι ή όποιος διαφώνησε μ’ αυτό το γέλιο σου το αυτάρεσκο καταδικάστηκε σε αιώνια περιφρόνηση –“είναι ένας άλλος, διάφορος, πρέπει να εκλείψει”. Έπειτα σου έγινε συνήθεια κι άρχισες να χωρίζεις το άσπρο από το μαύρο, το κόκκινο απ’ το πράσινο, το χρώμα απ’ τη φωνή, το αίσθημα απ’ την πράξη! Εξόντωσες και εξοντώνεις αυτά που δύσκολα ταιριάζουν με τους δικούς σου ορισμούς του ωραίου, του καλού, του υψηλού, του νέου, του σφιγηλού, του δυνατού. Παλεύεις τελικά να ακυρώσεις ό,τι αρνείται και ό,τι αντιστέκεται.

Κι αυτή η τυφλότητα που -φευ σου!- δεν γνωρίζεις, αυτή η αιώνια και μοιραία συνοδός σου , μετά από τόσους δρόμους βεβαιότητας σε φέρνει πια σε ατραπούς πρωτόγνωρες που εσύ νομίζεις –πάντα με σύμβουλο την ύβρι σου- λεωφόρους και τρέχεις με ταχύτητα μεγάλη “έτσι έμαθα, να τρέχω πάνω απ’ όσο αντέχω!” και τρέχοντας δεν βλέπεις τη στροφή όπου καλείσαι να πεις το ναι ή το όχι, μεγάλα και τα δυο· ποιο θα αρθρώσεις;

Κι αν επιλέξεις τίποτα να μην πεις, ο φόβος θα σε κυριέψει, πρώτη φορά θα νιώσεις πως ήσουνα τυφλός κατά ένα μέρος, δεν το ’ξερες, αυτή η στροφή σού το έμαθε και η άρνησή σου να δώσεις μιαν απάντηση. Σε τούτη τη στροφή -απότομη, κλειστή- ξεκίνησε η επίγνωση, έγινε κάτι σε τούτη τη στροφή, έτσι όπως μπήκες με επιτάχυνση αιώνων, εκείνη τη στιγμή ακριβώς άνοιξε η πύλη της αβύσσου.


Ξαναδιαβάζω

Ξαναδιαβάζω τον Φρανκενστάιν (Ψυχογιός) στην εξαίσια μετάφραση της Κατερίνας Σχινά. Είναι τόσο επίκαιρο (1816-1818) που, για να μην πολυλογώ, παραθέτω μια φράση από το επίμετρο της Τζ. Κ. Όουτς:

Πρόθεση είναι συνήθως ο θάνατος των άλλων, των «εχθρών», αλλά στην πραγματικότητα, ίσως σχεδιάζουμε τον δικό μας θάνατο.

 

 


ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΚΙΑΘΑΣ

 

Ημερολογιακές Αφηγήσεις Εγκλεισμού

(41η, Ξημερώματα 17ης Απριλίου 2020)

 

Πλανόδιοι Μικροπωλητές
(Απόσπασμα)

Η Γραφή: Ακατόρθωτα τα των ανθρώπων στις αναπαλαιώσεις της μοναξιάς.   
Η Είδηση: Απαγορεύτηκε και το σαρανταήμερο μνημόσυνο του τρελού
π' ανέβαινε σαν γάτος από τα ξώθυρα του γυναικωνίτη για να γυαλίσει μέρες επετείων τις καμπάνες.   
Το Γεγονός: (Ένα και πασίγνωστο σε όλους). Τω καιρώ εκείνω με τις αγριοφωνάρες πλανόδιων μικροπωλητών κατοικίδιων ζώων, ακυρώθηκαν οι ώρες, ακυρώθηκαν οι μέρες, ακυρώθηκαν οι μήνες ελπιδοφόρων ερώτων.   
Η Προφητεία: Ήρεμα, με γονυκλισίες ήττας και την περιφορά συγχωριανών στα καρφιά της Μεγάλης Παρασκευής ίσως φανεί το Θέρος. Ήρεμα συμπολίτες, όλα άλλαξαν, ο ήλιος φορά σελήνη πλέον.

(Ανέκδοτη Ποιητική Αφήγηση)

Διαβάζω

Η ποίηση, η πεζογραφία, σε καθημερινό επίπεδο, με τροφοδοτούν με αναγνώσεις που τολμούν οδοιπορίες και στα εύμορφα της γλώσσας. Η ιστορία, όμως, διαμορφώνει κώδικες προσέγγισης της αλήθειας για την ιστορική μνήμη. Αυτές τις μέρες διαβάζω ξανά του Μιχαήλ Β. Σακελλαρίου το έργο που γράφτηκε στον εγκλεισμό της κατοχής το 1942 «Η Απόβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο».
 

 

ΚΩΣΤΑΣ ΣΟΥΕΡΕΦ


 

ΑΝΑΠΝΕΟΝΤΑΣ

Οι νότες των προσωπείων στο απυρόβλητο
στη δίνη των αιχμών
σε πευκοβελόνες του πυρός
ασύμμετροι όγκοι άλλης προΪστορίας
σκιά στον αντίποδα του χιονιού
δέντρο χαλινάρι του ήλιου
Νότες των προσωπείων κεραυνοβολημένες στην άβυσσο
Προβολείς ηχοραγούν κίτρινες τουλίπες
Πετροπόλεμος βλεμμάτων στο γκρι
Σταυροθόλια μυστικά
μήτρας υποδοχή με κόκκους και μίσχους
άφυλα φύλλα της εσπέρας αντικρυστά στο έρεβος
Το ρεύμα συναντά τετράγωνα στίγματα έξεργα
αναπνέοντας τις νύχτες ακόρεστα

 

ΕΡΗ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

                                                                  *

Δεν είχα βαρεθεί μόνο τους άλλους, τα κείμενα των άλλων,
αλλά και τον εαυτό μου. Αυτό το σκουριασμένο ψυχολογικό γεωτρύπανο που σώρευε μες στον Μαύρο μου Φάκελο τους στυφούς, πικρόχολους, κατακομματιασμένους στοχασμούς.
                                                                                                                                                                (Γιάννης Μπεράτης)

 

Mαύρος φάκελος ονομάστηκε από τον Mπεράτη το ημερολόγιο που κρατούσε στο χρονικό διάστημα 1940-1967, αρχίζει δηλαδή λίγο πριν από την έκδοση του βιβλίου του Στιγμές (1940) και πριν από το θάνατο της αγαπημένης του Nίτσας και φτάνει ως την προηγούμενη χρονιά από το θάνατό του. […]

            Συνολικά η ποικιλία και η πρωτοτυπία των θεμάτων που απασχολούν τον Μπεράτη στις ημερολογιακές εγγραφές του είναι μεγάλη, καθιστώντας το προσωπικό γραπτό του ένα συγκλονιστικό ανάγνωσμα και παράλληλα την πνευματική διαθήκη του δημιουργού του. Παρά τον χαμηλό τόνο, τη λιτή έκφραση, την επιγραμματική συντομία του μεγαλύτερου μέρους των εγγραφών, αποτελεί τον μίτο για να παρακολουθήσουμε τριάντα χρόνια από τη ζωή του μέσα στον αστικό αθηναϊκό περίγυρο. Βλέπουμε να διαγράφονται η συγγραφική του πορεία, οι επιρροές που δέχτηκε, ο τρόπος της δουλειάς του, ο κύκλος των φίλων του, ακόμη κι εκείνων στους οποίους προστρέχει για οικονομική βοήθεια. Έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε άμεσα τον εσωτερικό άνθρωπο με τους φόβους, τις αγάπες, τις αγωνίες του για τη ζωή και την τέχνη, χωρίς συγκαλύψεις και τυπικότητες. […]

Βασικό στοιχείο της ημερολογιακής γραφής είναι βέβαια, ο χρόνος. Η αποτύπωση του στιγμιαίου, του εφήμερου, της πρώτης εντύπωσης, και όχι η ανάπτυξη της εμπειρίας μετουσιωμένης από τη χρονική απόσταση, όπως π.χ. συμβαίνει στα απομνημονεύματα. Στον Μαύρο φάκελο ο χρόνος γίνεται ένα από τα κύρια ζητήματα που απασχολούν το συγγραφέα: ο χρόνος της ανθρώπινης ζωής, το αργό ξετύλιγμα (η ανία), το τέλος χρόνου (ο θάνατος), ο χρόνος της δημιουργίας (η συγγραφή) ή της απραξίας (η έλλειψη έμπνευσης).

Επιπλέον, ενώ στο ημερολόγιό του ο Μπεράτης αποκαλύπτει πόσο αγωνιά να επιτύχει τη σύνθεση, όλη η πρωτοτυπία και η αξία του συνολικού έργου του στηρίζεται στο είδος της γραφής του, που αναμφίβολα προκύπτει από την ημερολογιακή γραφή. Αποσπασματικότητα, αφηγηματικές τεχνικές που αξιοποιούν το μοντάζ και το κολάζ, προβολή του προσωπικού βιώματος και της άμεσης εμπειρίας τη στιγμή της δημιουργίας τους, έμφαση στην οπτική γωνία του αφηγητή, μικρές προσωπικές στιγμές έναντι των μεγάλων αφηγήσεων ακόμη και για γεγονότα, όπως ο πόλεμος, έντονη υπαρξιακή αγωνία αλλά και διάχυση της προσωπικότητας σε πολλαπλά προσωπεία, βασανιστική ενδοσκόπηση του ανθρώπου και συνεχή ερωτήματα για την πορεία του ως δημιουργού και την αξία της προσπάθειάς του, είναι χαρακτηριστικά που αποκλίνουν από την κύρια τάση της νεοελληνικής μεσοπολεμικής πεζογραφίας, ενώ αναδύονται και αναπτύσσονται στη μεταπολεμική λογοτεχνία. […]

Αυτοβιογραφία εν προόδω, αποθήκη στοχασμών για τη ζωή και σκέψεων για την τέχνη ή πνευματική διαθήκη του Μπεράτη, ο Μαύρος φάκελος, χωρίς να είναι άγνωστος στους ειδικούς, έφτασε στη δημοσιότητα σχεδόν μισό αιώνα μετά το θάνατο του δημιουργού του. Ωστόσο, η σπουδαιότητά του ως ντοκουμέντου μιας άλλης εποχής και ως εικόνας μιας μεμονωμένης πνευματικής προσωπικότητας, χωρίς να είναι διόλου μικρή, υπολείπεται μπροστά στην αξία του διαλόγου του με τη σύγχρονη εποχή. Τα ταραγμένα χρόνια στα οποία αναφέρεται, η αδιάκοπη, εντονότατη συγγραφική αγωνία, ο σχολιασμός της φθίνουσας υγείας του ημερολογιογράφου και τα προσωπικά του αισθήματα ανταποκρίνονται διαλογικά σε σύγχρονους προβληματισμούς: στη μεγάλη πολιτική, κοινωνική και οικονομική αστάθεια, που έχει ως απότοκο τους έντονους ψυχικούς κραδασμούς που κατατρύχουν τον σημερινό άνθρωπο, την προϊούσα φθορά της σωματικής, πνευματικής και ψυχικής του υγείας, το φόβο του θανάτου και, τέλος, το διευρυμένο ρόλο της Τέχνης, αντίβαρου στη φθορά, ελπιδοφόρου καταφύγιου αλλά συνάμα και ανέφικτου οράματος.

( Απόσπασμα από την εισαγωγή μου στο βιβλίο: Γιάννης Μπεράτης, Ο μαύρος φάκελος. Ερμής 2015).

Διαβάζω τώρα

Αυτές τις μέρες του εγκλεισμού διάβασα πολλά νέα βιβλία και ξαναγύρισα με αγάπη σε αρκετά παλιά μου διαβάσματα. Τώρα όμως διαβάζω το μυθιστόρημα της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη, Κοιλάδες του φόβου. Εκκρεμές 2019, στο οποίο μια παγκόσμια καταστροφή αναγκάζει τους ήρωες να αναθεωρήσουν την πορεία τους, αντιμέτωποι με την κρίση των αξιών και την υπαρξιακή αγωνία. Για άλλη μια φορά η ζωή μού υπογράμμισε πόσο μεγάλη παρηγοριά, απόλαυση, συντροφιά και γνώση δίνει το διάβασμα και πόσο η λογοτεχνία όχι μόνο εμπνέεται από τη ζωή αλλά κάποτε μπορεί να προπορεύεται προφητικά.

 

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Λαδιά, Λοιζίδης, Λουκίδου, Μαραγκόπουλος, Μαρκόπουλος Θ, Μοδινός, Νικοπούλου

ΕΛΕΝΗ ΛΑΔΙΑ



Τά ὄνειρα τοῦ νεκροῦ


Τώρα θά σᾶς ἀποκαλύψω κάτι, τό ὁποῖον ἡ ἴδια ἀνακάλυψα  μετά ἀπό πολλούς πειραματισμούς, πώς ἡ μεταθανάτια ζωή εἶναι ἀπλῶς ἡ ἐξέλιξη τῆς ζώσης μέ κοινό χαρακτηριστικό τό ὄνειρον.
Θἀ γνωρίζετε βεβαίως, καί ἄν ὄχι θά σᾶς τό μάθω ἐγώ, πώς ὁ ὀρφικός ὕμνος στόν Ὕπνο ἀναφέρει: «καί τήν μελέτη τοῦ θανάτου φέρεις διασώζοντας τίς ψυχές· /γιατί ἐγεννήθης τοῦ θανάτου καί τῆς λήθης ἀδελφός.»

Στόν ὀρφικό ἐπίσης ὕμνον τοῦ ὀνείρου ἀναφέρεται: «μιλώντας μέ τίς  ψυχές τῶν θνητῶν ἀφυπνίζεις τόν νοῦ..»
Καί ὁ ἐπίσης τοῦ  θανάτου λέγει: «γιατί ὁ δικός σου ὕπνος θραύει τήν ψυχή καί τήν σύνδεση τοῦ σώματος!..............φέρνονταςς τόν βαθύ  στούς ζωντανούς αἰώνιον ὕπνον.»

Γνωρίζετε ἐπίσης ἀπό τήν Θεογονία τοῦ Ἡσιόδου πώς ὁ ὕπνος καί ὁ θάνατος εἶναι ἀδέλφια, τέκνα τῆς μαύρης νύχτας, ὅπως καί ὁ λαός τῶν ὀνείρων, πού ὅλα τά ἐγέννησε, χωρίς νά πλαγιάσει μέ κάποιον. Ἐπίσης καί ὁ Ὅμηρος ἀναφέρεται στόν Δῆμο τῶν ὀνείρων, καθώς καί στίς δύο πύλες τους, τήν κερατίνην μέ τά ἀληθῆ ὄνειρα καί τήν ἐλεφαντίνην μέ τά ψευδῆ.

Οἱ ἀπεικονίσεις τῶν ἀδελφῶν Ὕπνου καί Θανάτου στόν ἐρυθρόμορφο κρατήρα τοῦ Εύφρονίου, οἱ ὁποῖοι μέ ἀρχαγγελικά φτερά σηκώνουν τόν νεκρό Σαρπηδόνα, ὅπου στό σῶμα του παρατηροῦμε μισόκλειστο  τό ἕνα μάτι καί ἐλαφρῶς ἀνοικτό τό στόμα, συμπεραίνουμε πώς ὁ γεννειοφὀρος Θάνατος εἶναι πιό ἡλικιωμένος. Τί νά σημαίνει; ἑρμηνεύω: τίς περισσότερες φορές ὁ θάνατος πλησιάζει τόν ἄνθρωπο στήν γεροντική ἡλικία.

Λοιπόν σέ αὐτήν τήν ἡλικία οἱ ἄνθρωποι κοιμοῦνται ἀκατάστατα, καί τὀ βιολογικό τους ρολόγι ἀρχίζει νά ξεκουρδίζεται. Ὅμως κομβικόν σημεῖον  εἶναι τό ὄνειρον.

Εὑρισκομένη στήν γεροντική ἡλικία ἔχω ἕναν ὕπνο βαθύτερο, ἀλλά ἀπό ἔφηβη ἀκόμη, γεμάτον ὄνειρα. Τά ὄνειρἀ μου εἶναι ὄντως ἕνας δῆμος ὀνείρων, διότι εἶναι πολλά καί μέ ἀτομική ἰδιοσυστασία, τά ὁποῖα καλύπτουν ὅλες τίς πτυχές καί  τίς λεπτομέρειες  τῆς συναισθηματικῆς καί νοητῆς ζωῆς. Εἶναι τόσο ἐναργῆ αὐτά τά ὄνειρα, πού μέ ἐπηρρεάζουν καί στά μεσοδιαστήματα ὕπνου καί ξύπνιου. Ἐξακολουθῶ νά νομίζω πώς ὀνειρεύομαι καί δέν διακρίνω τίς δύο ζωές. Τά ὄνειρα προκαλοῦν χαρά, πόνο, νοσταλγία, τύψεις καί ὅλα ὅσα ὁ ἄνθρωπος βιώνει στήν ζωή του. Σέ αὐτή τήν ἡλικία λοιπόν καί τήν ἀκόμη μεγαλύτερη, τό διάστημα ὕπνου καί θανάτου ὅλο μειοῦται, δίνοντας προτεραιότητα στό Ὄνειρον πού ἐξαπλώνεται.

Ἔρχεται ἑπομένως μία στιγμή, ὅπου ὁ θάνατος εἶναι ἁπλῶς μία μετάλλαξη τοῦ ὕπνου, καί ἡ ζωή συνεχἰζεται στόν θάνατο φορώντας πάντα τό ἔνδυμα τοῦ ὕπνου, μέ φορέα τὀ ὄνειρον. Ὀνειρευόμασθε συνεχῶς, εἴτε θυμόμαστε τά ὄνειρα μας εἴτε ὄχι, σέ ὅλη τήν διάρκειά μας.
Ὅσο γιά τήν τιμωρία μέ τούς πόνους καί τά βασανιστήρια, καθώς καί γιά τήν ἀμοιβή στήν μεταθανάτια κατάσταση δέν εἶναι παρά ὄνειρα εὐτυχῆ ἤ βασανιστικά. Εὐφραινόμασθε καί βασανιζόμαστε.

Συμπερασματικῶς τά ὄνειρα τοῦ νεκροῦ εἶναι ὅμοια μέ τοῦ ζωντανοῦ, ὅπου ὁ νεκρός καί ὁ ζωντανός εἶναι κατά συνθήκη ψεύδη.
 

                                                                                                                       11/3/20  (Δημοσιευμένο στό ἠλεκτρονικό περιοδικό Διάστιχο)


Διαβάζω

Τελειώνω «τό ἡμερολόγιο τοῦ διαβόλου» Ὁ Ἄλφρεντ Ρόζενμπεργκ καί τά κλεμμένα μυστικά τοῦ Γ Ράιχ τῶν Robert K. Wittman καί David Kinney, ἐκ.Πεδίο2016.  Ἀναφέρεται στόν Ἄλφρεντ Ρόζενμπεργκ, τόν θεωρητικό τοῦ ναζισμοῦ σχετικῶς μέ τήν καθαρότητα τῆς φυλῆς καί τό γένος τῶν «ναζιστικῶν Ἀρίων», τῶν ψευδῶν Ἀρίων, διότι ἱστορικῶς Ἄριοι ὀνομάζονται ((κατά τόν θρησκειολόγο Ροῦντολφ Ὄττο) ὁ λαός πού ἐποίκισε κατά τό 1500 π.χ τό ὑψηλότερο τμῆμα τοῦ Ίνδοῦ καί Γάγγη ποταμοῡ, καθώς καί  τό ὁροπέδιον καί τήν ὀροσειρά τοῦ Ἰράν. Ἀπό αὐτούς δημιουργήθηκε ὁ ἰνδουισμός καί ἡ θεολογική διδασκαλία τῶν Περσῶν.

Τό «Ἣμερολόγιο τοῦ διαβόλου εἶναι ἕνα ἀνατριχιαστικό βιβλίο πού περιγράφει τόν χαρακτήρα καί τήν δράση «τοῦ τέρατος» πού μετέτρεψε ἑκατομμύρια  Ἑβραίους ἀπό ἀνθρώπους σέ ἀριθμούς, ἀπό ζωντανούς σέ καταπονημένους νεκρούς.

 

ΒΑΚΗΣ ΛΟΙΖΙΔΗΣ

 

 

Κονβόι VS  Φάλαγγα


Είναι φορές που η ζωή
φέρνει τις ξένες λέξεις πιο κοντά
όπως μια εκδρομή στην θάλασσα
τότε που για να πας κερύνεια
έπρεπε να περιμένεις σε κονβόι
Σ’ είχε μαγέψει η  κιμωλία
που χρησιμοποιούσαν οι Οηέδες
όταν  σημάδευαν
τον ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου
Έμοιαζε με την κιμωλία  που χρησιμοποιούν
οι ράφτενες για να σημαδέψουν ρούχα
Κι έμεινες με τον καημό να αποκτήσεις
μία τέτοια κιμωλία
Τώρα που  βλέπεις ένα γραμματιζούμενο
να αποκαλεί αγράμματους
αυτούς που μιλάνε για κονβόι
Οφείλεις να του πεις πως
όταν μιλάμε για νεκρούς
είτε φάλαγγα πούμε  είτε κονβόι
δεν έχει σημασία.

(Οηέδες: στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών)
   
Ανέκδοτο

 

ΕΥΤΥΧΙΑ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΛΟΥΚΙΔΟΥ

 

ΔΕΥΤΕΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ


Α, ελεεινές δεύτερες σκέψεις
​που αποδειχτήκατε δειλές
και σπεύδατε να μας σώσετε
σαν θαύμα αναπάντεχο
πριν καν να γίνει η δέηση.

Με το ένα πόδι τεντωμένο στο αύριο
– τέλεια να μιμείται καλπασμό –
να μας κρατάτε ακίνητους και βαρετούς
στη σύνεση καθηλωμένους

ή πιο συχνά
με μια πειθώ δημαγωγού
και ασφαλιστή συγχρόνως
ν’ απλώνετε ρίζες μέσα μας
ρίζες χοντρές και στέρεες
που εγγυώνται βλάστηση
ανθούς, καρποφορία...
Μα, εντέλει, τίποτε απ’ αυτά.
Μονάχα ρίζες
που εγγυώνται ρίζες.

Κι είναι για άλλους
η ζωή και η αποστασία
του δρόμου η σκόνη η άγια
κι οι αγρυπνίες στη χάρη της.

Για εσάς
είν’ τα προσχήματα και τα μεθοδευμένα
η αρτιμελής ζωή και οι φαντασιώσεις
για να μπορεί επ’ άπειρον
του φόβου το βατράχι να κοάζει
για να ανθίζει επιτυχώς
η ομοιομορφία·

σαν κάτι νύχτες νοσηρές
που από πλήξη αφόρητη
τις λάμπες απ’ τους δρόμους
ξεβιδώνουν
και τις βιδώνουνε μετά
μέχρι να ’ρθει τ’ άλλο πρωί.
Μια εναλλαγή μηχανική
με βλέμμα άδειο, σταθερό
λες και μιμούνται θάνατο.

Οι νύχτες...

Ως το πρωί.

Βιδώνουν
ξεβιδώνουν...
Με βλέμμα άδειο
σταθερό.

Α, ελεεινές δεύτερες σκέψεις
που αποδειχτήκατε σοφές
διδάσκοντάς μας άρνηση και υποταγή
κι αθώα οπισθοχώρηση...

Μας μάθατε για τα καλά
πως ό,τι δεν μας συναντά
αυτό στο τέλος
μας διασχίζει.

Αφόρετα θαύματα, Κέδρος 2017

 

ΑΡΗΣ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ

                                                                                   

                                                          Έτσι όπως τους έσπρωχνε η μοίρα στην κατάσταση που βιώναμε τότε,
                                                           ό,τι είχαν δει κι ό,τι είχαν κάνει είχε φτάσει πια να τους πνίγει ως τον
                                                           λαιμό, δεν άντεχαν άλλο. Γι' αυτό και έπρεπε είτε να πεθάνουν είτε
                                                           να ζήσουν προχωρώντας μπροστά. Προχώρησαν μπροστά.

                                                                                             Λουίζ Μισέλ, Le Monde Nouveau, 1888.

 

20 Νοέμβρη, υπνοδωμάτιο των Λαφάργκ

 

Εκείνη τη Δευτέρα, αργά το βράδυ, λίγο πριν πέσουν για ύπνο, η Λόρα, με ύφος ανθρώπου
που ρωτά αν θα σβήσει το φως

– Βιβλιομαντεία ή ουτοπίες;

– Θέλω να φύγουμε πριν πιάσουν τα πολλά κρύα. Yποφέρω με τον παλιοχειμώνα. Εμείς οι Κρεολοί είμαστε άνθρωποι του ήλιου!
γκρίνιαξε ο Πολ.

– Όποτε σε βολεύει είσαι Κρεολός… Δεν μου απάντησες όμως…

– Ουτοπίες, Λόρα, ουτοπίες βέβαια, και διαλέγω Μπλανκί! Το μισοκοιμισμένο σκυλί στα πόδια του κρεβατιού κούνησε
την ουρά του.

– Λοιπόν δεν θα το πιστέψεις! Το είχα έτοιμο για βιβλιομαντεία! έκανε η Λόρα με το
χαμόγελο επιμελούς μαθήτριας και σήκωσε από το κομοδίνο δίπλα της την Αιωνιότητα διά των Αστέρων.
Εμπρός, ξεκίνα, Πολ!

 

…κάθε άνθρωπος κατέχει στο σύμπαν έναν ατελείωτο αριθμό αντιτύπων
που βιώνουν τη ζωή του, ακριβώς όπως τη βιώνει κι ο ίδιος. […] Κάθε
δευτερόλεπτο διαθέτει ταυτόχρονα σε δισεκατομμύρια αντίτυπα σωσίες
που γεννιούνται, άλλους που πεθαίνουν, άλλους που η ηλικία τους
κλιμακώνεται από δευτερόλεπτο σε δευτερόλεπτο, από τη γέννησή του ως
τον θάνατό του. […] Επομένως, ο καθένας μας έχει ζήσει, ζει και θα ζει χωρίς
σταματημό, με τη μορφή εκατομμυρίων alter ego. […] Μοιραζόμαστε την
ίδια μοίρα με τους πλανήτες, τις μητέρες τροφούς μας που μέσα στους
κόλπους τους κατορθώνεται αυτή η ανεξάντλητη ύπαρξη.

 

– Και, παρ’ όλα αυτά, δεν αυτοκτόνησε! είπε η Λόρα συλλογισμένη μόλις ο Πολ τέλειωσε
την ανάγνωσή του.

– Μα, από τη μεριά του είναι φυσικό. Ποιος θα ήθελε αυτή ειδικά η πράξη του να διαιωνίζεται
σε εκατομμύρια αντίτυπα!

Γέλασαν κι οι δύο, κάπως συγκρατημένα. Το τέλος του Μπλανκί, με όλες αυτές τις ονειροφαντασίες
για τ' αστέρια και τους σωσίες, τους πίκραινε. Ήταν το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Της δικής τους. Το ήξεραν.

– Ήξερε πως, ό,τι κι αν έκανε πια, τον σοσιαλισμό δεν τον προλάβαινε. Γεγονός που ισχύει και για μας, ας ήταν να ζήσουμε
κι άλλα πενήντα χρόνια, Κακαντού μου! Βλέπεις, τότε που το έγραφε ο άμοιρος, στην τελευταία φυλακή του,
έπρεπε να σοφιστεί κάτι κι αυτός για να σώσει την πίστη του.

– Τι ωραία που θα ήταν να μη γνωρίζαμε ότι θα πεθάνουμε… ψιθύρισε εκείνη.
– Ναι, αλλά κανείς δεν γνωρίζει τον θάνατό του. Πότε θα συμβεί. Μην κοιτάς εμάς. Εμείς είμαστε ιδιαίτερη περίπτωση.
μείς έχουμε το προνόμιο να διαλέγουμε…
Έδειξε τον Μπλανκί που η ανάγνωση τον είχε αποκοιμήσει και τώρα άφηνε μικρούς στεναγμούς, έβλεπε όνειρο.
«Τα ζώα είναι πιο τυχερά, σ' αυτό. Δεν γνωρίζουν ότι θα πεθάνουν, δεν περιμένουν κάτι. Αφήνονται καρτερικά στο γέρασμα.
Εγώ, ωστόσο, ζηλεύω τα δέντρα εκεί έξω: δεν αποχωρίζονται ποτέ το χώμα που τα τρέφει.
Σκέψου τον κέδρο και τη βελανιδιά μας! Ακόμα κι όταν, ύστερα από κάποιους αιώνες,
χάσουν τους χυμούς τους, σαπίσουν, θα μείνουν εκεί στον ίδιο τόπο και η ζωή–


Απόσπασμα από το μυθιστόρημα Πολ & Λόρα, ζωγραφική εκ του φυσικού, σ. 379-384.

Διαβάζω το αισθαντικό επιστολικό μυθιστόρημα του Ζαν-Ζακ Ρουσό Julie ou La Nouvelle Héloïse,
που είχα μισοδιαβάσει στη νεότητά μου. Τώρα το αντιμετωπίζω διαφορετικά: βλέπω καλύτερα το γιατί,
ο ουσιαστικό raison d' être αυτού του έργου και η αναγνωστική απόλαυση είναι μεγάλη,
ειδικά αυτές τις σκοτεινές, ανέραστες ημέρες.

 

ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

 


ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ ΑΠΡΙΛΙΟΥ

΄Εμμονη ανομβρία παιδεύει το βλέμμα
άπνοια στα μαλλιά και σκοτώνει
ρούχο μπετό της μέρας
συνθλίβει τ’ ανοιχτό μου σώμα
κι επιστρέφω βρέφος σκασμένο
στον Απρίλη της μικρής πατρίδας
Σπουργίτια κουβάρι στις φωνές τυλιγμένα
γκρεμίζονται στα φυλλώματα
το λουλούδι κοιτάει το λουλούδι κι ανθίζει
ακόμα στέκει το δάκρυ του πρωινού
στα βλέφαρα της μέρας
η ευδαιμονία του χόρτου
κι ο βόμβος της μέλισσας
της σαύρας το αιφνίδιο πέρασμα
Στα πέλματά μου τινάζει φτερό
το σφαγμένο αίμα
Φύονται ήδη στις ρωγμές τα πρώτα χαίρε

(Το περίστροφο της σιωπής, Τα Τραμάκια, 1996)


ΤΟ ΚΟΥΓΚΙ


Στα ορεινά μιας πόλης περιττής όπου μ’ έταξε η στημένη μου μοίρα ιδρύω την επικράτεια της αυτοκρατορικής μοναξιάς μου
Τριζόνια εκκωφαντικά διαπλέουν ακατάπαυστα τις φλέβες της σιωπής μου λησμονημένος σήπομαι στον ίσκιο του Βερμίου
Κόπωση μνήμης κόπωση θέας και πέφτω
Γεφύρια κομμένα γύρω μου και τα στενά πιασμένα οι φίλοι ξοδεμένοι ένδον ποντίζομαι τον κόσμο γνωρίζω πια μέσ’ απ’ τους καθρέφτες τα νέα της συνοικίας μου μέσω Αθήνας
Πεύκο μονάχο σαλεύω στο βλέμμα μου επανδρώνω το σώμα μου μονάχα με λέξεις
Στα ορεινά μιας πόλης περιττής υπερασπίζω λείψανα πια ονείρων καπνίζοντας ανεπιφύλακτα τα τελευταία μου τσιγάρα λίγο πριν τινάξω στον αέρα το Κούγκι

(Τεστ κοπώσεως, Τα Τραμάκια, 2002)


ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΟΝΗ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ


Ο ήλιος τη βρίσκει στο μπαλκόνι να κοιτάζει πέρα την απέραντη θάλασσα
Όταν παίρνει να τρεμίζει το φως κατεβαίνει στο κύμα βρέχει τη μοναξιά της κι ανέρχεται
Μπαίνει ολόκληρη στον καθρέφτη κι επιστρέφει μισή
Ύστερα βγαίνει στο μπαλκόνι και ξαναπαίζει το άγαλμα
Κόπωση θέας και γλαρώνει
Σε μπαμπάκι χιόνι πέφτει και βλέπει μια γυναίκα σ’ ένα μπαλκόνι να κοιτάζει πέρα την απέραντη θάλασσα
Συνέρχεται κι είναι ακόμα εκεί
Ώσπου ο ήλιος σβήνει στο νερό και μια νύχτα τυφλή φράζει το βλέμμα
Στύβει τότε τα μάτια της κι ένα δάκρυ ζεστό την κάνει λιώμα

(Μικρές ανάσες, Μελάνι, 2010)


ΤΟ ΑΠΟΛΩΛΟΣ ΠΟΙΗΜΑ


Έμπαινα στο ποίημα
με τ’ άσπρα πανιά μου στο φουλ φουσκωμένα
πλήθη στην προκυμαία τσακίζανε χέρια
μπάτης κι έπαιρνε το σώμα στις μνήμες
Έμπαινα ήδη στο ποίημα
με ανασκουμπωμένα μανίκια
παντόφλες ευρύχωρες και λάσκα πιτζάμα
τρένο υπέροχα μόνο
στην απέραντη ερημία της χάρτινης στέπας
Έμπαινα επιτέλους στο ποίημα
εν πλήρει στύσει
σκαμπανέβαζα πες σε κρεβάτι τριζάτο
όταν αναπάντεχο μ’ έκοψε τηλεφώνημα

(Χαμηλά ποτάμια, Μελάνι, 2015)
 

 

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ

 

Στην Παραγουάη
 

Την δεκαετία του 1730, που ο πρόγονός μου Χόρχε Σούρλα Μπάστος  φτάνει σ’ αυτά τα εδάφη,
οι τριάντα περίπου ιεραποστολές λειτουργούν αρμονικά -όσο αρμονικά μπορεί να λειτουργήσει
μια ανθρώπινη κοινότητα- επί έναν αιώνα. Σχετική ειρήνη βασιλεύει στα εδάφη του Ρίο Παραγουάη και του Άλτο Παρανά. 
Ο συγκρητισμός  -υπό  την έννοια του μπολιάσματος των θρησκευτικών πρακτικών με αυτόχθονα στοιχεία-  
είναι ανεκτός ακόμη και από τους Ιησουίτες. Ο πληθυσμός των Ρεντουσσιόνες  ξεπερνά κάποια στιγμή,
σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τους 140.000 κατοίκους.  Ο όρος “κράτος εν κράτει” μπορεί να χρησιμοποιηθεί
στην περίπτωσή τους κυριολεκτικά – μάλιστα δεν είναι λίγοι οι ιδεαλιστές της εποχής που οραματίζονται
μια αυτόνομη ινδιάνικη δημοκρατία. Η παραγωγικότητα αυξάνει ανεμπόδιστα και τα προϊόντα τους εξάγονται
μέσω του Ρίο ντε Λα Πλάτα  και των υψιπέδων του  Μάτο Γκρόσο, ακόμη και στην Ευρώπη.
Έτσι κι αλλιώς μια πρώιμη μορφή παγκοσμιοποίησης,  αγκαλιάζει ήδη τότε τον πλανήτη με διάφορες μορφές - εταιρείες,
συμπράξεις, μεταναστεύσεις, πολιτισμικές επιμειξίες. Ο κόσμος,  μοιάζει με ένα πεδίο άξιο διερεύνησης
στα μάτια του Χόρχε αν και τίποτα δεν μοιάζει να τον εκπλήσσει ιδιαίτερα: έχει μπροστά του νέες μορφές της ανθρωπότητας
με όλα της τα πάθη, τα μίση, τους πόθους, τις ελπίδες,  και κυρίως τις αποκλίνουσες μορφές κοινωνικής της οργάνωσης.
Έτσι, τέλος πάντων, νομίζω πως βλέπει τα πράγματα όταν πάνω σε ένα κάρο με ξύλινους τροχούς που το σέρνουν
δυο μακρυκέρατα βόδια, μπαίνει ένα απομεσήμερο μαζί με τον Βάσκο φίλο του Ερνέστο Αθπιλικουέτα
στην Πλάθα ντε Άρμας της Ασουνσιόν, όπου μόνο σκυλιά συναντούν να κοντανασαίνουν με τη γλώσσα έξω
στη σκιά των τροπικών ακακιών, με τα αιμάτινου χρώματος άνθη τους.

*
Αλλά γιατί να σε κουράζω με όλα αυτά, που λίγο σε αφορούν στο κάτω κάτω, καλέ μου αναγνώστη; 
Η ζωή συνεχίζεται και δεν είναι πάντοτε  ανέφελη - ούτε καν εδώ στην Παραγουάη.
Μια χρονιά είχαμε επιδρομή ακρίδων  που κατέστρεψαν το τρίτο της σοδειάς.
Μια άλλη, ο τόπος γέμισε κίτρινες πεταλούδες που έρχονταν  κατά εκατομμύρια μπαίνοντας στα ρουθούνια,
ακόμα  και στο στόμα ανθρώπων και ζωντανών. Μετά από μια βδομάδα τα κολεόπτερα εξαφανίσθηκαν σε τεράστιους θεαματικούς κυματισμούς. Διαπιστώθηκε κάποια στιγμή ότι οι αλιγάτορες είχαν πολλαπλασιαστεί τόσο πολύ από την υπερπροστασία
που διεκδίκησαν και επέβαλαν οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές,  ώστε  τα ερπετά καταβρόχθιζαν πια μέχρι 
και απερίσκεπτα γελάδια - οπότε η κυβέρνηση διέταξε επιτέλους την επιλεκτική εξόντωσή τους.
Δεκάδες χιλιάδες πυροβολημένοι αλιγάτορες σάπιζαν κατά μήκος των μεγάλων ποταμών της χώρας μέχρι
να αποφασισθεί τι θα τους κάνουν. Μας επισκέφτηκε το 2019 η περιοδική  έξαρση του ενδημικού
δάγκειου αιμορραγικού πυρετού  με διόλου  ευκαταφρόνητο  αριθμό θυμάτων, ενώ καπάκι είχαμε το μερτικό μας
στον τρόμο του κορωνοϊού μαζί με όλους τους συνοδούς προβληματισμούς – για τα  ρίσκα της παγκοσμιοποίησης,
την ταχύτητα ανταλλαγών και επικοινωνιών, την εκδίκηση της φύσης,  την αλαζονεία μας, ακόμη  και για  το θεϊκό χέρι
που τιμωρεί την απληστία (αλλιώς, την ύβρι) του ανθρωπίνου γένους.  Έχει και περιστασιακές πλημμύρες,
έχει και παγωμένους ανέμους από τις αργεντίνικες πάμπας που σε σφάζουν, όπως λέμε εδώ.
Θέλω να πω, φίλε μου,  πως η ζωή δεν είναι πουθενά ευθύγραμμη, κάτι που υποθέτω ότι γνωρίζεις,
αλλιώς δεν θα μου κρατούσες συντροφιά τόσο καιρό. 

(Ανέκδοτο απόσπασμα από το υπό εξέλιξη έργο Παραγουάη)

 

ΗΡΩ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

 

 

Έξω

Έξω λες έξω από το χρόνο
χνούδι λευκό που στροβιλίζεται
του κλέφτη κολλάει στα μαλλιά
στα ρούχα και στα βλέφαρα
υδρατμού λευκό σεντόνι
στο δυτικό μπαλκόνι του σχολείου
πέπλο ημιδιάφανο της Αίγινας κρυψώνα

Όμως πάει καιρός που
τα παιδικά επιφωνήματα
αναπηδούνε στην αυλή και    
μ’ ένα κόκκινο παλμό ανυψώνονται
φωνήεντα τώρα αντηχούν κενά

Μπαλόνια ταξιδεύουν στον αέρα
αγάλματα αμίλητα πολύ
ακίνητα αγέλαστα
που αυλίζονται στη νύχτα
μυστικά ορίζοντας τις μέρες μας

Και πλέον ψιχαλίζει τις αυγές
πικρά και πεινασμένα κελαηδίσματα
κι όμως  εσύ επιμένεις
έξω
Πες μου πώς βγαίνεις
πώς από χρόνος γίνεσαι Καιρός;

Διαβάζω

Μόλις τελείωσα το βιβλίο του Κωστή Παπαγιώργη “Εμμανουήλ Ξάνθος, ο Φιλικός” και η επίγευση είναι πικρή όσον αφορά στον βίο και την πολιτεία ορισμένων εκ των Φιλικών! Πάντως, το τραυματισμένο -λόγω της απερίγραπτης εχθρότητας ανάμεσα σ΄ αυτόν και τον επίσης φιλικό Αναγνωστόπουλο- γόητρο του Ξάνθου έγινε η αφορμή για να γραφτεί η ιστορία της Φιλικής Εταιρείας.

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ : Καισαρίδης, Κοκκινάκη, Κολοτούρου, Κολλιάκου, Κοσμόπουλος

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΔΗΣ

 


Το διάβασμα

-Τα λόγια βοηθούν όσους πιστεύουν στη δύναμή τους, ανεξαρτήτως δόγματος.  Ο σύζυγός μου ήταν άρρωστος για πολύ καιρό. Άρχισα να διαβάζω το νερό και του έδινα να πιει. Έγινε καλά.

-Tο ψιθύρισμα μου το δίδαξε η θεία μου όταν ακόμη ήμουν μικρή. Ήταν τόσο δυνατή που τα λόγια της μπορούσαν να κοιμίσουνε αρκούδα… να ναρκώσουν φίδι…!

-Εμένα μου έμαθε να ψιθυρίζω τα λόγια η γιαγιά μου. Δεν ήξερα να διαβάζω και τα έμαθα απέξω. Βοηθάω τους ανθρώπους μόνο όταν είμαι βέβαιη ότι μπορώ να το κάνω.

-Ποια λόγια ψιθυρίζω εγώ; Προσεύχομαι στον Θεό, αυτό κάνω.

-Πάω να πάρω νερό μια μέρα απ’ την πηγή, μια γριούλα με φωνάζει: «Μικρή, έλα. Σε λίγο θα πεθάνω και θέλω να σου δώσω τη γνώση μου. Θα θεραπεύεις ανθρώπους». Ήξερε πολλά. Δεν πρόλαβε να μου τα μάθει όλα.

-Την πρώτη φορά γιάτρεψα ένα αγοράκι. Έκλαιγε πέντε μέρες ασταμάτητα. Από φόβο. Άρχισα να ψιθυρίζω τα λόγια κι αμέσως κοιμήθηκε γλυκά. Μεγάλη των λόγων η δύναμη.

-Το διάβασμα σήμερα κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Οι ηλικιωμένες που ξέρουν να ψιθυρίζουν τα λόγια πεθαίνουν και οι νέες δεν θέλουν να μάθουν. Δεν πιστεύουν. Αλλά το κακό στον κόσμο δεν έχει λιγοστέψει. Ποια θα διαβάζει όταν πεθάνω;
 


Λίγα λόγια για το βιβλίο που διαβάζω τώρα:

Isaac Bashevis Singer, Σώσα (Μετάφραση: Μιχάλης Πάγκαλος, εκδόσεις Κίχλη)
Πολωνία πριν τη φρικτή Σοά. Εβραίος φέρελπις συγγραφέας, αψηφώντας κινδύνους και προειδοποιήσεις, αφοσιώνεται στη «στάσιμη» μες στον χρόνο εβραιοπούλα Σώσα. Διά και εκ της μυστηριακής δύναμης τής αθωότητάς της γίνεται συγγραφέας μα, πρωτίστως, άνθρωπος: αφιερώνεται κατά την πιο κρίσιμη ώρα στους ευάλωτους – τους πλέον δυνατούς, εντέλει. Σχέση πάνω από τα ανθρώπινα.

 

ΝΕΝΑ ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ

 

Η επέλαση του κακού

(Για τον λοιμό που εκδηλώθηκε στην αρχαία Αθήνα το δεύτερο έτος του Πελοποννησιακού πολέμου, 430 π. Χ.)

 

Πλησίαζε το φθινόπωρο. Μήνας Πυανεψιών. Είχαν αρχίσει οι πρώτες βροχές όταν ξέσπασε αιφνίδια η συμφορά. Το κακό έφτασε απρόβλεπτα στην πόλη. Κι ήταν αρρώστια, ένας λοιμός που προκάλεσε αφάνταστα μεγαλύτερο κακό απ’ αυτό που σκόρπισε η στρατιά του Αρχίδαμου.

Είπανε πως η αρρώστια, που δεν έκανε χάρη σε κανένα και θέριζε αδιάκριτα καλούς και κακούς, επιφανείς και αφανείς, ξεκίνησε από τον Πειραιά και μεταδόθηκε από ένα καράβι που ερχόταν από τη Φοινίκη. Από την Αιθιοπία πέρασε στην Αίγυπτο, στη Λιβύη και στις σατραπείες του Μεγάλου Βασιλιά για να εκδηλωθεί στον Πειραιά, κάπου κοντά στη Ζέα. Έφτασε κατόπιν στην Αθήνα με τους αρρώστους στοιβαγμένους στα τείχη και ακάθαρτους από έλλειψη νερού. Ο αριθμός τους μέρα με τη μέρα μεγάλωνε. Έβλεπες ανθρώπους γερούς να καίγονται ξαφνικά από τον πυρετό. Η λοιμική κυρίευε κεφάλι και φάρυγγα, στη συνέχεια μετατοπιζόταν από το στήθος στην κοιλιά και το σώμα γέμιζε έλκη. Όσοι δεν ξεψυχούσαν – η ασθένεια έστελνε τα θύματά της στον Άδη το πολύ σε επτά με εννιά μέρες – έπεφταν στη θάλασσα να βρουν δροσιά και πνίγονταν.

Το θανατικό δημιουργούσε τέτοιο τρόμο που πολλοί άφηναν αβοήθητους ακόμα και τους συγγενείς τους παραμελώντας και αυτό το ιερό καθήκον της ταφής. Έβλεπες πλήθος τα πτώματα μέσα στους δρόμους που βρομούσαν θανατίλα κι αποφορά.

Μαζί με την ασθένεια και την απελπισία άνθιζε και η παρανομία. Το νόσημα της ανομίας χτυπούσε ανθρώπους που επιδίδονταν σε κλεψιές και λεηλασίες. Έκλεβαν πλουσιόσπιτα και μάζευαν χρήματα που όμως δεν είχαν πού να τα ξοδέψουν. Τη νύχτα έβλεπες παντού φωτιές. Πολλοί έχοντας χάσει την οικογένειά τους και μέσα στην απελπισία τους έβαζαν φωτιά στο ίδιο τους το σπίτι κι αυτή σύντομα μεταδιδόταν στις γειτονικές κατοικίες.

Τίποτε δεν τους συγκρατούσε πλέον, ούτε ο φόβος των θεών, ούτε ο νόμος των ανθρώπων. Όλοι άλλωστε, είτε σέβονταν τους θεούς, είτε όχι, βρίσκονταν στην ίδια μοίρα. Τότε θυμούνταν το παλιό προφητικό τραγούδι που είχαν ακούσει από τους πρεσβύτερους: Πόλεμος θα ΄ρθει δωρικός και μαζί του κι ο λοιμός.

Ο λοιμός χτύπησε και την οικογένεια του στρατηγού Περικλή, του επονομαζόμενου Ολύμπιου. Πρώτα την αδελφή του, μετά τα δυο του παιδιά Ξάνθιππο και Πάραλο. Ο Περικλής δέχτηκε στωικά το πλήγμα του χαμού των παιδιών του. Ο λαός δεν έπρεπε να δει τον ηγέτη του να λυγίζει. Και μόνο όταν του φόρεσαν τον στέφανο του πένθους άφησε τα δάκρυά του να κυλήσουν στις γερασμένες του παρειές. Και τότε  έκλαψε με όλη του την ψυχή.

(…) Στο τέλος του φθινοπώρου κατά μήνα Πυανεψιώνα, ο Περικλής έφτασε στην άκρη του χρόνου. Πέθανε χτυπημένος και ο ίδιος από το λοιμό. Τη μέρα που ξεψυχούσε όσοι του παράστεκαν εξιστορούσαν θρηνώντας τα μεγάλα του κατορθώματα. Ο Ολύμπιος ανακτώντας κάποια στιγμή τις αισθήσεις του, τους εξέπληξε για τελευταία φορά.

«Δεν χρειάζεται να με θαυμάζετε για τα πολεμικά μου κατορθώματα. Άλλοι τα κατάφεραν πολύ καλύτερα. Φεύγω όμως ευτυχής γιατί κανείς Αθηναίος δεν μαυροφόρεσε εξ αιτίας μου».-

(Από το ιστορικό μυθιστόρημα της Νένας Κοκκινάκη Η χελώνα της Αφροδίτης 2017)


Διαβάζω 

Ένα ποιητικό αριστούργημα 

Έλαβα πρόσφατα τη νέα συλλογή της Αγγελικής Σιδηρά από τις εκδόσεις Κέδρος. Τίτλος: Οίμοι, λέγουσα. Μέσα στην παραζάλη των ημερών που ζούμε με τόσα πράγματα που πονούν και δύσκολα μπορούμε να εκφράσουμε, έρχεται η ποίηση να μεταμφιέσει την πραγματικότητα, να δώσει σχήμα στο ανείπωτο, να κάνει το άλαλο να μιλήσει.

Το μολύβι της Αγγελικής Σιδηρά συνεχίζει (ευτυχώς) να γράφει ...

«Μολύβι που πονά / κι όσο πονάει τόσο λιγοστεύει. / Αν σχεδιάσει κάποια λέξη άστοχη / κι επέμβει η γομολάστιχα, / τότε ξεσπά σε δάκρυα…»

«Κάποιος θα πει ειρωνικά / πως μεταθέτω τον πόνο / σ’ αντικείμενα, / άλλος πως ίσως να τρελάθηκα, / εγώ όμως νοιάζομαι στ’ αλήθεια / για το μολύβι μου / που είναι ζωντανό / έτσι όπως φθίνει  / μέρα με τη μέρα, ώρα με την ώρα.»

                                                                                      Αθήνα, 24 Μαρτίου 2020

 

ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΛΛΙΑΚΟΥ



«Θολή όραση, είπατε;» ρώτησε εκείνος, κι ύστερα είπε πως αυτή η ιστορία είχε ήδη γραφτεί. Ήξερε τον συγγραφέα, που ήταν πολύ γνωστός, δεν είχε όμως διαβάσει το συγκεκριμένο βιβλίο. «Να το διαβάσετε!» Οι χαρακτήρες, άρχισε να της εξηγεί, υποφέρουν από παρόμοια συμπτώματα, σε εντελώς άλλη κλίμακα όμως: ο ένας μετά τον άλλον χάνουν το φως τους, και το σκοτάδι για τα τυφλά τους μάτια είναι λευκό. «Πώς τελειώνει το βιβλίο;» σκέφτηκε να τον ρωτήσει, αλλά δεν το έκανε. Άλλο η πλοκή σ’ ένα βιβλίο, κι άλλο η πραγματικότητα. Κανένας συγγραφέας δεν έφτασε να τα προβλέψει όλα. Εκείνο που δεν θα μπορούσε να προβλέψει ούτε και ο πλέον προφητικός ήταν πώς ακριβώς θα βίωνε η ίδια την καταστροφή, και κατ’ επέκταση ο καθένας. Δεν θέλησε να του το πει ούτε κι αυτό.

Γνωστός προφητικός συγγραφέας έγραψε κάποτε πως ένα ολοκληρωτικό καθεστώς βρίσκει τον τρόπο να μάθει τι φοβάται περισσότερο ο καθένας, και εξατομικεύει αναλόγως την ποινή. Αν αυτή η νόσος ήταν ένα είδος εξατομικευμένης ποινής –προσοχή, η ίδια δεν ισχυριζόταν κάτι τέτοιο, αλλά το είχαν κάποιοι υπαινιχθεί–, τότε μια τέτοια υπόθεση ίσως εξηγούσε γιατί η συμπτωματολογία διέφερε τόσο από ασθενή σε ασθενή.

Άλλοι εμφανίζουν βαριά συμπτώματα λοίμωξης όχι μόνο των πνευμόνων, αλλά ακόμη και των εντέρων. Απειλείται κάποιων η όραση, κι άλλων η ακοή. Άλλοι πάλι παρουσιάζουν πολύ σοβαρές και σαφώς παθολογικές μεταπτώσεις διάθεσης. Είναι πραγματικό σύμπτωμα αυτό το τελευταίο, και όχι επακόλουθο της γενικότερης κατάστασης; Διαφέρουν ως προς αυτό οι απόψεις των ειδικών. Μπορούν όλα αυτά να συνδεθούν με έναν και τον αυτό ιό; Με περισσότερες από μία εκδοχές του; Με μεταλλάξεις, αν μπορεί να το πει έτσι κανείς; Και κατά πόσο η συμπτωματολογία θα μπορούσε να είναι αλληλένδετη με το ιστορικό του ασθενή; Όχι με το ιστορικό της ασθένειας, αλλά με τη ζωή του ολόκληρη, με το τι έχει χάσει ο καθένας στη διάρκεια της ζήσης του, με το πώς μπαλώθηκαν, κι αν μπαλώθηκαν, τα κενά. Το σίγουρο είναι (άργησαν κάποιοι, αλλά το κατάλαβαν) πως όχι μόνο είναι μεταδοτικό, αλλά μεταδίδεται πανεύκολα. Δεν είναι βέβαιο όμως πως αν σ’ το μεταδώσει κάποιος με λοίμωξη του αναπνευστικού, εσύ δεν θα παρουσιάσεις προβλήματα όρασης ή βίαιες μεταπτώσεις διάθεσης, και αντιστρόφως.


[Απόσπασμα από μυθιστόρημα εν εξελίξει]



Λίγα λόγια για ένα βιβλίο

Στο Περί Τυφλότητος του Ζοζέ Σαραμάγκου, μια επιδημία τύφλωσης ξεσπά σε μια άγνωστη πόλη. Η απλότητα είναι η άλλη όψη της διεισδυτικότητας, η πλοκή συνεισφέρει στη δημιουργία μιας ποιητικής πρόζας. Τα ερωτήματα είναι καίρια, ειδικά τώρα: Ποιους ασκούς ανοίγει ο εγκλεισμός; Για ποιο λόγο θα μπει σε καραντίνα κάποιος που δεν τυφλώθηκε ο ίδιος; Θα σηματοδοτήσει αυτή η επιδημία την αρχή μιας νέας εποχής;

   

ΣΟΦΙΑ ΚΟΛΟΤΟΥΡΟΥ

 

ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ 2020

                                                  Δεν σε θέλουν πια. Είσαι επίσημα λεπρός.
                                                                                ​Φ. Γονιδάκης, καθ. Ψυχιατρικής, 2020

 

Το σπίτι. Η φυλακή, η εξορία.
Η Σπιναλόγκα ενός νέου αιώνα.
Ο εγκλεισμός, σαν νέα τιμωρία
που μας επέβαλε ο ιός με την κορώνα.

Εμείς δεν είμαστε σ’ αυτά συνηθισμένοι.
Στο σπίτι ανάβουμε τα φώτα στην κουζίνα,
όπως πεντάχρονο παιδάκι, που επιμένει
να βλέπει τέρατα σ’ αυτή την καραντίνα.

Στα παιδικά μας τα δωμάτια, οι σκιές μας
μας δείχνουν, έντρομες, τη μνήμη, την πορεία
που ακολουθούνε τόσα χρόνια οι διαδρομές μας
και τη μικρή, προσωπική μας ιστορία.

Μικρές μικρές οι Σπιναλόγκες του καθένα.
Λεπροί, λεπροί – στιβάδες φεύγει δέρμα.
Μα έχουμε χρέος, ως γιατροί, και σ’ άλλον ένα
κι έναν ακόμα, πριν να φτάσουμε στο τέρμα.


Ξαναδιαβάζω

Αυτές τις μέρες ξαναδιαβάζω τον Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο του Άλντους Χάξλεϊ, ένα βιβλίο που με έχει επηρεάσει βαθιά από τα εφηβικά  μου χρόνια, που έτυχε να το διαβάσω, και αναρωτιέμαι για τη  μορφή του κόσμου όπου ζούμε και εάν βρισκόμαστε ήδη σε κάποιο δυστοπικό παρόν. 

15/3/2020
 

 


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ

 

 

ΕΞΙ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

 


TELE-SCERZO (M’A NON TROPO)

Ἔχε τὸν νοῦ σου. Μὴν μιλήσεις, μὴν μαλώσεις,
ὅταν ἡ ὀθόνη μᾶς κοιτᾶ. Θὰ τὴν θυμώσεις.
Μεμιᾶς θ’ ἁρπάξει τὴν ἀσπρόμαυρή μας μνήμη
σκύλα, ἡ ὀθόνη, κι ὅλα ράκος καὶ συντρίμμι.
Τρέχει τὸ φῶς της, βρέχει θάνατος, πλημμύρα.
Μὲ χίλιες γλῶσσες, λέει, πὼς μόνη μοίρα,
πολύχρωμη εἰκόνα, ἀφέντης, Ἄναξ,
εἶναι οἱ εἰδήσεις κι οἱ ρεκλάμες. Πάρε Xanax,
καὶ, πάλι δες, πὼς ἡ ὀθόνη μᾶς βγάζει
σὲ περιβόλι μαγικό, σὰν ξωτικὸ πρεβάζι.
Μα πάψε νὰ μιλᾶς! Ἀν πιο πολὺ θυμώσει,
Μια θάλασσα, μὲ κύματα τρελλά, θὰ στρώσει
κατάσπαρτη ἀπὸ πλῆθος νέων προϊόντων,
μὲ πλαστικὲς γραμμές, ἐκρηκτικών καὶ ξένων ὄντων.
Ἄκου τοὺς νέους προφῆτες, ἄκου offshore καὶ ΔΝΤ
κι ἔλα μαζί μας, στὸ κατάστρωμα τῆς νέας κιβωτοῦ.
Γιὰ νὰ χαζεύουμε σὲ σήριαλ τὰ Πάθη τοῦ Χριστοῦ.


Τρίπτυχο γιὰ τὴν Μαρία τὴν Μαγδαληνὴ


I
Νὰ στεγάσουμε λέξεις, ὅμως πῶς, κάτω ἀπὸ τ’ οὐρανοῦ τὰ
      κύματα
εἶναι τὸ πράγμα δύσκολο. Θὰ πεῖτε
ἔχουν κι οἱ λέξεις οἰκογένεια κι ἀγωνίζονται νὰ τήνε βροῦν
τὸ πετυχαίνουν μόνον ἀδειάζοντας καὶ σβήνοντας στὸ ἀνείπωτο
        φῶς
κρυμμένο ὅπως μυρίζει στὸ χλωρὸ ξύλο, στὶς χλόες τῆς ἀνοίξεως
ἐκεῖ ὁδήγησέ τες· ἄλλωστε ὑπάρχει
σπαργανωμένη μέσα τους ἡ ἄφθορη πατρίδα
τοῦ ἀθώου χρόνου σιταρένια Παλαιστίνη
στὸ πουθενά, στὸ πάντοτε καὶ στὸ παντοῦ, ἀναμμένα
αὐγινὰ περίχωρα οὐρανοῦ
Ἱεροσόλυμα τοῦ ἀθώου χρόνου –
Ἂς ριζώσουν, λοιπόν, οἱ λέξεις μας στοὺς γαλανοὺς ὑψισω-
         ρεῖτες
κι ἂς σαλπίσουνε τὸν θάνατό τους νοήματα ἤχων
σημάντρων ὅπως
Μαρία, Ραββουνί, ὃ λέγεται καὶ
Μὴ μου ἅπτου
Πῶς γίνεται ἡ στιγμὴ ποὺ σελαγίζει στὰ φτερὰ τῶν ὀφθαλμῶν
ἥμερη ἐλπίδα, ἄλεκτη σὰν ἀστραπῆς μαχαίρι
κι εἶναι τὰ ἐρεβώδη στόματα παραδομένα πιὰ
στὴν καθαρὴ ἐπικράτεια τοῦ νεροῦ


II
                                       Ταχὺς καὶ μακρινὸς
καθὼς δορκάδα χάνεται σὲ θολωμένο δάσος
στὸν σκοτεινὸ μου νοῦ καρφώθηκε ὁ κελαηδισμὸς
κι ἁπλώθηκε τοῦ ὀνόματός της ἡ πορφύρα
πλουτίζοντας μὲ λαμπερὴ βροχὴ τὸ αἷμα
καὶ τοῦ δικοῦ μου τοῦ κορμιοῦ.
Μαγδαληνὴ σπασμένο πικραμύγδαλο
γυαλὶ τοῦ μύρου ραγισμένο στὴ φανέρωση τοῦ πάθους
τότε ποὺ στὴν καρδιὰ τῆς θάλασσας, στὰ βάθη
σὲ πέταξε τὸ τόσο βάσανο
Τὸ πρόσωπό σου καμωμένο πέτρα
κι ἔρριχνες τῆς ψυχῆς σου τὰ μαλλιὰ στὰ ἔξαλλα δέντρα
καὶ τὸ φαρμάκι τῶν δακρύων σου στοὺς πέντε δρόμους
Ξενωτικὰ πουλιὰ σκορπίσαν τὰ δαιμόνια
σπάσανε τοῦ θανάτου τὴν καταπακτὴ
κι ἡ ἐλπίδα πῆρε πρόσωπο κι ἀναστημένη σάρκα
Μαγδαληνὴ Μαρία, μέσα στῆς πολιτείας τὸν θόρυβο
θαμμένος
μὲ βγάζει ἡ ἠχὼ σου ἀπὸ τὴν κάθε σκέψη κι ἀπὸ
τὰ λεκτικὰ μου γκρεμισμένος σκαλοπάτια κι ἀπὸ
τῆς ὅρασής μου τὴν τρομοκρατία
γεννήθηκε ἕνας τόπος γάργαρη πηγὴ


III


Γεννήθηκε ἕνας τόπος γάργαρη πηγὴ
πρωτόπλαστα ὅλα τρέμανε στὸ συντριβάνι τῆς χαρᾶς
μήπως δὲν ἔβλεπα νὰ κυματίζουνε φυτὰ
τὸν ἥλιο ν’ ἀνεβαίνει πολυέλαιος σὲ πανηγύρι;
Ζυγίζονταν στὸ βάρος τοῦ πουλιοῦ ἡ ψυχή, ἦταν ὁ τόπος
χάραμα Κυριακῆς· μοῦ ’δειχναν τὴ χαρὰ σου
δρόμοι καὶ κῆποι, κατοικίες ἀνθρώπων
γιατὶ κενὸς ὁ τάφος κι ἡ γαστέρα τοῦ Ἅδη διαρρηγμένη
κι ὄφειλε νὰ βαφτεῖ στοῦ Ἐσφαγμένου Ἀρνίου τὸ αἷμα,
νὰ δύσει ἡ ἀγάπη σου γερμένη στὸ μαῦρο χάσμα
γιὰ νὰ φανεῖ τὸ πρόσωπό του φωτεινὸ
μ’ ὅλη τὴν Χάρη τῆς Ἀνατολῆς
Γι’ αὐτό, Μαρία Μαγδαληνή, προσέρχομαι στὸν ὄρθρο σου
καὶ τὸ κερὶ ποὺ ἀνάβω πιὸ βαθὺ ἀπὸ φλόγα ὀνείρου ἂς γίνει
ν’ ἀξιωθῶ τῆς Χάρης, τὸ Αἷμα καὶ τὸ Σῶμα
Τὴν γλῶσσα τὴν Ἀμίλητη ποὺ καταπαύει τὸ λαχάνιασμα
τῶν λόγων
Στὴν ὑλικὴ βεβαιότητα τῶν Μυστηρίων Ἀχράντων.
(Πουλιὰ τῆς Νύχτας, Κέδρος 2005)
 
XX


Eadem sed aliter
                         Νυχτώνω κι οὔτε ἕνα ἄστρο μου δὲν λέει ν’ ἀνάψει.
                        Ὦ  κρεμασμένη  ἀγάπη  στὸν  Σταυρό,  Κατάδικε  Ἱερέ,
                             καταδικέ μου.
                         Σ’ ἀφήσαμε ὅλοι, ὅμως Ἐσύ δὲν ἄφησες κανέναν. Θεέ
                             μου.
                         Ποὺ μὲ κατέστησες ἐξ αἵματος Σου συγγενὴ κι ἃς μ’ εἶχα
                               θάψει.                          
                         Τῆς πέτρας μου τὰ ὕφαλα, τά ’καψε σκοτεινὸ νερό.
                        Ὦ τοῦ Σταυροῦ Κατάδικε Ἱερέ, καταδικέ μου.
                          Νυχτομαχία, νύχτα μὲ πέπλα ἐννιὰ γιορτή, κι ὁ θάνατος
                               φάντης καρό,
                          Ζωή μου, ἀπαρόμοιαστο εἶδος τοῦ θανάτου, ράκος τοῦ
                               ἀνέμου.
                           Ζωντάνεψέ μας! Κι ἂς πεθαίνουμε κάθε στιγμὴ ἀφοῦ
                                ἔκανες κάθε θανή μας νέα γέννα.
                           Γιορτὴ τῆς γλώσσας μου στὴν στάχτη μέσα νεόφυτη
                                παρθένα.
                           Αἱμορραγεῖ ὁ οὐρανὸς καὶ τῆς πλευρᾶς Σου ὁ κρουνός,
                           εἶναι τῆς δίψας μου ἡ πυγμή.
(Κροῦσμα, Κέδρος 2011)
 

XXI


Κανδηλάπτης
Νὰ πνίγει, νὰ σκοτώνει μέσα σου, ὁ ἀέρας τοῦ εὔχους,
     φονικὸ
τὴν ὥρα ποὺ κι οἱ μέλισσες καὶ τᾶ λουλούδια τρέμουν
     σὰν καντήλια
κι ὅπως τὸ μέγα καὶ τὸ σιδηροῦν σημαίνει –σ’ ὥρα
     ὄρθρου; ἢ λυχνικοῦ; -
Χίλια φτερὰ νὰ ξεψυχοῦν στοὺς λίθους καὶ στὰ σπάρτα καὶ
     στὰ χαμομήλια.
Δὲν εἶναι λίθος νὰ κρατήσει μέσα του τὴν πέτρα τῆς ζωῆς
κι οὔτε μιὰ λέξη γιὰ νὰ ζῆσει δίχως ξέστηθα ἀνοιγμένη
    νὰ πεθάνει
δίχως σπασμένη ν’ ἀφεθεῖ στὴν πλημμυρίδα τῆς πηγῆς
καὶ στῆς πληγῆς της τὸ λαμπάδιασμα νὰ ξεπλυθεῖ καὶ νὰ
    κερδίσει ὅ,τι χάνει.
Νήπια φωνή, ἄλλοτε κηρόπλαστη, ἄλλοτε σβησμένη με-
     λωδία,
τινάζεται στὸ στόμα σου κόκκινος πίδακας, πήχτρα στὸν
     μαῦρο σπόρο
καὶ κρούει· καὶ ξανακρούει «ἐν πράγμασι καὶ οὐχὶ ἐν
     ρήμασιν ἡ ἀλήθεια».  Βία
νὰ καταβάλλεις –αἷμα, ὀθόνια μόνα καὶ σουδάριο –τὸν
     ἀληθινό σου φόρο.
Ἄσε, τώρα, τὰ σύνεργα. Πῆρε φωτιά, πῆρε νερὸ τὸ τραῦμα.
Τραγούδησε τὰ χρόνια σου, καρβουνιασμένα ἀποκαΐδια
     ἢ κόκκαλα
λογάριασέ τα προσανάμματα, γιὰ νὰ μυρίσει ἀπὸ τὸ
     πρόσωπό Του θαῦμα
κι ὅλη τὴν πίσσα ποὺ κολύμπησες, νὰ τὴν διαβάσεις
     φωτισμένη σιγαλιά.
Πεντάστροφος τάχα ρυθμός, ὁμοιοκατάληκτος, ὁ κατη-
     χούμενος στὸν νάρθηκα
τὴν ὥρα ποὺ ὁ Σταυρὸς Ἐκείνου ὑψώνεται κι ἡ ἀμφιλύ-
     κη σφίγγει τὰ σκοτάδια.
Μὰ ἀστράφτει ὁ Βότρυς τῆς σιωπῆς. Στὰ φύλλα της ποὺ
     στάθηκα
εἶπες -ὅταν, ἐκ τάφου ὀμβρήσαντος, τὸ φῶς -: Λάμπουν
    τὰ λόγια μου ἄδεια.
 
(Κροῦσμα, Κέδρος 2011) 
   

Επιστροφή

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ: Αδαλόγλου, Αλεξίου Χ., Αλεξοπούλου,  Αξιώτης, Αφεντουλίδου, Bεντούρας,

ΚΟΥΛΑ  ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ

 

 

[Κράτησε χρόνια ο φόβος]

Πέφτει χιόνι. Νιφάδες ψιλές ψιλές, από εκείνες που σε χτυπούν στο πρόσωπο με δύναμη. Φόβος. Τρέμω, σφίγγω τα χέρια γύρω απ’ το κορμί μου και μαζεύομαι, συρρικνώνομαι, να μη φαίνομαι. Ο πατέρας είναι στη λίστα με τους «επικίνδυνους». Μπορεί να πάει εξορία. Χθες βράδυ ετοίμασαν με τη μαμά μια βαλιτσούλα με τα «απαραίτητα». Έτσι, όπως κάνουν οι ετοιμόγεννες, όταν πλησιάσουν οι μέρες. Εδώ όμως είναι άλλη η κατάσταση. Ποια είναι τα απαραίτητα σ’ αυτή την περίπτωση; Νόμιζαν ότι δεν τους πήρα χαμπάρι. Εγώ τις τελευταίες μέρες έχω γίνει διάφανη. Εισχωρώ στα κλειστά δωμάτια, βλέπω πίσω από τις σφαλισμένες πόρτες. Ακόμα και η ακοή μου οξύνθηκε. Ακούω και τους πιο σιγανούς ψίθυρους, την ταραγμένη ανάσα του πατέρα, το πνιχτό αναφιλητό της μαμάς, τη νύχτα που αγκαλιάστηκαν κι έσμιξαν, σαν να’ ταν αποχαιρετισμός. Η μαμά φοβάται διπλά. Τι θα κάνει, αν τον πάρουν; Κι αν τη θέσουν σε διαθεσιμότητα; Πώς θα ζήσουμε; Δεν υπάρχει άλλος πόρος, εκτός από τους μισθούς τους. Πώς θα ζήσουμε; Αναρωτιέμαι κι εγώ, και σιάζω νευρικά τις πιέτες της μαθητικής μου ποδιάς. Το γιακαδάκι παράταιρα λευκό. Ο φόβος. Μήνες τώρα. Κάθε φορά που γίνονται «μετακινήσεις» σε κάποιο νησί. Το χιόνι το ’στρωσε. Οι άλλες παίζουν έναν άτονο χιονοπόλεμο. Γελούν. Με φωνάζουν, Τζίνα, Τζίνα. Εγώ έχω μαζευτεί, ένα κουβάρι. Το χιόνι μεγαλώνει το φόβο μου. Δεν έχω πει τίποτα στα κορίτσια. […]

Κράτησε χρόνια ο φόβος. Πώς περνιέται μια εφηβεία με φόβο; Τώρα οι άλλες ξέρουν. Κατάλαβαν. Γράφω. Γεμίζω κρυφά τετράδια. Κάτι σαν ημερολόγιο, καταγραφές σκέψεων, σχόλια και κάποτε κάποτε ποιήματα. Σκίζω τα πιο τολμηρά. Η Τζίνα είναι πολύ καλή στη Λογοτεχνία, θαυμάζουν οι καθηγητές και οι συμμαθήτριες. Η Τζίνα να διαβάσει την ανάλυση του αποσπάσματος. Και η Τζίνα διαβάζει. Και περνάει όσο μπορεί την ανάγκη της να μιλήσει, να κλάψει, να αγαπήσει. Ξορκίζει η Τζίνα το φόβο ακόμα και με εκείνα τα  άθλια αποσπάσματα λογοτεχνικών κειμένων της εποχής. Και τα διαβάζει με έναν τρόπο, σαν να παίζει θέατρο, σαν να συνομιλεί με κάποιους που δεν είναι παρόντες, σαν να ψάχνει κάτι μεγάλο που προσδοκά να ’ρθει.

[…]

Πέρασε καιρός. Έμαθα πολλά. Για τους ανθρώπους που δεν τους πιάνει το μάτι μας κι όμως αυτοί κρυφά βοηθούν και σώζουν καταστάσεις. Για τους ανθρώπους που βάλαν τη ζωή τους σε κίνδυνο, για να γλιτώσουν άλλους ανθρώπους, που κάποια στιγμή με ένα λόγο ή κάποια πράξη τους στάθηκαν σημαντικοί γι’ αυτούς – έτσι γλίτωσε ο πατέρας την εξορία, από κάποιον τέτοιο «ασήμαντο» ή και ως τότε ύποπτο άνθρωπο, που τον είχε κάποτε ορμηνέψει για ένα οικογενειακό του ζήτημα, και τον θαύμαζε, τον τιμούσε. Έτσι έμεινε στην πόλη σε περιορισμό σιωπηρό, να μην απομακρύνεται και να περνάει κάθε εβδομάδα από την Ασφάλεια.  Έφυγα από κοντά τους, πήγα στο Πανεπιστήμιο, στο Φυσικό, ήρθε η μεταπολίτευση, όταν εγώ είχα σχεδόν τελειώσει. Από εκείνο  το πρωί της Κυριακής όμως  νομίζω πως έπαψα να φοβάμαι. Ή, για να το πω πιο δίκαια, ο φόβος μου πήρε άλλη μορφή. Γλύκανα και έμαθα την κατανόηση για τους άλλους. Μια μαθητεία στην κατανόηση. Αυτά μού χρειάστηκαν πολύ, αργότερα.

                   (απόσπασμα από το διήγημα «Το σπίτι ή «Μνησιπήμων σχάση», συλλογή Βγήκε ένας ήλιος χλωμός, εκδ Ταξιδευτής 2012)

 

Διαβάζω

Αυτό τον καιρό που οι δάσκαλοι σηκώνουν μεγάλο βάρος και προσπαθούν να χτίσουν μια νέου είδους επικοινωνία με τους μαθητές τους, ξαναδιαβάζω το Κρυφό σκολειό του Αλέξανδρου Δελμούζου. Η γλυκιά παιδαγωγική του, οι πάντα σύγχρονες απόψεις του για την Τέχνη στο σχολείο, για τη Λογοτεχνία ειδικότερα, για τη δημιουργικότητα και την αυτενέργεια του μαθητή. Ακουμπώ με αγάπη στο σχολείο που οραματίστηκε. Με την ελπίδα αν κάτι από το όραμά του πετύχαμε μέσα στον χρόνο, να μην ακυρωθεί.

 

 

ΧΡΙΣΤΟΣ  ΑΛΕΞΙΟΥ




Επίμονα στα έργα της  Τέταρτης  Διάστασης η σκέψη του ποιητή  ασχολείται με τον υπαρξιακό χώρο, που είναι  ο απύθμενος βυθός του απέραντου άδειου, το τίποτα, που είναι ο θάνατος∙  με τον υπαρξιακό χρόνο, που είναι επίσης  το απέραντο άχρονο, η αιωνιότητα∙ με το υπαρξιακό δράμα της γέννησης, της φθοράς, του θανάτου και της αναγέννησης, που παίζεται μέσα στην αιωνιότητα του χώρου και του χρόνου∙ και με τον πεπερασμένο χρόνο, που καθορίζεται  από τη συνείδηση  της διάρκειας των ανθρωπίνων  και από τη συνακόλουθη συνείδηση του παρελθόντος , του παρόντος και του μέλλοντος χρόνου, μέσα στον οποίο διαδραματίζεται το πανάρχαιο δράμα της ανθρώπινης ζωής, άρρηκτα δεμένο με το υπαρξιακό δράμα της γέννησης, της φθοράς, του θανάτου και της αναγέννησης.

Ο άνθρωπος είναι μια ύπαρξη που βγαίνει μέσ’ από την τρομερή, ανεξήγητη, ανέλπιδη και θαυμαστή κοσμογονική νύχτα και ξαναβυθίζεται σ’ αυτήν. Δυο δυνάμεις την ορίζουν, ο έρωτας και ο θάνατος, κι  αποτελούν ο ένας καθρέφτη του άλλου. Ο έρωτας υψώνει τον άνθρωπο στον αφρό της ζωής  που κελαηδάει στον ήλιο, κι ο θάνατος  τον τραβάει  στο σκοτεινό βυθό του τίποτα. Από τον αφρό της ζωής  στο βυθό του θανάτου οδηγεί αναπόδραστα  η φθορά. Κι οι δυνάμεις αυτές ορίζουν το σύμπαν. Μια Τρίτη δύναμη, ένστικτη, τον σπρώχνει  στη δημιουργία, για να επιβιώσει νικώντας το θάνατο.

 Έχοντας συνείδηση πως στέκεται πάνω στην άκρη της αβύσσου, ο άνθρωπος κατέχεται από τη  μεταφυσική  αγωνία που τον σπρώχνει στη μελέτη της φθοράς και του θανάτου, και οδηγεί στην αυτογνωσία, αφού ο θάνατος είναι ο καθρέφτης της αξίας της ζωής. Με την αυτογνωσία διαπιστώνει πως δεν υπάρχει θάνατος, αφού υπάρχει ο έρωτας που οδηγεί σε μια καινούργια αθωότητα της γέννησης∙ αφού υπάρχει η μνήμη με την οποία κουβαλάμε τους νεκρούς μας μέσα μας, και θα μας κουβαλάνε παρόμοια μέσα τους οι ερχόμενες γενιές∙ κι αφού υπάρχει η δημιουργία που αντιστέκεται στη φθορά. Έτσι, ο άνθρωπος είναι ένα παρόν μέσα στο οποίο υπάρχει η αιωνιότητα του παρελθόντος και του μέλλοντος, κι έχει την ηλικία του ήλιου και του χρόνου, του αιώνιου κύκλου της  ζωής και του θανάτου.

 Η συνείδηση αυτή προϋποθέτει μια όραση άλλης διάστασης, από το πρίσμα της οποίας βλέπουμε τα πράγματα κυκλικά και όχι οριζόντια ή κάθετα, διαρκώς κινούμενα πάνω-κάτω και διαρκώς ακίνητα. Σύμφωνα με την όραση αυτή, ο άνθρωπος βρίσκεται  σ’ έναν ταυτόχρονα ορισμένο κι αόριστο χώρο και χρόνο, σ’ ένα ταυτόχρονα κινητό και ακίνητο κέντρο, και περιβάλλεται από έναν απέραντο και άχρονο κύκλο του τίποτα κι από έναν πεπερασμένο κύκλο ιστορικής αιωνιότητας. Για να γνωρίσει τον εαυτό του και τον κόσμο, πρέπει να δει ταυτόχρονα, από τον εαυτό του προς τα έξω, προς την άκρη του κύκλου που είναι η άβυσσος της ανυπαρξίας, και από την άκρη του κύκλου προς τον εαυτό του, που αποτελεί  το πεπερασμένο κέντρο  της αέναης ύπαρξης. Έτσι μόνο θα δει στον μικρόκοσμο του εαυτού του να εμπεριέχεται ο μακρόκοσμος  του σύμπαντος∙ στον παρόντα χρόνο να εμπεριέχεται  η αιωνιότητα∙ και στην ιστορία να εμπεριέχονται η προϊστορία και η μεθιστορία. Κι έτσι μόνο θα φτάσει σ’ αυτήν τη διαφάνεια  της τέταρτης διάστασης, μεσ’ απ’ την οποία θα δει και θα κατανοήσει και τη ζωή και το θάνατο, και τη δημιουργία και τη φθορά και τη α-σκοπιμότητα  της κοσμικής δημιουργίας, και τη σκοπιμότητα των ανθρώπινων έργων.

Για να το κατορθώσει αυτό, ο Ρίτσος έγραψε τους μεγάλους δραματικούς μονολόγους και τα πολυφωνικά ποιήματα που περιέχονται στον τόμο που ονομάζει  Τέταρτη διάσταση, αλλά και σε άλλους τόμους, και χρησιμοποίησε, με πρωτότυπο τρόπο, διάσημους ήρωες από την ελληνική μυθολογία και λογοτεχνία, όπως ο Αγαμέμνονας, η Ελένη, ο Φιλοκτήτης, ο Ορέστης, ο Αίας, η Περσεφόνη, ο Τειρεσίας, και άσημους, όπως η Χρυσόθεμις, η Ισμήνη και η Φαίδρα∙ ανώνυμους ανθρώπους από την καθημερινή ζωή, όπως ο Φαροφύλακας, ο Τοιχοκολλητής, ο Τροχονόμος, ο Οδηγός του ασανσέρ, ο Ξένος, η Γυναίκα με τα Μαύρα, στη Σονάτα του σεληνόφωτος, οι Γέροι, στο Χορικό των σφουγγαράδων∙ και υπαρξιακά σύμβολα, όπως είναι το σπίτι, το παράθυρο, ο καθρέφτης, ο τοίχος, η σκάλα, η γέφυρα, ο φάρος. κ.ά.

Στο καθένα από τα έργα αυτά, ο Ρίτσος, μέσα από διαφορετικά πρόσωπα  ή προσωπεία, επώνυμα ή ανώνυμα, μυθολογικά ή σύγχρονα, και μέσα από διαφορετικά σύμβολα, αντικρίζει, ερευνά και σχολιάζει ταυτόχρονα , από τη σκοπιά του κι από τη σκοπιά του κόσμου, τον κόσμο και τον εαυτό του, και σε καθένα από τα πρόσωπα αυτά ή προσωπεία, ή σε καθένα από τα σύμβολα, μπορεί να βρίσκεται σε κάποιες στιγμές του βίου του ο ποιητής, ο καθένας από μας και ο καθολικός και αιώνιος άνθρωπος.  
      
(Απόσπασμα από τη μελέτη  Μια απόπειρα ανάλυσης της Τέταρτης διάστασης του Γιάννη Ρίτσου, δημοσιευμένη στον τόμο Ο ποιητής και ο πολίτης Γιάννης Ρίτσος. « Μουσείο Μπενάκη – Εκδόσεις Κέδρος », 2008, σ.149 – 177).


Διάβασα

Ένα βιβλίο που διάβασα με πολλή συγκίνηση αυτόν το χρόνο είναι το Παλαμηδίου 10, του Φώτου Λαμπρινού. Βιβλίο συναρπαστικό, γιατί αφηγείται  τη ζωή ενός παιδιού που είχε την ατυχία  και την τύχη να γεννηθεί και να ζήσει μέσα σε δραματικά κοσμοϊστορικά γεγονότα, με γονείς κομμουνιστές, αφιερωμένους στον αγώνα για ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη, με τραγικές συνέπειες για τη δική τους ζωή και για τη ζωή του παιδιού τους∙ και σημαντικό, γιατί σε αυτό το αυτοβιογραφικό βιβλίο, που το χαρακτηρίζει ντοκυμανταίρ, ο συγγραφέας, αφηγούμενος με θαυμαστή αμεσότητα ότι επιλεκτικά κράτησε η μνήμη του από τη δική του ζωή στα χρόνια της Κατοχής, του Εμφυλίου Πολέμου και της μεταπολεμικής καταπίεσης, έδωσε ουσιαστικά χαρακτηριστικά της εποχής και των ανθρώπων με τους οποίους έζησε και χάρη στον οποίους  επιβίωσε τα δύσκολα εκείνα.
 

ΜΑΡΙΓΩ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

 


Το ξενοδοχείο λέξεων
  
Στο χρόνο πάντα έβλεπα
τα εσωτερικά ταξίδια,
στο χώρο ακίνητος
στο χρόνο ανυπέρβλητος
φωτεινός
παραμονή Πρωτοχρονιάς,
στο κατώφλι των αναμνήσεων
αποχαιρετώντας πάντοτε
τη λάμψη των παλιών
καθώς γυαλίζουν
κι έρχονται μεμιάς τα καινούρια
σαν αδέσποτα κέρματα,
σαν μποναμάς
μετά τα κάλαντα
και τις πρώτες παιδικές
ενθυμήσεις
στον ίσκιο των μεγάλων.



Ένα βιβλίο που ξαναδιαβάζω:


Ξαναδιαβάζω το μυθιστόρημα του Γιώργου Μανιώτη, "Η φοβερά προστασία". Πρόκειται για την ιστορία μιας μάνας η οποία φαντασιώνεται ότι κάνει μια ραδιοφωνική εκπομπή και δίνει "οδηγίες προς τους ναυτιλομένους" στα ίδια της τα παιδιά. Στην πορεία αποκαλύπτεται ότι σιγά σιγά τα ίδια της τα παιδιά έχουν αρρωστήσει. Στη συνέχεια από την υπερβολική ασφυξία που νιώθουν σπάνε το φράγμα με το μητρικό δεσμό και κατά κάποιο τρόπο δεν τους ενδιαφέρει ούτε ο ίδιος τους ο θάνατος. Η μάνα στην προσπάθειά της να αναδείξει τη σημασία της θυσίας στη μητρική προσφορά, στο πρότυπο της αρχαίας τραγωδίας, πνίγει τα ίδια τα παιδιά της και τα καθιστά αυτοκαταστροφικά. Ο Γιώργος Μανιώτης μας συστήνει με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο πώς τα πανάρχαια ένστικτα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και στην εποχή μας καθώς ο αποκλεισμός δε γίνεται μόνο πρακτικά αλλά και υπαρξιακά με ποικίλους τρόπους στην ελληνική κοινωνία.

 

ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΑΞΙΩΤΗΣ


 

Ημερολόγιο Δεκέμβρη *


Η πρόταση του Μπιλ για σύσταση θεατρικής ομάδας γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό.
Οι κρατούμενοι θα υποδυθούν ρόλους, θα ζήσουν ζωές άλλων, θα ταξιδέψουν, θα δραπετεύσουν. 
Το έργο θα είναι εξ ολοκλήρου χειροποίητο. Δεν θα υποδυθούν κάποιο ρόλο, παρά θα αφηγηθούν τις ζωές τους:
την προηγούμενη ελεύθερη, την τωρινή έγκλειστη.

Ξυπόλυτοι, γδύνονται από τη μέση και πάνω, να φανούν οι πληγές και τα τατουάζ των σωμάτων τους.
Θα πουν την πρώτη λέξη που τους έρχεται στον νου: μάνα, μίσος, καύλα, πρέζα, ελευθερία.
Ζητάει να χτίσουν γέφυρες μεταξύ τους: Έλληνες με Αλβανούς, Τούρκοι με Κούρδους, Αφγανοί με Πακιστανούς.

Παρόλο που είναι Δεκέμβριος, το απομεσήμερο του Σαββάτου είναι ηλιόλουστο, ιδανικό για αποδράσεις. 

Σε ατμόσφαιρα ενός τυπικού ανακριτικού χώρου οκτώ άντρες δεν μπορούν να δουν τίποτα έξω απ’ αυτό.
ίναι φανερό πως δρουν κάτω από τη σκιά μιας υπηρεσίας καταστολής, που δείχνει να ελέγχει τη ζωή και
τη  συμπεριφορά τους με ποικίλους τρόπους.

Τα φώτα σβήνουν, η παράσταση Ημερολόγιο Δεκέμβρη αρχίζει:

Οι έγκλειστοι ψηλαφούν τα σώματά τους μη χάσουν την εικόνα του εαυτού τους.
Επαναλαμβάνουν λέξεις που τους καίνε. Ανήμποροι να υπερασπιστούν την αλήθεια τους φοβούνται
αι κρατάν αποστάσεις. Η υπηρεσία ζητάει να απολογηθούν για τις πράξεις τους. 
Ο Σερκάν, ο Κωστής, ο Μιράβα, ο Γκούλιτ, ο Χριστόφορος, ο Αστρίτ, ο Μακί, ο Μαρίνος
είναι είκοσι έως τριάντα χρονών. Πρόσωπα καθαρά – παρ’ όλες τις ουλές - με ένταση στο βλέμμα και τις κινήσεις.
Η παράσταση είναι η ίδια τους η ζωή: πώς έφτασαν στην Ελλάδα, ποιους άφησαν πίσω,
οι σύντροφοι που πνίγηκαν ανοιχτά της Χίου, οι κλοπές, οι ουσίες, το έγκλημα.

- Έκανα ένα λάθος, όλοι κάνουμε λάθη, εξομολογείται ο Κωστής. Θέλω να ζήσω απ’ την αρχή.

 - Ονειρεύομαι να βγω έξω και να βρω δουλειά, λέει ο Χριστόφορος. Να κάνω δική μου οικογένεια.

 - Δεν είμαστε αριθμοί. Είμαστε άνθρωποι με όνομα και πατρίδα, καταγγέλλουν με μια φωνή ο Γκούλιτ,
ο Μαρίνος κι ο Μακί.

- Δεν θα πάω πίσω για να τιμωρήσω αυτόν που με έσπρωξε, θα πάω για να δει ότι σηκώθηκα,
λέει με ξενική προφορά ο Σερκάν.

 - Θέλω μόνο μια φορά να γυρίσω στην πατρίδα, να φιλήσω το χέρι της μάνας μου,
εκλιπαρούν όλοι με καθαρή φωνή.

- Ελευθερία, ουρλιάζουν. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, και κάνουν μια από τις σεμνότερες υποκλίσεις.

Ο Κωστής ακουμπάει τις παλάμες στα μάτια του και τις δείχνει στον Μπιλ υγρές από τα δάκρυα.
Το βλέμμα του γεμάτο απορία, δεν μπορεί να συλλάβει το θαύμα. Ο Μπιλ τον κλείνει στην αγκαλιά του και κλαίνε μαζί.

Ο Αστρίτ από το Τσάρρικ της Αλβανίας έχει χτυπημένες στην πλάτη του δυο μεγάλες μαύρες φτερούγες.
Όταν τον ρώτησε κάποτε ο Μπιλ αν υποδηλώνουν πίστη σε κάποιον παράδεισο με άγγελους-χίπις,
«δεν πιστεύω σε παράδεισο», τον αποπήρε εκείνος. Θαύμαζε τον Ιρλανδό επιθετικό Στίβεν Άιρλαντ
και ήθελε να του μοιάσει. «Αυτό είναι όλο», είπε. 

Όταν όλοι αποσύρονται, ο Αστρίτ παραμένει στη σκηνή ημίγυμνος με την κακόγουστη ταπετσαρία του Ιρλανδού επιθετικού στην πλάτη. Βλέπει τον Μπιλ που απομακρύνεται και του φωνάζει:

- Εσύ κι εγώ δέκα χρόνια μαζί. Εδώ, θέατρο μαζί, εσύ κι εγώ.

*Απόσπασμα από υπό έκδοση μυθιστόρημα  


(Μάρτιος 2020) Το βιβλίο που διαβάζω:

Κώστας Λογαράς / Θεόδωρος Τερζόπουλος, Η τελευταία μάσκα, ποιητικό θέατρο, εκδ. Πικραμένος 2020.

«Η τελευταία μάσκα» είναι ένα «ιδιαίτερο» στην πληθωρικότητά του βιβλίο, στην πρόθεση των συγγραφικών και σκηνοθετικών φιλοδοξιών να καλύψουν πλήρως την δεκατεσσάρων ετών πορεία τού κειμένου, χαρτογραφώντας τα πάθη της Αχαϊκής πρωτεύουσας, με την προσθήκη στον τίτλο τού διευκρινιστικού «Fallimento», μονολεκτική καταγραφή τής κατάντιας της πόλης και κατ’ επέκταση ολόκληρης της Ελλάδας.

 

ΑΝΝΑ  ΑΦΕΝΤΟΥΛΙΔΟΥ

 

Πολύ μετά την 11η Μαρτίου 2011

 

Τα τελευταία χρόνια έβλεπε συχνά εφιάλτες. Παχύρρευστο κύμα να ορμά κατακόρυφο και να την πνίγει. Χωρίς την παγωμένη αίσθηση νερού. Με εκείνη την πνιγηρή υγρασία της λάβας. Έφερνε μέσα του συντρίμμια από κόσμους στεριάς και θάλασσας, αμάξια και πλοία, τούβλα, μαδέρια, δέντρα και βράχια.

Ξυπνούσε μες στα ερείπια. Ο εφιάλτης συνεχιζόταν. Χωρίς κύμα ήταν ακόμη χειρότερος. Το νερό λιγοστό. Ο αέρας δύσκολα ανασαίνονταν. Και η περίπτωση να πεθάνεις μια κι έξω ελάχιστα πιθανή. Έπρεπε να δεις πρώτα τις σάρκες σου να λιώνουν.

Ζούσε πλέον σε μια από τις ομάδες. Έμεναν μες στα χαλάσματα. Μεγάλα τα ανοίγματα, τρύπες κρανίων, τις έκρυβαν ελάχιστα από τους περαστικούς, αλλά δεν είχαν άλλη επιλογή. Σ’ αυτούς τους δρόμους τα παλιά χρόνια κινδύνευες από τ’ αυτοκίνητα. Τώρα φοβάσαι τα χαντάκια  που ολοένα πλαταίνουν ξερνώντας αέρια. Μα όλοι τρέμουν πιο πολύ τη βροχή. Τρύπες ανοίγει στο δέρμα, κολλά το ύφασμα, σάπιες πληγές.

 Κάποτε, σκεφτόταν, άγνωστο πια πόσο παλιά, σιχαινόταν τους σκορπιούς. Όποτε τους χρησιμοποιούσαν σε νούμερα του τσίρκου, έστρεφε αλλού το κεφάλι. Στα ντοκιμαντέρ της τηλεόρασης, ήθελε να αλλάξουν αμέσως κανάλι. Στα βιβλία, όταν έβλεπε τη σκοτεινή τους φιγούρα, φρόντιζε να μην αγγίξει καν στο σημείο της σελίδας, όπου βρισκόταν η φωτογραφία.

Τώρα έχει συνηθίσει στην ιδέα. Όλα ξεκίνησαν, όταν συμμετείχε για πρώτη φορά εκείνο το βράδυ. Το τσιμέντο ανάμεσα στους γκρεμισμένους τοίχους ήταν ακόμα ζεστό από τον καυτό ήλιο. Στην αρχή παρέμεινε μες στις σκιές. Έπειτα πρόβαλε σιγά σιγά στο αδύναμο φως ημίγυμνο το κορμί της∙ δεν δυσκολεύτηκε να τον πλησιάσει, αν κι αυτός φοβόταν κάπως στην αρχή. Στριφογύριζε σαν πληγωμένο ζώο. Γυάλιζε σαν ιδρωμένο άλογο. Κάτι στην μυρωδιά του την λίγωνε.

Η σύντροφός της κρυμμένη πίσω από την ανεμογεννήτρια παρακολουθούσε σιωπηλή. Μολυσμένος ο αέρας μεθούσε τα μαλλιά της. Η ανάσα βαριά από προσδοκία. Στο χέρι της σπίθιζε η λεπίδα. Μόλις αυτός έχυσε βαθιά μέσα της, της ένευσε κρυφά να πλησιάσει. Ξαπλωμένη τον κρατούσε σφιχτά μέχρι να μην αντιστέκεται πια, ώστε να μπορέσει η άλλη να τον τεμαχίσει. Δεν διακινδύνευε να ανασηκωθεί και να χαθεί το πολύτιμο σπέρμα του.

Το κεντρί, σκεφτόταν καθώς περίμενε να δράσει το δηλητήριο,  κρυβόταν σχετικά εύκολα κάτω από τον ανάλαφρο χιτώνα. Το ίδιο και η αριστερή μεταλλαγμένη πλευρά. Γι’ αυτό και δεν θα δυσκολευόταν ούτε τις επόμενες φορές, κάθε που θα περίμενε υπομονετικά στο σκοτάδι. Μακριά κοφτερά δάχτυλα, άθιχτο διάφανο δέρμα, σφιχτά στρογγυλά στήθη, κατάμαυρα μαλλιά. Δεν ήταν άδικα η επίλεκτη αναπαραγωγής της ομάδας.

Είστε πλέον τόσο λίγοι. Εμείς ελάχιστα γόνιμες. Και το κρέας δυσεύρετο μετά την καταστροφή.

 

ΙΩΣΗΦ ΒΕΝΤΟΥΡΑΣ

 

Η  πλατεία
 

Ποιοι είναι αυτοί που προχωρούν  καταμεσήμερο;
Γιατί  νότες  ακούγονται τυμπάνων;
Τα  περιστέρια τι ζητούν πάνω  απ’ τα πανό που κυματίζουν;
Ποιες είναι οι λέξεις που σκορπούν και τον αέρα βάφουν;

Ιδρώτας υγραίνει την  πλατεία
Σκιές τα πρόσωπα  στην ομίχλη των καπνών
κι’ ένα παιδί 
παιδί που με λυγμούς
ραγίζει την καρδιά μας
κλείνει το μέλλον σε γροθιά
αντίσταση το κάνει

Σ’ αυτή την πλατεία
οι πλάκες ανασαίνουν
χίλιες πνοές
χίλιες  πνοές μένουν εκεί
ριζώνουνε
υψώνουν  φόντο καταιγίδας

Είναι σκληρός ο Χειμώνας  όταν
ο άνεμος σφυρίζει θρήνο κι ερημιά
Στις φλόγες καρβουνιάζουν οι ελπίδες
και γκράφιτι στις μάντρες οι καημοί
Άγγελος στη χήρα  δεν έφερε ψωμί
τα λαρύγγια θάβουν  προσδοκίες  [1]  

Βουλιάζουμε σε βάλτους χωρίς σωτήρα

Παραδομένη μάνα μας  σε μια ζωή χαμένη
καρδιά σκεύος θρυμματισμένο [2]
τον κώδικα γυρεύουμε

Μας έλεγαν θα νικήσετε όταν υποταχτείτε
Υποταχτήκαμε και βρήκαμε τη στάχτη[3]

Σε  σκηνικό ευημερίας στήσανε παγίδες[4]
με τέχνη  δίδαξαν την ανομία μας
Και τώρα σπασμένο βάζο είμαστε[5]  
με νεκρούς μοιάζουμε  που ξεχαστήκαν

Ας μη χαίρονται για μας όσοι είναι εχθροί μας
ας πάψουν με τα μάτια τα νοήματα
ας πάψουν να μιλούν να λένε [6] :
Είδαμε τι κάνατε

Ω τίποτε που μ’ έφτιαξες
στο τίποτε γυρνώ

Δένδρο που γεννήθηκα 
σ’ ένα  ρυάκι δίπλα[7]
σαν άχυρο σκορπίστηκα[8]
Τάφο μου ετοίμασε
η πονηριά

Επαίτης  στο παρόν
το χέρι απλώνω  στο κενό
γιατί εκάθησε μόνη η πόλις
κατέστη ως χήρα
έγεινεν υποτελής[9]

Α πολιτεία σκοτεινή
μες στην καπνιά  πνιγμένη
Νάρκισσος είναι  η ομορφιά
πόρνη στα καφενεία
και σάπισε η σάρκα της
στα έντονα φκιασίδια

Ιδρώτας υγραίνει την  πλατεία
Σκιές τα πρόσωπα  στην ομίχλη των καπνών
Γυρνούν ξαναγυρνούν
Ο Γιώργος ο Παύλος ο Στρατής
κι ο τρόμος είναι αστραπή
βροντή που δυναστεύει

Γυρνούν ξαναγυρνούν
να με γροθιές να με κλωτσιές
με πρόσωπα που είναι ματωμένα
Ο Κώστας ο Νίκος ο Λουκάς  κι άλλοι  πολλοί
κι είναι Οκτώβρης της σποράς
όσα σε στίχους έχουνε  γραφτεί
σαν μια κατάθεση ή μαρτυρία
σε φωνογράφο, βίντεο ή χαρτί

Χαράζει
Ας περιμένουμε τον θεριστή.
………………………………………………………
Ποιοι είναι αυτοί που προχωρούν  καταμεσήμερο;
Γιατί  νότες  ακούγονται τυμπάνων;

 

Σημειώσεις 

Το ποίημα χρησιμοποιεί εν μέρει την τεχνική του κέντρωνα.

Αγγλική του μετάφραση είχε δημοσιευτεί το 2018 στο Αμερικανικό περιοδικό World Literature Today, volume 92, number 1.
Θα περιληφθεί στην ανέκδοτη συλλογή μου: Τα ποιήματα του Πέτρου Αλώβητου

[1] (Ψαλμοί  Ε’9)
[2] Ψαλμός ΔΑ12
[3] (Σεφέρης, Αντρας σ.120)
[4]  Ψαλμοί 38 [37] (13)
[5] 31[30]( 13)
[6] 35[34]  (19-21)
[7] Ψαλμοί Α.3
[8] Ψαλμοί Α 4
[9] Θρήνοι του Ιερεμίου Κεφ. Α’ 1


Τι διαβάζω

Ξαναδιαβάζω το βιβίο της Τασίας Χατζή: Ενχεντουάννα/ Η εποχή, η ζωή και το έργο της και
Τους Αδελφούς Καραμάζοβ στη μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου.

Επιστροφή

Πρόσκληση προς τα μέλη μας για αποστολή κειμένων

ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

Στις δύσκολες αυτές ημέρες που μένουμε σπίτι, απευθύνουμε πρόσκληση προς τα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων να στείλουν ένα σύντομο (λιγότερες από 500 λέξεις) ανέκδοτο κείμενο ή απόσπασμα από δημοσιευμένο έργο τους σε οποιαδήποτε μορφή λόγου (πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο ή άλλη μορφή). Εναλλακτικά μπορούν να στείλουν αποσπάσματα από μεταφράσεις τους από έργα άλλων συγγραφέων. Ταυτόχρονα θα θέλαμε να στείλουν λίγα λόγια (λιγότερες από 50 λέξεις) για ένα βιβλίο που διαβάζουν ή ξαναδιαβάζουν τώρα.

Από τέλη Μαρτίου, τα κείμενα και τα λίγα λόγια για ένα βιβλίο θα αναρτώνται σε τακτά διαστήματα, με τη σειρά που έρχονται, στον ιστότοπο (www.authors.gr) της Εταιρείας Συγγραφέων, κάτω από τον γενικό τίτλο «Στο σπίτι των λέξεων». Αναρτήσεις θα συνεχιστούν για όσο διάστημα μένουμε σπίτι.

Παρακαλούμε όπως τα κείμενα αποστέλλονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Αντιπροέδρου Ιωσήφ Βεντούρα (iossifventura@gmail.com), με κοινοποίηση στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας (info@authors.gr).

Ευχαριστούμε όλους όσοι με πνεύμα αλληλεγγύης επικοινωνούν με μέλη και άλλους που μπορεί να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες αυτή την περίοδο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Επιστροφή

Συνέντευξη του Προέδρου της Ε.Σ. Γιώργου Χουλιάρα στη Γιούλη Τσακάλου, Athens Voice, 11.3.2020

Κύριε Χουλιάρα, οφείλω να ομολογήσω ότι, όταν άνοιξα να ενημερωθώ από το διαδίκτυο για σας, έμεινα άφωνη. Αλήθεια, πώς τα προλαβαίνει όλα, σκέφτηκα. Επιτρέψτε μου να θέσω ερωτήσεις που θέλω να σας κάνω εδώ και καιρό και, πιστέψτε με, δεν είμαι μόνο εγώ. Κύριε Χουλιάρα, ποιο ρόλο παίζει η Εταιρεία Συγγραφέων στην ελληνική λογοτεχνία και ειδικά σε μια εποχή κρίσης;

Τον ρόλο μιας συλλογικής συνείδησης, καθώς η προάσπιση της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης και των ηθικών και πνευματικών δικαιωμάτων των συγγραφέων συνιστά θεμελιώδη σκοπό της ίδρυσής της το 1981, με επίτιμο πρόεδρο τον Οδυσσέα Ελύτη. Κάθε φορά πρόκειται για σύνθεση. Κάθε συγγραφέας έχει τη δική του άποψη και οι απόψεις μπορεί να μη συμπίπτουν. Σωματείο μη κερδοσκοπικό και μείζων φορέας ποιητών, πεζογράφων, δοκιμιογράφων, μεταφραστών, κριτικών και άλλων ανθρώπων του λόγου που γράφουν στα ελληνικά, με αντεπιστέλλοντα και επίτιμα μέλη που είναι διακεκριμένοι νεοελληνιστές και επιφανείς ξένοι συγγραφείς, η Εταιρεία επιδιώκει την προαγωγή και εκπροσώπηση στο εξωτερικό της ελληνικής λογοτεχνίας και γλώσσας και την αλληλεγγύη προς συγγραφείς. Διοργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις εθνικής και διεθνούς εμβέλειας, απονέμει τέσσερα βραβεία σε αναγνωρισμένους και πρωτοεμφανιζόμενους Έλληνες ή ξένους συγγραφείς που προάγουν τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό και έχει ενεργό εκδοτική δράση, που περιλαμβάνει ετήσιο Ημερολόγιο με πρωτότυπα κείμενα μελών της. «Λογοτεχνία & Επανάσταση (1821-2021)» είναι το θέμα του Ημερολογίου 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων. Μετά από πρόταση της Εταιρείας καθιερώθηκε διεθνώς από την UNESCO η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Για να μην αναφερθώ σε εν ζωή μέλη, εκλιπόντα μέλη της περιλαμβάνουν την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Νάνο Βαλαωρίτη, τον Γιάννη Βαρβέρη, τον Γιάννη Δάλλα, την Κική Δημουλά, τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Ουμπέρτο Έκο, τον Μάνο Ελευθερίου, τον Παύλο Ζάννα, την Άλκη Ζέη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τον Μένη Κουμανταρέα, τον Ζακ Λακαριέρ, τον Τάσο Λειβαδίτη, τον Δημήτρη Μαρωνίτη, τον Αντώνη Σαμαράκη, τη Διδώ Σωτηρίου, τον Σέιμους Χίνι και πολλούς άλλους.

Ποιες είναι οι προοπτικές και τι προσόντα πρέπει να έχει ένας συγγραφέας για να γίνει μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων; Ποιος αποφασίζει για αυτό;

Βασική προϋπόθεση για να εκλεγεί κάποιος μέλος αποτελεί έργο αναγνωρισμένης από την κριτική λογοτεχνικής αξίας. Υποψήφιοι για μέλη πρέπει να προταθούν από επτά ήδη μέλη της Εταιρείας και να υπερψηφισθούν με αυξημένη πλειοψηφία από την ετήσια Γενική Συνέλευση σε μυστική ψηφοφορία. Η Εταιρεία Συγγραφέων δεν είναι ένας σύλλογος στον οποίο εγγράφονται μέλη ούτε αποφασίζει κάποια επιτροπή ή το Διοικητικό Συμβούλιο. Αποφασίζουν οι ομότεχνοι. Η διαδικασία αυτή αξιολόγησης από ομότιμους (peer review, όπως λέγεται διεθνώς) είναι ο τρόπος με τον οποίο ακαδημαϊκοί φορείς επιλέγουν μέλη τους και επιστημονικά περιοδικά αποφασίζουν ποια άρθρα θα δημοσιευτούν. Οι προοπτικές είναι δύσκολες, επομένως, καθώς πρέπει να συγκεντρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός ψήφων σε μυστική ψηφοφορία. Κάποιοι γίνονται μέλη μετά από επανειλημμένες προσπάθειες, έχοντας μεσολαβήσει επιπλέον δημοσιεύσεις που δικαιολογούν εκ νέου υποψηφιότητα.

Κατηγορούν την Εταιρία Συγγραφέων ότι είναι πολύ αυστηρή και γι’ αυτό κάθε χρόνο μπαίνουν ελάχιστοι από τους υποψήφιους…

Δίκιο μπορεί να έχουν περισσότερες από μία πλευρά. Όσο δημοκρατική και αδιάβλητη και αν είναι, καμία διαδικασία δεν αποφεύγει αστοχίες. Κάποιοι υποψήφιοι δεν είναι επαρκώς γνωστοί, αν και καταβάλλεται κάθε προσπάθεια να ενημερωθούν τα μέλη, ενώ βιβλία των υποψηφίων είναι στη διάθεση των μελών στα γραφεία της Εταιρείας. Κάποιοι διστάζουν να θέσουν υποψηφιότητα και κανείς δεν πρέπει να τους κατηγορεί, όσο και αν στην Ελλάδα έχουμε εύκολες τις κατηγορίες. Εντός της Εταιρείας υπάρχει συζήτηση σχετικά με τη διαδικασία, χωρίς όμως να διαμορφώνεται συναίνεση που θα στήριζε αναθεώρηση καταστατικού. Είναι κρίμα να είναι τόσο δύσκολο αξιόλογοι και νεότεροι συγγραφείς να εκλεγούν μέλη της. Λύση όμως δεν συνιστούν οι εκπτώσεις στα κριτήρια. Παρά τη φθορά των θεσμών που γενικά παρατηρείται, γεγονός παραμένει ότι πολλοί θέλουν να γίνουν μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων, καθώς συσπειρώνει πλειονότητα διακεκριμένων συγγραφέων σύμφωνα με προφανή κριτήρια (κριτική αναγνώριση, βραβεία, αναγνωρισιμότητα στο εξωτερικό κ.λπ.). Γίνεται αντιληπτή η εύλογη πικρία όσων οι υποψηφιότητες δεν υπερψηφίζονται από τη Γενική Συνέλευση. Είναι λυπηρές οι περιπτώσεις ατόμων που το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας οδηγεί σε ανακρίβειες ή και σε εμπάθεια.

Έχω την αίσθηση ότι έχουν αποκλειστεί εξ ορισμού συγγραφείς που θεωρούνται ότι γράφουν εύπεπτη λογοτεχνία, που όμως είναι ιδιαίτερα αγαπητοί και πουλάνε χιλιάδες βιβλία. Ισχύει; 

Ο αποκλεισμός, όπως λέτε, είναι η άλλη πλευρά της έλλειψης κριτικής αναγνώρισης. Σε έναν κατάλογο με καλά ελληνικά κρασιά, θα βάζατε κρασί που αγοράζουμε χύμα, όσο ευπώλητο ή αγαπητό και αν είναι; Χωρίς σταθερή ποιότητα, το καλό χύμα κρασί αποτελεί την εξαίρεση, όχι τον κανόνα. Έχω φάει σε μαγειρεία πολύ καλύτερα από όσο σε κάποια δήθεν εστιατόρια. Αυτή η εμπειρία δεν αναιρεί αξιολογήσεις εστιατορίων, παρά το γεγονός ότι η σύγχρονη κριτική δεν αποδέχεται αυτόματες διακρίσεις μεταξύ «υψηλού», υποτίθεται, και «χαμηλού» πολιτισμού. Αν ό,τι ονομάζεται σπιτικό φαγητό ισοδυναμούσε γευστικά με τις συναισθηματικές συνδηλώσεις του, δεν θα υπήρχαν εστιατόρια και ας μην είχε κανείς χρόνο να μαγειρέψει. Εξαιρετικές ταινίες του Χόλυγουντ βραβεύονται στις Κάννες χωρίς οι ακτές του Ειρηνικού να ταυτίζονται με τις ακτές της Μεσογείου.

Υπάρχει ανάγκη και δυνατότητα ενός Λογοτεχνικού Επιμελητηρίου, όπως για παράδειγμα υπάρχει το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών ή το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών, που είναι συνδικαλιστικά σωματεία και τα μέλη τους εκλέγονται λόγω ιδιότητας και όχι με κάπως ασαφή ποιοτικά κριτήρια;

Θετική θα ήταν οποιαδήποτε πρωτοβουλία στηρίζει τους συγγραφείς στην Ελλάδα. Στο εξωτερικό υπάρχουν αντίστοιχες επαγγελματικές ενώσεις, που δεν περιορίζονται σε συγγραφείς λογοτεχνίας. Τα μέλη δεν εκλέγονται, αλλά εγγράφονται βάσει κάποιων κριτηρίων, όπως ο αριθμός βιβλίων που έχουν εκδώσει. Για συγγραφείς που εγγράφονται σε επαγγελματικές ενώσεις, κριτήριο δεν αποτελεί η κριτική αποτίμηση του έργου τους. Το ερώτημα παραμένει αν θα βρεθούν άτομα να αναλάβουν  πρωτοβουλίες που δεν θα εκπέσουν σε παραγωγή ανακοινώσεων. Σε σχέση με ποιοτικά κριτήρια, δεν νομίζω ότι πρόκειται για έλλειψη σαφήνειας, αλλά για το πόσο πολύπλοκο είναι να διατυπωθούν. Τα λογοτεχνικά κείμενα κρίνονται από όσους έχουν μάθει να διαβάζουν. Ο κριτικός αναγνώστης λειτουργεί όπως ένας γευσιγνώστης ή εκείνος που έχει «μάτι» και, κατά κανόνα, αν και όχι χωρίς λάθη, μπορεί να εκτιμήσει την αξία ενός πίνακα, που δεν απορρέει από το γεγονός ότι απλώς έχει ζωγραφιστεί.

Γιατί πάντα λειτουργούμε χωρισμένοι σε δύο στρατόπεδα;

Σας βρίσκω πολύ αισιόδοξη. Μόνο δύο στρατόπεδα; Στην Ελλάδα φοβάμαι ότι παραμένει ενεργό το σύνδρομο της κατσίκας του γείτονα. Όχι αρκετά ικανοποιημένοι με τη ζωή τους, οι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να ασχολούνται με τη ζωή των άλλων. Λίγα σπίτια, κακό χωριό, έλεγαν οι παλιοί. Μπορεί να υπάρχουν πολλά σπίτια τώρα, ιδίως στην Αθήνα, αλλά παραμένουν πρόσφατες οι μαζικές μετακινήσεις στις πόλεις. Η πίεση να βγάλει ο ένας το μάτι του άλλου αυξάνεται από την εντύπωση ότι υπάρχουν περισσότεροι συγγραφείς από αναγνώστες. Όπως και αν έχουν τα πράγματα, σε σχέση με την εμφύλια έφεση των Ελλήνων, αξεπέραστος παραμένει ο Θουκυδίδης. Δεν πρόκειται ωστόσο για ελληνική αποκλειστικότητα. Είναι σήμερα Ενωμένες οι Ηνωμένες Πολιτείες; Είναι σήμερα Μεγάλη η Μεγάλη Βρετανία;

https://www.athensvoice.gr/culture/book/628657_giorgos-hoyliaras-i-zoi-paramenei-allothi-kai-i-tehni-dikaiologia



 
 

Επιστροφή

ΑΝΑΒΟΛΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Λόγω των έκτακτων μέτρων πρόληψης κατά του κορωνοϊού, η Γενική Συνέλευση, που είχε οριστεί για τις 12 Απριλίου 2020, αναβάλλεται. 

Νέα ημερομηνία για τη διεξαγωγή της Γενικής Συνέλευσης θα οριστεί με βάση τα μέτρα που θα ισχύουν για το επόμενο διάστημα. 

Επιστροφή

ΑΝΑΒΟΛΗ  ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ “Το 1821 στην ελληνική ποίηση”, του Ηλία Γκρή

ΑΝΑΚΟΙΝΩΝΕΤΑΙ Η ΑΝΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ  " Το 1821 στην ελληνική ποίηση", του Ηλία Γκρή"

Επιστροφή

Αναβολή εκδήλωσης «Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου»

Σας ενημερώνουμε ότι η προγραμματισμένη για τις 20 Μαρτίου εκδήλωση με τίτλο

«Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου»

αναβάλλεται για προληπτικούς λόγους. 

Επιστροφή

“ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ/ Το 1821 στην ελληνική ποίηση”, ανθολογία του Ηλία Γκρή

Μιλούν: Ανθούλα Δανιήλ - Μίνα Πετροπούλου

Διαβάζουν ποιήματά τους:

Δημήτρης Αλεξίου, Μαριγώ Αλεξοπούλου, Ευάγγελος Βαλσαμίδης, Νάσος Βαγενάς, Ιωσήφ Βεντούρας, Χάρης Βλαβιανός, Γιάννης Ευσταθιάδης, ∆ηµήτρης Καλοκύρης, Τάσος Καπερνάρος, Νίκος Κατσαλίδας, Γιώργος Κεντρωτής, Δημήτρης Κοσμόπουλος, Κώστας Κρεμμύδας, Πάνος Κυπαρίσσης, Κώστας Μαρδάς, Μάριος Μιχαηλίδης, Εύα Μοδινού, Γιώργος Μπλάνας, Κωνσταντίνος Μπούρας, Λευτέρης Ξανθόπουλος, Νίκος Ορφανίδης, Χρίστος Παπαγεωργίου, Αθηνά Παπαδάκη, Γιάννης Παππάς, Νάσα Παταπίου, Λευτέρης Πούλιος, Ζωή Σαµαρά, Σωτήρης Σαράκης, Νίκος Φωκάς, Γιώργος Χουλιάρας, Ελένη Χωρεάνθη και Ηλίας Γκρής.

Επιστροφή

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ  “​Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου”

"

Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου

 

ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 

 

Την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2020 και ώρα 19.00,

η Εταιρεία Συγγραφέων σας προσκαλεί στο ποιητικό δρώμενο με τίτλο  «η ποίηση είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου».

Αναγνώσεις ποίησης από τους βραβευμένους με το Βραβείο «Γιάννη Βαρβέρη» της Εταιρείας Συγγραφέων, Μαρία Κουλούρη, Ειρήνη Μαργαρίτη, Παναγιώτη Μηλιώτη, Νάντια Δουλαβέρα

Μελοποιημένη ποίηση ερμηνεύει η Μελίνα Τανάγρη Πιάνο: Ευαγγελία Μαυρίδη

«Παρόντες» με ηχητικά και φωτογραφικά ντουκουμέντα οι μεγάλοι απόντες   Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Μανόλης Αναγνωστάκης, Γιάννης Βαρβέρης, Γιάννης Δάλλας, Κική Δημουλά, Νίκος Εγγονόπουλος, Οδυσσέας Ελύτης, Ανδρέας Εμπειρίκος, Τάσος Λειβαδίτης, Γιάννης Ρίτσος, Μίλτος Σαχτούρης, Γιώργος Σεφέρης


Ηχητικό υλικό: Γιάννης Ευσταθιάδης  Βίντεο: Παντελής Αναστασιάδης  Γραφείο Τύπου: Ελένη Καρρά                 

Σχεδιασμός, συντονισμός εκδήλωσης: Έλενα Χουζούρη

Η εκδήλωση είναι αφιερωμένη στη μνήμη εκλιπόντων ποιητών

Πραγματοποιείται με τη στήριξη του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ)

 

...
 

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Στρατή Χαβιαρά

«Ξανανιωμένος απ' το κόκκινο κρασί επιστρέφει στην εξορία του δίχως συναίσθηση ότι σκοτείνιασε ο ουρανός κι ολόγυρα κρώζουν νυχτοπούλια».

 

Με βαθύτατη θλίψη ανακοινώνουμε τον θάνατο του γνωστού συγγραφέα και πρώην αντιπροέδρου της Εταιρείας Συγγραφέων Στρατή Χαβιαρά. Ο Στρατής Χαβιαράς υπήρξε ένας σημαντικός και αναγνωρισμένος, στην Ελλάδα και στην Αμερική όπου έζησε για περισσότερα από 40 χρόνια, ποιητής και πεζογράφος. Υπηρέτησε τη λογοτεχνία όλη του τη ζωή με πάθος, τόσο από τις διάφορες θέσεις που κατείχε στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ όσο και ως εκδότης λογοτεχνικών περιοδικών (όπως το Harvard Review), καθηγητής και συντονιστής εργαστηρίων δημιουργικής γραφής.

H κηδεία του, σύμφωνα με την επιθυμία του, θα γίνει στη γενέτειρά του, στη Νέα Κίο.

 

Ο Στρατής Χαβιαράς γεννήθηκε το 1935 στη Νέα Κίο της Αργολίδας όπου τελείωσε το δημοτικό, και τα επόμενα 20 χρόνια δούλεψε στις οικοδομές. Εξέδωσε τέσσερις συλλογές ποιημάτων, και το 1967, μετά από πρόσκληση του διακεκριμένου φιλολόγου Κίμωνα Φράιερ, ο οποίος αναγνώρισε το ταλέντο και το πάθος του για τη λογοτεχνία και τη γραφή και τον προσκάλεσε να εργαστεί μαζί του, μετανάστευσε στην Αμερική.

Ο Στρατής Χαβιαράς έγινε βοηθός του Φράιερ στη μετάφραση της Οδύσσειας και της Ασκητικής του Καζαντζάκη και στη δακτυλογράφηση της εκτεταμένης αλληλογραφίας μεταξύ τους. Επίσης μετέφραζε στα Ελληνικά και εκφωνούσε στο ραδιόφωνο τις ομιλίες του Φράιερ, στην εκπομπή «Η φωνή της Αμερικής». Μέσω του Φράιερ γνωρίστηκε με σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, όπως ο Ουίλιαμ Φώκνερ, ο Άρθουρ Μίλερ, η Μέριλιν Μονρόε, ο Τένεσι Γουίλιαμς, ο Γουίλιαμ Ίντζ, κ.ά. Κατά την παραμονή του στην Αμερική σπούδασε παράλληλα μηχανολογικό σχέδιο (στο Manhattan Tech. Institute, New York) και σχεδιασμό μηχανών (Jefferson School of Commerce, Charlottesville, Virginia), ενώ συνέχισε να ασκείται στη γραφή, δουλεύοντας παράλληλα τα βράδια ως σερβιτόρος.  

Aποφοίτησε από το κολλέγιο Goddard με Master in Fine Arts, και από το 1974, διεύθυνε τη βιβλιοθήκη σύγχρονης ποίησης του πανεπιστημίου Harvard, όπου δίδαξε, διοργάνωσε τακτικές ομιλίες και ποιητικές αναγνώσεις. Στην Αμερική, ίδρυσε και επιμελήθηκε αρκετές περιοδικές εκδόσεις, οι πιο σημαντικές εκ των οποίων ήταν τα περιοδικά ποίησης Arion’s Dolphin, Erato και Harvard Review, ενώ διακρίθηκε με τα μυθιστορήματά του "Όταν τραγουδούσαν τα δέντρα" (βραχεία λίστα National Books Awards και ALA Notable Book) και "Τα ηρωικά χρόνια", τα οποία γράφτηκαν στα αγγλικά, κυκλοφόρησαν στον αγγλόφωνο κόσμο όπου και απέσπασαν διθυραμβικές κριτικές και μεταφράστηκαν σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες και στη Λατινική Αμερική. Άρθρα και μεταφράσεις του, καθώς και κριτική αξιολόγηση του έργου του δημοσιεύτηκαν σε πολλά αμερικανικά και ευρωπαϊκά έντυπα.

Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα,  δίδαξε τη συγγραφική τέχνη (μυθιστόρημα) στο ΕΚΕΜΕΛ ενώ συνεργάστηκε και με το ΕΚΕΒΙ ως διδάσκων και συντονιστής στα Εργαστήρια Τέχνης του Λόγου.

Από το 2013 ήταν μέλος της συντακτικής επιτροπής του ηλεκτρονικού περιοδικού για το βιβλίο και τις τέχνες Ο Αναγνώστης, που το 2019 του απένειμε ξεχωριστή τιμητική διάκριση . Είχε δημοσιεύσει ποιήματα και μεταφράσεις ποιημάτων στο περιοδικό ποίησης Τα Ποιητικά.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, συντόνιζε εργαστήρια της τέχνης του πεζού λόγου στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος του Πανεπιστημίου Harvard, στο Ναύπλιο.

Διετέλεσε αντιπρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων και ενεργό μέλος του Συλλόγου Αμερικανών Συγγραφέων.

http://www.authors.gr/members/view/author_246

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Άλκης Ζέη

Η μεγάλη κυρία του παιδικού βιβλίου, η αγαπημένη συγγραφέας μικρών και μεγάλων, και ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, Άλκη Ζέη, έφυγε από κοντά μας, γεμίζοντάς μας με απέραντη θλίψη. Έχοντας ζήσει μια πολυτάραχη ζωή, με φυλακές, εξορίες και μετακινήσεις, η Άλκη Ζέη υπήρξε η πρώτη συγγραφέας παιδικού βιβλίου στην Ελλάδα που χρησιμοποίησε ιστορικά πολιτικά γεγονότα ως φόντο της μυθοπλασίας της. Βιβλία της, όπως Το καπλάνι της βιτρίνας ή Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου, έχουν κάνει δεκάδες επανεκδόσεις, έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και θεωρούνται εμβληματικά έργα της παιδικής λογοτεχνίας. Η Άλκη Ζέη έχει βραβευτεί και τιμηθεί με πολλαπλές διακρίσεις για το έργο που τώρα αφήνει πολύτιμη κληρονομιά.

Στους οικείους της εκφράζουμε τα πιο θερμά μας συλλυπητήρια.

Η κηδεία της θα γίνει την Τρίτη 3 Μαρτίου στις 12 η ώρα στο Α΄ Νεκροταφείο.

Η Άλκη (Αγγελική) Ζέη γεννήθηκε το 1923 στην Αθήνα, και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο της Μόσχας στο τμήμα Σεναριογραφίας. Στην κατοχή, εντάχτηκε στην ΕΠΟΝ, παρακινούμενη από την Διδώ Σωτηρίου. Παράλληλα σπούδασε φιλοσοφία του θεάτρου στην Φιλοσοφική του πανεπιστημίου των Αθηνών και υποκριτική στη δραματική σχολή του Εθνικού Ωδείου Αθηνών. Ενώ φοιτούσε στη δραματική σχολή το 1943 γνώρισε τον μελλοντικό της σύζυγο, το θεατρικό συγγραφέα Γιώργο Σεβαστίκογλου (1913-1990), με τον οποίο παντρεύτηκε το 1945 και απέκτησε δύο παιδιά, την Ειρήνη που ζει στις Βρυξέλλες και εργάζεται σαν διερμηνέας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον Πέτρο που είναι σκηνοθέτης κινηματογράφου και ζει και εργάζεται στην Ελλάδα. Το 1948, ύστερα από την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού στον εμφύλιο, ο σύζυγός της διέφυγε στην Τασκένδη.

Η Ζέη προσπάθησε να τον ακολουθήσει αλλά την συνέλαβαν και την εξόρισαν στη Χίο λόγω των πολιτικών της πεποιθήσεων. Ύστερα από προσπάθειες έξι ετών, και αφού έμεινε για καιρό στην Ιταλία, το 1954 επανασυνδέθηκε με τον σύζυγο της στην Τασκένδη. Το 1957 μετακόμισαν στη Μόσχα, όπου σπούδασε στο τμήμα σεναριογραφίας του Ινστιτούτου Κινηματογράφου της Μόσχας. Το 1964 επέστρεψε στην Ελλάδα για να ξαναφύγει πάλι το 1967, με τον ερχομό της Χούντας —αυτή τη φορά για το Παρίσι, και να επιστρέψει οριστικά όταν έπεσε η απριλιανή δικτατορία.

 Όπως περιγράφει γλαφυρά και στο αυτοβιογραφικό βιβλίο της «Με μολύβι φάμπερ νούμερο 2», ασχολήθηκε από μικρή με το γράψιμο ενώ στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου άρχισε να γράφει για το κουκλοθέατρο. Μαθήτρια ακόμα, έγραψε μια σειρά διηγημάτων που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό "Νεανική Φωνή" ένα περιοδικό για νέους που ανάμεσα στους συνεργάτες του ήταν ο Τάσος Λιγνάδης και ο Μάριος Πλωρίτης. Κατά την παραμονή της στη Σοβιετική Ένωση, γράφει διηγήματα που τα στέλνει στην Ελλάδα και δημοσιεύονται στην "Επιθεώρηση Τέχνης" και αργότερα θα εκδοθούν σε βιβλίο με τον τίτλο "Αρβυλάκια και Γόβες". Πρώτο της μυθιστόρημα, εμπνευσμένο από τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο, ήταν το "Καπλάνι της Βιτρίνας". Το "Καπλάνι" εκδόθηκε για πρώτη φορά από τον εκδοτικό οίκο "Θεμέλιο" και ύστερα επανεκδόθηκε από τον "Κέδρο", έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει κάνει απανωτές επανεκδόσεις. Ακολουθούν "Ο Μεγάλος Περίπατος του Πέτρου", "Κοντά στις Ράγες", "Ο Θείος Πλάτων", όλα με δεκάδες επανεκδόσεις και πολύ αγαπημένα των παιδιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ακολούθησαν "Μια Κυριακή του Απρίλη", "Τα Παπούτσια του Αννίβα", "Η Μωβ Ομπρέλα". "Το Καπλάνι της Βιτρίνας", "Ο Μεγάλος Περίπατος του Πέτρου" και το "Κοντά στις Ράγες" έχουν πάρει στις Ηνωμένες Πολιτείες το Βραβείο Μίλντρεντ Μπάτσελντερ - 1974, 1974, 1976 που δίνεται για το καλύτερο ξένο παιδικό βιβλίο. Όλα αυτά τα βιβλία είναι από τις εκδόσεις Κέδρος. Στον Κέδρο εκδίδει το 1987 το πρώτο της μυθιστόρημα που δεν είναι για παιδιά, την "Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα", που επίσης αγαπήθηκε πολύ και πούλησε περισσότερα από 135.000 αντίτυπα.

Η Άλκη Ζέη έχει μεταφράσει πολλά βιβλία από τα ιταλικά, γαλλικά και ρωσικά. Έχει ακόμα γράψει δύο θεατρικά έργα για παιδιά, τον "Κεραμυδοτρέχαλο" και τον "Βασιλιά Ματία τον Πρώτο".

Το 1992, η Άλκη Ζέη τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας, το 2002 με το βραβείο Giuseppe Acerbi (Καστέλ Γκοφρέντο, Ιταλία) για την Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα, το 2003 με το βραβείο Εφηβικού Βιβλίου του περιοδικού Διαβάζω για το βιβλίο Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της ενώ το 2010 τιμήθηκε με το Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας του Ιδρύματος Κώστα & Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου της. Το 2008 είχε προταθεί για το σουηδικό βραβείο παιδικής λογοτεχνίας Άστριντ Λιντνγκρεν, και πρόσφατα αναγορεύτηκε σε επίτιμη διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πατρών.

Επιστροφή

Η πολιτική κηδεία του ποιητή Γιάννη Δάλλα

Η πολιτική κηδεία του ποιητή Γιάννη Δάλλα θα γίνει την Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2020, ώρα 12:30μμ, στο κοιμητήριο της Καισιαριανής. 

Ο Γιάννης Δάλλας έφυγε πλήρης ημερών το πρωί της Δευτέρας, 24 Φεβρουαρίου, στο πλευρό των οικείων του. Τελευταίος χαιρετισμός, τα λόγια του στον φίλο Γ. Δουατζή: “Θα ήταν δυνατό ένα τέτοιο τέλος: Να βρεθώ κάπου σε μια κορυφή, και σε μια νύχτα με Περσείδες, διάττοντες ενός κομήτη που μας έρχεται από τον μακρινό αστερισμό του Περσέα κάθε Αύγουστο. Να χαθώ και να πέσω κι εγώ μέσα σε έναν αστεροειδή, να ξαναγίνω μια ύλη κοσμική. Να αδελφωθώ με το σύμπαν και με ό,τι συμβαίνει σε αυτό”.

Επιθυμία της οικογένειας, αντί στεφάνων να κατατεθούν δωρεές στη μνήμη του

στο Ίδρυμα Γεωργ. & Αικατ. Χατζηκώνστα Εκπαιδευτικής Μέριμνας Νέων (ΝΠΙΔ), στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, αρ. Λογαριασμού: 040/481961-68 (IBAN GR78 0110 0400 0000 0404 8196 168), ALPHA BANK, αρ.λογαριασμού: 344.00.2002006280 (IBAN GR90 0140 3440 3440 0200 2006 280), ή Τράπεζα Πειραιώς, αρ. Λογαριασμού: 5011-014290-826 (IBAN GR47 0172 0110 0050 1101 4290 826), με ενημέρωση του Ιδρύματος (με το πέρας της κατάθεσης) στο idrima.xatzikonsta@gmail.com ή στο 210-6827596 (fax) ή και τηλεφωνικά στο 210-6810687.

στην Εταιρεία Συγγραφέων στον λογαριασμό (τράπεζα Alpha Bank ΙΒΑΝ) GR 5701 4081 3081 300200 2000 324 με αιτιολογία το όνομα του ατόμου που κάνει την κατάθεση αντί για στεφάνι για τον Γιάννη Δάλλα και παράκληση όπως ενημερώσει σχετικά την Εταιρεία Συγγραφέων (στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@authors.gr) ώστε ηλεκτρονικά να μπορεί να σταλεί απόδειξη για κατάθεση δωρεάς.

 

H ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιάννη Δάλλα

 

Πάει καιρός που αφέθηκα και περιζώστηκα τη νύχτα
ζώστηκα τον ποδήρη της χιτώνα σαν του πλοκαμους
μιας μέδουσας

Με απερίγραπτη θλίψη ενημερωθήκαμε σήμερα για τον θάνατο του Γιάννη Δάλλα, ενός κορυφαίου ποιητή, νεοελληνιστή και μεταφραστή έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Στους οικείους του εκφράζουμε θερμά συλλυπητήρια.

Ο βραβευμένος με το βραβείο Διδώ Σωτηρίου της Εταιρείας Συγγραφέων 2019 ποιητής Γιάννης Δάλλας γεννήθηκε το 1924 στη Φιλιππιάδα και θεωρείται ως ένας από τους κορυφαίους ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Νεοελληνιστής και μεταφραστής έργων της αρχαίας γραμματείας, έχει εκδώσει δεκατρείς ποιητικές συλλογές, ενώ σπουδαία επίσης θεωρείται η συμβολή του στη μελέτη της ελληνικής λογοτεχνίας. Σπούδασε κλασική φιλολογία στην Αθήνα και υπηρέτησε στη μέση και στην ανώτατη εκπαίδευση ως καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Μετείχε στα πρώτα «Καβάφεια» στην Αλεξάνδρεια και έχει προσκληθεί για διαλέξεις και παρουσίαση του έργου του σε πολλά πανεπιστήμια στο εξωτερικό, όπου λειτουργούν Τμήματα Μεταβυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών. Στα έργα του περιλαμβάνονται πολλές συγκεντρωτικές μελέτες για σημαντικούς Έλληνες λογοτέχνες (Σολωμό, Κάλβο, Θεοτόκη, Καβάφη, Βάρναλη, Φιλύρα, Καρυωτάκη, Σαχτούρη, Αναγνωστάκη κ.ά.), κριτικά βιβλία για την ποίηση και την πεζογραφία και φιλολογικές εκδόσεις. Συστηματικός μεταφραστής των αρχαίων λυρικών και των Αλεξανδρινών ποιητών, έχει μεταξύ άλλων τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Κριτικής και Δοκιμίου (1987) και το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του (1999).

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Κικής Δημουλά

"Χαμένα πάνε εντελώς τα λόγια των δακρύων.
Όταν μιλάει η αταξία η τάξη σωπαίνει
-έχει μεγάλη πείρα ο χαμός.
Τώρα πρέπει να σταθούμε στο πλευρό
του ανώφελου".

 

Με ανείπωτη θλίψη ενημερωθήκαμε για τον θάνατο της μεγάλης μας ποιήτριας, ακαδημαϊκού και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Κικής Δημουλά.

H απώλειά της αποτελεί μεγάλο πλήγμα για τα ελληνικά γράμματα. 

Στα παιδιά της, Δημήτρη και Έλση  και σε όλους τους οικείους της εκφράζουμε τα πιο ειλικρινή μας συλλυπητήρια.  

Η Κική Δημουλά γεννήθηκε το 1931 στην Αθήνα. Το 1952 παντρεύτηκε τον ποιητή και επίσης ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων Άθω Δημουλά. Εργάστηκε σαν υπάλληλος στην Τράπεζα της Ελλάδος από το 1949 έως και το 1973, ενώ το 2002 εκλέχτηκε τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Η πρώτη της ποιητική συλλογή εκδόθηκε το 1952 με τον τίτλο Ποιήματα και με το πατρικό της όνομα, Κική (Βασιλική) Ράδου. Άλλα έργα της είναι: Έρεβος (1956), Ερήμην (1958), Επί τα ίχνη (1963), Το λίγο του κόσμου (1971), Το τελευταίο σώμα μου (1981), Χαίρε ποτέ (1988), Η εφηβεία της λήθης (1994), Ενός λεπτού μαζί (1998), Ήχος απομακρύνσεων (2001), Εκτός σχεδίου (2004), Χλόη θερμοκηπίου (2005), Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως (2007). Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.

Έχει τιμηθεί το 1971 με το Β΄ κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή Το λίγο του κόσμου, το 1988 με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή Χαίρε ποτέ, το 1994 με το Βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών) για τη συλλογή Η εφηβεία της λήθης, το 2001 με το Αριστείο των Γραμμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, το 2009 με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας και το 2010 με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου της. Η Κική Δημουλά ήταν πρόεδρος του ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ από το 2015 ήταν επίτιμη διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ.

Η εξόδιος ακολουθία, θα πραγματοποιηθεί  στο Α΄ Νεκροταφείο την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου, 4 μ.μ. 

Επιστροφή

Μια βραδιά αφιερωμένη στην Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

-Υπό την αιγίδα της Εταιρείας Συγγραφέων-

 

Στον ουρανό τoυ  τίποτα με ελάχιστα…

Μια βραδιά αφιερωμένη στην Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Τη Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου στις 20.00 

Το Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας  και οι φίλοι της  ποιήτριας  Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ , που έφυγε πρόσφατα, διοργανώνουν ένα ξεχωριστό αφιέρωμα για να την τιμήσουν.

H αγαπημένη  ποιήτρια, έφυγε στα 81 της χρόνια,  αφήνοντας πίσω  ένα μεγάλο ποιητικό έργο μεταφρασμένο σε 10 και πλέον γλώσσες, αλλά και πολλές μεταφραστικές εργασίες.

Υπήρξε πνευματική κόρη του Νίκου Καζαντζάκη και είναι αξιοσημείωτο, ότι το πρώτο της ποίημα το παρουσίασε σε ηλικία μόλις 17 χρόνων.

Η ποίησή της διακρίνεται από έντονα «ταξίδια» σε φανταστικές χώρες….

Το 1962 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης  της πόλης της Γενεύης.

Το 1985 με το Β΄Κρατικό Βραβείο Ποίησης, ενώ το 2000 τιμήθηκε με το Βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη από την Ακαδημία Αθηνών.

Εξι  χρόνια πριν το θάνατό της, της απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.

Στην εκδήλωση του Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας θα μιλήσουν οι:

Γιάννης Αντιόχου, Ευτυχία Παναγιώτου, Σίσσυ Παπαθανασίου, Τίτος Πατρίκιος, Θέμης Ροδαμίτης, Ντίνος Σιώτης, Αλέξης Σταμάτης, Φωτεινή Τσαλίκογλου

Θα διαβάσουν:

Θέατρο  οι:

Μπέττυ Αρβανίτη, Ρένη Πιττακή

Ποίηση οι:

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη,  Μαρία Κεχαγιόγλου, Εύα Σιμάτου,  Σμαράγδα Σμυρναίου

Είσοδος  για το κοινό είναι  ελεύθερη

Πληροφορίες στο  Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας  τηλ. 210 8838 727

Επιστροφή

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων  για τον θάνατο του Σάμη Γαβριηλίδη

 

  Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων
   για τον θάνατο του Σάμη Γαβριηλίδη

Η Εταιρεία Συγγραφέων, μαζί με όλη την οικογένεια του βιβλίου, εκφράζει τη βαθύτατη θλίψη της για την απώλεια του εκδότη Σάμη Γαβριηλίδη. Η παρουσία του στον εκδοτικό χώρο, από το 1977 με τις εκδόσεις Πλέθρον και από το 1988 με τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, άφησε το αποτύπωμά της στα ελληνικά γράμματα. Ο φιλόξενος χώρος του Poems & Crimes έγινε τόπος συνάντησης συγγραφέων και αναγνωστών, με πολλές εκθέσεις, παρουσιάσεις και μουσικές/ ποιητικές βραδιές. Ο Σάμης υπήρξε ιδιαίτερα αγαπητός και θα τον θυμόμαστε πάντα με συγκίνηση.

Η πολιτική κηδεία του θα γίνει το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου στις 12 το μεσημέρι από το Α΄ Νεκροταφείο.

Στους οικείους του εκφράζουμε τα πιο θερμά μας συλλυπητήρια.

Επιστροφή

Η ΚΟΠΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑΣ ΣΤΟ CAFE-BAR MOLLINI

Συγγραφείς και αναγνώστες, εκδότες, δημοσιογράφοι, μεταφραστές και πολλοί ακόμα, μέλη και φίλοι της Εταιρείας Συγγραφέων, είχαν την ευκαιρία να καλωσορίσουν το 2020 με ένα ποτήρι κρασί και ένα κομμάτι βασιλόπιτας στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Ιανουαρίου στο καφέ μπιστρό mollini, στο κέντρο της Αθήνας.

      

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ

Με το ξημέρωμα θα μπούμε σ άλλο λιμάνι
όπως σ ένα καινούργιο ποίημα
και μες στην πάχνη θα κρατώ
τον τελευταίο στίχο μιας ανείπωτης ερωτικής ιστορίας.

                                                                                          Λυπιού

 

Με απέραντη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο της αγαπημένης μας, εμβληματικής ποιήτριας και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας μας, Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ.

Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρούκ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939. Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες σύγχρονες ελληνίδες ποιήτριες, με πλούσιο ποιητικό και μεταφραστικό έργο και με πολλές βραβεύσεις για την τόσο ιδιαίτερη και αναγνωρίσιμη ποιητική της γραφή. Σπούδασε στην Αθήνα, στη Νότια Γαλλία και Ελβετία (Πανεπιστήμιο Γενεύης). Ήταν διπλωματούχος της Σχολής Μεταφραστών και Διερμηνέων (αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά). Πρωτοδημοσίευσε στην "Καινούργια Εποχή" το 1956. Εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο Λύκοι και σύννεφα το 1964. Άρθρα της και δοκίμια για την ελληνική ποίηση και τη μετάφραση της ποίησης είχαν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ είχε ασχοληθεί και με τη λογοτεχνική μετάφραση. Είχε δώσει διαλέξεις και διαβάσει ποιήματά της σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και Καναδά (Harvard, Cornell, Daztmouth, N.Y. State, Princeton, Columbia κ.α.). Το 1962 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης της πόλης της Γενεύης (Prix Hensch), το 1985 με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, το 2000 με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη (Ακαδημία Αθηνών) και το 2014 με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.
Έργα της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από δέκα γλώσσες και ποιήματά της βρίσκονται σε πολλές ανθολογίες σε όλο τον κόσμο.

Στους οικείους της εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.

βλ και: http://www.authors.gr/members/view/author_37

Η εξόδιος ακολουθία, θα πραγματοποιηθεί  την Πέμπτη 23 Ιανουαρίου, 3 μ.μ.  στην εκκλησία ΠΑΝΑΓΙΤΣΑ στην Αίγινα 

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Τάκη Κουφόπουλου

 

Αμέσως μόλις ο ηθοποιός είπε την τελευταία λέξη, ο βοηθός της σκηνής από μέσα πάτησε το κουμπί, και η βαριά βελούδινη αυλαία έπεσε.    

                                                                                                                                                  «Ο Ηθοποιός»

 

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε το θάνατο του πεζογράφου και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας μας, Τάκη Κουφόπουλου. Ο Τάκης Κουφόπουλος κατατάσσεται στους έλληνες πεζογράφους της μεταπολεμικής γενιάς, με κυρίαρχα στοιχεία της γραφής του την ποιητική διάσταση, την αφαίρεση, την αλληγορία, την υπονόμευση των παραδοσιακών αφηγηματικών δομών και με άξονα την υπαρξιακή και πολιτική αγωνία του συγγραφέα.

Στους οικείους του εκφράζουμε την ειλικρινή μας συμπαράσταση.

 

Ο Τάκης  Κουφόπουλος  γεννήθηκε το 1927. Το 1945 τελείωσε το 5ο  Γυμνάσιο Αθηνών και το 1953 αποφοίτησε από το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο. Στον πόλεμο, επιστρατεύτηκε και υπηρέτησε ως Ανθυπολοχαγός Μηχανικού με ειδίκευση στην άρση ναρκοπεδίων.

Μετά την αποφοίτησή του, διορίστηκε στο Υπουργείο Δημοσίων Έργων. Το 1967, με την έλευση της Χούντας, υπέβαλε την  παραίτησή του, αρνούμενος να υπηρετήσει το καθεστώς. Το 1970  δημιούργησε το  πρώτο ιδιωτικό Εργαστήριο Ελέγχου και Ερευνών Δομικών Υλικών, και με τις υποδείξεις του και  την επιστημονική  του συμβολή, ιδρύθηκε το πρώτο Εργοστάσιο Έτοιμου Σκυροδέματος στη χώρα. Δημοσίευσε, σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά 17 πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες, έλαβε μέρος, με ανακοινώσεις, σε πολλά  επιστημονικά συνέδρια, και έγραψε δύο επιστημονικά βιβλία. Ήταν ο κύριος  συντάκτης του  Κανονισμού  Τεχνολογίας  Σκυροδέματος  που έγινε  νόμος του Κράτους το 1985 με  υποχρεωτική ισχύ σε όλα τα έργα. Ο Κανονισμός αυτός αναθεωρήθηκε, με συμβολή του, το 1997 και ισχύει μέχρι σήμερα.

Το 1956 δημοσιεύτηκε, στο Περιοδικό ΝΕΑ ΠΟΡΕΙΑ της Θεσσαλονίκης (τεύχος 15) το λογοτεχνικό του κείμενο, η "Θητεία". Το 1959  κυκλοφόρησε  το πρώτο  του βιβλίο  "Μικρές Σύγχρονες Ιστορίες", και το 1962 το βιβλίο  "Η Οδός". Το 1964  δημοσιεύτηκε το διήγημά του "Η Οδός", στην εφημερίδα  της  Στοκχόλμης  "Σβένσκα  Νταγκμπλάντετ", σε μια παγκόσμια  ανθολογία  μοντέρνων  συγγραφέων. Το  1966 εκλήθη στη Σουηδία, από την "Εθνική  Σουηδική  Επιτροπή Πνευματικής  Συνεργασίας  στην Ευρώπη" και έλαβε μέρος σε συνέδριο με  θέμα  Γλωσσικοί φραγμοί και  λογοτεχνικές ανταλλαγές στην  Ευρώπη.  Ακολούθησε,  το 1967, η δημοσίευση του διηγήματος  "Επέτειος" στην φιλολογική σελίδα της προηγούμενης εφημερίδας.

Κατά  την διάρκεια  της  δικτατορίας, κατέφυγε στην  καλλιτεχνική  φωτογραφία, και ειδικά στην φωτογράφηση σε διαφάνειες (σλάιντς). Υπέγραψε την Δήλωση των 18 συγγραφέων και ήταν συνεκδότης και συνυπεύθυνος σύμφωνα  με τον τότε Νόμο της  Χούντας, για το βιβλίο  "18 Κείμενα" (1970), στο  οποίο και  δημοσίευσε το κείμενό του "Ο Ηθοποιός" γραμμένο πριν από την Χούντα. Ήταν επίσης συνεκδότης  και  συνυπεύθυνος στο  βιβλίο  "Νέα Κείμενα", που  ακολούθησε, και  για  το  οποίο  έγραψε  τρία αντικαθεστωτικά  ποιήματα  (Τεύχος 2,1971) - τα μοναδικά του λογοτεχνικά κείμενα της  δικτατορίας. Έγραψε  όμως πολλά αντιχουντικά  σημειώματα  στα  τεύχη του  Περιοδικού  "Η Συνέχεια" (1973). Το 1973,  με την λήξη της σιωπής των συγγραφέων, κυκλοφόρησε το βιβλίο  "Εκδοχές" (εκδόσεις Κέδρος) με κείμενα που είχαν γραφτεί  πριν  από την  δικτατορία, και το 1980 το βιβλίο  "Απόλογος" (εκδόσεις Διογένης). Την ίδια χρονιά προμηθεύτηκε  ηλεκτρονικό  υπολογιστή  Γραφείου  (τον  δεύτερο που εισήχθη στην  Ελλάδα), και έκτοτε γράφει τα  βιβλία του σε  υπολογιστή, τα τυπώνει σε  εκτυπωτή, σε μικρό αριθμό αντιτύπων, και τα κυκλοφορεί εκτός εμπορίου.

http://www.authors.gr/members/view/author_121

Επιστροφή

ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2020 ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΑΣ  “Λογοτεχνία & Επανάσταση”

 

Το Ημερολόγιο 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων δημιουργήθηκε με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο της ευρύτερης υποστήριξής του προς την Εταιρεία
Το ημερολόγιο διατίθεται από τις εκδόσεις Πατάκη και σε βιβλιοπωλεία
https://www.patakis.gr/product/615161/vivlia-hmerologia--shmeiomataria-hmerologia/Evdomadiaio-Hmerologio-2020-Logotexnia-_-Epanastash

 

Λογοτεχνία & Επανάσταση

Το 2021 συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από την έναρξη, όπως έχει οριοθετηθεί, του ελληνικού αγώνα για εθνική ανεξαρτησία. Η Ελληνική Επανάσταση υπήρξε γεγονός με διεθνείς διαστάσεις: οργανώθηκε στην Οδησσό και άλλα κέντρα της ελληνικής διασποράς, εμπνεύστηκε από προηγούμενες επαναστάσεις και παρακίνησε επόμενες, προκάλεσε κύματα φιλελληνισμού, αλλά και ελληνοφοβίας, όπως προσθέτω, συνδύασε ετερόχθονες και αυτόχθονες. Παράλληλα, η λογοτεχνία αποτελεί διαδικασία που συνδυάζει τη δημιουργική εσωστρέφεια της γλώσσας, στην οποία γράφεται, με τη δημιουργική εξωστρέφεια της μετάφρασης. Διακατέχεται επίσης από έναν συνωμοτικό χαρακτήρα – λες και πρόκειται για μυστική συνέλευση Φιλικής Εταιρείας στην πλατεία της στο Κολωνάκι – από ανηλεείς εσωτερικές διενέξεις και εμφύλιες συγκρούσεις – που οδηγούν σε αποτυχίες κάθε αγώνα, όπως συνέβη και με την επανάσταση των Ελλήνων – και από, για δικούς τους λόγους, παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων σε κρίσιμες στιγμές, όπως στη ναυμαχία του Ναυαρίνου, που με διεθνή βραβεία και άλλους τρόπους ανασυντάσσουν τα εν Ελλάδι τεκταινόμενα. Με την ευκαιρία αναστοχασμού, δύο αιώνες μετά τη σολωμική έκρηξη του αγώνα για ανεξαρτησία της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας, χωρίς να υπεισέλθω σε λεπτομέρειες που υπάρχουν αλλού, ας επαναλάβω ότι, όπως συνέβη στην πολιτική ζωή του τόπου μετά τη συγκρότηση κράτους, έτσι και στην ελληνική ποίηση, ως κατ’ εξοχήν ρυθμιστική πειθαρχία στον χώρο του λόγου, εμφανίστηκαν ένα γαλλικό, ένα ρωσικό και ένα αγγλικό (και μετά το Δόγμα Τρούμαν αμερικανικό) κόμμα. Μήπως τελικά μαθαίνει κανείς περισσότερα για την ελληνική λογοτεχνία μελετώντας την ελληνική επανάσταση στις διεθνείς πτυχές της παρά όσα εμφανίζονται ως αυτόνομα ρεύματα της λογοτεχνίας αυτής;

Προφανώς δεν εξαντλείται σε ελληνικά δεδομένα η σχέση λογοτεχνίας και επανάστασης, που διατρέχει την ιστορία του λόγου και των εξεγέρσεων από τις απαρχές τους έως σήμερα. Σε διαφορετικούς τόπους και εποχές διαρκώς ανανεώνεται μία αρχέγονη σύγκρουση κλασικών και ρομαντικών στο πεδίο αυτό, με επεισόδια ειδικής σημασίας, από την αμερικανική, γαλλική ή ελληνική προεπαναστατική λογοτεχνία, φερ’ ειπείν, έως τις περί στράτευσης διαμάχες μεταξύ οπαδών της littérature engagée και οπαδών των μη αρραβωνιασμένων. Στον βαθμό που η Ελληνική Επανάσταση συνιστά τελετή γάμου μεταξύ κλασικισμού και ρομαντισμού, όσοι διαβάζουν και γράφουν στα ελληνικά δικαιούνται να θεωρούν τον κόσμο σπίτι τους.

Για τη συγκέντρωση και επιμέλεια του υλικού, καθώς και για τα εικαστικά για το Ημερολόγιο 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Λογοτεχνία & επανάσταση (1821-2021)», που κυκλοφορεί σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πατάκη, θερμές ευχαριστίες οφείλονται στην Αγγελική Στρατηγοπούλου και την Κατερίνα Μαμάη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων πρωτίστως ευχαριστεί για τη δωρεά του
το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

 


Η Εταιρεία Συγγραφέων, μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1981 με επίτιμο Πρόεδρο τον Οδυσσέα Ελύτη, αποτελεί τον μείζονα φορέα ποιητών, πεζογράφων, δοκιμιογράφων, μεταφραστών, κριτικών και άλλων ανθρώπων του λόγου που γράφουν στα ελληνικά, ενώ αντεπιστέλλοντα και επίτιμα μέλη της αποτελούν διακεκριμένοι νεοελληνιστές και επιφανείς ξένοι συγγραφείς. Εκλιπόντα μέλη της περιλαμβάνουν τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Ουμπέρτο Έκο, τον Νίκο Καββαδία, τον Ζακ Λακαριέρ, τον Δημήτρη Μαρωνίτη, τον Αντώνη Σαμαράκη, τη Διδώ Σωτηρίου, τον Πάτρικ Λι Φέρμορ και τον Σέιμους Χίνι.

Η Εταιρεία Συγγραφέων αποτελεί φορέα προάσπισης της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης και των πνευματικών και ηθικών δικαιωμάτων των συγγραφέων, προαγωγής, διάδοσης και εκπροσώπησης στο εξωτερικό της ελληνικής λογοτεχνίας και γλώσσας, αλληλεγγύης προς συγγραφείς και διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων εθνικής και διεθνούς εμβέλειας. Δεν υπάρχει πολιτιστικό γεγονός μείζονος σημασίας στην Ελλάδα ή μεγάλου ελληνικού ενδιαφέροντος στο εξωτερικό, στο οποίο να μη συμμετέχουν κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο μέλη της.

Κάθε χρόνο η Εταιρεία απονέμει τέσσερα βραβεία σε αναγνωρισμένους και πρωτοεμφανιζόμενους Έλληνες ή ξένους συγγραφείς που προάγουν τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό. Μετά από πρόταση της Εταιρείας καθιερώθηκε διεθνώς από την UNESCO η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Η Εταιρεία έχει επίσης πλούσια εκδοτική δράση, που περιλαμβάνει ετήσιο Ημερολόγιο με πρωτότυπα κείμενα μελών της. «Λογοτεχνία & μυστήριο: Ελευσίνα, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021» είναι το θέμα του Ημερολογίου 2021 της Εταιρείας Συγγραφέων.

Πληροφορίες για τη δράση της Εταιρείας Συγγραφέων και τα τακτικά, επίτιμα & αντεπιστέλλοντα μέλη της μπορούν να αναζητηθούν στον ιστότοπό της (www.authors.gr). Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση και υπηρετούν αμισθί, συνεπικουρούμενα από εθελοντές. Με έργο αναγνωρισμένης λογοτεχνικής αξίας, υποψήφιοι για μέλη πρέπει να προταθούν από επτά ήδη μέλη της Εταιρείας και να υπερψηφισθούν με αυξημένη πλειοψηφία από τη Γενική Συνέλευση σε μυστική ψηφοφορία. Οι δράσεις της Εταιρείας προάγουν την πνευματική ζωή του τόπου και την ακτινοβολία της διεθνώς.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Γιώργος Χουλιάρας, Πρόεδρος

Ιωσήφ Βεντούρας, Αντιπρόεδρος

Αγγελική Στρατηγοπούλου, Γενική Γραμματέας

Μαρίζα Ντεκάστρο, Ταμίας

Μαρία Κούρση, Μέλος

Φαίδων Ταμβακάκης, Μέλος

Έλενα Χουζούρη, Μέλος

Επιστροφή

Ta μέλη της Εταιρείας μας Ρέα Γαλανάκη και Έρση Σωτηροπούλου τιμήθηκαν πρόσφατα στο εξωτερικό

Με ιδιαίτερη χαρά έχουμε ενημερωθεί ότι οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας μας Ρέα Γαλανάκη και Έρση Σωτηροπούλου τιμήθηκαν πρόσφατα στο εξωτερικό και τις συγχαίρουμε γι αυτή τη σημαντική αναγνώριση του έργου τους.

Συγκεκριμένα, στην Ρέα Γαλανάκη απονεμήθηκε το φετινό βραβείο Balkanika για το μυθιστόρημά της Η Άκρα Ταπείνωση σε μετάφραση Loïc Marcou και στην Έρση Σωτηροπούλου το βραβείο της Αμερικανικής Ένωσης Μεταφραστών Λογοτεχνίας (ΑLTA) για την αμερικανική έκδοση του μυθιστορήματός της «Τι μένει από τη νύχτα» σε μετάφραση Karen Emmerich.


ΒΡΑΒΕΙΟ BALKANIKA ΣΤΗ ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ:

Το βραβείο Balkanika καθιερώθηκε το 1995 και απονέμεται ετησίως. Αποτελεί θεσμό ιδιαίτερου κύρους στις χώρες των Βαλκανίων. Αποβλέπει στην προσέγγιση των χωρών της χερσονήσου διαμέσου του πολιτισμού, στη γνωριμία με τη λογοτεχνία τους, στην ανταλλαγή εμπειριών και σκέψεων καθώς και στη διαμόρφωση ενός πεδίου κοινής δράσης. Προϋπόθεση για να είναι υποψήφιο ένα βιβλίο για το βραβείο είναι να έχει εκδοθεί στη χώρα του έως πέντε χρόνια νωρίτερα και να έχει μεταφραστεί στα αγγλικά ή τα γαλλικά.

Κάθε συμμετέχουσα χώρα εκπροσωπείται από έναν εκδοτικό οίκο. Την Ελλάδα εκπροσωπούν από τη θέσπιση του βραβείου οι Εκδόσεις Κέδρος, που προτείνουν την ελληνική συμμετοχή στο διαγωνισμό. Στο θεσμό συμμετέχουν 7 χώρες: Αλβανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία, Σερβία, Τουρκία.

Η φετινή διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Νοεμβρίου 2019 στα Τίρανα. Στη διαβαλκανική κριτική επιτροπή συμμετείχε ως κριτής ο Σπύρος Γιανναράς, συγγραφέας και μεταφραστής.

Tο βιβλίο της Ρέας Γαλανάκη L’Ultime Humilation κυκλοφορεί στα γαλλικά από τις εκδόσεις Cabourakis σε μετάφραση Loïc Marcou
 

ΒΡΑΒΕΙΟ ALTA στην Έρση Σωτηροπούλου:

Η Αμερικανική Ένωση Μεταφραστών Λογοτεχνίας (ΑLTA) βράβευσε στο ετήσιο συνέδριο της στο Rochester της Νέας Υόρκης στις 8 Νοεμβρίου την αμερικανική έκδοση του μυθιστορήματος της Έρσης Σωτηροπούλου «Τι μένει από τη νύχτα» σε μετάφραση της Karen Emmerich.

Η κριτική επιτροπή των βραβείων σημείωσε για το «Τι μένει από τη νύχτα» τα εξής:

«Ο Κ.Π. Καβάφης έχει παρουσιαστεί ως «ένας Έλληνας με ψάθινο καπέλο, που στέκει ακίνητος και παρατηρεί με λοξή ματιά το σύμπαν». Στο βιβλίο της «Τι μένει από τη νύχτα», η Έρση Σωτηροπούλου κλονίζει αυτό το κλισέ με ελικοειδείς προτάσεις που περιγράφουν έναν άντρα σε κίνηση και πλήρως ενταγμένο στον κόσμο γύρω του. Μας μεταφέρει σε τρεις μέρες και νύχτες από το ταξίδι του Καβάφη στην Ευρώπη τον Ιούνιο του 1897, όταν είναι στο Παρίσι μαζί με τον αδερφό του και εξερευνά την πόλη – και τα ακόμα άγνωστα τότε πάθη του. Μετακινούμενη άψογα από την περιγραφή στον στοχασμό και στη μελέτη των ποιημάτων πάνω στα οποία εργάζεται, η υπόθεση μας επιτρέπει να ζήσουμε, για λίγο, μέσα σε αυτή την ιστορία. Στη μετάφραση της Karen Emmerich, το κείμενο γίνεται τόσο εκλεπτυσμένο και φιλόξενο, όσο και η ποίηση του Καβάφη».

Είναι η εικοστή πρώτη χρονιά που δόθηκε το συγκεκριμένο βραβείο, που είναι το μοναδικό βραβείο μετάφρασης που περιλαμβάνει μια αυστηρή εξέταση τόσο του αρχικού κειμένου όσο και την απόδοσή του στην αγγλική γλώσσα, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις ΗΠΑ από τις εκδόσεις New Vessel Press.

Επιστροφή

​Aνακοίνωση για τον θάνατο του Ανδρέα Ράδου

Με ιδιαίτερη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του φιλολόγου, μεταφραστή και αντεπιστέλλοντος μέλους της Εταιρείας μας, Ανδρέα Ράδου. Ο Ανδρέας Ράδος αφιέρωσε το έργο του στην προβολή και διάδοση των ελληνικών Γραμμάτων, με έμφαση στη Νεοελληνική Λογοτεχνία, ενώ μελέτησε ιδιαίτερα τη θεωρία της λογοτεχνίας καθώς και τη βαλκανική και ρωσική λογοτεχνία. Στους οικείους του εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας.

Ο Ανδρέας Ράδος σπούδασε Φιλολογία στα Πανεπιστήμια του Βουκουρεστίου και του “AL. I. CUZA” Ιασίου/Ρουμανίας. Από το 1960, βοηθός καθηγητή και αργότερα υφηγητής, ίδρυσε και διηύθυνε για πολλά χρόνια το Φροντιστήριο Νεοελληνικών Σπουδών (το οποίο έγινε αργότερα Λεκτοράτο) του Παν/μίου „Al. I. Cuxa” Ιασίου/Ρουμανίας. Το συγκεκριμένο Κέντρο συνεχίζει τη λειτουργία του μέχρι και σήμερα, ενώ πολλοί απόφοιτοί του είναι πλέον γνωστοί νεοελληνιστές. Ο Ανδρέας Ράδος συμμετείχε σε επιστημονικά συνέδρια και συμπόσια στη Ρουμανία, Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Μετά το 1990, με πρωτοβουλία του αδελφοποιήθηκαν τα Πανεπιστήμια Ιασίου και Α.Π.Θ.

http://www.authors.gr/members/view/andreas-rados

Επιστροφή

Παρουσίαση της ΖΝΤΡΑΒΚΑΣ  ΜΙΧΑΪΛΟΒΑ  ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΟΥΖΟΥΡΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΗΣ ΖΝΤΡΑΒΚΑΣ ΜΙΧΑΪΛΟΒΑ

Φίλες και φίλοι,

Το βραβείο ΔΑΙΑΔΑΛΟΣ που θεσπίστηκε το 2001 δίνεται σε όσους και όσες προσπαθούν να προβάλλουν την ελληνική λογοτεχνία στο εξωτερικό, κυρίως με το μεταφραστικό τους έργο αλλά όχι μόνον.  Οι άνθρωποι αυτοί που αγαπούν την σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία είναι οι καλύτεροι/καλύτερες πρεσβευτές/πρέσβειρες της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό.  Έχω την άποψη ότι οι Έλληνες συγγραφείς θα πρέπει να ευγνωμονούν αυτούς τους ανθρώπους καθότι,   από τότε που καταργήθηκε, εν μια νυκτί, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και τα συνακόλουθα προγράμματα επιχορήγησης μεταφράσεων ελληνικών έργων σε ξένες γλώσσες,  η ελληνική πολιτεία αδιαφόρησε πλήρως για την προβολή της ελληνικής λογοτεχνίας πέραν των ελληνικών συνόρων.  Μια προσπάθεια που έγινε πριν λίγους μήνες έμεινε  ανολοκλήρωτη.  Και παραμένει  το ζωτικό αυτό αίτημα των Ελλήνων συγγραφέων προς τους αρμόδιους φορείς δεδομένου μάλιστα ότι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία αποτελεί ένα εύρωστο τμήμα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού το οποίο έχει την δυνατότητα να αξιοποιηθεί πολλαπλώς από την ελληνική πολιτεία. Επανέρχομαι λοιπόν σ’ αυτούς και αυτές που με τόση προσήλωση και αγάπη μεταφράζουν, προβάλλουν, διακινούν στις χώρες προέλευσης τους την ελληνική λογοτεχνία.  Μία εξέχουσα περίπτωση είναι και η ελληνίστρια-μεταφράστρια Ζντράβγκα  Μιχάηλοβα στην οποία η Εταιρεία Συγγραφέων με ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ της απονέμει το βραβείο ΔΑΙΔΑΛΟΣ.  Η Ζντράβγκα Μιχάηλοβα  έχει στο ενεργητικό της  45 τίτλους ελληνικής λογοτεχνίας  στους οποίους  συμπεριλαμβάνονται: Πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο, θέατρο.  Εκτός τούτων,  η κυρία Μιχάηλοβα έχει αναπτύξει μια ευρύτατη γκάμα δράσεων σχετικά με την ελληνική λογοτεχνία όπως: Ελληνικές εκπομπές στην Κρατική Ραδιοφωνία της Βουλγαρίας [Σόφια] στο ειδικό ελληνικό πρόγραμμα , άρθρα και ανταποκρίσεις της σε επίλεκτα βουλγαρικά πολιτιστικά και λογοτεχνικά περιοδικά έντυπα και ηλεκτρονικά   για την ελληνική λογοτεχνία ή για σχετικές εκδηλώσεις ή αφιερώματα που συμβαίνουν στην Ελλάδα, συμμετοχές της σε συνέδρια και ημερίδες για την ελληνική λογοτεχνία.  Τελευταία δράση της η ενεργή συμμετοχή της  [είναι Αντιπρόεδρος] στον Ελληνοβουλγαρικό πολιτιστικό σύλλογο «Αριστοτέλης» που εδρεύει στη Σόφια,  και που έχει ως στόχο να γνωρίσει τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό στο βουλγαρικό κοινό και να ισχυροποιήσει τις γέφυρες φιλίας ανάμεσα στους δύο λαούς. Η Ζντράβγκα Μιχάηλοβα έχει βραβευτεί με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης ελληνικού έργου προς ξένη γλώσσα, [2010], με το βραβείο «Ρήγας Βελενστινλής» [2005] ενώ ήταν τρείς φορές υποψήφια στην βραχεία λίστα για το Κρατικό βραβείο μετάφρασης ελληνικού έργου σε ξένη γλώσσα.    Τέλος, κλείνοντας δεν θα ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσω την τιμώμενη «Πρέσβειρα της ελληνικής λογοτεχνίας στην Βουλγαρία».

Επιστροφή

ΑΠΟΝΟΜΗ ​ΒΡΑΒΕΙΩΝ 2019 ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΧΗ ΝΕΩΝ ΜΕΛΩΝ

​ΒΡΑΒΕΙΑ 2019 ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η τελετή απονομής των Βραβείων 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων στις 21 Νοεμβρίου 2019 στο Αμφιθέατρο Αντώνη Τρίτση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων.

Στον Γιάννη Δάλλα & στη Ζντράβκα Μιχάιλοβα τα Βραβεία Διδώ Σωτηρίου & Δαίδαλος της Εταιρείας Συγγραφέων
Στη Νάντια Δουλαβέρα & στη Σοφία Μπραϊμάκου τα Βραβεία Γιάννη Βαρβέρη & Μένη Κουμανταρέα  για πρωτοεμφανιζόμενη ποιήτρια & πεζογράφο

Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία καλωσόρισε νέα μέλη της και παρουσίασε το Ημερολόγιο 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Λογοτεχνία & Επανάσταση: 1821-2021» (εκδόσεις Πατάκη), που εκδόθηκε με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).
Το εξώφυλλο και τα εικαστικά είναι της Κατερίνας Μαμάη την οποία ευχαριστούμε ιδιαίτερα για την ευγενική  προσφορά της.

Το φωτορεπορτάζ και τη βιντεοσκοπημένη εκδήλωση μπορείτε να δείτε πατώντας στον σύνδεσμο: 

https://www.bookia.gr/index.php?action=Blog&post=a37feab0-30dd-4716-a3b0-1ed3b29d38e2 

 

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ 2019 Εταιρειας Συγγραφέων

Το Βραβείο Διδώ Σωτηρίου 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων απονεμήθηκε, από τον εκπρόσωπο του Προέδρου της Βουλής Βουλευτή κ. Θεόδωρο Ρουσόπουλο, στον Γιάννη Δάλλα για την πολύπλευρη προσφορά του στα Γράμματα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Για τον τιμώμενο μίλησε o ποιητής Ηλίας Λιατσόπουλος. Το γλυπτό του βραβείου Διδώ Σωτηρίου έχει φιλοτεχνηθεί από τον εκλιπόντα γλύπτη Θόδωρο.

Ο Γιάννης Δάλλας (1924, Φιλιππιάδα) είναι ένας από τους κορυφαίους ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Νεοελληνιστής και μεταφραστής έργων της αρχαίας γραμματείας, έχει εκδώσει δεκατρείς ποιητικές συλλογές, ενώ σπουδαία επίσης θεωρείται η συμβολή του στη μελέτη της ελληνικής λογοτεχνίας. Σπούδασε κλασική φιλολογία στην Αθήνα και υπηρέτησε στη μέση και στην ανώτατη εκπαίδευση ως καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Μετείχε στα πρώτα «Καβάφεια» στην Αλεξάνδρεια και έχει προσκληθεί για διαλέξεις και παρουσίαση του έργου του σε πολλά πανεπιστήμια στο εξωτερικό, όπου λειτουργούν Τμήματα Μεταβυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών. Στα έργα του περιλαμβάνονται πολλές συγκεντρωτικές μελέτες για σημαντικούς Έλληνες λογοτέχνες (Σολωμό, Κάλβο, Θεοτόκη, Καβάφη, Βάρναλη, Φιλύρα, Καρυωτάκη, Σαχτούρη, Αναγνωστάκη κ.ά.), κριτικά βιβλία για την ποίηση και την πεζογραφία και φιλολογικές εκδόσεις. Συστηματικός μεταφραστής των αρχαίων λυρικών και των Αλεξανδρινών ποιητών, έχει μεταξύ άλλων τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Κριτικής και Δοκιμίου (1987) και το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του (1999).

 

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΛΙΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΔΑΛΛΑ

Εκκινώ από μια απέλπιδα προσπάθεια να βάλω τελικά σε σειρά τόσες και τόσες διάσπαρτες σκέψεις που έρχονται, όταν προσπαθώ να ανακαλύψω έναν κεντρικό άξονα για μια ομιλία, η οποία αφορά το σύνολο του έργου του Γιάννη Δάλλα. Και λέω απέλπιδα, αναγνωρίζοντας το γεγονός πώς ο άνθρωπος αυτός, κι αυτό είναι κάτι κοινώς αποδεκτό, αποτελεί εδώ και χρόνια ένα μεγάλο κεφάλαιο για αυτόν τον τόπο. Ο χρόνος το έχει ήδη αποδείξει. Το έργο του σε αντιστοιχία με τα μεγάλα έργα τέχνης, τα οποία βρίσκονται στα μουσεία και άρα δεν επιδέχονται πλέον κριτικής, όπως υποστηρίζει ο Walter Benjamin. Αντιστοίχως και το έργο του Γιάννη Δάλλα, το οποίο και τιμούμε σήμερα.

Εκκινώ λοιπόν από ένα ερώτημα.
Σε αυτόν τον τόπο, όπου κάθε βράχος στάζει ποίηση, τι μένει μετά από τόσα χρόνια τελικά; Τι είναι αυτό που μένει;

Από τη γέννηση του ο Γιάννης Δάλλας σημαδεύεται. Γεννημένος στη Φιλιππιάδα σε μια χρονιά που χαρακτηρίστηκε από μια ιστορική μετάβαση, τη μετάβαση από το Ιουλιανό στο Γρηγοριανό ημερολόγιο, σε ένα μήνα από τώρα, ο άνθρωπος που σήμερα βραβεύεται κλείνει τα ενενήντα έξι χρόνια ζωής.
Γι’ αυτό και αναρωτιέμαι κάτι στο οποίο εκ των προτέρων γνωρίζω πως ίσως και να μην υπάρχει απάντηση. Τι είναι αυτό που μένει τελικά μετά από τόσα χρόνια;
Στην ερώτηση αυτή μονάχα προσωπικές απαντήσεις χωρούν. Θα μιλήσω λοιπόν προσωπικά. Θα μιλήσω δηλαδή μέσα από το προσωπικό μου βίωμα μαζί του. Για τον τρόπο με τον οποίο εγώ τον «διαβάζω». Πιστεύω πως είναι και ο πιο ειλικρινής τρόπος. Παραθέτοντας εμβόλιμα στίχους του, και διαβάζοντας την ποίησή του μέσα από το ποίημα-στίχο που μας δίδαξε ο Σολωμός. Μένει λοιπόν ο ποιητής, ο πεζογράφος, ο φιλόλογος-καθηγητής της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ο θεωρητικός της ελληνικής λογοτεχνίας, ο κριτικός, ο δοκιμιογράφος, ο πεζογράφος, ο μεταφραστής του αρχαίου ελληνικού λυρισμού (τόσο της αρχαϊκής όσο και της ελληνιστικής περιόδου), ο αριστερός διανοούμενος, βαθειά πολιτικός, ο ιδεολόγος, ο ακαδημαϊκός του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων. Αδιαμφισβήτητα ο Γιάννης Δάλλας είναι ένας σύγχρονος Homo Universalis, [τελευταίος κληρονόμος των εποχών], όπως μας λέει και ο ίδιος. Στο πρόσωπό του σήμερα, ο ιδανικός, ο καθολικός άνθρωπος τον οποίο ονειρεύτηκε η Αναγέννηση πέντε αιώνες πριν. Μένει ο ποιητής με το ποικίλο περικείμενο και το πολυθεματικό περιεχόμενο, από το συνθετικό ποίημα για τη δολοφονία του Federico García Lorca το 1948, έως τα ποιήματα ποιητικής [Μια στήλη με λόγια πτερόεντα / φλυαρεί για μια απουσία] μας λέει, ή κάπου αλλού [Το σύμπαν σπάζει μες στα δάχτυλά μου]. Ο ποιητής που υμνεί την ομορφιά και τον έρωτα [να ‘ταν η μέρα μου αβασίλευτη / να ταξιδεύω ισόβια το φως σου], ή κάπου αλλού [χελιδονίζει η γλώσσα τα φιλιά σου]. Ο ποιητής της πολιτικής ποίησης που συμβαδίζει με το δράμα της μεταπολεμικής περιόδου, χωρίς όμως ποτέ να συμμερισθεί, όπως και άλλοι ομότεχνοί του, το χαρακτηρισμό γενιά της ήττας. [Και ρίξαμε ένας ένας τις ψυχές μας στο σωρό / Σαν όπλα αιχμαλώτων]. Ο ποιητής με τους στίχους που γοητεύουν και ταξιδεύουν σε τόπους που ίσως κι ο ίδιος δεν επισκέφτηκε ποτέ [απ’ την Καισαριανή στην Τεργέστη στο Ράιχσταγκ στην Κορέα]. Μένει ο ποιητής που συνδιαλέγεται με τους ομότεχνούς του, καταργώντας ουσιαστικά το Εγώ του δημιουργού, συνομιλώντας με το έργο των σύγχρονών του ποιητών, παρακάμπτοντας εγωισμούς και λοιπές μικρότητες, αφιερωμένος πλήρως και δοσμένος στην ποίηση και στην ειλικρινή επικοινωνία μέσω της δημιουργίας. Πράγματι, ο Δάλλας εστιάζει επίμονα, με αυθεντική περιέργεια ομοτέχνου, στο εργαστήρι του ποιητή· αναζητώντας τον τρόπο που ο δημιουργός λειτουργεί, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιεί τα ποιητικά του εργαλεία. Μας μαθαίνει να μην κρύβουμε τις επιδράσεις, να τις ανοίγουμε στο κείμενο, να τα κάνουμε όλα φανερά. Μας μιλά ακόμη, με μια φωνή ζωντανή, στους διαλόγους του με τον Μανώλη Ανανγωνστάκη και τον Μίλτο Σαχτούρη [Επειδή ‘σαι εσύ ο Μανόλης σ’ εποχή λιμού κι έμεινε ο Μίλτος ματωμένος και κυνηγός]. Με τον Τάκη Σινόπουλο, τον Κώστα Βάρναλη, την Ελένη Βακαλό, τον Άρη Αλεξάνδρου, τον Γιώργο Κοτζιούλα,  [Από τα ουράνια  τόξα  κάτω ώς τις αερογέφυρες / είδα  τους φίλους μου  έναν-έναν  να  εκτοξεύονται]. Με τον Έκτορα Κακναβάτο, τον Δημήτρη Παπαδίτσα και τον Μιχάλη Κατσαρό [και μπαίνοντας / είδα πλατείες και γαλάζιες στοές / και στο βάθος τους / προτομές από σπάνιους λίθους / και κρύσταλλα]. Με τον Ανδρέα Κάλβο και τον Ανδρέα Εμπειρίκο και φυσικά στους διαλόγους του με τον Κώστα Καρυωτάκη [Κι όλου του κόσμου η Σάτιρα στοργή / Σε κάθε λόγχισμα παντιέρα του η πληγή […] Κι απ’ του Άφατου έργου σου την τέλεια συμφωνία / δεν έμεινε παρά η στερνή παραφωνία]. Μένει ο ιδεολόγος που σ’ ένα κόσμο που σήμερα ωρύεται για το θάνατο των ιδεολογιών, ο ίδιος αποστρέφεται ανοιχτά την κεφαλαιοκρατική κοινωνία και την κομματική βολή. Χαρακτηρίζεται ακριβώς από αυτά, που ο ίδιος αποδίδει στον Κάλβο. «Διαφωτιστής και μες στην ποίηση ποιητής μαζί και ιδεολόγος», καθώς «η ποίησή του διαπερνά την ιδεολογία και η ιδεολογία επιμένει μες στην ποίηση», όπως πετυχημένα αναφέρει και η Βούλα Σκαμνέλου. Και ακριβώς, επειδή οι ιδέες και οι θεωρίες πρέπει να συμβαδίζουν με την πράξη, φυλακίζεται το 1942 από τους Ιταλούς όταν ως ληξίαρχος Φιλιππιάδας αρνήθηκε να δώσει στοιχεία για τους συμπολίτες του, καθώς και μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας από το παρακράτος της δεξιάς στα μπουντρούμια της Μπουμπουλίνας με τόσους και τόσους ακόμη. [Πατρίδα αγέρωχη μες σε γκρεμούς / και σε συναλλαγές / σακατεμένη]. Υψώνει το ποιητικό του ανάστημα προκείμενου να μιλήσει για την Ελλάδα του σήμερα [Τώρα είναι  πιόνι   στη σκακιέρα  της  Ευρώπης / δούλος ή απόβλητος του ευρώ στην Ευρωζώνη], για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου το ’73 [όλη η ροή των γεγονότων σε φορεία / Στη Σόλωνος και στις παρόδους της / […] και στα περίπτερα / οι στήλες των εφημερίδων σαν σφαγεία]. Γράφει ακόμα και για την ιστορία της μετανάστευσης που σημαδεύει ανεξίτηλα μέχρι σήμερα τον τόπο αυτό [Αυτός δεν είναι ο γυρισμός του  μετανάστη / («Πήγε  λαντζιέρης  και γυρίζει  αμερικάνος...»)]. Και φυσικά για το πανανθρώπινο όραμα της επανάστασης που κρατά την ποίηση από το χέρι [Όπως ο Μαγιακόβσκυ μέσα στα Σοβιέτ / κι όπως ο Ίωνας βαθιά στο κήτος […] έλα και ανάσυρέ με απάνω, Ποίηση], ή με τον στίχο του [τρέχει για να σώσει / το καροτσάκι με το βρέφος στην Κροστάνδη] σχολιάζοντας υπόγεια τη σκηνή του Αϊζενστάιν, δείχνοντας την ανησυχία του για το ναυάγιο του σημαντικότερου ίσως εγχειρήματος του 20ου αιώνα για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας, της Σοβιετικής Επανάστασης. Παράλληλα, και για όσους θυμούνται κι εκείνο το κείμενο,  το οποίο υπογράφει με ψευδώνυμο, με αφορμή το Ζ του Βασιλικού, ασκεί έντονη κριτική σε όσους χρησιμοποιούν σημαντικά ιστορικά γεγονότα ενδεδυμένα με έναν πολιτικό μανδύα, αφαιρώντας τον και μετατρέποντάς τα σε αστυνομικές ιστορίες. [«Σου γίνομαι αγκάθι στον λάρυγγα / έντομο στα βουερά τύμπανα»] μας λέει. Μένει ο θεωρητικός που προσέγγισε, ανέγνωσε και επέβαλε την ακμή του ελληνικού μοντερνισμού, καθώς και την μετάβαση στο μεταμοντέρνο, εντοπίζοντας τη σύνδεσή τους με το αόρατο νήμα της παράδοσης. Προσωπικά, «διαβάζω» τον θεωρητικό Γιάννη Δάλλα ως έναν από τους κρίκους στην αλυσίδα που αποτελεί τη θεωρητική γέφυρα για την εδραίωση και τη θεωρητική τεκμηρίωση της νεωτερικής ποίησης στην Ελλάδα. [Δεν ήρθα απ’ τα παλιά ιδεοδρόμια] μας λέει. Προσυπογράφω τη θέση της Αθηνάς Βογιατζόγλου, η οποία υποστηρίζει πως ο Δάλλας έβγαλε τη λογοτεχνία από το ράφι των αστικών σαλονιών, αποκατέστησε τη σύνδεσή της με τη λαϊκή παράδοση, εντόπισε τις γέφυρές της με το μοντέρνο κίνημα, και την έδωσε στο λαό αυτής της χώρας, αποκαθιστώντας την κληρονομιά του. Και φυσικά, ως γνήσιος εραστής δεν σταματά εκεί. Γίνεται και ο κρίκος στην αλυσίδα της μετάβασης από την νεωτερική ποίηση, στον υπερνεωτερικό ποιητικό κόσμο του σήμερα. Οπού με το «υπέρ» εννοούμε το «καθ’ υπερβολήν», αλλά και το «υπεράνω» του μοντέρνου, όπως υπογραμμίζει και ο ίδιος. Γράφει σε ένα ποίημα του [τώρα η συζήτηση είχε αφηνιάσει και πια δεν άκουγα παρά ριπές από Όρους και ορισμούς και ονόματα κάτι σαν βόμβος από –σε και –σερ και –αρ κ’ υστέρα –σαρ και –αρτ «Βάλε μπροστά τη μηχανή των στίχων» «βάλε κι ας παίξει ο δίσκος στη διαπασών ας παίξει το ρετάλι»]. Όπως και να ‘χει σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να παραβλέψουμε πως το έργο του Δάλλα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για μια νέα μεθοδολογική ανάγνωση σημαντικών ποιητών όπως του Κάλβου, του Καβάφη, του Βάρναλη και άλλων. Μένει λοιπόν επίσης, ο κριτικός ο οποίος μέχρι σήμερα συνεχίζει να αφουγκράζεται την επικαιρότητα, να συμπάσχει με τις νεότερες γενιές, να αγαπά την ποίηση σε τέτοιο βαθμό, ώστε να παρακολουθεί τη σύγχρονη δημιουργία έχοντας σαφή άποψη και θέση. Όχι μόνο διαβάζει, αλλά έχει πλήρη επίγνωση του τι γίνεται μετά από αυτόν. Με κεντρική αναφορά το κείμενό του στο τεύχος 82 των Σημειώσεων, τον Ιούνιο του 2016, μιλά για τη γενιά των ποιητών που ενηλικιώθηκαν στα όρια της πρώτης προς τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, κρατώντας μια συνειδητή απόσταση από τις κοινωνικές αναφορές των προηγούμενων γενεών, αλλά και από τους αισθητισμούς των πρεσβυτέρων τους. Το έργο του, στο σύνολό του, επηρεάζει και επηρεάζεται από τις νεότερες γενιές ποιητών. Κάνει ιδιαίτερη μνεία στον Θοδωρή Ρακόπουλο, στην Νίκη Χαλκιαδάκη, στον Πέτρο Γκολίτση, στον Γιάννη Στίγκα και στην Ευτυχία Παναγιώτου, μιλώντας για μια νεότροπη τάση της ποιητικής στην ιστορία των ελληνικών γραμμάτων. Ο Γιάννης Δάλλας δεν κράτησε ποτέ απόσταση από την ποιητική δημιουργία των ημερών του, όπως οι περισσότεροι ποιητές που με το χρόνο παρέμεναν προσκολλημένοι στη νεότητά τους, χαρακτηριζόμενοι από μια παρελθοντολαγνεία. Είδα τα μάτια του να σπινθηρίζουν, σαν μάτια έφηβου ο οποίος ανακαλύπτει τον κόσμο, μπροστά στην ομορφιά στίχων ποιητών κατά πολύ νεότερών του. Είδα τη λαχτάρα του αυτή για ομορφιά. Μένει εν τέλει ο δημιουργός που έχοντας την ιδιότητα του φιλολόγου αποτελεί την εξαίρεση στον κανόνα της ποιητικής δημιουργίας και θεωρίας. Η σημασία αυτού είναι τεράστια, καθώς καταρρίπτει και ταυτοχρόνως επιβεβαιώνει τον κανόνα που αποσυνδέει την ποίηση με τη φιλολογία στην Ελλάδα. Και εξηγώ. Ίσως είναι ο μοναδικός σημαντικός θεωρητικός και ποιητής μας, ο οποίος παράλληλα κατέχει και την ιδιότητα του φιλολόγου. Με τον Γιάννη Δάλλα όλες οι παραπάνω ιδιότητες συνυπάρχουν και συλλειτουργούν. [Λαξεύω ένα κομμάτι πέτρας και δεν βλέπω ποια μορφή μέσα της κρύβεται]

Συνοψίζω λοιπόν τις σκέψεις μου, με ένα μεγάλο ευχαριστώ, αφενός για όσα μας έχει προσφέρει, και αφετέρου για την τιμή που μου έκανε, επιλέγοντας με να μιλήσω για αυτόν σε αυτή την εκδήλωση. Με ένα μεγάλο ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη και για τη γενναιοδωρία που μου χάρισε απλόχερα. Κρατώ του στίχους του συνοδοιπόρους στην ύπαρξη [ο χρόνος ύφαλος κι ο χρόνος φάρος].  Κρατώ του στίχους του ως συμβολή στη ζωή [Μη  φωνασκείς  λοιπόν  χέρι  που  γράφεις]. Κρατώ τις αναμνήσεις μου από την αποκάλυψη που μου χάρισαν οι μελέτες του για τον Κάλβο. Τον συναντώ, κάπου εκεί στον Αχέροντα, στο κοινό σημείο αναφοράς μας, όπως μ’ αρέσει να λέω. [Μας ένωνε υπόγεια η ποίηση] απαντά εκείνος. Στο μυθικό εκείνο διάπλου της αρχαιότητας όπου ο «ψυχοπομπός» Ερμής και το βασίλειο του Άδη θα ξεγελαστούν από τον κυνικό φιλόσοφο Μένιππο, που δεν αποδέχεται τα καθιερωμένα των ανθρώπων, ή στον Σοφοκλή,  ο οποίος στην Αντιγόνη χρησιμοποιεί το όνομα Αχέρων ως μετωνυμία, ἀλλ᾽ Ἀχέροντι νυμφεύσω μας λέει, ενώ ο Δάλλας του απαντά [Μ’ ένα λαγήνι στάχτη πέρασα στον Άδη].

Κρατώ ζωντανές στη μνήμη μου τις εικόνες εκείνες του Δάλλα να απαγγέλει αποσπάσματα του Ομήρου στο αρχαίο θέατρο της Δωδώνης, ή τις αναγνώσεις των ποιημάτων του στο αρχαίο θέατρο Κούριο, στην Κύπρο το 1988, ή όταν πριν από περίπου ένα χρόνο και αφού ξεπέρασε μια περιπέτεια υγείας, τον άκουσα να απαγγέλει από μνήμης στο δωμάτιο του νοσοκομείου ολόκληρο το ποίημα Ὑποθῆκαι του Καρυωτάκη, χωρίς να παραλείψει ούτε ένα στίχο.

Ο Γιάννης Δάλλας μας προίκισε με μια αμύθητη κληρονομιά. Είναι ένας άνθρωπος με τεράστια περιουσία, μεγάλος ιδιοκτήτης που συνδιαλέχτηκε με την ομορφιά, κλείνοντας για άλλη μια φορά το μάτι περιπαικτικά στον Καρυωτάκη. Κλείνω με τους στίχους του  [Ξέρω από Τράπεζες μα αναρωτιέμαι είπε ο φίλος μου / σε τόση μπάζα και ρεμούλα τι ν’ απόγινε / του άχαρου εκείνου υπαλληλάκου τ’ οβολάκι / «πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα].

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΑΙΔΑΛΟΣ 2019 Εταιρειας Συγγραφέων

Το Βραβείο Δαίδαλος 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων απονεμήθηκε, από τον εκπρόσωπο του Δημάρχου Αθηναίων Αντιδήμαρχο κ. Ελευθέριο Σκιαδά, στη Ζντράβκα Μιχάιλοβα (Zdravka Mihaylova) για την πολύπλευρη προσφορά της στα Γράμματα και την επικοινωνία των λαών μέσω του πολιτισμού, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Για την τιμώμενη μίλησε η συγγραφέας και μέλος του ΔΣ της Εταιρείας Έλενα Χουζούρη, ενώ τη βράβευση χαιρέτισε εκ μέρους του ελληνο-βουλγαρικού πολιτιστικού συνδέσμου «Αριστοτέλης» ο συγγραφέας Νίκος Βλαχάκης. Την εκδήλωση τίμησε εκ μέρους της Πρεσβείας της Βουλγαρίας ο Μορφωτικός Ακόλουθος κ. Pantaley Spassov. Το γλυπτό του βραβείου Δαίδαλος έχει φιλοτεχνηθεί από την εικαστικό, συγγραφέα και μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων Ηρώ Νικοπούλου.

Η Ζντράβκα Μιχάιλοβα (1961, Σόφια) σπούδασε δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας, έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αρθρογραφεί για θέματα πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Με πάθος για την ελληνική γλώσσα από τα μαθητικά της χρόνια, έχει μεταφράσει από τα ελληνικά στα βουλγαρικά δεκάδες βιβλία πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμιακού και θεατρικού λόγου και έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή συνέδρια. Το 2005 τιμήθηκε με το βραβείο «Ρήγας Βελεστινλής», για την καλύτερη μετάφραση έργου της βαλκανικής λογοτεχνίας, για το βιβλίο «Ανδρέας Εμπειρίκος: ο ποιητής, σουρεαλιστής, ψυχαναλυτής και φωτογράφος». Το 2010 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης για την ανθολογία ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου με τίτλο «Γραφή του παντόπτη». Σήμερα υπηρετεί στην Πρεσβεία της Βουλγαρίας στην Αθήνα. Είναι μεταξύ άλλων μέλος της Εταιρείας Βούλγαρων Λογοτεχνών, της Ένωσης Βούλγαρων Δημοσιογράφων και της Εταιρείας Νεοελληνιστών της Βουλγαρίας «Κωστής Παλαμάς».

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΟΥΖΟΥΡΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΗΣ ΖΝΤΡΑΒΚΑΣ ΜΙΧΑΪΛΟΒΑ

Φίλες και φίλοι,

Το βραβείο ΔΑΙΑΔΑΛΟΣ που θεσπίστηκε το 2001 δίνεται σε όσους και όσες προσπαθούν να προβάλλουν την ελληνική λογοτεχνία στο εξωτερικό, κυρίως με το μεταφραστικό τους έργο αλλά όχι μόνον.  Οι άνθρωποι αυτοί που αγαπούν την σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία είναι οι καλύτεροι/καλύτερες πρεσβευτές/πρέσβειρες της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό.  Έχω την άποψη ότι οι Έλληνες συγγραφείς θα πρέπει να ευγνωμονούν αυτούς τους ανθρώπους καθότι,   από τότε που καταργήθηκε, εν μια νυκτί, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και τα συνακόλουθα προγράμματα επιχορήγησης μεταφράσεων ελληνικών έργων σε ξένες γλώσσες,  η ελληνική πολιτεία αδιαφόρησε πλήρως για την προβολή της ελληνικής λογοτεχνίας πέραν των ελληνικών συνόρων.  Μια προσπάθεια που έγινε πριν λίγους μήνες έμεινε  ανολοκλήρωτη.  Και παραμένει  το ζωτικό αυτό αίτημα των Ελλήνων συγγραφέων προς τους αρμόδιους φορείς δεδομένου μάλιστα ότι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία αποτελεί ένα εύρωστο τμήμα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού το οποίο έχει την δυνατότητα να αξιοποιηθεί πολλαπλώς από την ελληνική πολιτεία. Επανέρχομαι λοιπόν σ’ αυτούς και αυτές που με τόση προσήλωση και αγάπη μεταφράζουν, προβάλλουν, διακινούν στις χώρες προέλευσης τους την ελληνική λογοτεχνία.  Μία εξέχουσα περίπτωση είναι και η ελληνίστρια-μεταφράστρια Ζντράβγκα  Μιχάηλοβα στην οποία η Εταιρεία Συγγραφέων με ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ της απονέμει το βραβείο ΔΑΙΔΑΛΟΣ.  Η Ζντράβγκα Μιχάηλοβα  έχει στο ενεργητικό της  45 τίτλους ελληνικής λογοτεχνίας  στους οποίους  συμπεριλαμβάνονται: Πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο, θέατρο.  Εκτός τούτων,  η κυρία Μιχάηλοβα έχει αναπτύξει μια ευρύτατη γκάμα δράσεων σχετικά με την ελληνική λογοτεχνία όπως: Ελληνικές εκπομπές στην Κρατική Ραδιοφωνία της Βουλγαρίας [Σόφια] στο ειδικό ελληνικό πρόγραμμα , άρθρα και ανταποκρίσεις της σε επίλεκτα βουλγαρικά πολιτιστικά και λογοτεχνικά περιοδικά έντυπα και ηλεκτρονικά   για την ελληνική λογοτεχνία ή για σχετικές εκδηλώσεις ή αφιερώματα που συμβαίνουν στην Ελλάδα, συμμετοχές της σε συνέδρια και ημερίδες για την ελληνική λογοτεχνία.  Τελευταία δράση της η ενεργή συμμετοχή της  [είναι Αντιπρόεδρος] στον Ελληνοβουλγαρικό πολιτιστικό σύλλογο «Αριστοτέλης» που εδρεύει στη Σόφια,  και που έχει ως στόχο να γνωρίσει τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό στο βουλγαρικό κοινό και να ισχυροποιήσει τις γέφυρες φιλίας ανάμεσα στους δύο λαούς. Η Ζντράβγκα Μιχάηλοβα έχει βραβευτεί με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης ελληνικού έργου προς ξένη γλώσσα, [2010], με το βραβείο «Ρήγας Βελενστινλής» [2005] ενώ ήταν τρείς φορές υποψήφια στην βραχεία λίστα για το Κρατικό βραβείο μετάφρασης ελληνικού έργου σε ξένη γλώσσα.    Τέλος, κλείνοντας δεν θα ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσω την τιμώμενη «Πρέσβειρα της ελληνικής λογοτεχνίας στην Βουλγαρία».

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ κ. ΝΙΚΟΥ ΒΛΑΧΑΚΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟΥ ΣΛΛΟΓΟΥ "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ-ΓΕΦΥΡΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ¨"

Εκπροσωπώντας στην εκδήλωση τον Ελληνοβουλγαρικό Σύλλογο «Αριστοτέλης – Γέφυρα Πολιτισμού», ο Νίκος Βλαχάκης τόνισε ότι δεν θα μπορούσε να λείπει από μια τόσο σημαντική διάκριση για την Αντιπρόεδρο του «Αριστοτέλη» Ζντράβκα Μιχάιλοβα από κορυφαίο πνευματικό σωματείο της χώρας. Στο πρόσωπό της η Εταιρεία Συγγραφέων παράλληλα τιμά μια παράδοση μεγάλων Βούλγαρων μεταφραστών, που αναδεικνύουν υψηλές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Όπως η ίδια επισήμανε, πρόκειται για ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών στο πεδίο της λογοτεχνίας, όπου ξεχωρίζει το έργο μεταφραστών όπως ο Γκεόργκι Κούφοφ, που μετέφρασε Καζαντζάκη σε μια λαϊκή βουλγαρική γλώσσα, που προσιδιάζει στο ιδίωμα του Έλληνα συγγραφέα, ή ο Στέφαν Γκέτσεφ, που ανέδειξε στα βουλγαρικά το έργο του Καβάφη και άλλων ποιητών, όπως του προσωπικού φίλου του Οδυσσέα Ελύτη. Μάλιστα ο Γκέτσεφ, νεαρός τότε γραμματέας στη Βουλγαρική Πρεσβεία στην Αθήνα, συνέβαλε στην απελευθέρωση του Κώστα Βάρναλη από τα κρατητήρια κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Αν για τη Βουλγαρία η Ελλάδα αποτέλεσε μέσο γνωριμίας με την ευρωπαϊκή λογοτεχνική νεωτερικότητα, η επαφή με τη Βουλγαρία και τη γλώσσα της φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στη μεγάλη οικογένεια των σλαβικών γλωσσών, σημαντικοί δεσμοί με τις οποίες υπάρχουν από τη βυζαντινή εποχή. Η Ζντράβκα Μιχάιλοβα, κατέληξε ο Νίκος Βλαχάκης, αποτελεί επίλεκτο μέλος μιας χορείας ξένων μεταφραστών σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, που η Ελλάδα οφείλει να τιμά.


H ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΤΗΣ ΖΝΤΡΑΒΚΑ ΜΙΧΑϊΛΟΒΑ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑIΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Κατ’ αρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω από καρδιάς την Εταιρεία Συγγραφέων για τη βράβευση αυτή, η οποία μου έδωσε μεγάλη χαρά και να πω ότι με τιμά ιδιαίτερα το γεγονός πως διακρίνομαι δίπλα σε μια τόσο σημαίνουσα προσωπικότητα των ελληνικών γραμμάτων όπως είναι ο κ. Δάλλας, κορυφαίος ποιητής της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, νεοελληνιστής και μεταφραστής έργων της αρχαίας γραμματείας.

Ευχαριστώ όλες και όλους τους Έλληνες συγγραφείς, πεζογράφους και ποιητές, οι οποίοι με τα βιβλία σας μου έχετε χαρίσει πολλά ταξίδια. Γιατί κάθε βιβλίο είναι και μια περιπέτεια του πνεύματος, μια αναζήτηση και μια ανακάλυψη ενός νέου κόσμου στους δρόμους της μελάνης.

Όταν πρωτογνωριστήκαμε με την Έλενα Χουζούρη στο Λογοτεχνικό Κέντρο της Ρόδου και μου είπε πως η καταγωγή του παππού της ήταν από το Μέλνικ (το Μελένικο), της είχα πει πως είμαστε κοντοχωριανές. Και πράγματι πιστεύω πως είμαστε κοντοχωριανοί, Βούλγαροι και Έλληνες,  έχουμε τόσα πολλά κοινά που μας συνδέουν και μας φέρνουν κοντά, παρά τις παρελθούσες δύσκολες σελίδες της κοινής μας ιστορίας. Πλειάδα είναι οι έλληνες δημιουργοί των γραμμάτων και των τεχνών. οι οποίοι κατάγονται από τα μέρη της σημερινής Βουλγαρίας. Θα αναφέρω από τους παλαιότερους τον Βάρναλη, τον ζωγράφο Γεώργιο Γουναρόπουλο και την Μάνια Καραιτίδη των εκδόσεων της Εστίας, με καταγωγή από το Μπουργκάς ο πρώτος και από τη Σωζόπολη στα παράλια της Μαύρης θάλασσας (Ανατολικής Ρωμυλίας) οι δεύτεροι δύο, και από τους νεότερους, εκτός από την Ε. Χουζούρη, την Κλαίτη Σωτηριάδου με οικογενειακές ρίζες από τη Βάρνα, την Μαρία Μήτσορα και τη Θεφανώ Καλογιάννη με οικογενειακή ιστορία από το Πλόβντιβ (Φιλιππούπολ), τον ποιητή Πέτρο Γκολίτση, με καταγωγή της μητέρας του από το Άσπρο (Μπιάλα) κοντά στη Βάρνα, τον Αργύρη Μπακιρτζή που, όπως δηλώνει το όνομά του, οι παππούδες του ασκούσαν το επάγγελμα αυτό στη Στενήμαχο (το σημερινό Assenovgrad).

Στη Βουλγαρία υπάρχει μακρά και σοβαρή παράδοση παρουσίασης των ελληνικών γραμμάτων. Ήδη από την εποχή του Διαφωτισμού, τα ελληνικά αποτελούσαν δίαυλος επικοινωνίας με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και τα πνευματικά κινήματα. Την εποχή της βουλγαρικής παλιγγενεσίας (1762-1879) πληθαίνουν οι μεταφράσεις από την ελληνική γλώσσα. Τον 19 αι. δεν είναι λίγοι οι ποιητές, όπως ο Πέτκο Σλαβέικοφ, που μαθαίνουν την ποιητική τέχνη από τους τότε γνωστούς Έλληνες ποιητές, π.χ. τον Χριστόπουλο και τον Βηλαρά, μεταφράζοντας ποιήματά τους. Οι αρχαίοι Έλληνες κλασικοί συγγραφείς και φιλόσοφοι – Ομήρου Οδύσσεια και Ιλιάδα, οι τραγωδίες του Αισχύλου, του Ευριπίδη και του Σοφοκλή, οι κωμωδίες του Αριστοφάνη, του Μενάνδρου κ.ά, τα συγγράμματα του Αριστοτέλη – έχουν εκδοθεί στα βουλγάρικα σε επανειλημμένες εκδόσεις, με λαμπρότερα δείγματα μεταφραστικού λόγου εκείνα των Αλ. Μπαλαμπάνοφ (1879-1955), με σπουδές στο Βουλγάρικο Γυμνάσιο Αρρένων της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 19ου αιώνα , Αλ. Νίτσεφ (1922-1988), Αλ. Μίλεφ (1904-1980), Βεσελίν Μπεσεβλίεφ (1900-1992), Γ. Μπατακλίεφ (1910-1994) και Μπ. Μπόγκντανοφ (1940-2016). Η νεότερη γενιά Βούλγαρων μεταφραστών από τα αρχαία ελληνικά συνεχίζει αυτή την παράδοση.

Αυτή η σχέση δοκιμάστηκε, όταν οι εθνικοί ανταγωνισμοί κυριάρχησαν ανάμεσα στα δύο έθνη από τα μέσα του 19ου και εξής. Ωστόσο, μεταπολεμικά, από τα μέσα του 20ου αι., οι μεταφράσεις της ελληνικής λογοτεχνίας θα αρχίσουν να πληθαίνουν και πάλι. Οι Ανθολογίες ποίησης και διηγήματος από τη δεκαετία του 1960 και εξής διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη γνωριμία με την ελληνική λογοτεχνία. Εδώ οπωσδήποτε πρέπει αναφέρουμε το τεράστιο και εμπνευσμένο μεταφραστικό έργο του ελληνιστών και διανοούμενων ευρωπαϊκού διαμετρήματος, του Στέφαν Γκέτσεβ (1911-2000) στην μετάφραση αρχαίας και νεοελληνικής ποίησης, και του Γκεόργκι Κούφοβ (1923-), ο οποίος έχει αποδόσει στα βουλγάρικα, σε όλες τις λεπτές αποχρώσεις του, όχι μόνο το γράμμα, αλλά κυρίως το πνεύμα του καζαντακικού έργου και πολλών άλλων ελλήνων πεζογράφων.

Για τη βουλγάρικη διανόηση, και όχι μόνο για τους ποιητές, η συνάντηση με την ποίηση του Καβάφη αποτελεί συγκλονιστική εμπειρία.[…] Χάρη στην πρώτη αυτοτελή έκδοση των καβαφικών μεταφράσεων του 1963, η βουλγάρικη πνευματική ζωή γονιμοποιείται από το πνεύμα του Καβάφη, από μια νέα θέαση των πραγμάτων, από την καβαφική μέθοδο αντικειμενοποίησης της συγκίνησης, από την ειρωνεία και τη λιτότητα του ύφους που μέσα από ένα εκ πρώτης όψεως συγκινησιακό κενό οδηγεί στη διανοητική συγκίνηση.

Η ελληνική πεζογραφία μεταφράζεται κατά κόρον, ιδιαίτερα την περίοδο 1960-1990 και στις νέες συνθήκες αγοράς του βιβλίου μετά τις πολιτειακές μεταβολές του 1989. Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι, παράλληλα με την τετράδα των Ελλήνων ποιητών που γνωρίζει ο κάθε μορφωμένος Βούλγαρος αναγνώστης, και η οποία αποτελείται από τους Κ. Π. Καβάφη, Γ. Σεφέρη, Γ. Ρίτσο και Ο. Ελύτη, ο Ν. Καζαντζάκης είναι ο πιο γνωστός, μεταφρασμένος, πολυδιαβασμένος και ευπώλητος στη χώρα Έλληνας συγγραφέας, με φήμη ανάλογη εκείνης του Καβάφη και Σεφέρη, όμως στον πεζό λόγο.

Ένα από τα 45 βιβλία που έχω μεταφράσει είναι το μυθιστόρημα της Ελ. Χουζούρη «Σκοτεινός Βαρδάρης». Μετά την παρουσίαση της βουλγάρικης έκδοσης που κάναμε παρουσία της συγγραφέα το 2012 στη Σόφια είχα γράψει ένα κείμενο με τίτλο «Φύσηξε Βαρδάρης στη Σόφια» στην ιστοσελίδα «Διάστιχο». Αργότερα έτυχε να γνωρίσω και τον διευθυντή της ενημερωτικής ιστοσελίδας αυτής για το βιβλίο, τον Μάκη Τσίτα, όταν μετέφραζα το βιβλίο του «Μάρτυς μου ο Θεός», το οποίο διακρίθηκε το 2014 με το Ευρωπαϊκό βραβείο λογοτεχνίας. Στο δημοσίευμα αυτό ευχόμουν να γίνει πιο αισθητή στην ελληνική αγορά βιβλίου και η πνοή από το Βίτοσα, το βουνό δίπλα στη Σόφια, σήμα κατατεθέν της πόλης και της πνευματικής δημιουργίας, όπως αποτυπώvεται στον τίτλο του θεατρικού έργου «Στους πρόποδες του Βίτοσα», ενός από τους πιο σημαντικούς Βούλγαρους ποιητές συμβολιστές και δραματουργούς του 20ου αιώνα, του Πέγιο Γιάβοροβ.

Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω με την ευχή αυτή. Να πληθαίνουν και οι εκδόσεις Βούλγαρων λογοτεχνών στα ελληνικά, καθώς υπάρχει μια άνιση σχέση ως προς τη γνωριμία του ελληνικού αναγνωστικού κοινού με τα κορυφαία έργα που δίνουν το στίγμα του σύγχρονου βουλγαρικού λογοτεχνικού τοπίου. Ώστε να πατάει ακόμα πιο γερά, και στις δύο όχθες, η γέφυρα της πνευματικής και λογοτεχνικής επικοινωνίας Βουλγαρίας και Ελλάδας.

Εκτός από όλους τους φίλους της Αθήνας, ευχαριστώ και τους φίλους μου που ήρθαν από τη Σόφια ειδικά για να μοιραστούν τη χαρά μου στην αποψινή εκδήλωση.

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΡΒΕΡΗ 2019 Εταιρειας Συγγραφέων

Το Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων απονεμήθηκε, από την Αλίκη Αλεξανδρή, σύζυγο Γιάννη Βαρβέρη, στη  Νάντια Δουλαβέρα για το βιβλίο ποίησης Μεσοτοιχία (Εκδόσεις Μελάνι).
Η Εταιρεία Συγγραφέων απονέμει κάθε χρόνο σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια ή ποιητή βραβείο που θεσπίστηκε στη μνήμη του ποιητή και ιδρυτικού μέλους της Γιάννη Βαρβέρη (1955-2011) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες ποιητικές φωνές της χώρας. Η Κριτική Επιτροπή απαρτίζεται από τους συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Μαριγώ Αλεξοπούλου, Γιώργο Γώτη (Πρόεδρο της Επιτροπής) – που ανέπτυξε το σκεπτικό της βράβευσης – και Αριστέα Παπαλεξάνδρου.

Στον βραχύ κατάλογο για το Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη 2019 (εκδόσεις 2018) είχαν αναδειχθεί επίσης οι Άνια Βουλούδη (Η πλατεία ως μια βέβαιη κατάληξη, Εκδόσεις Αντίποδες), Βικτωρία Γεροντάσιου (Μικρές καταιγίδες, Εκδόσεις Θράκα), Άκης Παραφέλας (Παρασημαντική, Εκδόσεις Θράκα), Ελένη Σαμπάνη (Η σκόνη που βαραίνει τα ράφια μας, Εκδόσεις Κέδρος).


ΒΡΑΒΕΙΟ MENH ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑ 2019 Εταιρειας Συγγραφέων

Το Βραβείο Μένη Κουμανταρέα 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων απονεμήθηκε, από τον Πρόεδρο του ΟΣΔΕΛ και εκδότη της Νομικής Βιβλιοθήκης Αντώνη Καρατζά, στην Σοφία Μπραϊμάκου για το βιβλίο πεζογραφίας Ματάμπρε (Εκδόσεις Νεφέλη).
Η Εταιρεία Συγγραφέων απονέμει κάθε χρόνο σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο πεζογράφο βραβείο που θεσπίστηκε στη μνήμη του πεζογράφου και ιδρυτικού μέλους της Μένη Κουμανταρέα (1931-2014) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες πεζογραφικές φωνές της χώρας. Η Κριτική Επιτροπή απαρτίζεται από τους συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη (Πρόεδρο της Επιτροπής), Μαρία Φακίνου και Κώστα Χατζηαντωνίου, που ανέπτυξε το σκεπτικό της βράβευσης. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους μέλη της οικογένειας του Μένη Κουμανταρέα που προσέφεραν βιβλία του εκλιπόντος στη βραβευμένη συγγραφέα.

Στον βραχύ κατάλογο για το Βραβείο Μένη Κουμανταρέα 2019 (εκδόσεις 2018) είχαν αναδειχθεί επίσης οι Ελένη Γιαννάτου (Κύριος Πηνελόπη, Εκδόσεις Κίχλη), Έλενα Γκιβίση (Ρήγματα, Εκδόσεις Κέδρος), Ράνια Καραχάλιου (Σκλήθρα, Εκδόσεις Εκάτη), Μαριαλένα Σεμιτέκολου (Οι Κυριακές το καλοκαίρι, Εκδόσεις Ίκαρος), Αλίκη Στελλάτου (Γάτα στον κήπο, Εκδόσεις Κίχλη), Ελένη Στελλάτου (Το κόκκινο και το άσπρο, Εκδόσεις Πόλις).

 

ΥΠΟΔΟΧΗ ΝΕΩΝ ΜΕΛΩΝ Εταιρειας Συγγραφέων

Tα νέα μέλη καλωσόρισε, εκ μέρους της Εταιρείας Συγγραφέων, ο Αντιπρόεδρός της Ιωσήφ Βεντούρας. Επίτιμα μέλη: Λευτέρης Παπαλεοντίου, Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος. Αντεπιστέλλοντα μέλη: Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, Jean-Marc Laborie. Τακτικά μέλη: Άννα Αφεντουλίδου, Νίκος Βατόπουλος, Θοδωρής Γκόνης, Ανθούλα Δανιήλ, Σοφία Κολοτούρου και Ιωάννα Μπουραζοπούλου.

 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2020 ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Το Ημερολόγιο 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Λογοτεχνία & Επανάσταση: 1821-2021», που κυκλοφορεί, με στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πατάκη, παρουσίασε η Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Συγγραφέων Αγγελική Στρατηγοπούλου, η οποία με τον Πρόεδρο της Εταιρείας Συγγραφέων Γιώργο Χουλιάρα συντόνισαν την εκδήλωση στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων.
Το εξώφυλλο και τα εικαστικά είναι της Κατερίνας Μαμάη την οποία ευχαριστούμε ιδιαίτερα για την ευγενική  προσφορά της.
 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Η Εταιρεία Συγγραφέων, μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1981 με επίτιμο Πρόεδρο τον Οδυσσέα Ελύτη, αποτελεί τον μείζονα φορέα ποιητών, πεζογράφων, δοκιμιογράφων, μεταφραστών, κριτικών και άλλων ανθρώπων του λόγου που γράφουν στα ελληνικά, ενώ αντεπιστέλλοντα και επίτιμα μέλη της αποτελούν διακεκριμένοι νεοελληνιστές και επιφανείς ξένοι συγγραφείς. Εκλιπόντα μέλη της περιλαμβάνουν τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Ουμπέρτο Έκο, τον Νίκο Καββαδία, τον Ζακ Λακαριέρ, τον Δημήτρη Μαρωνίτη, τον Αντώνη Σαμαράκη, τη Διδώ Σωτηρίου, τον Πάτρικ Λι Φέρμορ και τον Σέιμους Χίνι.

Η Εταιρεία Συγγραφέων αποτελεί φορέα προάσπισης της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης και των πνευματικών και ηθικών δικαιωμάτων των συγγραφέων, προαγωγής, διάδοσης και εκπροσώπησης στο εξωτερικό της ελληνικής λογοτεχνίας και γλώσσας, αλληλεγγύης προς συγγραφείς και διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων εθνικής και διεθνούς εμβέλειας. Δεν υπάρχει πολιτιστικό γεγονός μείζονος σημασίας στην Ελλάδα ή μεγάλου ελληνικού ενδιαφέροντος στο εξωτερικό, στο οποίο να μη συμμετέχουν κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο μέλη της.

Κάθε χρόνο η Εταιρεία απονέμει τέσσερα βραβεία σε αναγνωρισμένους και πρωτοεμφανιζόμενους Έλληνες ή ξένους συγγραφείς που προάγουν τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό. Μετά από πρόταση της Εταιρείας καθιερώθηκε διεθνώς από την UNESCO η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Η Εταιρεία έχει επίσης πλούσια εκδοτική δράση, που περιλαμβάνει ετήσιο Ημερολόγιο με πρωτότυπα κείμενα μελών της. «Λογοτεχνία & μυστήριο: Ελευσίνα, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, 2021» το θέμα του Ημερολογίου 2021 της Εταιρείας Συγγραφέων.

Πληροφορίες για τη δράση της Εταιρείας Συγγραφέων και τα τακτικά, επίτιμα & αντεπιστέλλοντα μέλη της μπορούν να αναζητηθούν στον ιστότοπό της (www.authors.gr). Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση και υπηρετούν αμισθί, συνεπικουρούμενα από άλλους εθελοντές. Με έργο αναγνωρισμένης λογοτεχνικής αξίας, υποψήφιοι για μέλη πρέπει να προταθούν από επτά ήδη μέλη της Εταιρείας και να υπερψηφισθούν με αυξημένη πλειοψηφία από τη Γενική Συνέλευση σε μυστική ψηφοφορία. Οι δράσεις της Εταιρείας προάγουν την πνευματική ζωή του τόπου και την ακτινοβολία της διεθνώς.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων:

Γιώργος Χουλιάρας, Πρόεδρος

Ιωσήφ Βεντούρας, Αντιπρόεδρος

Αγγελική Στρατηγοπούλου, Γενική Γραμματέας

Μαρίζα Ντεκάστρο, Ταμίας

Μαρία Κούρση, Μέλος

Φαίδων Ταμβακάκης, Μέλος

Έλενα Χουζούρη, Μέλος

Με μέγα δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και σταθερούς υποστηρικτές της Εταιρείας Συγγραφέων τη Βουλή των Ελλήνων, το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού, τον Δήμο Αθηναίων και τον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλητισμού & Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ) και το Ίδρυμα Κώστα & Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ).         



Εστάλησαν ευχαριστίες για τη συμβολή τους στην εκδήλωση και γενικότερα στήριξη προς την Εταιρεία

Στον Βουλευτή και πρώην Υπουργό Θεόδωρο Ρουσόπουλο (και μέσω αυτού στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων που εκπροσωπούσε)
Στον Αντιδήμαρχο Αθηναίων Ελευθέριο Σκιαδά (και μέσω αυτού στον Δήμαρχο Αθηναίων που εκπροσωπούσε)
Στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος για το Ημερολόγιο 2020 ειδικότερα
Στην Αλίκη Αλεξανδρή  
Ενώ ενημερώθηκε o Γενικός Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού

 

Επιστροφή

Oι συγγραφείς παιδικών βιβλίων της Εταιρείας Συγγραφέων στέλνουν μια επιστολή-δώρο στους αναγνώστες

Φέτος στις Γιορτές οι συγγραφείς παιδικών βιβλίων της Εταιρείας Συγγραφέων στέλνουν μια επιστολή- δώρο στους αναγνώστες τους.

 

1.

Αν η μισή ιστορία είναι δική μου, που την έγραψα, η άλλη μισή (η ωραιότερη) είναι δική σου που την διαβάζεις. Αν εγώ την ονειρεύτηκα καλή, γεμάτη χρώματα και περιπέτειες και αναπάντεχα σπουδαία, εσύ την ζεις - καλύτερη, πιο γεμάτη, πιο πλούσια, πιο συναρπαστική απ’ ό τι θα μπορούσα εγώ ποτέ να ονειρευτώ. Σ’ ευχαριστώ που τη διαβάζεις. Χωρίς εσένα η ιστορία μου δεν θα υπήρχε.

Τις καλύτερες ιστορίες μου τις έχουν πει ή τις έχουν γράψει άλλοι. Ο Δρόμος (τις πιο ταξιδιάρες), η Αγορά (τις πιο κουβεντιαστές), η Θάλασσα (τις πιο ωραίες), το Χρώμα το Άσπρο (τις πιο παράξενες), η Γιαγιά μου (μια γιαγιά με μαύρα ρούχα και άσπρα μαλλιά κι αμέτρητα παραμύθια κάτω από τη γλώσσα της).

Γιατί οι καλύτερες ιστορίες δεν είναι αυτές που γράφουμε, είναι αυτές που διαβάζουμε. Αυτές που λένε οι άλλοι. Κι οι πολύ τυχεροί ανάμεσά μας, αυτοί που ξέρουν να ζήσουν, βρίσκουν ιστορίες και τις διαβάζουν ακόμα και μέσα στις πέτρες, βρίσκουν ιστορίες και τις ξετυλίγουν μέσα από τα κουβάρια του πολέμου, βρίσκουν ιστορίες και τις ακούνε μέσα στη σιωπή την πιο πράσινη και τις φωνές που βάζει ο ήλιος τα μεσημέρια.

Η ιστορία μου, λοιπόν, χαίρεται πιο πολύ την ώρα που τη διαβάζεις εσύ παρά την ώρα που τη γράφω εγώ. Κι αυτή κι εγώ σου χρωστάμε.Μαρία Αγγελίδου


2.

Γεια σου

 Είμαι ο Βασίλης Αλεξάκης και όλα τα βιβλία που έχω γράψει είναι για μεγάλους, εκτός από το Γιατί κλαις;

Το Γιατί κλαις;, στην αρχή δεν ήταν βιβλίο. Ήταν ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε μια μεγάλη γαλλική εφημερίδα για να το διαβάσουν οι ενήλικοι, οι γονείς. Γιατί ήμουνα πολύ θυμωμένος μαζί τους. Μιλάει για κείνους τους γονείς που δεν νοιάζονται σοβαρά για τα παιδιά τους και τα στενοχωρούν.

Ομολογώ πως όταν διαβάσεις το βιβλίο μου θα στενοχωρηθείς λιγάκι. Όμως, θα σε βάλει σε σκέψεις. Και σου προτείνω να το διαβάσουν οι γονείς σου ή να το διαβάσετε παρέα και μετά να το συζητήσετε. Γιατί; Για να σκεφτούν μήπως καμιά φορά δεν σου φέρονται καλά και πρέπει να διορθώσουν τη συμπεριφορά τους και για να κάνουν κάτι αν δουν γονείς που πληγώνουν τα παιδιά τους.

Μη φανταστείς ότι ήταν εύκολο να γίνει βιβλίο για παιδιά. Με τον Νικόλα Ανδρικόπουλο που έφτιαξε τις εικόνες συζητήσαμε πολλές ώρες κι έκανε πολλά προσχέδια μέχρι να αποφασίσουμε τι και πώς θα ζωγραφίσει. Οι εικόνες του μιλάνε όπως και οι λέξεις και λένε πολλά!

Σου εύχομαι να είσαι πάντα καλά!

Βασίλης Αλεξάκης


3                                                

ΕΤΣΙ  ΣΟΦΟΣ  ΠΟΥ  ΕΓΙΝΕΣ…

«Μια φορά κι έναν καιρό

και δυο καιρούς αν θέλετε και τρεις

ήταν ένας άντρας πολυμήχανος και

κοσμογυρισμένος, που είχε σπουδάσει

τους ανθρώπους και τους ήξερε

από την καλή κι απ’ την ανάποδη.

Αυτός ο άντρας έγινε ξακουστός για τα

κατορθώματά του, που τα τραγούδησε

ένας μεγάλος Ποιητής, ο Όμηρος!

(Ο Όμηρος είναι πατέρας όλων των ποιητών,

ο πρώτος ράπερ και προ-προ-προ -παππούς μας.)

Το μεγαλύτερο επίτευγμά του ήταν που πάτησε ή

κούρσεψε ή κατέλαβε, όπως θα λέγαμε σήμερα,

το ιερό κάστρο της Τροίας.»

 

Αυτή είναι η αρχή της Ομηρικής Οδύσσειας, διασκευασμένη από μένα για νέους  αναγνώστες, μικρούς και μεγάλους.

Είναι «αγνώριστη» βέβαια αλλά πιο κοντά σας νομίζω και μέσα στο πνεύμα του Ομήρου.

Εύχομαι να σας αρέσει. Είναι το πρώτο μου βιβλίο που απευθύνεται και  σε νέους και έχω μεγάλο τρακ.

Ξέρετε τι θα πει να είσαι «πρωτάκι» στα  75 σου;

Θέλω να είστε αυστηροί και αυστηρές μαζί μου. Το μόνο ελαφρυντικό που θα μπορούσα να επικαλεστώ είναι ότι είμαι παππούς της Κάλλης και της Αλίκης.

Σε αυτές αφιερώνω το βιβλίο μου αλλά και σε όλους εσάς.

Εύχομαι να το ευχαριστηθείτε από καρδιάς.

Για όσους και όσες διαβάζουν τα βιβλία ανάποδα, από την αρχή προς  το τέλος, αφιερώνω επίσης τον Επίλογο.

Με την αγάπη μου

και θερμές ευχές για μια καλύτερη  Νέα   Χρονιά

Μιχάλης Γκανάς


4

                                              

    Αυτό το βιβλίο δεν μιλάει,

    δεν παίζει μουσική

    δεν έχει κουμπάκια να πατήσεις.

    Κάθεται ήσυχο και περιμένει

    κάποιος να σου το διαβάσει, να ακούσεις την φωνή του ,

    κάποιος να το ξεφυλλίσει να δει τα χρώματα,

    κάποιος να το πατηκουρίσει,

    να το πάρει αγκαλιά στο κρεβάτι του .

    

    Θα σου πει μια ιστορία.

    Μετά θα το βάλεις στην άκρη.

    Αν το διαβάσεις ξανά, αργότερα,

    μπορεί να σου πει μια άλλη ιστορία

    λίγο διαφορετική.

 

    Αν το δανείσεις, θα έρθει πίσω

    γιατί το αγάπησες

    και δεν θέλει να σε αποχωριστεί.

    Θα μείνει μαζί σου για πάντα.     

Σοφία Ζαραμπούκα


 

5

Μου ζήτησαν να σου γράψω ένα γράμμα σαν φίλος, λέει, σε φίλο. Και να σου εξηγήσω γιατί γράφω βιβλία, γιατί πρέπει οι άνθρωποι να διαβάζουν βιβλία, και άλλα τέτοια. Εντάξει, σκέφτομαι, γράμμα σ’ ένα παιδί. Σιγά το πράγμα. Στρώνομαι, το λοιπόν, στο γραφείο μου, παίρνω μπροστά μου μολύβι και χαρτί, ξύνω το κεφάλι μου να μου κατέβουν ιδέες… τίποτε. Ξαναξύνομαι… τίποτε. Περιμένω, περιμένω… Τίποτε! Βρε συ, μαλώνω τον εαυτό μου, δεν ντρέπεσαι; Τι σόι συγγραφέας είσαι; Έχεις γράψει βιβλία και βιβλία και τώρα δεν μπορείς να βάλεις στη σειρά λίγες αράδες;

Ε, να, αυτό είναι! Όταν «έχω» να γράψω ένα βιβλίο, κυλούν οι λέξεις σαν το νερό! Όταν «πρέπει» να γράψω λίγες αράδες, μοιάζει σαν ν’ ανεβαίνω σε βουνό.

Μήπως πρόσεξες τις δύο λέξεις που έβαλα επίτηδες σε εισαγωγικά; «Έχω» και «Πρέπει». Επειδή η αλήθεια ενός συγγραφέα βρίσκεται στις δύο αυτές λέξεις. «Έχω», δηλαδή έχω μέσα μου την ιστορία ενός βιβλίου και όταν έρθει η κατάλληλη, για μένα, στιγμή, κάθομαι και τη γράφω. Και «Πρέπει», δηλαδή, χωρίς να έχω τίποτε μέσα μου, είμαι υποχρεωμένος να γράψω κάτι, επειδή έτσι πρέπει. 

Τι θα πει όμως «έχω μέσα μου την ιστορία ενός βιβλίου»; Θα πει πως, στο μεταξύ, έχω διαβάσει πολλές άλλες ιστορίες, έχω ακούσει άλλες τόσες, και σιγά-σιγά φτιάχνω μέσα μου μια ιστορία δικιά μου, που κουβαλάει κάτι από όλες τις άλλες, αλλά δεν μοιάζει με καμιά από αυτές. Και αυτή, τη δικιά μου ιστορία, θέλω να τη μοιραστώ με όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους, μεγάλους και παιδιά, γιατί μπορεί να κρύβει μέσα της κάτι απ’ τον εαυτό τους ή να τους φανερώνει κάτι που έχουν ονειρευτεί για τον εαυτό τους.

 Όμως, ωχ! Τι, τι συμβαίνει; Βρίσκομαι εκτός θέματος και πρέπει να σταματήσω; Άλλα έπρεπε να γράψω και άλλα γράφω; Εγώ σας το είπα απ’ την αρχή: με τα «πρέπει» δουλειά δεν γίνεται. Λέω πολλά; Καλά, καλά, σταματάω …

Σε χαιρετώ βιαστικά

Ο φίλος σου

Σταύρος Ζαφειρίου


6                                 

Αγαπητά μου  παιδιά,

Μήπως έχετε περιέργεια να μάθετε γιατί γράφω;

Είναι πολύ απλό. Δεν μπορώ να τραγουδήσω γιατί είμαι παράφωνη.
Δεν ζωγραφίζω γιατί δεν μπορώ να τραβήξω ούτε μια ίσια γραμμή.

Δεν μαγειρεύω γιατί δεν μ' αρέσει.

Διαβάζω πολλά βιβλία γιατί μ' αρέσει να διαβάζω και να γράφω γιατί δεν έχω κανένα άλλο ταλέντο. Τώρα αν αρέσουν σε σας αυτά που γράφω τόσο το καλύτερο. Αν όχι, εγώ θα συνεχίσω να γράφω έστω κι' αν βρεθεί ένα μόνο παιδί σε κάποια γωνιά της γης που να με διαβάζει.

Με αγάπη

Αλκη Ζέη


7                                                                

Έχετε αλήθεια σκεφτεί, καλοί μου φίλοι, πώς να περνούσαν τις μέρες τους οι ήρωες της Ιστορίας μας όταν ήταν παιδιά; Εγώ το έψαξα σε βιβλία αρχαίων ιστορικών και βρήκα πολύ ενδιαφέροντα πράγματα που θα ’θελα να μοιραστώ μαζί σας. Έτσι γεννήθηκε η ιστορία της ξακουστής Χρυσαφένιας που έζησε ευτυχισμένη μέχρι τη στιγμή που ένας γυπαετός την έστειλε στο φαλακρό κεφάλι του διάσημου ποιητή Αισχύλου. Το ξέρατε ότι ο Σκύλος του Ξάνθιππου, πατέρα του στρατηγού Περικλή κολύμπησε μέχρι τη Σαλαμίνα ακολουθώντας το πλοίο της οικογένειας επειδή τον ξέχασαν στη στεριά; Φανταστήκατε ποτέ πόσος κόπος χρειαζόταν για να φτιάξουν τα κορίτσια, οι εργαστίνες, τον πέπλο της θεάς Αθηνάς για την πομπή της γιορτής των Παναθηναίων; Πώς τα κατάφερε ο Δημοσθένης από την Παιανία να γίνει ο πιο φημισμένος ρήτορας του καιρού του; Και τί σοφίστηκε ο Θεμιστοκλής, γεννημένος αρχηγός, για να νικήσουν οι Έλληνες τους Πέρσες στη Σαλαμίνα; Πώς εντυπωσίασε ο νομοθέτης Σόλωνας τον πλούσιο βασιλιά της Λυδίας Κροίσο και πώς κατάφερε να γίνει φίλος του; Και ποιος έγινε ο καλύτερος φίλος του βασιλιά της Μακεδονίας Αλέξανδρου;

Σε όλα αυτά υπάρχουν απαντήσεις γραμμένες στο βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας μαζί με διάφορες λεπτομέρειες για την καθημερινή ζωή των ηρώων πριν αποκτήσουν τη φήμη που τους ακολουθεί μέχρι σήμερα.

Ελπίζω με την ανάγνωση του βιβλίου αυτού να ταξιδέψετε σε μια άλλη πολύ μακρινή εποχή, να διασκεδάσετε και να θελήσετε να μάθετε πολλά περισσότερα για τους ήρωές της.

Με πολλή αγάπη στους αναγνώστες μου

Νένα Κοκκινάκη


8                                                                 

Γεια σου,

…Λοιπόν, κάθε φορά που μου ζητάνε να θυμηθώ πώς έγινε και αγάπησα τόσο πολύ τις ιστορίες -κι αυτές που άλλοι γράφουνε, αλλά κι όσες εγώ ο ίδιος γράφω- η σκέψη που ταξιδεύει σε προηγούμενα χρόνια, τότε που ήμουνα ένα αγόρι εκεί γύρω στα έντεκα. Και που είχα ένα γατάκι.

Αυτό το ζωάκι στάθηκε η αφορμή να γράψω την πρώτη μου ιστορία.

Και θέλω τώρα εδώ να τη μοιραστώ μαζί σου… 

Την αντιγράφω, λοιπόν…

 

Στο μικρό μου γατάκι

Είχα ένα όμορφο γατάκι με δύο όμορφα ματάκια.

Το τρίχωμά του είχε τέτοιες αποχρώσεις, που έμοιαζε σαν ένα παιχνιδιάρικο τιγράκι.

Συχνά κοιμότανε στην αγκαλιά μου ευτυχισμένο από τα χάδια μου, ή έπαιζε μαζί μου χαρούμενο.

Μια μέρα αδιαθέτησε λιγάκι κι έχασε το κέφι του. Και είπαμε όλοι στο σπίτι: «Οι γάτες είναι εφτάψυχες, ας μη φοβόμαστε».

Μα οι μέρες περνούσαν και το γατάκι όλο χειροτέρευε.

Άρχισα τότε να ανησυχώ. Προσπαθήσαμε με διάφορα γιατρικά να το σώσουμε, αλλά ήταν πια αργά. Ώσπου μια μέρα, με τη λύπη ζωγραφισμένη στα ματάκια του, άφησε να πετάξει η ψυχούλα του.

Με πόνο το έθαψα στον κήπο του σπιτιού μου και από πάνω έβαλα μια γλάστρα με βασιλικό για να θυμάμαι το μέρος όπου κείται το μικρό κορμάκι του.

Είμαι τόσο λυπημένος που δε θα ξανακούσω την περίεργη φωνούλα του και δε θα ξαναδώ τα πράσινα ματάκια του!

Όλοι θα σε θυμόμαστε, μικρό μου γατάκι, καλέ μου Ποκοπίκο.

Ναι, κάπως έτσι ξεκίνησα να αγαπώ τις ιστορίες. Να τις διαβάζω ή να τις γράφω.

Και πάντα να τις μοιράζομαι με τους άλλους… Μαζί σου.

Πολλά φιλιά

Μάνος Κοντολέων


9                                          

Πριν από μερικά χρόνια, οργάνωσα ένα λογοτεχνικό εργαστήρι σε κάποιο ιδιωτικό σχολείο για παιδιά όλων των τάξεων του Δημοτικού. Δεν είχα φανταστεί τη δουλειά, τη σχέση, την αγάπη και τη συγκίνηση που θα έβγαιναν μέσα από τη 'διδασκαλία', μέσα από την επαφή μου με τα παιδιά. Οι μικροί μαθητές και μαθήτριες αποδείχθηκαν οι πιο αξιοσέβαστοι αναγνώστες, οι πιο δημιουργικοί συγγραφείς. Γι' αυτούς, λοιπόν, αλλά και για κάθε παιδί, είναι το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας. Ένα ευχαριστώ ήθελα να πω.

Μαρία Κούρση


10                                                         

Ο Πλανήτης με τα σπίτια τα κρεμαστά

Είναι τρεις ιστορίες από αυτές που έλεγα στον γιο μου όταν ήταν μικρός.

Τρεις μαγικές περιπέτειες που διεγείρουν την ποίηση της φαντασίας και τη διάθεση της γνώσης, έτσι τις βλέπω σήμερα. Όμως τότε, εκείνο που ζητούσα ήταν να γίνει ελκυστική η αφήγηση του παραμυθιού ώστε να συμμετέχει και ο ίδιος.

Πάντα πίστευα στο λαμπερό αισθητήριο του παιδιού. Η φαντασία του έχει μια μοναδική ποιητική δύναμη, έναν ποιητικό υπερρεαλισμό, που σε αφήνει άφωνο. Αρκεί να σκύψεις πάνω του να αφουγκραστείς τον τρόπο που σκέφτεται, τον μαγικό τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη ζωή.

Κι εγώ, ύστερα από τα τόσα ιστορικά και μη ιστορικά βιβλία μεταφυσικής αγωνίας που έγραψα, ένιωσα την ανάγκη τώρα, με αυτές τις συνθήκες ζωής, να μπω στην απόλυτη ελευθερία του μαγικού – αυτή που μόνον η συγγραφή ενός παραμυθιού, ή ανάγνωσή του, σου την δίνει – για να ξορκίσω τις κακές μάγισσες και τα σκοτάδια που σέρνουν πίσω τους, να τα ξορκίσω με τη δύναμη της αθωότητας, αυτή την απόλυτη τη μαγική δύναμη της φαντασίας. 

Πάντα πίστευα πως η παιδική ηλικία είναι η μόνη  μαγική χώρα που κυριαρχεί με τόση δύναμη σε όλη τη ζωή μας. Κι ας έχουμε ξεχάσει πολλές φορές τα περιστατικά που την έκαναν μαγική. Ας έχουμε ξεχάσει την ίδια την παιδική μας ηλικία. Εκείνη μας θυμάται.

Και ένα θραύσμα μνήμης μόνο να αναδυθεί από το παρελθόν είναι αρκετό για να ανατρέψει ή να αιχμαλωτίσει καταστάσεις.

Ο Ηράκλειτος είπε “Αιών παις εστί παίζων πεσσεύων”

Κι εμείς θα μπορούσαμε να πούμε πως, σε όλες τις ηλικίες μας, είμαστε παιδιά και παίζουμε με τον φόβο. Με έναν τεράστιο συλλογικό ή προσωπικό φόβο. Κι όταν νιώθουμε την ανάγκη να γράψουμε ή να διαβάσουμε ένα παιδικό βιβλίο είναι ίσως για να γιατρέψουμε τις πληγές της ωριμότητας.  

Μαρία Λαμπαδαρίδου Πόθου 


11                                            

Το συγγραφικό μεράκι με συνεπήρε από τα πρώτα κιόλας χλωρά μου χρόνια στη Λήμνο της άγονης γραμμής, πριν καλά καλά μάθω ανάγνωση και γραφή. Μανιωδώς περιπλανιόμουν στα γοητευτικά πεδία της μυθοπλασίας δημιουργώντας τους δικούς μου κόσμους, διευρύνοντας δραστικά τους ορίζοντες της πραγματικότητας, που την έφερνα διορθωτικά στα μέτρα μου με όρους παραμυθικούς. Από ανάγκη μού έγινε συνήθεια δεσποτική.

 Ασκούμαι μέχρι σήμερα σε όλα σχεδόν τα είδη της λογοτεχνικής γραφής, παράλληλα με τα επιστημονικά αρχαιολογικά μου  κείμενα. Όντας αθεράπευτα νοσταλγός της ευλογημένης παιδοσύνης, που είναι αναμφισβήτητα η κοινή υπερπατρίδα όλων μας, ένα υπολογίσιμο μέρος της συγγραφικής μου δραστηριότητας στρέφεται πλέον στη λογοτεχνία για παιδιά. Δεν γράφω παραμύθια, αλλά παραμυθένιες ιστορίες με τις συνταγές του οικείου μου μαγικού ρεαλισμού, τόσο κοντινού με τους κώδικες της παιδικής σκέψης και συμπεριφοράς. Σταθερά στον νου μου τα λόγια του Κώστα Ουράνη: «Ευτυχισμένος εκείνος που μπορεί να παίρνει πάντα στη ζωή του τους ανεμόμυλους για γίγαντες, που δεν γιατρεύτηκε ποτέ από την παιδική του ηλικία, μα μπορεί να περιφέρεται από την πραγματικότητα στο όνειρο, χωρίς να νιώθει τα σύνορα που τα χωρίζουν».

Μετά την μακρόχρονη θητεία μου στη λογοτεχνία για παιδιά μπορώ να πω ότι η ενασχόληση με το συγκεκριμένο είδος κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση είναι, αν θέλει κανείς τον πήχη ψηλά, με επίγνωση του υπεύθυνου ρόλου του, χωρίς συμβιβασμούς, ποιοτικές εκπτώσεις και διδακτισμούς.  Κι ακόμη τούτο: Δεν είναι λίγοι οι ανά τον κόσμο  έγκριτοι συγγραφείς που επιδόθηκαν κατά καιρούς και στην παιδική λογοτεχνία, που δεν την υποτίμησαν σαν αποπαίδι της λογοτεχνίας για ενήλικες. Άλλωστε –πώς να το κάνουμε;- στο παιδικό βιβλίο πρωτοασκούνται οι αυριανοί καλοί αναγνώστες. Απωθημένο και του Σεφέρη η παιδική λογοτεχνία, όπως ομολογεί ο ίδιος σε γράμματά του στη Μαρώ, ενασχόληση που τη μετέθετε όμως για τα γηρατειά του, έχοντας δώσει  ήδη κάποια χαρακτηριστικά δείγματα γραφής με ανατρεπτικά ποιηματάκια κατά το πρότυπο των αγγλικών «λίμερικ» (1941, 1946) και μία παιδική χιουμοριστική όπερα. 

Χρήστος Μπουλώτης


12                                                                     

Αγαπημένοι μου,

σας συνάντησα μέσα στα βιβλία και πέρασα καλά μαζί σας. Όλοι, μα όλοι, είχατε κάτι να μου πείτε. Με βάλατε σε σκέψεις, με κάνατε να γελάσω, μου μάθατε πράγματα, με στείλατε σ’ άλλα βιβλία, με συγκινήσατε… καμιά φορά δεν είχα τίποτα να πω μαζί σας και απλά παρακολουθούσα σελίδα τη σελίδα τη ζωή σας…

Τώρα σας στέλνω ένα γράμμα γιατί θέλω να σας πω….

Ωχ, μπέρδεψα τις επιστολές! Αυτό ετοιμαζόμουνα να το στείλω στους ήρωες των βιβλίων!

Σε σένα που θα διαβάσεις τα βιβλία μου πρέπει να γράψω γράμμα!

Σου γράφω, λοιπόν:

Κορίτσι μου και αγόρι μου,

δεν γνωριζόμαστε και σίγουρα αναρωτιέσαι γιατί, εγώ μια άγνωστη, σου χαρίζω βιβλία. Δεν στα χαρίζω επειδή όλοι σου λένε ότι πρέπει να διαβάζεις. Στα χαρίζω για να χαρείς όπως χαίρομαι κι εγώ όταν διαβάζω!

Ξέρεις, όταν ήμουνα μικρή ούτε εγώ, ούτε τα άλλα παιδιά είχαμε πολλά βιβλία, ούτε υπήρχαν βιβλιοθήκες για να πάμε να διαβάσουμε και να τα δανειστούμε για το σπίτι. Εσύ λοιπόν είσαι πολύ τυχερό παιδί γιατί τα βρίσκεις παντού.

Μια φορά, όταν τέλειωνα το δημοτικό, μου έκαναν δώρο για τα Χριστούγεννα ένα μυθιστόρημα. Ήταν τεράστιο με σκληρό εξώφυλλο και νομίζω πως ήταν περίπου 600 σελίδες: Τα τέκνα του πλοιάρχου Γκραντ, του Ιούλιου Βέρν. Τόσο μεγάλο! Ξεκίνησα να το διαβάζω σιγά σιγά και με ρούφηξαν οι περιπέτειες! Παρέα με τα παιδιά της ιστορίας γύρισα ολόκληρο τον κόσμο. Πέρασα απίθανες ώρες μαζί τους… Ο συγγραφέας μού είχε κάνει το καλύτερο δώρο! Από τότε δεν σταμάτησα να διαβάζω και να χαρίζω βιβλία!

Εύχομαι να ευχαριστηθείς κι εσύ τα βιβλία μου όπως τα ευχαριστήθηκα κι εγώ που το έγραψα!

Με πολλή αγάπη

Μαρίζα Ντεκάστρο


13                                       

Η πιο δυνατή ανάμνηση από την παιδική μου ηλικία είναι το να ανοίγω ένα καινούργιο βιβλίο του Ιουλίου Βερν. Θυμάμαι ακόμα τις χρωματιστές εικόνες στο γυαλιστερό εξώφυλλο, τη μυρωδιά του χαρτιού, την έξαψη της πρώτης παραγράφου, τη γλυκιά θλίψη της τελευταίας… Ο Πλοίαρχος Νέμο, που διέσχιζε άφοβος τους ωκεανούς με τον Ναυτίλο του, δεν θα πάψει ποτέ να είναι ο ήρωάς μου…

Όταν ήμουν παιδί καταβρόχθιζα βιβλία και ζήλευα αφάνταστα εκείνους που τα έγραφαν. Όταν μεγάλωσα, παρά τις προειδοποιήσεις του πατέρα μου, αποφάσισα να γράψω κι εγώ. Έγραψα διηγήματα, σενάρια για τηλεοπτικές σειρές και κινηματογραφικές ταινίες, μυθιστορήματα…

Όταν έγινα, με τη σειρά μου, πατέρας, χρειάστηκε να εξηγήσω κάποια στιγμή στον γιο μου τι δουλειά κάνω. Παίζοντας με τις λέξεις, φτιάξαμε ένα φανταστικό ζώο, τον κροκόσκυλο, κι αυτή ήταν η αφορμή να γραφτεί το πρώτο μου βιβλίο για παιδιά: Ο Ιπποπότης και η Νεραϊγελάδα, που εικονογράφησε ο Βασίλης Παπατσαρούχας.

Ο γιος μου μεγάλωσε. Ήξερε ότι έγραφα βιβλία, αλλά δεν μπορούσε να τα διαβάσει. Το πρώτο τού το διάβαζα εγώ για να κοιμηθεί. Ευτυχώς, δεν μου έκανε συχνά το χατίρι! Εκείνο τον καιρό πήγαινε στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού κι εγώ διαπίστωνα με τρόμο πως παρέα με τους κολλητούς του ονειρευόταν ήδη τα δικά του ταξίδια, αψηφώντας τις προειδοποιήσεις μου, όπως ακριβώς είχα κάνει κι εγώ κάποτε. Αυτή ήταν η αφορμή για να γραφτεί το δεύτερο βιβλίο μου για παιδιά, Ο Σαλιγκαγκάριν πάει στ’ άστρα, με εικονογράφηση του Αλέκου Παπαδάτου. Είναι αφιερωμένο στα παιδιά που ξεκινούν γεμάτα περιέργεια το ταξίδι τους στον ωκεανό της ζωής, με την ευχή να έχουν πάντα μαζί τους ένα βιβλίο, σαν φίλο και οδηγό.

Νίκος Παναγιωτόπουλος


14                                                       

Όταν ήμουν μικρός περνούσα τα καλοκαίρια σχεδόν μόνος μου, χωρίς παρέα από παιδιά, χωρίς κρυφτό ή κυνηγητό, χωρίς να παίζω «μήλα». Και χωρίς σκανταλιές στη θάλασσα. Το ίδιο γινόταν και στις άλλες μου διακοπές, τα Χριστούγεννα ή το Πάσχα. Ήμουν ένα ντροπαλό παιδί, που είχε κοινωνικότητα, ήθελε παρέα, αλλά δεν την έβρισκε. Έτσι έμαθα από νωρίς να φτιάχνω τη δική μου παρέα, μια τεράστια συντροφιά με τους ήρωες του Ιουλίου Βερν ή τον Ρομπέν των Δασών, με τον Ιβανόη ή τους Τρεις Σωματοφύλακες. Και να μην νιώθω πια μοναξιά.

Όταν τέλειωνα ένα βιβλίο τις πιο πολλές φορές μελαγχολούσα, γιατί οι ήρωες που με τράβηξαν στις περιπέτειές τους και μαζί τους είχα περάσει τόσο καλά, έπρεπε να με αποχαιρετήσουν, δίνοντας τη σκυτάλη σε μια άλλη ομάδα από πρωταγωνιστές που με καλούσε να τους γνωρίσω. Τα βιβλία ήταν πράγματι ο καλύτερος μου φίλος, αυτή η πρόταση ήταν μια μεγάλη αλήθεια για μένα.

Μεγαλώνοντας πέρασα από πολλές φάσεις. Άλλοτε μπορεί να άφηνα ένα βιβλίο και να το ξανάπιανα μετά από καιρό, ή να το παρατούσα εντελώς. Άλλοτε να το διάβαζα με μανία, παρατώντας κάποιες άλλες δουλειές.  Ήμουν, είμαι πλέον κοινωνικός, αλλά αυτό δε σημαίνει πως παρατώ τη συντροφιά που έχω μάθει να φτιάχνω: Τους ήρωες των βιβλίων. Γιατί είναι μια παρέα αποκλειστικά δικιά μου, που με ταξιδεύει εκεί που δεν μπορώ να πάω, με κάνει να ζω πράγματα που δε θα ζούσα, με κάνει να χαίρομαι, να λυπάμαι και να συμπάσχω. Να αγωνιώ με τις δυσκολίες τους, να ανακουφίζομαι με τη λύση των προβλημάτων τους.

Ελπίζω αυτό το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας να καταφέρει να μεταδώσει έστω και λίγο από αυτά που είχα ζήσει, ονειρευτεί και φανταστεί εγώ, όταν ήμουν στην ηλικία σας.

Ελπίζω να το χαρείτε.

Καλή σας ανάγνωση!

Βασίλης Παπαθεοδώρου


15                                                    

Αγαπητό μου παιδί

τώρα πια διαβάζεις μονάχο σου τα βιβλία. Μέχρι πρόσφατα, κάποιος άλλος σου τα διάβαζε. Μερικές από τις ιστορίες που σου διάβαζαν ήταν βαρετές. Δεν θα σου συμβεί ξανά αυτό. Γιατί  διαλέγεις μονάχο τα βιβλία σου.

Μερικά από τα βιβλία που θα θέλεις να διαβάσεις, δεν θα θέλουν οι γονείς σου να τα διαβάσεις. «Αυτό δεν είναι για την ηλικία σου» θα ακούσεις να σου λένε ή «Αυτό έχει πολλές εικόνες» ή «Αυτό έχει εξωγήινα τέρατα». Όμως κι εκείνοι δεν θα ακούν αυτό που εσύ θα λες από μέσα σου: «Μα εμένα αυτό μου αρέσει να διαβάσω!».

Μερικές ακόμη εφιαλτικές φράσεις που μπορεί να ακούσεις είναι: «Πήγαινε στο δωμάτιό σου τιμωρία να διαβάσεις δέκα σελίδες» ή «Ο ξάδελφός σου ο Κωστάκης μέσα στο καλοκαίρι διάβασε δέκα πέντε βιβλία κι εσύ μόνο πέντε!» ή «Πες μου τι κατάλαβες από το βιβλίο που διάβασες» ή «Σου αρέσει δεν σου αρέσει θα το διαβάσεις μέχρι το τέλος, τόσα λεφτά δώσαμε για να το αγοράσουμε!»  Μα, κι εκείνοι δεν φεύγουν στη μέση μιας ταινίας στο σινεμά άμα δεν τους αρέσει;  θα αναρωτηθείς κάποτε μέσα σου, όμως καλύτερα να μην τους το πεις. Είσαι σίγουρος ότι αντέχεις να ακούσεις για άλλη μια φορά την απάντηση «Άλλο εγώ. Εγώ είμαι μεγάλος!»; 

Θα ακούσεις από γονείς, συγγενείς και δασκάλους να σου λένε πόσο ωφέλιμα είναι τα βιβλία. Και θα προσπαθούν να σου το εξηγήσουν. 

Εγώ ένα πράγμα έχω να σου πω.

Κοίταξε καλά γύρω σου. Σε όλον τον πλανήτη Γη υπάρχουν εκατομμύρια αναγνώστες βιβλίων. Μέσα στο λεωφορείο, στο πάρκο όπου σε πηγαίνουν βόλτα οι γονείς σου τις Κυριακές, στο αεροπλάνο που τώρα πετάει στον ουρανό πάνω από το κεφάλι σου, στο καράβι με το οποίο ταξίδεψες πέρυσι το καλοκαίρι για τα νησιά, στο κρεβάτι του νοσοκομείου που προσπερνάς καθημερινά για να πας στο σχολείο σου, ανάσκελα στον καναπέ μέσα στα σπίτια γύρω σου. 

Σκύψε πάνω από τους αναγνώστες. Παρατήρησε το πρόσωπό τους καθώς διαβάζουν. Νιώσε πώς κρατούν την ανάσα τους, δες τα μάτια τους πώς κοιτούν επίμονα τη σελίδα, άκου μέσα στον εγκέφαλό τους το πάρτι που γίνεται. 

Να ξέρεις, πως όταν ήμουν ήδη στην ηλικία σου, πήρα κι εγώ μέρος σε αυτό το πάρτι, κι από τότε δεν το μετάνιωσα ούτε στιγμή.

Για αυτό γράφω.

Για να καλέσω κι άλλους στο πάρτι μου.

Θέλεις να ’ρθεις;

Σάκης Σερέφας


16                                                   

Ποτέ δεν μ’ άρεσαν οι πριγκίπισσες με τα ροζ φουστανάκια και τις ξανθές μπούκλες, μου φαίνονταν βαρετές. Όλα ήταν καθορισμένα στη ζωή τους: θα ζούσαν σ’ ένα υπέροχο παλάτι, θα παντρεύονταν τον πρίγκιπα, κι αν κάποια αναποδιά ερχόταν να χαλάσει τα σχέδιά τους, πάντα, στο τέλος, το κάθε τι θα επανερχόταν στη θέση του και θα ζούσαν αυτές καλά κι εμείς καλύτερα… Καλύτερα; Πώς θα ζούσαμε εμείς, τα κορίτσια της πραγματικότητας και όχι του παραμυθιού, καλύτερα; Τι ήταν αυτό που θα έκανε τις μέρες μας άξιες να τις ζήσουμε, να τις γευτούμε, να τις αξιοποιήσουμε, να μη τις αφήσουμε να περνάνε ολόιδιες, μονότονες και πληκτικές, χωρίς καμιά πρόκληση, χωρίς περιπέτεια, χωρίς να δοκιμάζουμε τις αντοχές και τις δυνάμεις μας και να ξεπερνάμε τον εαυτό μας;

Σιγά σιγά κατάλαβα ότι αυτό το κάτι ήταν ένας σκοπός, ένας στόχος. Κάτι που άξιζε ν’ αγωνιστούμε για να το πετύχουμε. Όχι για να κατακτήσουμε τη δόξα ή τη φήμη – αλλά για να γίνουμε οι ίδιες καλύτερες. Για να προσφέρουμε στους άλλους και να δεχτούμε το δώρο της αγάπης και της αναγνώρισής τους. Σε όποιο τομέα και να διαλέξουμε. Στη σκέψη μου έρχονταν όλα εκείνα τα κορίτσια (και δεν είναι λίγα) που σε καιρούς πολύ πιο δύσκολους από τους σημερινούς, δεν υποτάχθηκαν στις συμβάσεις της κοινωνίας, αψήφησαν τα εμπόδια και τις προκαταλήψεις που τις ήθελαν μόνο καλές νοικοκυρούλες, πειθήνιες κόρες και συζύγους και κυνήγησαν το όνειρό τους, χωρίς δισταγμό. Μερικά απ’ αυτά τα κορίτσια διάλεξα για το βιβλίο που κρατάς στα χέρια σου. Σαράντα ατρόμητες Ελληνίδες που έγραψαν ιστορία με την τόλμη και το πάθος τους, γυναίκες της πολιτικής, του πολιτισμού, της επιστήμης και του αθλητισμού, γυναίκες-πρότυπα για κάθε ασυμβίβαστο και ατρόμητο κορίτσι. Κάποια απ’ όλες, θα σε εμπνεύσει. Θα την αγαπήσεις, θα την ονειρευτείς, θα θελήσεις να την μιμηθείς. Και – είμαι σίγουρη – θα την ξεπεράσεις.

Κατερίνα Σχινά


17                                                            

O ΥΜΝΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

του Ευγένιου Τριβιζά

 

Πες μου κάτι, τι αξίζει 

πιο πολύ από φλουριά;

Πες μου κάτι, τι χαρίζει 

γέλιο, κέφι και χαρά;

 

'Ελα πες μου, τι γεμίζει

παρηγόρια την καρδιά;

Έλα πες μου, τι σκορπίζει

την πιο μαύρη συννεφιά;

 

Έλα πες μου, τι' ναι εκείνο

που με κάνει να δακρύζω,

που με κάνει να γελάω,

που με κάνει να ελπίζω;

 

Έλα πες μου, τι' ναι εκείνο

που με κάνει να γιορτάζω,

που με κάνει να πετάω, 

στα ουράνια να καλπάζω;

 

Ένα βιβλίο! Ένα βιβλίο!

Ένα βιβλίο που μαγεύει

όνειρα στο νου φυτεύει

και στο ταξίδι της ζωής

πιστά μας συντροφεύει!

 

Γι' αυτό βιβλίο μου πιστό,

λατρεμένο μου βιβλίο,

έλα πάρε τ' ακριβό

της καρδιάς μου το βραβείο!


18                                                           

Πάντα ήμουν καλός μαθητής. Μάλλον γιατί μου άρεσε πολύ το διάβασμα των σχολικών βιβλίων, που ήταν ωραία και χρήσιμα έστω κι αν κάποιες φορές ήταν γραμμένα με βαρετό τρόπο.

Τα άλλα βιβλία, τα εξωσχολικά, τα ανακάλυψα κάπως αργά. Ήταν όμως η σημαντικότερη ανακάλυψη της ζωής μου! Ήταν συναρπαστικά – το ένα καλύτερο απ’ το άλλο. Ώρες ατέλειωτες παρακολουθούσα τους ήρωες, δηλαδή τους πρωταγωνιστές τους, γινόντουσαν φίλοι μου κι έκανα ένα σωρό πράγματα μαζί τους: χαιρόμουν, γελούσα, συγκινούμουν, αγωνιούσα, μάθαινα.

Δεν υπήρχε μέρα που να μη διάβαζα έστω λίγες σελίδες. Πήγαινα στο σχολείο, έκανα βόλτες, έπαιζα και το μυαλό μου ήταν στο βιβλίο που είχα κάθε φορά πάνω στο γραφείο μου, αναρωτιόμουν «τι θα γίνει άραγε παρακάτω;»

Πολύ σύντομα αποφάσισα να γράψω κι εγώ τέτοιες ιστορίες, σαν αυτές που διάβαζα. Έκανα λοιπόν την πρώτη μου απόπειρα κι ύστερα τη δεύτερη και ύστερα την τρίτη – έγραφα συνέχεια. Και διόρθωνα συνέχεια. Κατάλαβα από πολύ νωρίς πως ένας συγγραφέας δεν πρέπει ποτέ να βιάζεται, πρέπει να δουλεύει πολύ τα κείμενά του, να γράφει και να σβήνει συνέχεια. Όταν έγινα είκοσι χρονών άρχισα να δημοσιεύω τις ιστορίες μου σε εφημερίδες και περιοδικά και όταν έγινα είκοσι πέντε έβγαλα το πρώτο μου βιβλίο.

Μέχρι τώρα, που είμαι σαράντα οχτώ, έχω εκδώσει τέσσερα βιβλία για ενήλικες και είκοσι τέσσερα για παιδιά. Είναι όλα γραμμένα με τον ίδιο τρόπο: με πολλή δουλειά και ατέλειωτες ώρες γραψίματος και σβησίματος.

Αν με ρωτήσετε τι μ’ αρέσει να γράφω περισσότερο θα σας απαντήσω «βιβλία για παιδιά». Περνάω καλύτερα όταν γράφω τέτοια βιβλία. Και είμαι πολύ χαρούμενος όταν ακούω απ’ τους αναγνώστες μου πως πέρασαν κι αυτοί καλά διαβάζοντάς τα.

Ελπίζω να αισθανθείς κι εσύ το ίδιο. Καλή ανάγνωση!

Μάκης Τσίτας


19                                               

Αγαπητά μου παιδιά,

δεν  φαντάζεστε πόσο χαίρομαι που κρατάτε στα χέρια σας το βιβλίο μου! Άλλωστε το Σαλιγκάρι και φεγγάρι το έγραψα για σας, για να το χαρείτε, να παίξετε μαζί του και να μάθετε από τη γλώσσα, τη φαντασία και την τόλμη ενός  δημιουργού που λαχταρά να ξαναγίνει παιδί. Τι σημαίνει να ξαναγίνει παιδί; Σημαίνει να μη χάσει την ικανότητα να βλέπει με καθαρή και αθώα ματιά τον κόσμο. Να του δοθεί η χάρη να μιλά στα παιδιά  με τέτοιο τρόπο, ώστε ο κόσμος να σαλεύει αδιάκοπα, σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής, μέσα στο μάγεμα του βλέμματος και την ευωδία της αθωότητας. Το ζητούμενο είναι να πει στα ίδια τα παιδιά πόσο σπουδαίο είναι να διατηρήσουν για όλη τους τη ζωή τη δική τους παιδικότητα. Η αληθινή δράση των ηρώων, ας πούμε,  του βιβλίου και των επιμέρους θεμάτων  βρίσκεται μέσα σε αυτό: στην κλίμακα της ευαισθησίας, στις εκφραστικές δυνατότητες της γλώσσας και κυρίως στο υπερρεαλιστικό στοιχείο, που είναι έμφυτο σε κάθε παιδί. Χάρη σ’ αυτά προσπαθώ κι εγώ ως συγγραφέας να ανατρέψω με παιδική «αφέλεια» την τρέχουσα πραγματικότητα και να συνδεθώ  –πάντα φυσικά με τη βοήθειά σας–  με την παρθενική πηγή της δημιουργίας. Για να ξαναβρούμε τον απολεσθέντα παράδεισο στη ζωή και την τέχνη, εμείς οι πιο μεγάλοι σε ηλικία αισθανόμαστε ότι πρέπει να αντιληφθούμε τον κόσμο με την αίσθηση του παιδιού. Θέλω να πω,  να θυμόμαστε ότι οφείλουμε να μεριμνούμε  να μη χαθεί το παιδί μέσα μας. Αυτό είναι το πιο  πολύτιμο και θείο δώρο που χάρισε η φύση στον άνθρωπο. Η αληθινή ωρίμαση βρίσκεται στην επαναφορά του ανθρώπου στην πρώτη του αγνότητα. Σε τούτο λοιπόν, αγαπητά μου παιδιά, συμμαχούμε μαζί σας και  παίρνουμε  δύναμη από το  ζωογόνο πνεύμα της  εικόνας  και της χαράς που μας δωρίζει η δική σας αυθεντική, τρυφερή  και αμόλυντη παιδικότητα. 

Κυριάκος Χαραλαμπίδης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Επιστροφή

Θερμά συγχαρητήρια στα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων Λεύκιο Ζαφειρίου και Κυριάκο Χαραλαμπίδη


Θερμά συγχαρητήρια στα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων Λεύκιο Ζαφειρίου και Κυριάκο Χαραλαμπίδη
και σε όλους τους βραβευθέντες με Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2018 στην Κύπρο
 

Το Κρατικό Βραβείο Μελέτης (Μονογραφίας)/Δοκιμίου για τη Λογοτεχνία, μετά από κατά πλειοψηφία απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στον Λεύκιο Ζαφειρίου για το έργο Παραλειπόμενα και συμπληρώματα στη βιογραφία του Ανδρέα Κάλβου (εκδόσεις Εν Τύποις).

Σκεπτικό βράβευσης:

Ο συγγραφέας, γνωστός για τις εδώ και μια τριακονταετία ποικίλες συμβολές του στη μελέτη του Ανδρέα Κάλβου, συγκεντρώνει στο συζητούμενο βιβλίο πολύτιμο υλικό, με το οποίο αποσαφηνίζει, διορθώνει, συμπληρώνει, αποκαθιστά, θέτει ερωτήματα και, γενικά, διαφωτίζει πολλές πλευρές της ζωής και της πνευματικής δράσης του ποιητή των Ωδών. Οι απόψεις του διατυπώνονται με λόγο νηφάλιο και τεκμηριωμένο, ενώ τα ευρήματά του είναι πρωτότυπα και άγνωστα ακόμα και σε μεγάλο μέρος των ειδικών. Σε αδρές γραμμές, τα πολλά καινοφανή και θεμελιωμένα στοιχεία που αναδεικνύονται στο παρόν μελέτημα παρέχουν όλα τα εχέγγυα για μια συγκροτημένη εργασία που θα αποτελέσει απαραίτητο βοήθημα για όποιον επιχειρήσει μελλοντικά όχι μόνο να συγγράψει τη βιογραφία του Κάλβου, αλλά και να μελετήσει καίριες όψεις του έργου του.

Το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά για εκδόσεις του έτους 2018, μετά από ομόφωνη απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, απονέμεται στον Κυριάκο Χαραλαμπίδη για το έργο Σαλιγκάρι και φεγγάρι (εκδόσεις Καλειδοσκόπιο).

Σκεπτικό βράβευσης:

Έμμετρα ποιήματα που μιλάνε με απλό και βιωματικό τρόπο, στα παιδιά αλλά και στους ενήλικες. Μέσα από μια λειτουργική σύζευξη πραγματικότητας και ονείρου, χρησιμοποιείται ιδιαίτερα το παράλογο στοιχείο, το οποίο προσαρμόζεται στην ιδιαιτερότητα του παιδιού. Αποτυπώνονται τολμηροί όσο και απροσδόκητοι συνδυασμοί λέξεων, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εικόνες γεμάτες χαρά, προβληματισμό και αισιόδοξα μηνύματα. Αξιοποιούνται η φαντασία, το χιούμορ, το παιχνίδι και οι δυνατότητες της γλώσσας, στοιχεία που καλούν τον αναγνώστη και την αναγνώστρια να αποδεσμεύσουν τη λογική και να ταξιδέψουν δημιουργικά. Τα ποιήματα αποτυπώνουν το ύφος του συνολικότερου έργου του ποιητή που είναι η ειρωνεία και η υπαινικτική διάθεση, το υπερρεαλιστικό στοιχείο και η λειτουργική αντιστροφή της πραγματικότητας. Άλλωστε, ο τίτλος παραπέμπει σε ποιήματα, τα οποία κινούνται μεταξύ του απτού, που είναι το σαλιγκάρι, και του απρόσιτου, που είναι το φεγγάρι. Αναδύεται ένα ύφος, το οποίο προσδίδει  χρώματα και μια μουσικότητα, στοιχεία που αναδίδουν μια υψηλή αισθητική. Η συλλογή δίνει ώθηση στη θεματική και στο ύφος της ποίησης για παιδιά προσφέροντας μια ανανεωτική πνοή  στην κυπριακή και γενικότερα στην ελληνική ποίηση.

Επιστροφή

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ  για την απονομή Βραβείων, υποδοχή νέων μελών και παρουσίαση του Ημερολογίου 2020

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2019, 18:30 με 21:00

Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50)

 

Η Εταιρεία Συγγραφέων σας προσκαλεί την Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2019 στις 18:30 μ.μ., στο Αμφιθέατρο Αντώνη Τρίτση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, είσοδος και από Σόλωνος) για την τελετή απονομής των Βραβείων 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων.

Τα Βραβεία Διδώ Σωτηρίου & Δαίδαλος θα απονεμηθούν στον Γιάννη Δάλλα & στη Ζντράβκα Μιχάιλοβα, ενώ στην τελετή θα ανακοινωθούν και οι τελικοί νικητές των βραβείων Γιάννη Βαρβέρη & Μένη Κουμανταρέα σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια/ποιητή & πεζογράφο. 

Στην εκδήλωση, εκ μέρους της Εταιρείας Συγγραφέων, ο Αντιπρόεδρός της Ιωσήφ Βεντούρας,  θα καλωσορίσει τα νέα μέλη, ενώ το Ημερολόγιο 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Λογοτεχνία & Επανάσταση: 1821-2021», που κυκλοφορεί, με στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πατάκη, θα παρουσιάσει η Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Συγγραφέων Αγγελική Στρατηγοπούλου, η οποία με τον Πρόεδρο της Εταιρείας Γιώργο Χουλιάρα θα συντονίσουν την εκδήλωση.  

Μετά τη λήξη της εκδήλωσης θα παρατεθεί κοκτέιλ.

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ 2019 Εταιρειας Συγγραφέων

Το Βραβείο Διδώ Σωτηρίου 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων απονέμεται στον Γιάννη Δάλλα για την πολύπλευρη προσφορά του στα Γράμματα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Για τον τιμώμενο θα μιλήσει o νέος ποιητής Ηλίας Λιατσόπουλος. Το γλυπτό του βραβείου Διδώ Σωτηρίου έχει φιλοτεχνηθεί από τον εκλιπόντα γλύπτη Θόδωρο (Θεόδωρο Παπαδημητρίου).

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΑΙΔΑΛΟΣ 2019 Εταιρειας Συγγραφέων

Το Βραβείο Δαίδαλος 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων απονέμεται στη Ζντράβκα Μιχάιλοβα (Zdravka Mihaylova) για την πολύπλευρη προσφορά της στα Γράμματα και την επικοινωνία των λαών μέσω του πολιτισμού, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Για την τιμώμενη θα μιλήσει η συγγραφέας και μέλος του ΔΣ της Εταιρείας Έλενα Χουζούρη. Το γλυπτό του βραβείου Δαίδαλος έχει φιλοτεχνηθεί από την εικαστικό, συγγραφέα και μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων Ηρώ Νικοπούλου.

 

ΒΡΑΧΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΡ. ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΡΒΕΡΗ 2019 (εκδόσεις 2018) 

Άνια Βουλούδη, Η πλατεία ως μια βέβαιη κατάληξη, Εκδόσεις Αντίποδες

Βικτωρία Γεροντάσιου, Μικρές καταιγίδες, Εκδόσεις Θράκα

Νάντια Δουλαβέρα, Μεσοτοιχία, Εκδόσεις Μελάνι

Άκης Παραφέλας, Παρασημαντική, Εκδόσεις Θράκα

Ελένη Σαμπάνη, Η σκόνη που βαραίνει τα ράφια μας Εκδόσεις Κέδρος

Η Κριτική Επιτροπή απαρτίζεται από τους συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Μαριγώ Αλεξοπούλου, Γιώργο Γώτη (Πρόεδρο της Επιτροπής) και Αριστέα Παπαλεξάνδρου.

 


ΒΡΑΧΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΡ.  MENH ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑ 2019 (εκδόσεις 2018)

Ελένη Γιαννάτου, Κύριος Πηνελόπη, Εκδόσεις Κίχλη

Έλενα Γκιβίση, Ρήγματα, Εκδόσεις Κέδρος

Ράνια Καραχάλιου, Σκλήθρα, Εκδόσεις Εκάτη

Σοφία Μπραϊμάκου, Ματάμπρε, Εκδόσεις Νεφέλη

Μαριαλένα Σεμιτέκολου, Οι Κυριακές το καλοκαίρι, Εκδόσεις Ίκαρος

Αλίκη Στελλάτου, Γάτα στον κήπο, Εκδόσεις Κίχλη

Ελένη Στελλάτου, Το κόκκινο και το άσπρο, Εκδόσεις Πόλις

Η Κριτική Επιτροπή απαρτίζεται από τους συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη (Πρόεδρο της Επιτροπής), Μαρία Φακίνου και Κώστα Χατζηαντωνίου.  


 

Με μέγα δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
 
και σταθερούς υποστηρικτές της Εταιρείας Συγγραφέων
τη Βουλή των Ελλήνων,
το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού, τον Δήμο Αθηναίων
τον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλητισμού & Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων
(ΟΠΑΝΔΑ)
και το Ίδρυμα Κώστα & Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, 
η εκδήλωση πραγματοποιείται
με τη στήριξη του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου
(ΟΣΔΕΛ). 

ΜΕΓΑΣ ΔΩΡΗΤΗΣ, Χορηγος της εκδηλωσης, ΟΣΔΕΛ    
 
Η είσοδος στην εκδήλωση είναι ελεύθερη.

*Σημείωση: Στο πλαίσιο του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (2016/679/ΕΕ), σας ενημερώνουμε ότι η εκδήλωση, είναι δημόσια εκδήλωση και πρόκειται να βιντεοσκοπηθεί ενώ, στο πλαίσιο της εκδήλωσης, θα ληφθούν φωτογραφίες. Με τη συμμετοχή σας δηλώνετε ότι γνωρίζετε τη συλλογή και χρήση των δεδομένων εικόνας/ήχου και συναινείτε σε αυτή.

    
Επιστροφή

Καβάφεια 2019

«Καβάφης: Πόλη, πολιτική, πολιτισμός» είναι το θέμα των Καβαφείων 2019, που διοργανώνει το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) 1 Οκτωβρίου στο Κάιρο και 2 και 3 Οκτωβρίου στην Αλεξάνδρεια. Το διεθνές συμπόσιο για τον γεννημένο στην Αλεξάνδρεια παγκοσμίου απήχησης Έλληνα ποιητή ακολουθεί δύο χρόνια μετά την ιδιαίτερη επιτυχία των Καβαφείων 2017, που επίσης διοργάνωσε το ΕΙΠ στη μνήμη του Κωστή Μοσκώφ. Με τη συμμετοχή διακεκριμένων συγγραφέων και πανεπιστημιακών από πολλές χώρες, τα Καβάφεια 2019 διοργανώνονται υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδος στο Κάιρο και της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, με τη συνεργασία των Υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας και Αιγύπτου, της Όπερας του Καΐρου και του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου στο Κάιρο και με την υποστήριξη  των Ελληνικών Κοινοτήτων Αλεξάνδρειας και Καΐρου και άλλων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Παράλληλες εκδηλώσεις στην Όπερα του Καΐρου και στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας περιλαμβάνουν βράβευση Αιγυπτίων συγγραφέων, δύο συναυλίες – μελοποιημένης ποίησης με τους  Κώστα Θωμαΐδη και Ρίτα Αντωνοπούλου, Τάκη Φαραζή (πιάνο) και το συγκρότημα του Χάλεντ Σαμς και μελοποίησης Καβάφη από τον Κώστα Γανωτή  με τη συμμετοχή των Χάικ Γιαζιτζιάν (ούτι) και Νίκου Καλαντζάκου (πλήκτρα) – και την  έκθεση φωτογραφίας  «Κρυφή μνήμη - Το Αβερώφειο Γυμνάσιο της Αλεξάνδρειας» της Μαρίας Στέφωση.

Τρίτη 1 Οκτωβρίου 2019 - ΚΑΪΡΟ

Όπερα Καΐρου, Small Hall

18.00 Χαιρετισμοί

18.30 Απονομή Λογοτεχνικών Βραβείων Καβάφη

Παράλληλη εκδήλωση 

20.00 Συναυλία ελληνικής και αιγυπτιακής μελοποιημένης ποίησης με Κώστα Θωμαΐδη και Ρίτα Αντωνοπούλου, συνοδεία πιανίστα Τάκη Φαραζή, και το συγκρότημα Χάλεντ Σαμς

 

ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2019

Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, West Exhibition

Παράλληλη εκδήλωση 

17.00 Εγκαίνια έκθεσης φωτογραφίας «Κρυφή μνήμη - Το Αβερώφειο Γυμνάσιο της Αλεξάνδρειας» της Μαρίας Στέφωση

Καβαφης: Πολη, πολιτικη, πολιτισμος

Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, Delegates Hall

Έναρξη εργασιών Συμποσίου

Χαιρετισμοί

17.30 – 19.15 Συνεδρία I  

ΠΟΛΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πρέσβυς της Ελλάδος στην Αίγυπτο Νικόλαος Γαριλίδης

Αναστάσης Βιστωνίτης Κ.Π. Καβάφης: Ποιητής της αγοράς και του μουσείου

Μπρους Ρόμπινς Χωρίς βαρβάρους

Μέι Χαουάς Γιατί θυμόμαστε τον Καβάφη;

ΣΥΝΤΟΝΙΖΕΙ: Γιώργος Χουλιάρας

19.15 – 19.45 (διάλειμμα)

19.45 – 21.00 Συνεδρία II

ΠΟΛΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μαρία Μπολέτση Ίσως δεν έφθασεν ακόμη ο καιρός: Ξαναδιαβάζοντας τον πολιτικό Καβάφη πρωθύστερα 

Παντελής Μπουκάλας Η πολιτική χρήση της καβαφικής ποίησης

Δημήτρης Παπανικολάου Ανθρωπότυποι και χρονάνθρωποι. Ο Καβάφης και η ηθική της πολιτειότητας

Αλαά Χάλεντ Τα φαντάσματα του Καβάφη

ΣΥΝΤΟΝΙΖΕΙ: Αθηνά Αθανασίου

 

Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2019

Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, Delegates Hall

10.00 – 11.30 Συνεδρία III

οψεισ του Καβαφη

Κατερίνα Ηλιοπούλου Ο Καβάφης και οι γενιές του μέλλοντος. Η βιωματική σχέση των παιδιών με την ποίηση του Καβάφη μέσα από την καλλιτεχνική δημιουργία 

Παναγιώτης Ιωαννίδης Ο Καβάφης ανησυχεί για την υγεία του Σεγκόπουλου – δοκιμή επιστολογραφικής επιδημιολογίας

Ντοαά Σαλάμα Εθνικό εναντίον φαντασιακού: Αισθητική ιθαγένεια στον Καβάφη

Σάχαρ Χαμούντα Μελετώντας τον Καβάφη σε αιγυπτιακό πανεπιστήμιο

ΣΥΝΤΟΝΙΖΕΙ: Σταυρούλα Σπανούδη

11.30 – 12.00 (διάλειμμα)

12.00 – 13.30 Συνεδρία IV

ΚΑΒΑΦΗΣ & ΚΡΙΤΙΚΗ

Άμρο Άλι Θραύσματα της Αλεξάνδρειας του Καβάφη

Φοίβη Γιαννίση  Ο Τιθωνός στην πόλη

Μαρία Κακαβούλια Οι γυναίκες στα ποιήματα του Καβάφη: Στερεότυπα και ανατροπές

Ιμάντ Αμπού Σάλεχ Ένας ποιητής που φλερτάρει με την ανυπαρξία

ΣΥΝΤΟΝΙΖΕΙ: Στάθης Γουργουρής

17.30 – 20.00 Στρογγυλή τράπεζα

ΠΟΙΗΣΗ & ΠΟΛΗ

με δυνατότητα συμμετοχής όλων των συνέδρων

Στάθης Γουργουρής, Μαρία Μπολέτση, Μπρους Ρόμπινς,

Μέι Χαουάς, Γιώργος Χουλιάρας

ΣΥΝΤΟΝΙΖΕΙ: Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, Small Theater

Παράλληλη εκδήλωση 

20.15  Συναυλία Κώστα Γανωτή σε ποίηση Καβάφη με συμμετοχή των Χάικ Γιαζιτζιάν (ούτι) και Νίκου Καλαντζάκου (πλήκτρα)

 

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ

Αθηνά Αθανασίου, καθηγήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Άμρο Άλι, κοινωνιολόγος στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου

Αναστάσης Βιστωνίτης, ποιητής & δοκιμιογράφος

Φοίβη Γιαννίση, ποιήτρια & καθηγήτρια, Τμήμα Αρχιτεκτονικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Στάθης Γουργουρής, ποιητής & καθηγητής συγκριτικής λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Κολούμπια

Κατερίνα Ηλιοπούλου, ποιήτρια & μεταφράστρια

Παναγιώτης Ιωαννίδης, ποιητής & μεταφραστής

Μαρία Κακαβούλια, καθηγήτρια, Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων & Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Μαρία Μπολέτση, καθηγήτρια νεοελληνικών σπουδών, Έδρα Μαριλένας Λασκαρίδη, Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ & επίκ. καθηγήτρια συγκριτικής λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο του Λάιντεν

Παντελής Μπουκάλας, ποιητής & δοκιμιογράφος

Δημήτρης Παπανικολάου, αναπλ. καθηγητής νεοελληνικής λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

Πρέσβυς της Ελλάδος στην Αίγυπτο Νικόλαος Γαριλίδης

Μπρους Ρόμπινς, καθηγητής ανθρωπιστικών σπουδών, Έδρα Old Dominion Foundation, Πανεπιστήμιο Κολούμπια

Ντοαά Σαλάμα, καθηγήτρια, Τμήμα Αγγλικών, Πανεπιστήμιο της Ιορδανίας

Ιμάντ Αμπού Σάλεχ, ποιητής & δοκιμιογράφος

Σταυρούλα Σπανούδη, διευθύντρια, Παράρτημα Αλεξάνδρειας, ΕΙΠ

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ομότιμος καθηγητής κοινωνιολογίας, ΕΚΠΑ, πρόεδρος, Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού

Αλαά Χάλεντ, ποιητής & πεζογράφος

Σάχαρ Χαμούντα, καθηγήτρια Αγγλικής Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο της Αλεξάνδρειας

Μέι Χαουάς, συγγραφέας & καθηγήτρια συγκριτικής λογοτεχνίας από την Αλεξάνδρεια

Γιώργος Χουλιάρας, ποιητής & δοκιμιογράφος, πρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων

 

Επιτροπή Προγράμματος

Στάθης Γουργουρής, καθηγητής συγκριτικής λογοτεχνίας, Columbia University

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Πρόεδρος, Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού

Γιώργος Χουλιάρας, Πρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων

Οργανωτική Επιτροπή

Στέφανος Βαλλιανάτος (Ph.D), Προϊστάμενος Διεθνών Σχέσεων ΕΙΠ

Ιωάννης Νικόλαος Μελαχρινούδης, Πρεσβεία της Ελλάδος στο Κάιρο

Χρίστος Παπαδόπουλος, Διευθυντής Πολιτιστικού Κέντρου Καΐρου

Χάλεντ Ραούφ (Ph.D), συνεργάτης Παραρτήματος ΕΙΠ Αλεξανδρείας

Ελένη Σουκούρογλου, Εκτελεστική Γραμματεία ΕΙΠ

Σταυρούλα Σπανούδη, Διευθύντρια Παραρτήματος ΕΙΠ Αλεξανδρείας

Μαριάννα Σωτηροπούλου (ΜΑ), Συντονισμός Πολιτιστικών Δράσεων ΕΙΠ

Γραφιστικός σχεδιασμός

Θωμάς Μοσχότογλου (λογότυπο), Μαρία Στέφωση (αφίσα, έντυπο υλικό)

 

ΔΙΕΘΝΗ ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΑΒΑΦΗ 2019

Διεθνές Βραβείο Καβάφη για την ποίηση στον Άχμεντ Μπεχίτ

Διεθνές Βραβείο Καβάφη για την πεζογραφία στην Ετιντάλ Οσμάν

Διεθνές Βραβείο Καβάφη για το λογοτεχνικό δοκίμιο στον Γιούσεφ Νόφαλ

 

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΚΑΒΑΦΗ 2019

καθ. Μωχάμεντ Χάμντι Ιμπραχίμ

Σάλουα  Μπάκρ, κριτικός & συγγραφέας

Χάλα  Ελ Μπάντρι, συγγραφέας & κριτικός λογοτεχνίας

καθ. Άχμεντ Νταρουίς

καθ. Χάσσαν Τέλιμπ

καθ. Αμπντέλ Χαμίντ

 


 

Επιστροφή

ΒραβεΙο ΛογοτεχνΙας της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕUPL) 2019

Στην ΑΘΗΝΑ έγινε η εκδήλωση για τον βραβευμένο ΝΙΚΟ ΧΡΥΣΟ 

Την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου στο βιβλιοπωλείο Little Tree στο Κουκάκι, ο βραβευμένος με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας 2019 (EUPL) πεζογράφος Νίκος Χρυσός μίλησε για το έργο του και υπέγραψε αντίτυπα του βιβλίου του "Καινούργια Μέρα" (Καστανιώτης 2018). Μόλις μια βδομάδα νωρίτερα, στις 2 Οκτωβρίου, ο συγγραφέας είχε παραστεί στη μεγάλη τελετή απονομής του EUPL που έγινε στις Βρυξέλλες και είχε παραλάβει το βραβείο του, μαζί με άλλους 13 Ευρωπαίους συγγραφείς που τιμήθηκαν φέτος.

Στο Little Tree, τον συγγραφέα παρουσίασαν οι Ερασμία-Λουίζα Σταυροπούλου, oμότιμη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, μέλος της κριτικής επιτροπής για το EUPL, και ο 
συγγραφέας Κωνσταντίνος Τζαμιώτης. Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων κ. Γιώργος Χουλιάρας, ο υπεύθυνος της Ελληνικής λογοτεχνίας των εκδόσεων Καστανιώτη Δημήτρης Ποσάντζης ενώ εκ μέρους της Ευρωπαϊκής και Διεθνούς Ομοσπονδίας Βιβλιοπωλών (EIBF) μίλησε o Ντάνιελ Χύμπνερ (Daniël Hübner), ο οποίος είχε έρθει από τις Βρυξέλλες ειδικά για τη συγκεκριμένη διοργάνωση.

Η εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά από το Bookia.gr, και μπορείτε να την παρακολουθήσετε στον σύνδεσμο

 https://www.bookia.gr/index.php?action=Blog&post=7f4d33ab-22ac-486d-96d6-b789d61ea511.

Ο Νίκος Χρυσός γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Το μυστικό της τελευταίας σελίδας (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009) και Καινούργια μέρα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018). Το 2014 επιμελήθηκε τη σχολιασμένη επανέκδοση του βιβλίου Αξέχαστοι καιροί του Λευτέρη Αλεξίου και τον συλλογικό τόμο Ιστορίες βιβλίων (και τα δύο από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Υπό έκδοση βρίσκεται ο συλλογικός τόμος Ο Νίκος Καζαντζάκης και η πολιτική, τον οποίο επιμελήθηκε με την Ιωάννα Σπηλιοπούλου (θα κυκλοφορήσει τον Μάιο του 2019, επίσης από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικούς τόμους. Από τον Σεπτέμβριο του 2018 είναι Αντιπρόεδρος Β΄ του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ).

 

ΒραβεΙο ΛογοτεχνΙας της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕUPL)

Το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Prize for Literature/EUPL) υποστηρίζεται από το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συντονίζεται από την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Ομοσπονδία Βιβλιοπωλών (EIBF), το Συμβούλιο Ευρωπαίων Συγγραφέων (EWC), την Ομοσπονδία Ευρωπαίων Εκδοτών (FEP), και στην Ελλάδα από την Εταιρεία Συγγραφέων.

Πρόκειται για ένα Βραβείο, το οποίο αναδεικνύει τη δημιουργικότητα και την ποικιλομορφία της Ευρώπης καλλιεργώντας τον διαπολιτισμικό διάλογο στον χώρο της πεζογραφίας και προωθεί τη λογοτεχνία πέρα από εθνικά και γλωσσικά σύνορα, με μεταφράσεις των βραβευμένων έργων σε άλλες γλώσσες. 

Η διοργάνωση των διαδικασιών του Βραβείου Λογοτεχνίας της ΕΕ. στην Ελλάδα έχει τα τελευταία χρόνια ανατεθεί από το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Εταιρεία Συγγραφέων. Όπως συμβαίνει και στις άλλες χώρες στις οποίες εκ περιτροπής απονέμεται αντίστοιχο βραβείο για νέο πεζογράφο κάθε χρόνο, η Εταιρεία Συγγραφέων ορίζει τα μέλη της Κριτικής Επιτροπής, στην οποία μετέχει και εκπρόσωπος του εκδοτικού κόσμου στην Ελλάδα που προτείνεται από την Ομοσπονδία. Η Κριτική Επιτροπή αποφασίζει αυτόνομα σχετικά με τις διαδικασίες που θα ακολουθήσει και την απονομή του βραβείου σύμφωνα με κριτήρια που έχουν τεθεί πανευρωπαϊκά.

Μέχρι και το 2017, το βραβείο είχε απονεμηθεί σε 106 συγγραφείς από 37 συνολικά ευρωπαϊκές χώρες, που όλοι γράφουν στη γλώσσα τους. Οι βραβευμένοι συγγραφείς και βιβλία, καθώς και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία εν γένει, τιμήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2018 και σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Βασικό στοιχείο του εορτασμού της 10ης επετείου του βραβείου ήταν ένας γραπτός διαγωνισμός για δημιουργούς που είχαν κερδίσει το βραβείο μέχρι πέρυσι και οι οποίοι κλήθηκαν να γράψουν ένα διήγημα με τίτλο «Μια ευρωπαϊκή ιστορία». Πέντε νικητές και νικήτριες αναδείχτηκαν τον Νοέμβριο του 2018 απ’ αυτόν τον διαγωνισμό. Καθώς το 2018 ήταν το Ευρωπαϊκό Έτος Πολιτιστικής Κληρονομιάς, διηγήματα στα οποία η ευρωπαϊκή κληρονομιά διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τιμήθηκαν επίσης με το «Ειδικό Βραβείο / την Ειδική Διάκριση της κριτικής επιτροπής».

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μετάφραση είναι το κλειδί για την ευρύτερη κυκλοφορία της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποστηρίζει τη μετάφραση, την έκδοση και την προώθηση ευρωπαϊκών λογοτεχνικών έργων.

Το συγκεκριμένο βραβείο έχει δύο μεγάλες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τα άλλα βραβεία που δίνονται στη χώρα μας. Ενώ δηλαδή ένας πεζογράφος στα ελληνικά βραβεία μπορεί να τιμηθεί είτε για ένα βιβλίο του, άσχετα από την ηλικία ή τον αριθμό των έργων του, είτε ως πρωτοεμφανιζόμενος με το πρώτο βιβλίο του, το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Prize for Literature EUPL) επιδιώκει την επιλογή και την προβολή συγγραφέων, που δεν βρίσκονται στο ξεκίνημά τους αλλά ούτε και στο κορύφωμα της σταδιοδρομίας τους ή στην ωριμότητά τους. Σύμφωνα με τον κανονισμό οι επιλεγόμενοι πεζογράφοι πρέπει να έχουν εκδώσει 2-4 βιβλία πεζογραφίας. Επομένως το συγγραφικό τους προφίλ έχει αρχίσει να διαμορφώνεται, με σταθερό ενδιαφέρον για το είδος του μυθιστορήματος ή διηγήματος, χωρίς όμως να έχουν απόλυτα καθιερωθεί στο χώρο. Το βραβείο δηλαδή στοχεύει όχι σε αυτούς που δίνουν απλά ελπίδες, αλλά σε εκείνους που έχουν ήδη βάλει τα θεμέλια για τη διατήρηση και την ανανέωση του είδους της πεζογραφίας.

Η δεύτερη ιδιαιτερότητα είναι ότι θεσμικά το Bραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνει τη δυνατότητα στον βραβευθέντα συγγραφέα να γίνει γνωστός σε όλη την Ευρώπη μέσω των μεταφράσεων του έργου του, μεταφράσεων που προωθούνται μέσω του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό το στοιχείο εξωστρέφειας είναι πολύ σημαντικό για τα ελληνικά βιβλία, η γλώσσα των οποίων δεν επιτρέπει την άμεση πρόσβαση ενός διεθνούς κοινού σε αυτά. Ας σημειωθεί ότι ένα από τα βασικά κριτήρια των μελών της ελληνικής επιτροπής ήταν το βραβευθέν έργο να ξεφεύγει από τα στενά όρια της εντοπιότητας, να μπορεί να «συνομιλήσει» με τον ευρωπαίο αναγνώστη και να μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.

Μέλη της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας για το 2019 ήταν η φιλόλογος και εκδότρια του ομώνυμου εκδοτικού οίκου Αθηνά Σοκόλη, η Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και συνδιευθύντρια του περιοδικού Θέματα Λογοτεχνίας Ερασμία-Λουίζα Σταυροπούλου, ο συγγραφέας και βραβευμένος με το Ευρωπαϊκό Βραβείο του 2014 και διευθυντής του Diastixo.gr Μάκης Τσίτας, ενώ Πρόεδρος της Επιτροπής είναι η ποιήτρια, καθηγήτρια Αμερικανικής Φιλολογίας και Δημιουργικής Γραφής στο ΤΑΓΦ του ΕΚΠΑ και μέλος Δ.Σ. της Εταιρείας Συγγραφέων Λιάνα Σακελλίου.

 

 

 

 

 

 

 

.

Επιστροφή

ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΑΣ

Στον ομότιμο καθηγητή και ποιητή Γιάννη Δάλλα

και στη  μεταφράστρια Ζντράβκα Μιχάιλοβα (Βουλγαρία)
 
απονέμονται αντίστοιχα τα εφετινά Βραβεία

«Διδώ Σωτηρίου» και «Δαίδαλος» .

 

Ανακοινώθηκαν οι  βραχείες λίστες για τα βραβεία Γιάννη Βαρβέρη και Μένη Κουμανταρέα, για πρωτοεμφανιζόμενο ποιητή και πεζογράφο αντίστοιχα. 

 

Για το «Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη» η βραχεία λίστα των υποψηφίων είναι
(για εκδόσεις του 2018):

Άνια Βουλούδη, Η πλατεία ως μια βέβαιη κατάληξη, Εκδόσεις Αντίποδες

Βικτωρία Γεροντάσιου, Μικρές καταιγίδες, Εκδόσεις Θράκα

Νάντια Δουλαβέρα, Μεσοτοιχία, Εκδόσεις Μελάνι

Άκης Παραφέλας, Παρασημαντική, Εκδόσεις Θράκα

Ελένη Σαμπάνη, Η σκόνη που βαραίνει τα ράφια μας, Εκδόσεις Κέδρος

Την κριτική επιτροπή του βραβείου αποτελούν οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας: Μαριγώ Αλεξοπούλου, Γιώργος Γώτης (πρόεδρος) και Αριστέα Παπαλεξάνδρου.

 

Για το «Βραβείο Μένη Κουμανταρέα» η βραχεία λίστα των υποψηφίων είναι
(για εκδόσεις του 2018):

Ελένη Γιαννάτου, Κύριος Πηνελόπη, Εκδόσεις Κίχλη

Έλενα Γκιβίση, Ρήγματα, Εκδόσεις Κέδρος

Ράνια Καραχάλιου, Σκλήθρα, Εκδόσεις Εκάτη

Σοφία Μπραϊμάκου, Ματάμπρε, Εκδόσεις Νεφέλη

Μαριαλένα Σεμιτέκολου, Οι Κυριακές το καλοκαίρι, Εκδόσεις Ίκαρος

Αλίκη Στελλάτου, Γάτα στον κήπο, Εκδόσεις Κίχλη

Ελένη Στελλάτου, Το κόκκινο και το άσπρο, Εκδόσεις Πόλις

Την κριτική επιτροπή του βραβείου αποτελούν οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας: Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης (πρόεδρος), Μαρία Φακίνου και Κώστας Χατζηαντωνίου.

Η ανακοίνωση των νικητών και οι απονομές των βραβείων θα γίνουν
την Πέμπτη 21 Νοεμβρίου, 18:30-21:00,

στο Αμφιθέατρο Αντώνη Τρίτση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων
(Ακαδημίας 50, είσοδος και από Σόλωνος).

 

Στην εκδήλωση, εκ μέρους της Εταιρείας Συγγραφέων, ο Αντιπρόεδρός της Ιωσήφ Βεντούρας θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της, ενώ το Ημερολόγιο 2020 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Λογοτεχνία & Επανάσταση: 1821-2021», που κυκλοφορεί σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πατάκη, θα παρουσιάσει η Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Συγγραφέων Αγγελική Στρατηγοπούλου, που με τον Πρόεδρο της Εταιρείας Γιώργο Χουλιάρα θα συντονίσουν την εκδήλωση. 

Μετά τη λήξη της εκδήλωσης θα παρατεθεί κοκτέιλ.

 

 

Επιστροφή

Συγχαρητήρια της Εταιρείας Συγγραφέων για τα Κρατικά Βραβεία 2018

Η Εταιρεία Συγγραφέων απευθύνει θερμά συγχαρητήρια στους συγγραφείς και εικονογράφους που τιμήθηκαν με Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας και Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2018 (για εκδόσεις 2017). 

Ειδικότερα συγχαίρει τα μέλη της Εταιρείας Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου (Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων), Μαρίζα Ντεκάστρο (Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για Παιδιά) και Χάρη Βλαβιανό (Τιμητική διάκριση στο περιοδικό Ποιητική).

 

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας

Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων στη Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, ομότιμη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με δοκιμιακό, κριτικό, μεταφραστικό και ποιητικό έργο, για τη συνολική προσφορά της στα γράμματα.

Βραβείο Μυθιστορήματος κατά πλειοψηφία στη Σώτη Τριανταφύλλου για το έργο της Το τέλος του κόσμου σε αγγλικό κήπο (Πατάκης).

Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας ομόφωνα εξ ημισείας (κατά αλφαβητική σειρά) στον Γιώργο Κυριακόπουλο για το έργο του Η τρισεγγονή της Αραπίνας και άλλες ιστορίες (Εστία) και στην Ελισάβετ Χρονοπούλου για το έργο της Ο έτερος εχθρός (Πόλις).

Βραβείο Ποίησης κατά πλειοψηφία στην Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη για το έργο της Η επιστροφή των νεκρών (Πόλις).

Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής κατά πλειοψηφία στον Αλέξη Πολίτη για το έργο του Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος 1830-1880. Ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, πνευματική κίνηση, αναγνώστες (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Βραβείο Μαρτυρίας − Βιογραφίας − Χρονικού − Ταξιδιωτικής λογοτεχνίας κατά πλειοψηφία στη Ρίκα Μπενβενίστε για το έργο της Λούνα (Πόλις).

Ειδικό Θεματικό Βραβείο, σε συγγραφέα που το βιβλίο του προάγει τον διάλογο σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, ομόφωνα στον Κωνσταντίνο Παπαγεωργίου για το έργο του Οι πρόσφυγες και τα καθήκοντά μας απέναντί τους (Πόλις).

Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα (κάτω των 35 ετών) αποφασίστηκε κατά πλειοψηφία να μην απονεμηθεί. Η Επιτροπή έκρινε ότι το όριο ηλικίας που επιβάλλει ο ισχύων νόμος περιορίζει τις επιλογές.

Τιμητική διάκριση ομόφωνα στο περιοδικό Ποιητική για τη συμβολή του στην προαγωγή της λογοτεχνίας.

 

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου

Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Κ. Παναγιωτάκη για το έργο του Λέσχη αλλόκοτων πλασμάτων, βιβλίο 2. Όταν ήρθαν για εμένα (Πατάκης).

Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου εξ ημισείας στην εικονογράφο Ντανιέλα Σταματιάδη και τον συγγραφέα Βαγγέλη Ηλιόπουλο για το έργο Η βάρκα που τη λένε μνήμη. Η μνήμη ως βάλσαμο της ψυχής και θεμέλιο της κοινωνίας (Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη) και στην εικονογράφο Seng Soun Ratanavanh και τη συγγραφέα Ροδούλα Παππά για το έργο Στη μύτη του κουταβιού μια ακριδούλα… Χαϊκού για τις τέσσερις εποχές (Νεφέλη).

Βραβείο Εφηβικού Λογοτεχνικού Βιβλίου στον Βαγγέλη Ηλιόπουλο για το βιβλίο Θωμάς Q.BIT. Ταξιδιώτης στο κάτοπτρο του χρόνου (Πατάκης).

Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για Παιδιά στη Μαρίζα Ντεκάστρο για το βιβλίο Λίγο πριν… λίγο μετά το 1821, Ένας κόσμος σε κίνηση  (Καλειδοσκόπιο).

 

Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας

Μαριλίζα Μητσού (πρόεδρος), Μαίρη Λεοντσίνη, Μιχάλης Χρυσανθόπουλος, Κλαίρη Μιτσοτάκη, Κάλλια Παπαδάκη, Παυλίνα Παμπούδη, Έλενα Μαρούτσου, Άννα Αφεντουλίδου, Κώστας Καραβίδας

 

Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου

Αναστασία Οικονομίδου (πρόεδρος), Μένη Κανατσούλη, Τασούλα Τσιλιμένη, Αγγελική Γιαννικοπούλου, Σοφία Μαντουβάλου, Κλαίρη Γεωργέλλη, Ίρις Σαμαρτζή, Κατερίνα Δερματά, Χρύσα Κουράκη

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Νάνου Βαλαωρίτη

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Νάνου Βαλαωρίτη 

Η εξόδιος ακολουθία, θα πραγματοποιηθεί στις 21 Σεπτεμβρίου 2019 (ημέρα Σάββατο), στις 11.00 π.μ., στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών


 

«Θα συνεχίσω άραγες να γράφω και μετά θάνατον; Έχω γράψει σε ώρα τροπικής θύελλας τις παραμονές του τέλους κι όταν το πλοίο βυθιζόταν τραγούδησα στο κατάστρωμα κι όταν γκρεμίζονταν οι πυλώνες του ναού, έκρουσα τις φωνητικές μου χορδές με την τελευταία μου πνοή…

Έγραψα σε ώρες συσκότισης λόγω διακοπής ρεύματος, σε ώρα ψυχικού κλονισμού, παγιδευμένος κάτω από χαλάσματα χωρίς αέρα κι αντικρίζοντας εκτελεστικά αποσπάσματα δικτατοριών. Έγραψα ακούγοντας εκκωφαντικές συναυλίες σκληρού ροκ και στο κρεβάτι μου όταν κοιμόμουνα: τώρα χρειάζομαι μόνο χαρτί και καλαμάρι και θα συνεχίσω να γράφω στον αιώνα τον άπαντα».

Η Ζωή μου μετά θάνατον εγγυημένη, 1993 


Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε το θάνατο του ποιητή, πεζογράφου, δοκιμιογράφου και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Νάνου Βαλαωρίτη. Από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, ο Νάνος Βαλαωρίτης, ο οποίος πέθανε αργά χθες σε ηλικία 98 ετών, έχει συνδέσει το όνομά του με τις μεγάλες πρωτοπορίες, αλλά και ορισμένα από τα διασημότερα ονόματα των γραμμάτων του 20ού αιώνα. Σεφέρης, Μπρετόν, Φερλινγκέττι, Γκίνσμπεργκ, Μπάροουζ, Τ.Σ. Έλιοτ, Γ.Χ Όντεν και Ντύλαν Τόμας είναι μερικοί μόνο από τους συγγραφείς και ποιητές τους οποίους γνώρισε και συναναστράφηκε. Συμμετείχε στο κίνημα του υπερρεαλισμού, βούτηξε στη beat λογοτεχνία αλλά και στη γλωσσοκεντρική και punk ποίηση, χαρακτηρίστηκε αιώνιος έφηβος και περιπλανήθηκε πάντοτε, με τη ζωή, με τη γραφή του, σε χώρους νέους, πειραματικούς και περιπετειώδεις. 

Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1921. Σπούδασε φιλολογία και νομικά στα πανεπιστήμια Αθηνών, Λονδίνου, Σορβόννης. Εργάστηκε ως υπάλληλος της Ελληνικής Πρεσβείας στο Λονδίνο, μεταφραστής, συνεργάτης και εκδότης περιοδικών. Παρουσίασε άρθρα και μετέφρασε πρώτος στο Λονδίνο εκτενώς Έλληνες ποιητές του 1930 -Σεφέρη, Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Γκάτσο.

Στην Αγγλία έζησε από το 1944 έως το 1953 και γνώρισε τον Έλιοτ και όλο τον κύκλο του. Το διάστημα 1954-60 έμεινε στο Παρίσι και γνώρισε τον Αντρέ Μπρετόν και τους υπερρεαλιστές. Το 1960 γύρισε στην Ελλάδα και διηύθυνε το περιοδικό "Πάλι" (1963-1966). Το 1969 παρουσίασε ελληνική ποίηση στο γαλλικό περιοδικό "Lettres Nouvelles". Από το 1968 έως το 1993 δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία και δημιουργική γραφή στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο.

Εκεί, ποιητικά του κείμενα εκδόθηκαν από τον οίκο City Lights του Λώρενς Φερλινγκέττι. Οργάνωσε παρουσίαση των Ελλήνων υπερρεαλιστών στο Κέντρο Πομπιντού το 1990-91. Διηύθυνε από το 1989 έως το 1995 με τον ποιητή Αντρέα Παγουλάτο το περιοδικό "Συντέλεια", το οποίο επανεκδόθηκε το 2004 με τίτλο "Νέα Συντέλεια".

Το 1959 βραβεύτηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης το οποίο και αρνήθηκε. Το 1982, βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1998 με το Κρατικό Βραβείο Χρονικού - Μαρτυρίας. Το 1996 βραβεύτηκε από την Ν.Ρ.Α. [National Poetry Association (Αμερικανική Εταιρεία Ποίησης)] – η οποία στο παρελθόν είχε βραβεύσει και τους Φερλινγκέττι, Γκίνσμπεργκ κ.ά.

Το 2006 τιμήθηκε με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το ποιητικό του έργο. Το 2006, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τού απένειμε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος Τιμής.

Το 2009 τιμήθηκε με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. 

http://www.authors.gr/members/view/author_51

Επιστροφή

Α’ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΠΡΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ


Α’ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΠΡΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ


Ο ΟΣΔΕΛ ξεκινά για πρώτη φορά την υλοποίηση προγράμματος αρωγής/διανομής προς
συγγραφείς με προσφορά στα ελληνικά γράμματα, οι οποίοι αντιμετωπίζουν σοβαρά
οικονομικά προβλήματα.

 

Μπορείτε να δείτε εδώ όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τους όρους συμμετοχής στο πρόγραμμα.


Αίτηση για το συγκεκριμένο πρόγραμμα μπορεί να υποβάλει μέχρι την 30/09/2019
οποιοσδήποτε ή οποιαδήποτε συγγραφέας πληροί τις παρακάτω προϋποθέσεις:


1) Ο/Η αιτών/ούσα είναι συγγραφέας έργων που υπάγονται σε μία από τις εξής
κατηγορίες: μυθιστόρημα, διήγημα-νουβέλα, ποίηση, δοκίμιο-κριτική, και με
το έργο του/της έχει προσφέρει στα ελληνικά γράμματα.
2) Ο/Η αιτών/ούσα έχει συμπληρώσει το 50ο έτος της ηλικίας του/ης.
3) Ο μέσος όρος του (πραγματικού ή τεκμαρτού) ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος
που έχει δηλώσει ο/η αιτών/ούσα συνολικά κατά τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη
(2015-2016-2017) δεν υπερβαίνει τα 7.500 € [εκτός εάν συντρέχει σοβαρό και
πολυδάπανο πρόβλημα υγείας, οπότε το προηγούμενο ανώτατο όριο προσαυξάνεται
κατά 50%]. Ο μέσος όρος αποδεικνύεται με την προσκόμιση των σχετικών
εκκαθαριστικών μαζί με την αίτηση.
4) Ο/Η αιτών/ούσα είναι συμβασιούχος του ΟΣΔΕΛ κατά την υποβολή της αίτησης.


Το ποσό που θα διατεθεί για το πρόγραμμα ανέρχεται σε 50.000 ευρώ, τα οποία
προέρχονται από τα παραγραφέντα δικαιώματα δικαιούχων του ΟΣΔΕΛ, δηλαδή ποσά
που έχουν διανεμηθεί πριν από το 2006 και οι δικαιούχοι δεν έχουν εμφανισθεί να τα
εισπράξουν. Τα ποσά αυτά έχουν παραγραφεί σύμφωνα με το ν.4481/2017 και η Γενική
Συνέλευση του ΟΣΔΕΛ αποφάσισε να διατεθεί για το πρόγραμμα αρωγής ένα μέρος
τους και πιο συγκεκριμένα, το συνολικό ποσό των 50.000 ευρώ.


Το ποσό που θα διατεθεί ανά συγγραφέα θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των
αιτούντων/ουσών και δεν θα είναι λιγότερο από 1.000 ευρώ.
Σε περίπτωση που οι
αιτούντες/ούσες είναι περισσότεροι/ες, θα γίνει επιλογή από επιτροπή με κριτήριο τη
μεγαλύτερη προσφορά στα ελληνικά γράμματα και τη μεγαλύτερη οικονομική ανάγκη.


Η επιτροπή έχει οριστεί και απαρτίζεται από τους:
Ιωσήφ Βεντούρα και Δημήτρη Φύσσα, εκπροσώπους της Εταιρείας Συγγραφέων,
Παύλο Ναθαναήλ, εκπρόσωπο της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών,
Σοφία Μωραΐτη, εκπρόσωπο της Εθνικής Εταιρείας Λογοτεχνών,
Μαριλένα Πανουργιά (εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ), εκπρόσωπο των εκδοτών,
Κώστα Κατσουλάρη, εκπρόσωπο του ΔΣ του ΟΣΔΕΛ,
Γιωργανδρέα Ζάννο, Δ/ντή του ΟΣΔΕΛ (ex officio).

Για λόγους προστασίας των προσωπικών δεδομένων δεν θα δημοσιοποιηθούν τα
ονόματα των αιτούντων/ουσών και όσων επιλεγούν. Επίσης, βάσει του ισχύοντος
Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (GDPR), τα προσωπικά δεδομένα
που θα εμπεριέχονται ως απαιτούμενα για την υποβολή της αίτησης (στοιχεία και λοιπά
αρχεία) θα διατηρούνται προς επεξεργασία από τον ΟΣΔΕΛ μόνο για τον σκοπό της
Α’ πρόγραμμα αρωγής συγγραφέων_Ιουλ-Σεπτ_2019
συμμετοχής του αιτούντος στο Α’ πρόγραμμα χορηγιών και μετά το πέρας της
διαδικασίας επιλογής των ενδιαφερομένων από την αρμόδια επιτροπή του
προγράμματος αρωγής, αυτά θα διατηρούνται στα αρχεία του ΟΣΔΕΛ για έξι ακόμα
μήνες. Μετά την πάροδο των έξι μηνών θα καταστρέφονται.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ελέγξουν εάν η οικονομική ενίσχυση του ΟΣΔΕΛ
μπορεί να έχει επιπτώσεις σε τυχόν επιδόματα, απαλλαγές και άλλα μέτρα κοινωνικής
πρόνοιας που δικαιούνται.

Αίτηση υποβολής για το Α’ πρόγραμμα αρωγής μπορείτε να βρείτε εδώ
Η αίτηση υποβάλλεται στον ΟΣΔΕΛ ταχυδρομικά (Θεμιστοκλέους 73, Εξάρχεια, ΤΚ.
10683) ή ηλεκτρονικά (arogi@osdel.gr) από τον ενδιαφερόμενο ή από τρίτο πρόσωπο
με έγγραφη εξουσιοδότηση του ενδιαφερόμενου και συνοδεύεται από τα
εκκαθαριστικά των τριών προηγούμενων φορολογικών ετών.

H προθεσμία για την
υποβολή των αιτήσεων λήγει την 30/09/2019.

 

Επιστροφή

Το “ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΜΕΓΑΛΩΝΩ” γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Γραμματισμού

Το ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΜΕΓΑΛΩΝΩ γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Γραμματισμού
με μεγαλόφωνες αναγνώσεις παιδικών βιβλίων σε 10 γλώσσες

Υπάρχει ένα νήμα που συνδέει τη χαρά που νιώθει το παιδί όταν το παίρνουμε αγκαλιά και μοιραζόμαστε μαζί του τις λέξεις και τις εικόνες ενός βιβλίου με τη στάση που θα αναπτύξει απέναντι στην ανάγνωση και τη σχέση που θα αποκτήσει στην πορεία της ζωής του με τις διάφορες μορφές του λόγου. Είναι το ίδιο νήμα που συνδέει τα αναγνωστικά κίνητρα του παιδιού με τον χρόνο που αφιερώνει στο διάβασμα, με τις αναγνωστικές του επιδόσεις, αλλά και με την κατάκτηση των δεξιοτήτων γραμματισμού που θα του επιτρέψουν να σχεδιάσει ελεύθερα, συνειδητά και μετά λόγου γνώσης το μέλλον του. Αυτό το νήμα επιδιώκει να κάνει περισσότερο ορατό το ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΜΕΓΑΛΩΝΩ με την εκδήλωση που οργανώνει στις 8 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που έχει ανακηρυχθεί από την UNESCO ως Παγκόσμια Ημέρα Γραμματισμού.

Η εκδήλωση περιλαμβάνει μεγαλόφωνες αναγνώσεις παιδικών βιβλίων σε 10 γλώσσες και θα πραγματοποιηθεί στο Πάρκο για το Παιδί & τον Πολιτισμό, αγαπημένο τόπο συνάντησης των μικρών αναγνωστών της Αθήνας. Περισσότεροι από 100 εθελοντές αναγνώστες θα ζωντανέψουν με τη φωνή τους όμορφα παιδικά βιβλία, για να τα χαρούν οι μικροί και οι μεγάλοι που θα βρεθούν στην παρέα τους.

Οι μεγαλόφωνες αναγνώσεις θα ξεκινήσουν στις 17.00 και θα πραγματοποιηθούν σε επτά ειδικά διαμορφωμένα σημεία, στο γρασίδι κάτω από τα δέντρα, αλλά και στα φιλόξενα αμφιθέατρα των δύο βιβλιοθηκών του δήμου Αθηναίων που στεγάζονται στο κτηριακό συγκρότημα του Πάρκου. Οι εθελοντές αναγνώστες προέρχονται από τη μεγάλη και εξαιρετικά δραστήρια κοινότητα των ανθρώπων που ενδιαφέρονται για την διασφάλιση του δικαιώματος των παιδιών στην Ανάγνωση και στη Γνώση και ανάμεσα τους βρίσκονται συγγραφείς και εικονογράφοι, παιδαγωγοί και εκπαιδευτικοί, βιβλιοθηκονόμοι και επαγγελματίες υγείας, αλλά και άνθρωποι που δραστηριοποιούνται σε άλλους χώρους. Τα βιβλία που θα διαβάσουν είναι εκείνα που οι ίδιοι αγαπούν να μοιράζονται με τα παιδιά.

Στην εκδήλωση θα διαβάσουν τα μέλη της Εταιρείας μας  Μαρίζα Ντεκάστρο και Βασίλης Παπαθεοδώρου.

Επιστροφή

Aνακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων  για τον θάνατο του  Γιώργου Μπράμου

Με θλίψη ενημερωθήκαμε για τον θάνατο του μέλους της εταιρείας μας, συγγραφέα και δημοσιογράφου Γιώργου Μπράμου.

Ο Γιώργος Μπράμος γεννήθηκε το 1952 στην Τρίπολη. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος και κριτικός κινηματογράφου σε εφημερίδες και περιοδικά. Εργάστηκε στις εφημερίδες «Αυγή», «Καθημερινή», «Ελευθεροτυπία» και στην ηλεκτρονική έκδοση του «Βήματος». Διετέλεσε αρχισυντάκτης και μέλος της Συντακτικής Επιτροπής της «Αυγής» (1980-1988), Διευθυντής Ενημέρωσης στην ΕΤ-2 (1989-1990), Διευθυντής Ελληνικού Προγράμματος στο MEGA (1994-2001), Συντονιστής Προγράμματος στην ΕΡΤ (2002-2008). Έχει γράψει σενάρια ταινιών, μυθιστορήματα και μονογραφίες.

Στους οικείους του εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας.

Επιστροφή

Aνακοίνωση Εταιρείας Συγγραφέων  για τον θάνατο του Χριστόφορου Λιοντάκη

Αθήνα, 26/07/2019

 

Aνακοίνωση Εταιρείας Συγγραφέων  για τον θάνατο του Χριστόφορου Λιοντάκη

 

Θα ξανάρθει
ηλιοβασίλεμα μετανιωμένο
ξύπνημα πρωινό.
Και με μνήμη και με λήθη
θα ξανάρθει
ήχος απόβροχου καλοκαιρινού.
Θα ξανάρθει
το λίγο νοσταλγώντας του φωτός.

                              «Με το φως»

  

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του διακεκριμένου ποιητή, μεταφραστή και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας μας, Χριστόφορου Λιοντάκη. Εξαιρετικός μεταφραστής, o Λιοντάκης είχε ασχοληθεί συστηματικά με τη γαλλική ποίηση και λογοτεχνία, έχοντας μεταφράσει μεταξύ άλλων Ζενέ, Απολλιναίρ, Μπονφουά, Ελυάρ, Ρεμπώ, Πονζ, Βαλερύ, Σταντάλ και έχοντας εκδώσει Ανθολογία γαλλικής ποίησης. Τιμήθηκε από το γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού, που τον είχε χρίσει Ιππότη της Τάξεως Γραμμάτων και Τεχνών. Έχοντας βραβευθεί για το ποιητικό του έργο, ο Λιοντάκης ανήκει στη λεγόμενη «Γενιά του ΄70». Εκτενώς επίσης ασχολήθηκε με τη θεατρική μετάφραση και συνεργάστηκε μεταξύ άλλων με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Η κηδεία του θα γίνει τη Δευτέρα, 29 Ιουλίου και ώρα 4.30 μ.μ. στο Νεκροταφείο Χαλανδρίου. Στους οικείους του εκφράζουμε θερμά συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.


Βιογραφικό 

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης γεννήθηκε το 1945 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας δικαίου στο Παρίσι. Το 1973 κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο "Το τέλος του τοπίου". Η συλλογή του "Με το φως", 1999, τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και επίσης με το Βραβείο Ποίησης του περιοδικού "Διαβάζω", το 2000. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και αγγλικά και έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό "Harvard Review".

Το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας τον ονόμασε Ιππότη της Τάξεως Γραμμάτων και Τεχνών και ο Δήμος Ηρακλείου του απένειμε το βραβείο Νίκου Καζαντζάκη. Το 2012 τιμήθηκε με το βραβείο Ποίησης του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου του. Ο Θάνος Μικρούτσικος έχει μελοποιήσει ποιήματά του, που έχουν κυκλοφορήσει σε CD με τίτλο "Ποίηση με μουσική: Κωνσταντίνος Καβάφης - Χριστόφορος Λιοντάκης"..

Περισσότερες πληροφορίες:

http://www.authors.gr/members/view/author_132

Επιστροφή

Βραβεία του “Αναγνώστη” σε μέλη της Εταιρείας μας

Με χαρά πληροφορηθήκαμε ότι οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων (με αλφαβητική σειρά): Xάρης Βλαβιανός (Βραβείο Ποίησης), Δήμητρα Κολλιάκου (Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας), Τηλέμαχος Κώτσιας (Βραβείο Νίκου Θέμελη), Δημήτρης Νόλλας (Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο), Βασίλης Παπαθεοδώρου (Βραβείο Λογοτεχνικού Βιβλίου για Εφήβους), Γιώργος Συμπάρδης (Βραβείο Μυθιστορήματος) και Κυριάκος Χαραλαμπίδης (Βραβείο Λογοτεχνικού Βιβλίου για Παιδιά), βραβεύτηκαν από το λογοτεχνικό περιοδικό «Αναγνώστης».

Τους συγχαίρουμε για την τιμητική αυτή διάκριση.  

Αναλυτικά όλα τα βραβεία εδώ:

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ 2019


ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
Γιώργος Συμπάρδης, Αδέλφια, Μεταίχμιο.


ΔΙΗΓΗΜΑ – ΝΟΥΒΕΛΑ
Δήμητρα Κολλιάκου, Αλφαβητάρι εντόμων, Πατάκης.

ΠΟΙΗΣΗ
Χάρης Βλαβιανός, Αυτοπροσωπογραφία του λευκού, Πατάκης.


ΔΟΚΙΜΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ  
Θόδωρος Χατζηπανταζής, «Ρωμαίικος Συβολισμός»,Διασταύρωση εγχώριας λαϊκής παράδοσης και ευρωπαϊκής πρωτοπορίας στο νεοελληνικό θέατρο ή Θέατρο και εθνική ταυτότητα στην Ελλάδα, ΠΕΚ


ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ
Άκης Παραφέλας , Παρασημαντική, Θράκα.


ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΠΕΖΟΓΡΑΦΟΙ
Νατάσα Σίδερη, Κυρίαρχοι πονηροί λογισμοί, Μωβ Σκίουρος.


ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΊΟΥ ΜΕ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ
Αγαθή Δημητρούκα, Αν, εικονογράφηση Tassies, Καλειδοσκόπιο.


ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Σαλιγκάρι και φεγγάρι, εικονογράφηση Μαριλένα Μελισσηνού, Καλειδοσκόπιο.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ
Βασίλης Παπαθεοδώρου, Τη νύχτα που έσβησαν τ’ αστέρια, Καστανιώτης.


ΒΙΒΛΙΟ ΓΝΩΣΕΩΝ
Ελένη Γερουλάνου, Ένας αρκούδος μια φορά, εικονογράφηση Ίρις Σαμαρτζή, Πατάκης.


ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Γιάννης Κόκκωνας, Έγρεο, φίλα μάτερ, Προσωποποιήσεις της Ελλάδας στα χρόνια της τουρκοκρατίας, ΜΙΕΤ


ΜΕΓΑΛΟ ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ
Δημήτρης Νόλλας, για το σύνολο του έργου του

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΙΚΟΥ ΘΕΜΕΛΗ
Τηλέμαχος Κώτσιας, Σινική μελάνη, Πατάκης

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Μανώλη Φουρτούνη

Κοιμάται, μικρή ανύποπτη ρίζα
ενός δέντρου.
 
Τι έχω να σπείρω μέσα στον ύπνο μου;
 
Ένα κλειστό αγκυροβολημένο παράθυρο
κρατάει την καλημέρα των ανθρώπων
που κοιτάζονται ύποπτα
μέσα στους μεγάλους σχιζοφρενικούς δρόμους
με τις επιγραφές
και τα ληθαργικά οράματα.
 
Είναι ένα πικρό ξεχειλισμένο ποτήρι.
Τι έχω να σπείρω μέσα στον ύπνο σου;

«Του γιού μου» (δημοσιεύτηκε στην Επιθεώρηση Τέχνης, τ. 111-112, Μάρτης-Απρίλης 1964, σελ. 286)
 
Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του ποιητή, δημοσιογράφου, μεταφραστή και μέλους της Εταιρείας μας Μανώλη Φουρτούνη. Ο Μανώλης Φουρτούνης γεννήθηκε στην Κω το 1926. Το 1946 γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1947 έως το 1958, με μικρά διαλείμματα, εκτοπίζεται στη Μακρόνησο και στον Αη-Στράτη. Μετά την απελευθέρωσή του γίνεται μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Επιθεώρηση Τέχνης. Από το 1967 έως το 1971 εξορίζεται από τη δικτατορία στη Γυάρο, στη Λέρο (Παρθένι) και στον Ωρωπό. Εν τω μεταξύ παντρεύεται και αποκτά δυο παιδιά. Για πολλά χρόνια εργάστηκε ως δημοσιογράφος,  σε περιοδικά ποικίλης ύλης (Ντόμινο, Πάνθεον, Ρομάντσο) και, μετά τη δικτατορία, στο περιοδικό Γυναίκα και στο εξωτερικό δελτίο της Ελευθεροτυπίας. Στα γράμματα πρωτοπαρουσιάστηκε το 1950 από τη λογοτεχνική στήλη της εφημερίδας Ο Δημοκρατικός. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: Εγγραφές και προσωπεία (1962, Εκδόσεις Κουλουφάκου), Βιογραφίες (1972, Διογένης), Τοπία του χρόνου (1978, ανθολογία), Η πληγή και το αλάτι (1985, Θεμέλιο) και Διαδρομές (2010, Εκδόσεις Γαβριηλίδη). Έχει μεταφράσει  Παλμίρο Τολιάτι, Ντίνο Μπουτσάτι, Ζακ Λορύ και την πεντάτομη Παγκόσμια ανθολογία παραμυθιού. Τον Αύγουστο του 2006 οργανώθηκε στη γενέτειρά του ημερίδα για την λογοτεχνική, κοινωνική και πολιτική συμβολή του, ενώ το 2018, στη γενέτειρα του πάντα, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση «Η μνήμη ως αντίσταση» η οποία ήταν αφιερωμένη στον παλιό αντιστασιακό από την Κέφαλο, Μανώλη Φουρτούνη.

Στους οικείους του εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας.

Επιστροφή

ΣΤΟΝ NIKO ΧΡΥΣΟ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕUPL) 2019

ΣΤΟΝ NIKO ΧΡΥΣΟ ΚΑΙ ΤΗΝ «ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΜΕΡΑ»
ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕUPL) 2019

 
Στον Νίκο Χρυσό και το μυθιστόρημά του «Καινούργια μέρα» (Καστανιώτης, 2018) δόθηκε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Prize for Literature) 2019, ανακοίνωσαν ο υπουργός Πολιτισμού και Εθνικής Ταυτότητας της Ρουμανίας κ. Βαλέρ-Ντανιέλ Μπρεάζ και ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Εκπαίδευση, τον Πολιτισμό, τη Νεολαία και τον Αθλητισμό κ. Τίμπορ Νάβρατσιτς σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης 22 Μαΐου 2019 στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ρουμανίας στις Βρυξέλλες.
 
Βραβεία δόθηκαν σε αναδυόμενους πεζογράφους, αλλά με παρουσία ήδη στα γράμματα, από 14 χώρες που μετέχουν στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη». Η Ελλάδα είναι μεταξύ των εκ περιτροπής χωρών που συμμετέχουν στη φετινή βράβευση. Από τις υπόλοιπες χώρες, οι συγγραφείς που διακρίθηκαν είναι οι Laura Fredenthaler (Αυστρία), Sophie Daull (Γαλλία), Beqa Adamashvili (Γεωργία), Melissa Harrisson (Ηνωμένο Βασίλειο), Jan Carson (Ιρλανδία), Giovanni Dozzini (Ιταλία), Daina Opolskaite (Λιθουανία), Réka Mán-Várhegyi (Ουγγαρία), Haska Shyyan (Ουκρανία), Marta Dzido (Πολωνία), Tatiana Țîbuleac (Ρουμανία), Ivana Dobrakovová (Σλοβακία) και Piia Leino (Φινλανδία).
Το βραβείο αυτό έχει δύο μεγάλες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τα άλλα βραβεία που δίνονται στη χώρα μας. Ενώ δηλαδή ένας πεζογράφος στα ελληνικά βραβεία μπορεί να τιμηθεί είτε για ένα βιβλίο του, άσχετα από την ηλικία ή τον αριθμό των έργων του, είτε ως πρωτοεμφανιζόμενος με το πρώτο βιβλίο του, το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Prize for Literature EUPL) επιδιώκει την επιλογή και την προβολή συγγραφέων, που δεν βρίσκονται στο ξεκίνημά τους αλλά ούτε και στο κορύφωμα της σταδιοδρομίας τους ή στην ωριμότητά τους. Σύμφωνα με τον κανονισμό οι επιλεγόμενοι πεζογράφοι πρέπει να έχουν εκδώσει 2-4 βιβλία πεζογραφίας. Επομένως το συγγραφικό τους προφίλ έχει αρχίσει να διαμορφώνεται, με σταθερό ενδιαφέρον για το είδος του μυθιστορήματος ή διηγήματος, χωρίς όμως να έχουν απόλυτα καθιερωθεί στο χώρο. Το βραβείο δηλαδή στοχεύει όχι σε αυτούς που δίνουν απλά ελπίδες, αλλά σε εκείνους που έχουν ήδη βάλει τα θεμέλια για τη διατήρηση και την ανανέωση του είδους της πεζογραφίας.
 
Η δεύτερη ιδιαιτερότητα είναι ότι θεσμικά το Bραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνει τη δυνατότητα στον βραβευθέντα συγγραφέα να γίνει γνωστός σε όλη την Ευρώπη μέσω των μεταφράσεων του έργου του, μεταφράσεων που προωθούνται μέσω του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό το στοιχείο εξωστρέφειας είναι πολύ σημαντικό για τα ελληνικά βιβλία, η γλώσσα των οποίων δεν επιτρέπει την άμεση πρόσβαση ενός διεθνούς κοινού σε αυτά. Ας σημειωθεί ότι ένα από τα βασικά κριτήρια των μελών της ελληνικής επιτροπής ήταν το βραβευθέν έργο να ξεφεύγει από τα στενά όρια της εντοπιότητας, να μπορεί να «συνομιλήσει» με τον ευρωπαίο αναγνώστη και να μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες.
 
Από τις Βρυξέλλες, ο υπουργός Πολιτισμού και Εθνικής Ταυτότητας της Ρουμανίας κ. Βάλερ-Ντάνιελ Μπρέαζ επισήμανε: «Οι στόχοι του Βραβείου Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπίπτουν πλήρως με εκείνους της Ρουμάνικης Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., και αφορούν στην προστασία και προώθηση της πλούσιας πολιτιστικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας της Ε.Ε., στην προώθηση των κοινών ευρωπαϊκών αξιών και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των πολιτιστικών και δημιουργικών μας βιομηχανιών. Η ευρωπαϊκή λογοτεχνία αποτελεί καθοριστικό σημείο των πολιτιστικών μας ταυτοτήτων και, μέσω της μετάφρασης, συμβάλλει στη δημιουργία ενός κοινού πολιτιστικού πλαισίου. Χαίρομαι που η οικογένεια των νικητών εμπλουτίστηκε σήμερα με ακόμα περισσότερους συγγραφείς οι οποίοι θα μεταφραστούν, οδηγώντας έτσι σε μια ακόμα πιο διευρυμένη διασυνοριακή κυκλοφορία ποιοτικών έργων προς όφελος των Ευρωπαίων πολιτών».
 
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για την Εκπαίδευση, τον Πολιτισμό, τη Νεολαία και τον Αθλητισμό κ. Τίμπορ Νάβρατσιτς τόνισε: «Το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ε.Ε αποδεικνύει τη δημιουργικότητα και την ποικιλομορφία της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και αποτελεί μιαν αναγνώριση της σημασίας που έχει ο κλάδος του βιβλίου για την Ευρώπη. Μέσω του προγράμματος Δημιουργική Ευρώπη και του Βραβείου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βοηθά ώστε οι συγγραφείς, εκδότες, μεταφραστές και βιβλιοπώλες να προσφέρουν υψηλότερη ποιότητα και μεγαλύτερη ποικιλία στους αναγνώστες της Ευρώπης και όχι μόνο. Τα θερμότερα μου συγχαρητήρια σε όλους τους φετινούς νικητές».
 
Το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUPL) αποτελεί μια διάκριση για τα νέα και αναδυόμενα λογοτεχνικά ταλέντα της Ευρώπης, και υπογραμμίζει τον πλούτο της σύγχρονης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, δίνοντας συγχρόνως έμφαση στη μοναδικότητα της ευρωπαϊκής πολιτιστικής και γλωσσολογικής κληρονομιάς. Μέχρι σήμερα, το EUPL έχει βραβεύσει 108 συγγραφείς από 41 χώρες στη διάρκεια των δέκα χρόνων λειτουργίας του. Πέρσι, γιόρτασε τα 10α γενέθλιά του με τον διαγωνισμό διηγήματος «Ευρωπαϊκές ιστορίες», στον οποίο συμμετείχαν όλοι οι μέχρι τότε βραβευθέντες. Τώρα, εγκαινιάζοντας το νέο κύκλο βραβεύσεων, το EUPL μας συστήνει για πρώτη φορά βραβευθέντες από Γεωργία και Ουκρανία.
 
Το EUPL συντονίζεται από την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Ομοσπονδία Βιβλιοπωλών (EIBF), το Συμβούλιο Ευρωπαίων Συγγραφέων (EWC) και την Ομοσπονδία Ευρωπαίων Εκδοτών (FEP), ενώ στην Ελλάδα από την Εταιρεία Συγγραφέων. Το βραβείο εντάσσεται στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» και ως εκ τούτου, αφορά όλες τις χώρες που συμμετέχουν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα για το 2014-2020.
 
Μέλη της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας για το 2019 είναι η φιλόλογος και εκδότρια του ομώνυμου εκδοτικού οίκου Αθηνά Σοκόλη, η Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και συνδιευθύντρια του περιοδικού Θέματα Λογοτεχνίας Ερασμία-Λουίζα Σταυροπούλου, ο συγγραφέας και βραβευμένος με το Ευρωπαϊκό Βραβείο του 2014 και διευθυντής του Diastixo.gr Μάκης Τσίτας, ενώ Πρόεδρος της Επιτροπής είναι η ποιήτρια, καθηγήτρια Αμερικανικής Φιλολογίας και Δημιουργικής Γραφής στο ΤΑΓΦ του ΕΚΠΑ και μέλος Δ.Σ. της Εταιρείας Συγγραφέων Λιάνα Σακελλίου.
 
Οι συγγραφείς που επιλέγονται, μεταξύ 3 με 5 συγγραφέων της βραχείας λίστας της κάθε χώρας, χαίρουν διεθνούς αναγνώρισης και προβολής, ξεκινώντας από την τελετή βράβευσής τους που γίνεται στις Βρυξέλλες και συνεχίζοντας με τη συμμετοχή τους σε διεθνείς εκθέσεις βιβλίου στην Ευρώπη και εκτός.
 
Η τελετή βράβευσης, παρουσία όλων των βραβευθέντων, θα πραγματοποιηθεί στις 2 Οκτωβρίου 2019 στο Bozar, στις Βρυξέλλες.
 
Υπενθυμίζεται ότι στη βραχεία λίστα που είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο από την ελληνική επιτροπή συμμετείχαν οι Δημήτρης Γράψας, Άγης Πετάλας και Νίκος Χρυσός.
 
Ο Νίκος Χρυσός γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Το μυστικό της τελευταίας σελίδας (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009) και Καινούργια μέρα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018). Το 2014 επιμελήθηκε τη σχολιασμένη επανέκδοση του βιβλίου Αξέχαστοι καιροί του Λευτέρη Αλεξίου και τον συλλογικό τόμο Ιστορίες βιβλίων (και τα δύο από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Υπό έκδοση βρίσκεται ο συλλογικός τόμος Ο Νίκος Καζαντζάκης και η πολιτική, τον οποίο επιμελήθηκε με την Ιωάννα Σπηλιοπούλου (θα κυκλοφορήσει τον Μάιο του 2019, επίσης από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικούς τόμους. Από τον Σεπτέμβριο του 2018 είναι Αντιπρόεδρος Β΄ του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ).
 
 
ΤΑ ΤΡΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΛΙΣΤΑΣ
 
Δημήτρης Γράψας, Η γυναίκα του πρωινού τρένου. Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018
Η Συνάντηση του Πέτρου με την Αγνή περιπλανάται στην αυταπάτη, ο χρόνος και οι διαιρέσεις του καταλύονται, κάποιες περίοδοι-κλειδιά γίνονται πεδία μνήμης σ’ ένα πρωινό τρένο που δεν εκτροχιάζεται ποτέ για τον ταραγμένο αφηγητή του μυθιστορήματος. Η απόλαυση βρίσκεται στη βαθμιαία αποκάλυψη ενός μυστηρίου όπου το ελάχιστο σημαίνει το μείζον.
****
Άγης Πετάλας, Εις την ψυχήν ελπίδα. Εκδόσεις Εστία, 2018
Η φιλία του βασιλιά Αλέξανδρου Α΄ με έναν ιταλοτραφή φουτουριστή ποιητή και  επίδοξο κοινωνικό επαναστάτη γίνεται αφορμή για ποικίλες περιπέτειες αλλά και για την ανάπτυξη πρωτότυπων θεμάτων συζήτησης. Ένα μυθιστόρημα ιστορικής φαντασίας για το «αφήγημα» του σοσιαλισμού στην Ελλάδα των ετών 1917-1920, με ιδιαίτερα προσεγμένη γλώσσα και άρτια δομημένους χαρακτήρες.
****
Νίκος Χρυσός, Καινούργια μέρα. Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018
Το μυθιστόρημα του Χρυσού εξετάζει ένα εξαιρετικά επίκαιρο θέμα που αφορά όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη και ουσιαστικά σε όλο τον κόσμο. Είναι το θέμα των άστεγων, των προσφύγων, των περιθωριακών ανθρώπων μαζί με τους διώκτες τους. Το όλο ζήτημα του περιθωρίου προσεγγίζεται με γνώση, ευαισθησία και ανθρωπισμό και με έναν ιδιαίτερα ευφυή και σύνθετο τρόπο αφήγησης.
 

Για περισσότερες πληροφορίες:
 
Ιστότοπος του Βραβείου: http://www.euprizeliterature.eu/
Συγγραφείς βραχείας λίστας: http://www.euprizeliterature.eu/news/20190502/shortlistedcandidates
 
Twitter: http://twitter.com/euplprize
Facebook:  http://www.facebook.com/pages/European-Union-Prize-for-Literature/201625279911585
Instagram: https://www.instagram.com/euplprize/
Πολιτιστικός ιστότοπος της Ε.Ε.: http://ec.europa.eu/culture/index_en.htm
Πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη: http://ec.europa.eu/programmes/creative-europe/index_en.htm

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Λουκά Κούσουλα

Με οδύνη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του συγγραφέα, ποιητή και φιλολόγου, ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Λουκά Κούσουλα. Βαθιά καλλιεργημένος και ευφυής, ο Λουκάς Κούσουλας εμφανίστηκε στον χώρο της ποίησης τη δεκαετία του ΄50 και από τότε ποτέ δεν έπαψε να παρεμβαίνει με τον παιγνιώδη και αντισυμβατικό του λόγο και με δοκίμια, ποιήματα και διηγήματα, στη σύγχρονη λογοτεχνική ζωή του τόπου. Μακριά πάντα από τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά βαθιά βυθισμένος στις λογοτεχνικές αναζητήσεις, δίδαξε κυριολεκτικά και μεταφορικά, τη γλώσσα αλλά και την ανατροπή της σε μαθητές και φιλολόγους (μεταξύ άλλων και ως καθηγητής στην επιμόρφωση φιλολόγων). «Εγώ ό,τι έμαθα και ό,τι γράφω το έμαθα διαβάζοντας συναδέλφους λογοτέχνες», όπως δήλωνε ο ίδιος, μην παραλείποντας να τονίζει πόσο σημαντική είναι η αίσθηση του χιούμορ στη φιλολογία, αλλά και στην αντίληψη της ζωής, εν γένει.
Η κηδεία του Λουκά Κούσουλα θα γίνει σήμερα Πέμπτη 16 Μαΐου στη Σουβάλα (Πολύδροσο) Παρνασσίδας. Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.
 
Ο Λουκάς Κούσουλας γεννήθηκε στη Σουβάλα (Πολύδροσο) Παρνασσίδας το 1929. Υπηρέτησε στη δημόσια Μέση Εκπαίδευση, ως καθηγητής, γυμνασιάρχης και σχολικός σύμβουλος. Παρουσιάστηκε στα γράμματα το 1955 με ποιήματα που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό της Θεσσαλονίκης "Νέα πορεία". Έχει δημοσιεύσει: οχτώ ποιητικές συλλογές (δύο συγκεντρωτικές εκδόσεις, "Σχηματοποίηση", Καστανιώτης 1984 και "Τα ποιήματα", Δόμος 2003)· τα πεζογραφήματα "Το βουνό", Εστία 2003 και "Τα μαύρα μάτια", Νεφέλη 1994· τα δοκίμια λογοτεχνικής κριτικής "Μετά τα φιλολογικά", Καστανιώτης 1983, "Η άλλη όψη", Λωτός 1990, "Ανθρώπους και κτήνη...", Νεφέλη 1993, "Ιστορίες ποιημάτων κι ένα γράμμα", Γνώση 1996, "Φιλοσοφώτερον και σπουδαιότερον", Δόμος 1992, "Ο Μακρυγιάννης και το σκάνταλο", Νεφέλη 2005· μεταφράσεις αρχαίων συγγραφέων, Πλάτωνος, "Ίων", Καστανιώτης 1993, Πλουτάρχου "Βίοι παράλληλοι", τ. Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Νεφέλη 1994-1996, Πλουτάρχου "Βίοι παράλληλοι", Πατάκης 1999, Πλάτωνος "Αλκιβιάδης" Α΄ και Β΄, Πόλις 2001. Συνεργάστηκε με τις εφημερίδες Το Βήμα και Η Καθημερινή καθώς και με τα περιοδικά Νέα Εστία, Η λέξη, Το Δέντρο, Πλανόδιον, κ.ά.

Επιστροφή

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΛΙΣΤΑΣ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2019 (ΕUPL)

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΤΗΣ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΛΙΣΤΑΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑϊΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2019 (ΕUPL)

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΑΨΑΣ, ΑΓΗΣ ΠΕΤΑΛΑΣ, ΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ

 

Τρίτη 21 Μαΐου, ώρα 18.00, Polis Art Café (Στοά Πεσματζόγλου)

Τι είναι το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πως γίνεται η επιλογή των συγγραφέων που βραβεύονται σε κάθε χώρα, ποιοι είναι οι τρεις συγγραφείς που έχουν επιλεγεί στη φετινή βραχεία λίστα και ποιο το έργο τους, ποιοι οι στόχοι αυτού του ευρωπαϊκού θεσμού που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος στη χώρα μας;

Ερωτήσεις σε αυτά και άλλα ερωτήματα γύρω από το ευρωπαϊκό βραβείο λογοτεχνίας θα επιχειρήσουν να δώσουν τα μέλη της ελληνικής επιτροπής, καθώς και οι ίδιοι οι συγγραφείς (Δημήτρης Γράψας, Άγης Πετάλας, Νίκος Χρυσός) που έχουν επιλεγεί φέτος για τη βραχεία λίστα, σε μια συζήτηση γενικότερου λογοτεχνικού ενδιαφέροντος που θα πραγματοποιηθεί, υπό την αιγίδα της Εταιρείας Συγγραφέων την Τρίτη 21 Μαΐου στο Polis Art Café.

Να υπενθυμίσουμε ότι στη φετινή βραχεία λίστα περιλαμβάνονται τα μυθιστορήματα «Η γυναίκα του πρωινού τρένου» (εκδόσεις Καστανιώτη, 2018) του Δημήτρη Γράψα, το «Εις την ψυχήν ελπίδα» (εκδόσεις Εστία, 2018) του Άγη Πετάλα και η «Καινούργια μέρα» (εκδόσεις Καστανιώτη, 2018) του Νίκου Χρυσού. Το όνομα του Έλληνα συγγραφέα που θα επιλεγεί τελικά μεταξύ των τριών θα ανακοινωθεί στο τέλος Μαΐου, ενώ η βράβευση θα γίνει σε ειδική τελετή, τον Σεπτέμβριο του 2019, στις Βρυξέλλες. Η Ελλάδα περιλαμβάνεται μεταξύ των εκ περιτροπής χωρών σε συγγραφείς των οποίων θα δοθεί το βραβείο του 2019.

Σημειώνεται ότι το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ε.Ε. αναδεικνύει τη δημιουργικότητα και την ποικιλομορφία της Ευρώπης, καλλιεργώντας τον διαπολιτισμικό διάλογο στον χώρο της πεζογραφίας, και προωθεί τη λογοτεχνία πέρα από εθνικά και γλωσσικά σύνορα, με μεταφράσεις των βραβευμένων έργων σε άλλες γλώσσες. Οι υποψήφιοι για το Βραβείο πρέπει να είναι Ελληνίδες ή Έλληνες πολίτες που έχουν αρχίσει να αναδεικνύονται στον χώρο της πεζογραφίας, των οποίων δηλαδή να έχουν ήδη εκδοθεί 2 έως 4 μυθιστορήματα ή συλλογές διηγημάτων, ενώ οι μεταφράσεις των έργων τους να μην υπερβαίνουν τις 4. Το βραβευόμενο έργο (μυθιστόρημα ή συλλογή διηγημάτων που δεν ανήκουν στο είδος της παιδικής ή εφηβικής λογοτεχνίας) πρέπει, μεταξύ άλλων, να είναι το πιο πρόσφατο έργο τους, και να είναι διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία.

Η διοργάνωση των διαδικασιών του Βραβείου Λογοτεχνίας της ΕΕ. στην Ελλάδα έχει τα τελευταία χρόνια ανατεθεί στην Εταιρεία Συγγραφέων από τη σύμπραξη Συμβουλίου Ευρωπαίων Συγγραφέων (EWC), Ομοσπονδίας Ευρωπαίων Εκδοτών (FEP) και   Ευρωπαϊκής και Διεθνούς Ομοσπονδίας Βιβλιοπωλών (EIBF), στην οποία το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει αναθέσει τη διοργάνωση των διαδικασιών πανευρωπαϊκά. Όπως συμβαίνει και στις άλλες δώδεκα ή δεκατρείς χώρες στις οποίες εκ περιτροπής απονέμεται αντίστοιχο βραβείο για νέο πεζογράφο κάθε χρόνο, η Εταιρεία Συγγραφέων ορίζει τα μέλη της Κριτικής Επιτροπής, στην οποία μετέχει και εκπρόσωπος του εκδοτικού κόσμου στην Ελλάδα που προτείνεται από την Ομοσπονδία. Η Κριτική Επιτροπή αποφασίζει αυτόνομα σχετικά με τις διαδικασίες που θα ακολουθήσει και την απονομή του βραβείου σύμφωνα με κριτήρια που έχουν τεθεί πανευρωπαϊκά.

 

 

Μέλη της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας για το 2019 είναι η φιλόλογος και εκδότρια του ομώνυμου εκδοτικού οίκου Αθηνά Σοκόλη, η Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και συνδιευθύντρια του περιοδικού Θέματα Λογοτεχνίας Ερασμία-Λουίζα Σταυροπούλου, ο συγγραφέας και βραβευμένος με το Ευρωπαϊκό Βραβείο του 2014 και διευθυντής του Diastixo.gr Μάκης Τσίτας, ενώ Πρόεδρος της Επιτροπής είναι η ποιήτρια, καθηγήτρια Αμερικανικής Φιλολογίας και Δημιουργικής Γραφής στο ΤΑΓΦ του ΕΚΠΑ και μέλος Δ.Σ. της Εταιρείας Συγγραφέων Λιάνα Σακελλίου.

 

 

* * *

 

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΛΙΣΤΑΣ 2019

 

Ο Δημήτρης Γράψας γεννήθηκε τον Δεκέμβρη του 1984 στην Αθήνα. Είναι φυσικός. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Η λευκή κουρτίνα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2016) και Η γυναίκα του πρωινού τρένου (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018). Με το μυθιστόρημα Η λευκή κουρτίνα βρέθηκε στη βραχεία λίστα υποψηφίων για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου πεζογράφου «Μένης Κουμανταρέας» της Εταιρείας Συγγραφέων.

 

Ο Άγης Πετάλας γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά και εργάζεται ως δικηγόρος. Πρώτο του βιβλίο η συλλογή διηγημάτων Η Δύναμη του κυρίου Δ* (εκδ. Αντίποδες, 2015), και ακολούθησε το μυθιστόρημα Εις την ψυχήν ελπίδα (εκδόσεις Εστία, 2018). Διηγήματα και άλλα κείμενά του έχουν κατά καιρούς δημοσιευθεί στα περιοδικά Νέα Εστία, Λεύγα, Unfollow, Kaboom.

 

Ο Νίκος Χρυσός γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Το μυστικό της τελευταίας σελίδας (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009) και Καινούργια μέρα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018). Το 2014 επιμελήθηκε τη σχολιασμένη επανέκδοση του βιβλίου Αξέχαστοι καιροί του Λευτέρη Αλεξίου και τον συλλογικό τόμο Ιστορίες βιβλίων (και τα δύο από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Υπό έκδοση βρίσκεται ο συλλογικός τόμος Ο Νίκος Καζαντζάκης και η πολιτική, τον οποίο επιμελήθηκε με την Ιωάννα Σπηλιοπούλου (θα κυκλοφορήσει τον Μάιο του 2019, επίσης από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικούς τόμους. Από τον Σεπτέμβριο του 2018 είναι Αντιπρόεδρος Β΄ του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ).

 

ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

 

ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΥ ΒΡΑΒΕΥΘΕΝΤΕΣ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

 

Το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUPL), το οποίο θέσπισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2009, αφορά έργα μυθοπλασίας (μυθιστορήματα ή διηγήματα) και επιβραβεύει το λογοτεχνικό ταλέντο νέων και ανερχόμενων ευρωπαίων συγγραφέων.

Από ελληνικής πλευράς, το βραβείο έλαβε το 2011 ο Κώστας Χατζηαντωνίου με το μυθιστόρημά του «Aγκριτζέντο», το 2014 ο Μάκης Τσίτας με το «Μάρτυς μου ο Θεός» και το 2017 η Κάλλια Παπαδάκη με τους «Δενδρίτες».

Μέχρι και το 2017, το βραβείο είχε απονεμηθεί σε 106 συγγραφείς από 37 συνολικά ευρωπαϊκές χώρες, που όλοι γράφουν στη γλώσσα τους. Οι βραβευμένοι συγγραφείς και βιβλία, καθώς και η ευρωπαϊκή λογοτεχνία εν γένει, τιμήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2018 και σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Βασικό στοιχείο του εορτασμού της 10ης επετείου του βραβείου ήταν ένας γραπτός διαγωνισμός για δημιουργούς που είχαν κερδίσει το βραβείο μέχρι πέρσι και οι οποίοι κλήθηκαν να γράψουν ένα διήγημα με τίτλο «Μια ευρωπαϊκή ιστορία». Πέντε νικητές και νικήτριες αναδείχτηκαν τον Νοέμβριο του 2018 απ’ αυτόν τον διαγωνισμό. Καθώς το 2018 ήταν το Ευρωπαϊκό Έτος Πολιτιστικής Κληρονομιάς, διηγήματα στα οποία η ευρωπαϊκή κληρονομιά διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τιμήθηκαν επίσης με το «Ειδικό Βραβείο / την Ειδική Διάκριση της κριτικής επιτροπής».

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (https://ec.europa.eu/greece/events/eu_prize_literature%28eupl%29_el), η μετάφραση είναι το κλειδί για την ευρύτερη κυκλοφορία της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποστηρίζει τη μετάφραση, την έκδοση και την προώθηση ευρωπαϊκών λογοτεχνικών έργων.

Επιστροφή

Γενική Συνέλευση Εταιρείας Συγγραφέων 2019

Μετά τις αρχαιρεσίες της 5ης Μαΐου 2019, που έγιναν κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας Συγγραφέων για την ανάδειξη μελών διοικητικού συμβουλίου και εξελεγκτικής επιτροπής και την εισδοχή νέων μελών, τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής:

Για το Διοικητικό Συμβούλιο, εξελέγησαν οι Γιώργος Χουλιάρας, Ιωσήφ Βεντούρας, Αγγελική Στρατηγοπούλου, Μαρίζα Ντεκάστρο, Μαρία Κούρση, Φαίδων Ταμβακάκης, Έλενα Χουζούρη, και αναπληρωματικά μέλη οι Κάλλια Παπαδάκη και Μάνος Κοντολέων (που ισοψήφισαν), Λίλα Κονομάρα και Νίκος Κατσαλίδας.

Μέλη της εξελεγκτικής επιτροπής εξελέγησαν οι Λίλυ Εξαρχοπούλου, Γιάννης Ευσταθιάδης και Γιάννης Στεφανάκις, αντεπιστέλλοντα μέλη οι Ιωάννης Ιωαννίδης και Jean-Marc Laborie, επίτιμα μέλη οι Λευτέρης Παπαλεοντίου και Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος και τακτικά μέλη (με αλφαβητική σειρά) οι Άννα Αφεντουλίδου, Νίκος Βατόπουλος, Θοδωρής Γκόνης, Ανθούλα Δανιήλ, Σοφία Κολοτούρου και Ιωάννα Μπουραζοπούλου.

Το νέο Διοικητικό συμβούλιο συνήλθε στις 8 Μαΐου 2019 και διαμορφώθηκε ως εξής:

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Πρόεδρος: Γιώργος Χουλιάρας

Αντιπρόεδρος: Ιωσήφ Βεντούρας

Γενική Γραμματέας: Αγγελική Στρατηγοπούλου

Ταμίας: Μαρίζα Ντεκάστρο

Μέλη Δ.Σ. Μαρία Κούρση

Φαίδων Ταμβακάκης

Έλενα Χουζούρη

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Γιώργου Παναγιώτου


 
Ο μύθος μας ήταν μια λέξη μόνο
Γεωγραφημένη σε εξοστρακισμούς

(«Γλωσσολογία», από τη συλλογή Αγκαλά και Φιλελεύθεροι, 1979)
 
Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του ποιητή και δημοσιογράφου, ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Γιώργου Παναγιώτου.

Ο Παναγιώτου υπήρξε πρωτοπόρος τόσο στη δημοσιογραφία, καθώς υπήρξε ο πρώτος στην Ελλάδα που κατέγραψε δημοσιεύματα εφημερίδων και τεκμηριωτικά παρακολουθώντας συνεδριάσεις της Βουλής, όσο και στην ποίηση, μια ποίηση πολιτική και κοινωνικά στρατευμένη, την οποία προσέγγισε ως ελεύθερο πνεύμα και με δεινές γλωσσοπλαστικές ικανότητες. Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια.
 
Ο Γιώργος Παναγιώτου γεννήθηκε το 1943 στην Τσαγκαράδα Μαγνησίας. Σπούδασε Φιλολογία, καθώς και Οικονομικές και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, ενώ οι μεταπτυχιακές του σπουδές κινήθηκαν στους τομείς της κοινωνιογλωσσολογίας και της βιβλιονομίας.
Δημοσιογράφος (συντάκτης ύλης και από το 1974 κοινοβουλευτικός συντάκτης), αρχειοθέτης στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη, συντάκτης της βιβλιογραφίας, της θεατρολογίας και των πολιτικών ημερολογίων στην ετήσια έκδοση Χρονικό (1974-1991).
Από το 1976 έως το 1987 εξέδιδε το δελτίο Κοινοβουλευτικά Χρονικά και ήταν συντονιστής στο κέντρο τεκμηρίωσης "Ελληνικό Αρχείο". Συνεργάτης σε εφημερίδες και περιοδικά, δημοσίευσε εκατοντάδες μελέτες και κριτικές για θέματα ιστορίας, λογοτεχνίας, θεάτρου και κινηματογράφου.

Επιστροφή

Οι επιτροπές για τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα

Οι νέες επιτροπές για
τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων
σε πρωτοεμφανιζόμενους ποιητές και πεζογράφους

 
Με τη λήξη της θητείας των επιτροπών για τα βραβεία Γιάννη Βαρβέρη σε πρωτοεμφανιζόμενο ποιητή και Μένη Κουμανταρέα σε πρωτοεμφανιζόμενο πεζογράφο, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων όρισε τα νέα μέλη των επιτροπών για την επόμενη διετία (2019-2021).
 
Η Κριτική Επιτροπή για την απονομή – σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια/ποιητή κάθε χρόνο – Βραβείου από την Εταιρεία Συγγραφέων στη μνήμη του ποιητή και μέλους της Γιάννη Βαρβέρη, απαρτίζεται από τους συγγραφείς μέλη της Εταιρείας Γιώργο Γώτη (Πρόεδρο της Επιτροπής), Μαριγώ Αλεξοπούλου και Αριστέα Παπαλεξάνδρου.
 
Η Κριτική Επιτροπή για την απονομή – σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο πεζογράφο κάθε χρόνο –Βραβείου από την Εταιρεία Συγγραφέων στη μνήμη του πεζογράφου και μέλους της Μένη Κουμανταρέα απαρτίζεται από τους Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη (Πρόεδρο της Επιτροπής), Μαρία Φακίνου και Κώστα Χατζηαντωνίου.
 
ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
 
Η Εταιρεία Συγγραφέων απονέμει τέσσερα βραβεία κάθε χρόνο, συνήθως σε ειδική εκδήλωση τον Νοέμβριο:
Το Βραβείο ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ της Εταιρείας Συγγραφέων για προσφορά στα γράμματα και τον πολιτισμό, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, στη μνήμη του εν λόγω μέλους της Εταιρείας.
Το Βραβείο ΔΑΙΔΑΛΟΣ της Εταιρείας Συγγραφέων για συμβολή στα γράμματα και την επικοινωνία των λαών μέσω του πολιτισμού.
Το Βραβείο ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΡΒΕΡΗ σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια/ποιητή, στη μνήμη του εν λόγω μέλους της Εταιρείας.
Το Βραβείο ΜΕΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑ σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο πεζογράφο για μυθιστόρημα, νουβέλα ή συλλογή διηγημάτων, στη μνήμη του εν λόγω μέλους της Εταιρείας.
 
Τα Βραβεία Διδώ Σωτηρίου και Δαίδαλος σε καθιερωμένους Έλληνες και ξένους συγγραφείς, που συνήθως δεν είναι μέλη της Εταιρείας, απονέμονται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, που αποδέχεται (ηλεκτρονικά προς την Εταιρεία) αιτιολογημένες γραπτές προτάσεις από μέλη της Εταιρείας και άλλους για υποψηφιότητες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, με καταληκτική ημερομηνία για τα βραβεία κάθε έτους την 15η Ιουνίου του ιδίου έτους.
 
Τα Βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα σε πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς απονέμονται από τριμελείς κριτικές επιτροπές που ορίζονται με διετή θητεία για κάθε βραβείο. Υποψήφια βιβλία που έχουν εκδοθεί το προηγούμενο έτος και δεν περιλαμβάνουν αυτο-εκδόσεις αποστέλλονται από εκδοτικούς οίκους στα μέλη των κριτικών επιτροπών.

Επιστροφή

Συγγραφείς από την Κίνα

[please scroll down for English / στα αγγλικά παρακάτω}

 
Συναντήσεις της Εταιρείας Συγγραφέων με ξένους συγγραφείς
Συγγραφείς από την Κίνα
Λογοτεχνία & μετάφραση: Αρχαίοι πολιτισμοί & σύγχρονες γλώσσες

Συζήτηση συγγραφέων από την Κίνα και την Ελλάδα
2 Μαΐου 2019, ώρα 19:00 έως 20:50
Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου)

 
Συμμετέχουν:
Qian Xiaoqian, Αντιπρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων Κίνας
Liu Guanjun, Πρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων Πεκίνου, μυθιστοριογράφος
Chi Zijian, Πρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων Χεϊλονγκτσιάνγκ, μυθιστοριογράφος
Wang Yuewen, Πρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων Χουνάν, μυθιστοριογράφος
Liang Hongying, Διευθυντής, Εφημερίδα της Λογοτεχνίας & των Τεχνών, κριτικός
Γιώργος Βέης, Αντιπρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων, ποιητής & κριτικός
Φίλιππος Δρακονταειδής, πεζογράφος & μεταφραστής
Έρση Σωτηροπούλου, πεζογράφος
Ευγένιος Τριβιζάς, πεζογράφος & συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας

Συντονίζουν:
Zhang Tao, Γενικός Διευθυντής, Τμήμα Διεθνών Σχέσεων, Εταιρεία Συγγραφέων Κίνας
Γιώργος Χουλιάρας, Πρόεδρος, Εταιρεία Συγγραφέων
 
«Λογοτεχνία & μετάφραση: Αρχαίοι πολιτισμοί & σύγχρονες γλώσσες» είναι το θέμα μιας δημόσιας συζήτησης συγγραφέων από την Κίνα και την Ελλάδα, που διοργανώνεται στις 2 Μαΐου 2019, στις 7μμ, στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου), στο πλαίσιο σειράς συναντήσεων της Εταιρείας Συγγραφέων με συγγραφείς από άλλες χώρες.
 
Στην αντιπροσωπεία συγγραφέων από την Κίνα, που έχει προσκληθεί στη χώρα μας, συμμετέχουν ο Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Κίνας και επικεφαλής της αντιπροσωπείας Qian Xiaoqian, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Πεκίνου, μυθιστοριογράφος Liu Guanjun, η Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Χεϊλονγκτσιάνγκ, μυθιστοριογράφος Chi Zijian, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Χουνάν, μυθιστοριογράφος Wang Yuewen και ο Διευθυντής της Εφημερίδας της Λογοτεχνίας & των Τεχνών, κριτικός Liang Hongying.

Σύντομες παρεμβάσεις και συζήτηση, στα αγγλικά με συνοπτική διερμηνεία, από μέλη της αντιπροσωπείας συγγραφέων από την Κίνα και από Έλληνες συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας, όπως ο Γιώργος Βέης, ο Φίλιππος Δρακονταειδής, η Έρση Σωτηροπούλου και ο Ευγένιος Τριβιζάς, θα συντονίσουν ο Γενικός Διευθυντής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της Εταιρείας Συγγραφέων Κίνας ZHANG Tao και ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Γιώργος Χουλιάρας.
 
Επιπλέον θα υπάρξει «πρόγευση» από σκηνική παρουσίαση σύνθεσης ποιητικού λόγου – με αποσπάσματα από τη ραψωδία θ΄ της Οδύσσειας του Ομήρου, τον Καβάφη, τον Χε-Τζι-Τζανγκ (659-747 ΚΧ), τον Γουάνγκ-Γουί (701-761), τον Ντου-Φου (712-770), τον Τζια Ντάο (779-843) και άλλους – που ετοιμάζεται από το Διαπολιτισμικό Κέντρο Τεχνών, σε σκηνοθεσία Θάνου Μιχαλά, σε συνεργασία με τους Χρήστο Μηλιώνη, Cian X Su, Li Fang, Guo Q, Zeng Zkeng και Έλλη Στεργίου.
 
 
                                    *
 
Literature & Translation: Ancient Cultures & Modern Languages
A public discussion with writers from China and Greece

May 2, 2019, 19:00 to 20:50
Polis Art Café (5 Pesmazoglou & Stadiou Street)
 
Participants
Qian Xiaoqian, Vice President, China Writers Association
Liu Guanjun, President, Beijing Writers Association, novelist
Chi Zijian, President, Heilongjiang Writers Association, novelist
Wamg Yuewen, President, Hunan Writers Association, novelist
Liang Hongying, Chief Editor, Literature and Arts Newspaper, critic
Philip Dracodaidis, prose writer & translator
Ersi Sotiropoulos, prose writer
Eugene Trivizas, prose writer & author of books for children
Yiorgos Veis, Vice President, Hellenic Authors’ Society, poet & literary critic

Discussion coordinated by
Zhang Tao, Director General, International Liaison Department, China Writers Association
Yiorgos Chouliaras, President, Hellenic Authors’ Society

“Literature & Translation: Ancient Cultures & Modern Languages” is the theme of a public discussion with writers from China and Greece, which is being held on May 2, 2019, at 7pm, at the Polis Art Café (5 Pesmazoglou & Stadiou Street), in the context of meetings sponsored by the Hellenic Authors’ Society with writers from other countries.
 
Led by the Vice President of the China Writers Association QIAN Xiaoqian, the delegation of Chinese writers includes the President of the Beijing Writers Association, novelist LIU Guanjun, the President of the Heilongjiang Writers Association, novelist CHI Zijian, the President of the Hunan Writers Association, novelist WANG Yuewen, and the Editor-in-Chief of the Literature and Arts Newspaper, critic LIANG Hongying.
 
There will be brief comments in English by members of the delegation and by members of the Hellenic Authors’ Society, such as the prose writer and translator Philip Dracodaidis, the prose writer Ersi Sotiropoulos, the author of books for children Eugene Trivizas, and the poet and Vice President of the Hellenic Authors’ Society Yiorgos Veis, while discussion will be coordinated by the Director General of the International Liaison Department of the China Writers Association Zhang Tao and the President of the Hellenic Authors’ Society Yiorgos Chouliaras.
 
The event also involves a preview or “foretaste” of a synthesis of Chinese and Greek verses, currently being prepared by the Crosscultural Arts Center under the direction of Thanos Michalas. The production of this chorus will include verses from Book 9 of Homer’s Odyssey (on welcoming the “foreigner” Odysseus), transposed into modern Greek by Zissimos Sideris, as well as by ancient Chinese poets, C.P. Cavafy and others. Christos Milionis, Cian X Su, Li Fang, Guo Q, Zeng Zkeng, Elli Stergiou and others are collaborating on the project.
 

Επιστροφή

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Σημαντικές ρυθμίσεις που προστατεύουν τα δικαιώματα των συγγραφέων και άλλων δημιουργών στο διαδίκτυο εισάγει η Οδηγία για τα πνευματικά δικαιώματα στον ψηφιακό κόσμο, που ψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 26 Μαρτίου 2019. Με εγγυήσεις για την ελευθερία της έκφρασης, που περιλαμβάνει παραπομπές σε έργα και κριτικές αναφορές, όπως επίσης και παρωδίες, η Οδηγία προστατεύει το δημιουργικό περιεχόμενο και φορείς παραγωγής του, όπως τα μέσα ενημέρωσης, κατά τη διαδικασία διαδικτυακής αναπαραγωγής του, που απαιτεί σχετική αδειοδότηση από τους δημιουργούς.
 
Η προστασία ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων και πνευματικών και υλικών αξιών σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο αποτελεί ένα διαρκές ζητούμενο. Η ανάπτυξη κουλτούρας πνευματικών δικαιωμάτων, ως πλαίσιο που προστατεύει και στηρίζει τη δημιουργία σε συγκεκριμένες συνθήκες, αποτελεί ένα διαρκές αίτημα των συγγραφέων. Τόσο στη χώρα μας όσο και πανευρωπαϊκά, ως μέλος του Συμβουλίου Ευρωπαίων Συγγραφέων, η Εταιρεία Συγγραφέων ενεργά υπερασπίζεται τα αιτήματα αυτά και προωθεί σχετικές πρωτοβουλίες.
 
Οι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να ενσωματώσουν στην εθνική νομοθεσία τους τις προβλέψεις της Οδηγίας, που ψηφίστηκε από το Ευρωκοινοβούλιο, εντός 24 μηνών μετά την υιοθέτησή της επισήμως από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επιστροφή

TA BPABEIA ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ

Με χαρά πληροφορηθήκαμε ότι  επιφανείς συγγραφείς μέλη της Εταιρείας μας (Χάρης Βλαβιανός, Δημήτρης Κοσμόπουλος και Αλέξης Πανσέληνος) βραβεύτηκαν από τα Ιδρύματα Πέτρου Χάρη και Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών. Συγχαίρουμε τους βραβευθέντες για την τιμητική αυτή διάκριση.

Αναλυτικά:

Τα βραβεία των Ιδρυμάτων Πέτρου Χάρη και Κώστα και Ελένης Ουράνη απένειμε η Ακαδημία Αθηνών κατά την Πανηγυρική Συνεδρία της Ακαδημίας Αθηνών για τον εορτασμό της Επετείου της 25ης Μαρτίου 1821.  Η απονομή έγινε μετά την ομιλία του Ακαδημαϊκού και επίτιμου μέλους της Εταιρείας μας Μανόλη Κορρέ, με θέμα «Η Ακρόπολις των Αθηνών κατά την Επανάσταση του 1821». Σημειώνεται ότι τα εν λόγω βραβεία δεν είχαν απονεμηθεί τον περασμένο Δεκέμβριο.
Τα βραβεία
Βραβείο Ποιήσεως του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη: Στον Χάρη Βλαβιανό για το βιβλίο του Αυτοπροσωπογραφία του λευκού (Πατάκης 2018).
Βραβείο Ποιήσεως του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη: Στον Δημήτρη Κοσμόπουλο για το βιβλίο του Θέριστρον (Κέδρος 2018).
Βραβείο Μυθιστορήματος του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη: Στον Αλέξη Πανσέληνο για το βιβλίο του Ελαφρά ελληνικά τραγούδια (Μεταίχμιο 2018).
Βραβείο Διηγήματος του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη: Στην Ελισάβετ Χρονοπούλου για το βιβλίο της Ο έτερος εχθρός (Πόλις 2017).
Βραβείο Δοκιμίου –Μελέτης του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη: Στον Νικόλαο Πηγαδά για το σύνολο του έργου του.

Επιστροφή

ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ

Με εκδήλωση «στο φως του Ομήρου», στη μνήμη του πρόσφατα εκλιπόντος Μιχαήλ Μήτρα, η Εταιρεία Συγγραφέων – με εισήγηση της οποίας καθιερώθηκε από την UNESCO η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης – και η ΕΡΤ συνέχισαν τη γιορτή της ποίησης στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, στις 22 Μαρτίου, στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου».
 
Στην εκδήλωση μίλησε το μέλος της Εταιρείας, συγγραφέας και ομότιμος καθηγητής κλασικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργης Γιατρομανωλάκης, με θέμα «Οι γυναίκες στον Όμηρο», ενώ αποσπάσματα από τα ομηρικά έπη, σε μεταφράσεις του Ιάκωβου Πολυλά, διάβασαν οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Ζυράννα Ζατέλη και Αχιλλέας Κυριακίδης. Ο Στέφανος Κόκκαλης ερμήνευσε μουσική γραμμένη ειδικά για την εκδήλωση, την οποία χαιρέτισε ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Γιώργος Χουλιάρας.

Βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης
 
Στις 21 Μαρτίου, η ΕΡΤ και η Εταιρεία Συγγραφέων γιόρτασαν την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με όλες τις ραδιοφωνικές συχνότητες της ΕΡΑ να «ακολουθούν» ίχνη ποιητών. Ακούστηκαν σύγχρονοι και κλασικοί ποιητές από όλο τον κόσμο, ποιητές της γενιάς του ’70, παλαιότεροι και νεότεροι, απαγγελίες, συνεντεύξεις, αρχειακό υλικό, πρωτότυπα αφιερώματα και ζωντανές συνδέσεις.
 
Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης & Εταιρεία Συγγραφέων
Το φθινόπωρο του 1997 ο πρόσφατα εκλιπών ποιητής Μιχαήλ Μήτρας πρότεινε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων να οριστεί μια ημέρα για τον εορτασμό της ποίησης στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες. Την πρόταση υιοθέτησε το ΔΣ, με πρόεδρο τότε τον ποιητή και κριτικό Κώστα Στεργιόπουλο, ενώ το μέλος του ΔΣ ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η  Μαρτίου, καθώς συνήθως συμπίπτει με την εαρινή ισημερία. Η πρώτη Ημέρα Ποίησης στην Ελλάδα γιορτάστηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά. Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO και αργότερα πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Με διεθνή υποστήριξη, η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε και o εορτασμός Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης καθιερώθηκε από το 2000.   
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.authors.gr/posts/view/pagkosmia-hmera-poihshs-pws-archisan-ola/home

Επιστροφή

ΦΕΡΛΙΝΓΚΕΤΙ 100

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΕΥΧΕΤΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ

στο επίτιμο μέλος της, Αμερικανό ποιητή Lawrence Ferlinghetti,

που έγινε 100 ετών στις 24 Μαρτίου 2019,

αναρτώντας στον ιστότοπό της μετάφραση του ποιήματός του «Σκύλος»

από το αντεπιστέλλον μέλος της Βασίλη Παπαγεωργίου

και φωτογραφία του από το ιστορικό βιβλιοπωλείο & εκδοτικό οίκο

στο Σαν Φρανσίσκο City Lights

 

Βλ. και παλαιότερη επετειακή ανάρτηση για τα 99 του χρόνια

 

[ ΣΚΥΛΟΣ ]

Ο σκύλος περπατά ελεύθερα στον δρόμο
και βλέπει την πραγματικότητα
και τα πράγματα που βλέπει
είναι μεγαλύτερα απ’ αυτόν
και τα πράγματα που βλέπει
είναι η πραγματικότητά του
Μεθυσμένους σε εισόδους
Φεγγάρια σε δέντρα
Ο σκύλος κατηφορίζει ελεύθερα τον δρόμο
και τα πράγματα που βλέπει
είναι μικρότερα απ’ αυτόν
Ψάρια πάνω σε χαρτί εφημερίδων
Μυρμήγκια σε τρύπες
Κοτόπουλα σε παράθυρα στην κινέζικη συνοικία
τα κεφάλια τους ένα τετράγωνο πιο πέρα
Ο σκύλος περπατά ελεύθερα στον δρόμο
και τα πράγματα που μυρίζει
μυρίζουν κάτι σαν κι αυτόν
Ο σκύλος περπατά ελεύθερα στον δρόμο
προσπερνά νερόλακκους και μωρά
γάτες και πούρα
μπιλιαρδάδικα και αστυνομικούς
Δεν μισεί τους χωροφύλακες
Απλά δεν τους χρειάζεται
και τους προσπερνά
και προσπερνά και τις νεκρές αγελάδες που κρέμονται ολόκληρες
μπροστά στην Κρεαταγορά του Σαν Φρανσίσκο
Θα προτιμούσε να φάει μια τρυφερή αγελάδα
παρά έναν σκληρό αστυνομικό
αν και θα του έκανε οποιοδήποτε από τα δυο
Και περνάει μπροστά από το Εργοστάσιο Ρομέο Ραβιόλι
και τον Πύργο Κόιτ
και τον γερουσιαστή Ντόιλ
Φοβάται τον Πύργο Κόιτ
αλλά δεν φοβάται τον γερουσιαστή Ντόιλ
αν και αυτά που ακούει είναι πολύ απογοητευτικά
πολύ καταθλιπτικά
πολύ παράλογα
για έναν λυπημένο νεαρό σκύλο σαν αυτόν
για έναν σοβαρό σκύλο σαν αυτόν
Αλλά έχει τον δικό του ελεύθερο κόσμο για να ζήσει
Τους δικούς του ψύλλους να φάει
Δεν θα τον φιμώσουν αυτόν
Ο γερουσιαστής Ντόιλ είναι ένας ακόμη
πυροσβεστικός κρουνός μόνο
γι’ αυτόν
Ο σκύλος περπατά ελεύθερα στον δρόμο
και έχει τη δική του σκυλίσια ζωή να ζήσει
και να σκεφτεί
και να στοχαστεί
αγγίζοντας και δοκιμάζοντας και εξετάζοντας τα πάντα
διερευνώντας τα πάντα
χωρίς προνόμια ψευδορκίας
ένας πραγματικός ρεαλιστής
με μια πραγματική ιστορία να πει
και μια πραγματική ουρά στην οποία να την πει
μ’ ένα πραγματικά ζωντανό
γάβγισμα
δημοκρατικό σκυλί
που έχει πραγματική
ελεύθερη δημιουργικότητα
με κάτι να πει
για την οντολογία
κάτι να πει
για την πραγματικότητα
και πώς να τη βλέπει
και πώς να την ακούει
με το κεφάλι του να γέρνει στο πλάι
σε γωνιές των δρόμων
λες και μόλις θα
φωτογραφηθεί
για τη Δισκογραφική Εταιρεία Βίκτωρ, ο Νικητής,
ακούγοντας
His Master’s Voice, τη Φωνή του Κυρίου του,
και κοιτάζοντας
σαν ζωντανό ερωτηματικό
μέσα στο
μεγάλο γραμμόφωνο
της αινιγματικής ύπαρξης
με το εκπληκτικό του κοίλο κέρας
που φαίνεται πάντα
έτοιμο να εκτοξεύσει
μια Νικηφόρα απάντηση
σε όλα

 

A Coney Island of the Mind: Poems, 1958. Μετάφραση και φωτογραφία Βασίλης Παπαγεωργίου.

Επιστροφή

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ 2019

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ


ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΟΙΗΣΗΣ 2019

Στις 22 Μαρτίου 2019 και ώρα 19:30, η Εταιρεία Συγγραφέων και η ΕΡΤ συνεορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, είσοδος κι από Σόλωνος) με μια εκδήλωση «Στο φως του Ομήρου».
Θα μιλήσει και θα συντονίσει ο συγγραφέας και ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργης Γιατρομανωλάκης. Αποσπάσματα από τα Ομηρικά Έπη θα διαβάσουν οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων, Ζυράννα Ζατέλη και Αχιλλέας Κυριακίδης. Μουσική του Στέφανου Κόκκαλη, γραμμένη ειδικά για την εκδήλωση αυτή, θα ερμηνεύσει ο συνθέτης.


 

Η ΕΡΤ και η Εταιρεία Συγγραφέων γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης


Όλες οι ραδιοφωνικές συχνότητες της ΕΡΑ, την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, «ακολουθούν» τα ίχνη των ποιητών του κόσμου.
Σύγχρονοι και κλασικοί ποιητές, αφιέρωμα στον Μπομπ Ντίλαν, στην ποιητική γενιά του ’70 και τη νεότερη γενιά, απαγγελίες, καλεσμένοι, συνεντεύξεις, αρχειακό υλικό, πρωτότυπα αφιερωματικά δίλεπτα ποίησης και ζωντανές συνδέσεις σε όλα τα ραδιοφωνικά προγράμματα της ΕΡΑ, μεταφέρουν το ξεχωριστό ύφος και το κλίμα της ημέρας.
Ένα μεγάλο αφιέρωμα της ΕΡΤ σε σύμπραξη με την Εταιρεία Συγγραφέων, που εισηγήθηκε στην UNESCO την καθιέρωση του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης την 21η Μαρτίου· πρώτη μέρα μετά την εαρινή ισημερία – αρχή της άνοιξης.
Το πρόγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:


ΠΡΩΤΟ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
07:45 Στην εκπομπή «Απολύτως σχετικό» με τον Ανδρέα Παπασταματίου και τη Στεφανία Χαρίτου: καλεσμένος σε τηλεφωνική επικοινωνία ο Γιώργος Χουλιάρας, πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων για να δώσει το στίγμα της ημέρας.
17:00-18:00 Στην πολιτιστική εκπομπή του Πρώτου Προγράμματος «Μπλε σαν πορτοκάλι» με τον Γιώργο Γιανναράκο και τη Μαίρη Βενέζη: καλεσμένοι σε τηλεφωνική επικοινωνία ο Σταμάτης Πολενάκης και η Χλόη Κουτσουμπέλη, οι οποίοι μοιράστηκαν εξ ημισείας το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το 2017.
Ο Σταμάτης Πολενάκης για το ποιητικό έργο του με τίτλο «Τα τριαντάφυλλα της Μερσέδες» και η Χλόη Κουτσουμπέλη για το έργο της με τίτλο «Οι ομοτράπεζοι της άλλης γης».
18:00-20:00 Έκτακτη δίωρη εκπομπή αφιερωμένη στην Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με κύριους άξονες την ποιητική γενιά του ’70 και τη νεότερη γενιά. Παρουσιάζει η Έλενα Μαράκα. Παραγωγή: Μαρία Σφυρόερα.
18:00-19:00 Η γενιά του ’70
Αναστάσης Βιστωνίτης, ποιητής, δοκιμιογράφος και κριτικός βιβλίου. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το σύνολο της ποίησής του στον τόμο με τίτλο «Ποιήματα (1971-2008)», ο οποίος  αποτελείται από δεκατέσσερις συλλογές εξαντλημένες εδώ και χρόνια: από τη «Μετοικεσία», τους «Ανιχνευτές», τις «Τέφρες», τα «Ποιήματα στον E.A. Poe» και το «Έδαφος» της δεκαετίας του 1970 ώς τον «Ήλιο στην Τάφρο» και «Τα ρόδα της Αχερουσίας» της δεκαετίας του 2000.
Δήμητρα Χριστοδούλου, ποιήτρια. Τελευταία της ποιητική συλλογή ο «Παράκτιος οικισμός».
19:00-20:00 Νέα γενιά ποιητών
Λένα Καλλέργη. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές «Περισσεύει ένα πλοίο» (Βραβείο Κύκλου Ποιητών και τελικές υποψηφιότητες για το Κρατικό Βραβείο Ποίησης, 2017) και «Κήποι στην άμμο» (Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ποιητή «Μαρία Πολυδούρη», 2011).
Ασημίνα Ξηρογιάννη με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Δεύτερη φύση», που περιλαμβάνει εξήντα πέντε χαϊκού, εμπνευσμένα από τη ζωή και την τέχνη.
Νίκος Παπαδόπουλος  με αφορμή την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Άλλη μοίρα».
 

ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Έλληνες ηθοποιοί απαγγέλλουν ποίηση
Το «Μικρό αναλόγιο» του Δευτέρου Προγράμματος στην Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019 από τις 9 το πρωί και ανά μία ώρα, εκλεκτοί ηθοποιοί του θεάτρου, απαγγέλλουν το αγαπημένο τους ποίημα και μας μεταφέρουν σπάνια αισθητικά μηνύματα μεγάλων ποιητών.

Οι επιλογές τους γέννησαν ένα ενδιαφέρον μωσαϊκό ρευμάτων και εποχών, με ποιήματα κλασικά αλλά και σύγχρονα, ένα ψηφιδωτό λέξεων και σκέψεων που έρχεται να μας συναντήσει για να μας μιλήσει, για τον έρωτα, το ψέμα, την απώλεια, την ελπίδα, τη  μοναξιά, με λίγα λόγια για την ίδια τη ζωή.

Συμμετέχουν κατά αλφαβητική σειρά οι: Κάτια Γέρου, Ευγενία Δημητροπούλου, Μαρία Κίτσου, Δημήτρης Λάλος, Δημήτρης Λιγνάδης, Μέμος Μπεγνής, Αλέξανδρος Μπουρδούμης, Γωγώ Μπρέμπου, Ιωάννα Παππά, Γιώργος Πυρπασόπουλος, Λυδία Φωτοπούλου, Νίκος Ψαρράς.

Επιμέλεια παραγωγής: Λίτσα Τότσκα

Ηχητική επιμέλεια: Γιώργος Κωστόπουλος

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Κάτια Γέρου

Το ποίημα του Λευτέρη Πούλιου «Επίλογος» από τη συλλογή «Ο γυμνός ομιλητής».

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Ευγενία Δημητροπούλου

«Το σκάκι», ποίημα του Μανώλη Αναγνωστάκη.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Μαρία Κίτσου

Απόσπασμα από τον «Λάμπρο» του Διονύσιου Σολωμού.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Δημήτρης Λάλος

Απόσπασμα από το «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας» του Οδυσσέα Ελύτη.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Δημήτρης Λιγνάδης

«Προφητικόν». Απόσπασμα από το «Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Μέμος Μπεγνής

«Τα άλογα του Αχιλλέως» του Κωνσταντίνου Καβάφη.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Αλέξανδρος Μπουρδούμης

Ποίημα του Λουίς Αραγκόν για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Γωγώ Μπρέμπου

«Ο ηδονικός Ελπήνωρ» από την «Κίχλη» του Γιώργου Σεφέρη.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Ιωάννα Παππά

«Ελένη» του Οδυσσέα Ελύτη. Από την ενότητα «Σποράδες» της συλλογής «Προσανατολισμοί» (1940).

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Γιώργος Πυρπασόπουλος

«Κουμπωμένα σχήματα». Απόσπασμα από την ομώνυμη ποιητική συλλογή του Γιώργου Τάρδιου.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Λυδία Φωτοπούλου

Απόσπασμα από την «Ιδιωτική Οδό» του Οδυσσέα Ελύτη.

ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΛΟΓΙΟ - Νίκος Ψαρράς

Απόσπασμα από το «Άσμα Ασμάτων» του Σολομώντα. Μετάφραση: Λευτέρης Παπαδόπουλος

Επίσης, από  τη Δευτέρα 18 Μαρτίου 2019, το Δεύτερο Πρόγραμμα εντάσσει  στο πρόγραμμά του νέα πρωτότυπα αφιερωματικά δίλεπτα ποίησης με τίτλο «Ο ποιητής της εβδομάδας». Πρόκειται για μια παραγωγή του ραδιοφωνικού σταθμού της Φωνής της Ελλάδας, όπου κάθε εβδομάδα  είναι αφιερωμένη σ’  έναν σύγχρονο ή κλασικό  Έλληνα ποιητή, ενώ δεν  απουσιάζουν και οι ποιητές της Διασποράς. Οι ίδιοι οι ποιητές, επιμελούνται τις ραδιοφωνικές ερμηνείες, απαγγέλλοντας έργα της επιλογής τους. Παράλληλα, τα ποιήματα για πρώτη φορά «ντύνονται» με πρωτότυπη μουσική, που δημιουργήθηκε ειδικά για το σκοπό αυτό στο στούντιο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας.

Η εβδομάδα 18 έως 22 Μαρτίου 2019 είναι αφιερωμένη στον ποιητή, συγγραφέα και δημοσιογράφο Αντώνη Φωστιέρη. Η πρωτότυπη μουσική σύνθεση και μουσική επιμέλεια είναι της Μαρίας Ρεμπούτσικα, ενώ τα ποιήματά του διαβάζει ο ίδιος ο ποιητής. «Ο ποιητής της εβδομάδας» θα  μεταδίδεται από Δευτέρα έως Παρασκευή στις 11 το πρωί και σε επανάληψη στις 6 το απόγευμα από τη συχνότητα του Δεύτερου Προγράμματος της ΕΡΑ.


Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Tην Πέμπτη 21 Μαρτίου 2019, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, στις 20:00 στο Studio «Αντώνης Κοντογεωργίου» (Studio «Ε») της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στο Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής, Η Φωνή της Ελλάδας και το Δεύτερο Πρόγραμμα διοργανώνουν έναν Διάλογο Ποίησης και Μουσικής με καλεσμένους τους ποιητές Τίτο Πατρίκιο και Γιώργο Δουατζή, καθώς και τον συνθέτη Γιώργο Βαρσαμάκη.Οι ποιητές, πλαισιωμένοι από μουσικές συνθέσεις του Γιώργου Βαρσαμάκη, θα διαβάσουν ποιήματά τους και από ένα ανέκδοτο ποίημα αφιερωμένο στους απόδημους Έλληνες. Σε πρώτη εκτέλεση θα ακουστεί, μεταξύ άλλων, και το έργο του Γιώργου Βαρσαμάκη «Nόστος».

Παίζουν οι μουσικοί: Κώστας Καριτζής (βιολί), Ελένη Λίγγρη (βιόλα), Αγγελική Μουρίκη (τσέλο), Κώστας Ιωαννίδης (κλαρινέτο), Γιώργος Τοσικιάν (κιθάρα), Γιώργος Βαρσαμάκης (πιάνο).

Η εκδήλωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί παρουσία κοινού, θα μεταδοθεί απευθείας από το Δεύτερο Πρόγραμμα και από τη Φωνή της Ελλάδας και θα την παρουσιάσει η δημοσιογράφος Νατάσα Βησσαρίωνος.

Η είσοδος για το κοινό, που επιθυμεί να παρακολουθήσει την εκδήλωση στο Studio «Αντώνης Κοντογεωργίου» στο Ραδιομέγαρο της ΕΡΤ στην Αγία Παρασκευή (Λ. Μεσογείων 432), είναι με κράτηση θέσεων.

Για κρατήσεις θέσεων, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να στείλουν μήνυμα στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις:thevoiceofgreece@ert.gr  και  deftero@ert.gr

Αξίζει να αναφερθεί, ότι Η Φωνή της Ελλάδας τιμά τον Τίτο Πατρίκιο, όλη την εβδομάδα 18 Μαρτίου 2019 έως 24 Μαρτίου 2019, μεταδίδοντας ποιήματά του καθημερινά, στο πλαίσιο του αφιερώματος «Ο ποιητής της εβδομάδας» που έχει θεσπίσει με σκοπό τη διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας και του πολιτισμού.
Τα ποιήματα διαβάζει ο ίδιος ο ποιητής σε πρωτότυπη μουσική σύνθεση των μουσικών της ΕΡΤ, Μαρίας Ρεμπούτσικα (βιολί) και του Γιώργου Κωνσταντινίδη (πιάνο).
Τέλος, την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, Η Φωνή της Ελλάδας διαμορφώνει το πρόγραμμά της με ειδικά αφιερώματα στους Έλληνες ποιητές της Διασποράς.

ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
10:00-12:00 O Kώστας Καναβούρης και ο Πανταζής Τσάρας στο μικρόφωνο του Τρίτου Προγράμματος σάς κρατούν συντροφιά σ’ ένα πρωινό δίωρο αφιέρωμα με ποιήματα για την ποίηση και τους ποιητές. Και με μουσικές εξαίσιες. Η εκπομπή είναι αφιερωμένη στη μνήμη του ποιητή και παραγωγού στο Τρίτο Πρόγραμμα, Μιχαήλ Μήτρα, που είχε την ιδέα για τη θέσπιση της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης.
14:00-15:00  Στην Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης είναι αφιερωμένο και το πρώτο μέρος της εκπομπής «Άλλος πλανήτης άλλη αλεπού, άλλο τριαντάφυλλο» με τον Γιώργο Γιανναράκο. Θα μιλήσει ο Βασίλης Βασιλικός, που ως πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO είχε υποστηρίξει την ιδέα του ποιητή Μιχαήλ Μήτρα, που πριν από λίγες μέρες «έφυγε» από τη ζωή, για την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης και τη σύνδεσή της με την εαρινή ισημερία.
17:00-18:00  Στην εκπομπή «Τιμής ένεκεν στην ποίηση», ο Δαυίδ Ναχμίας  συνδυάζει για μία ώρα σπάνιες απαγγελίες: Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, Μάνος Κατράκης, Γιάννης Βαρβέρης (διαβάζει Ρίτσο). Ο Σον Κόνερι διαβάζει την «Ιθάκη» του Καβάφη στα Αγγλικά και πολλοί ακόμα παρελαύνουν ανάμεσα από, λίγα σχόλια και κάποια ποιητικού ενδιαφέροντος ελαφρά τραγούδια, όπως το μοναδικό ελαφρό τραγούδι (μελοποιημένη ποίηση) «Οι μοιραίοι» του Κώστα Βάρναλη από τον Χρήστο Χαιρόπουλο.
20:00-21:00 Αφιέρωμα στην αραβική ποίηση και μουσική, από την εκπομπή «Με αφιέρωση»  με την Αφροδίτη Κοσμά. Στους στίχους της αραβικής ποίησης, στίχοι με ευαισθησία, η πολιτική συναντά τον έρωτα, ο ερωτικός πόνος το αίτημα για ελευθερία, η υπαρξιακή αγωνία την καταγγελία. Η ποίησή τους αποτυπώνει το υψηλό επίπεδο της αραβικής ποίησης, παραδοσιακής και ελεύθερης, γραμμένης στην κλασική αραβική ή σε τοπική διάλεκτο - ή και σε άλλη γλώσσα πια, στην αραβική διασπορά.
Οι στίχοι των Αράβων ποιητών συναντούν τις νότες Αράβων μουσικών, τη γόνιμη και πλούσια παράδοση των παραδοσιακών, σύγχρονων τζαζ και ηλεκτρονικών ήχων.
21:10-23:00  Χίλιες και μία νύχτες στην ποίηση και στη μουσική στην εκπομπή «Ο αφηρημένος ταχυδρόμος της EBU» με την Αλεξάνδρα Γιαλίνη.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, θα μεταδοθεί συναυλία με την Εθνική Ορχήστρα Languedoc-Roussillon του Μονπελιέ και τη μέτζο σοπράνο Karine Deshayes υπό τη διεύθυνση του Michael Schønwandt να ερμηνεύουν αποσπάσματα από τον «Αλαντίν» του Carl Nielsen και τις «Σεχραζάντ» του Maurice Ravel και του Nikolai Rimsky-Korsakov.
Ανάμεσά τους, ο ηθοποιός Lambert Wilson απαγγέλλει ποιήματα εμπνευσμένα από τη μαγεία της Ανατολής: το «Claire de lune» από τη συλλογή του Β. Ουγκό «Τα ανατολίτικα», «Η Αυγή» του Αρθούρου Ρεμπό, τα «Δύο φλάουτα» του Λι Τάι Πο και δύο ποιήματα του Αλμπέρ Σαμέν: «Η αγορά» και ο «Αδιάφορος».

KOSMOS
Αφιέρωμα στον Μπομπ Ντίλαν
Tο Κosmos 93.6 & 107 έχει ετοιμάσει ένα αφιέρωμα στον Μπομπ Ντίλαν.
O πιο επιδραστικός τραγουδοποιός των τελευταίων 60 χρόνων, ένας ποιητής με κιθάρα, ο πρώτος μουσικός που βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας θυμόμαστε τα  τραγούδια που πραγματικά άλλαξαν τον κόσμο της μουσικής και της ποίησης σε ελληνική απόδοση των στίχων του  μεγάλου τροβαδούρου, που  εξέφρασε την «ασυμβίβαστη γενιά»

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Πάνου Κουτρουμπούση

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Πάνου Κουτρουμπούση


Είναι πουλί;
Είν' αεροπλάνο;
Είναι παράθυρα από βούτυρο;
Τροχοί προσευχής;
Είναι "Το Τέλος";

από «Το υπερφυσικό μηχάνημα» (Η Εποχή των Αποκαλύψεων)

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του συγγραφέα, μεταφραστή και εικαστικού, μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Πάνου Κουτρουμπούση. Ο Κουτρουμπούσης υπήρξε μια από τις σημαντικότερες μορφές του μπητ κινήματος στη χώρα μας, συμμετείχε στην παρέα των Ελλήνων υπαρξιστών και δημοσίευσε ανατρεπτικά διηγήματα και ιστορίες. Με βιβλία όπως το Εν αγκαλία de Κρισγιαούρτι, αλλά και με πρωτότυπα έργα όπως τα θεατρικά «ταχυδράματα», ο Πάνος Κουτρουμπούσης άφησε το δικό του στίγμα στα ελληνικά γράμματα. Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.

Ο Πάνος Κουτρουμπούσης γεννήθηκε το 1937 στη Λιβαδειά. Σπούδασε σινε-σκηνοθεσία στο Centro Sperimentale di Cinematografia, στη Ρώμη, ενώ αργότερ εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτης, βοηθός παραγωγής σε ελληνικές και ξένες ταινίες (1958-1967), στην εικονογράφηση εξωφύλλων βιβλίων και δίσκων στην Αθήνα, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη (1963-1995) και ως παραγωγός ραδιοφώνου στην ελληνική υπηρεσία ΒΒC (1979-1981) και την Ουάσινγκτον (1982-1984). Συμμετείχε στην παρέα των Ελλήνων Υπαρξιστών, ενώ ανακατεύτηκε με το ελληνικό μπητ κίνημα και από το 1963 συμμετείχε στην έκδοση του περιοδικού Πάλι. Με τον ερχομό της δικτατορίας του '67 έφυγε στο Λονδίνο. Πέρασε λίγα χρόνια στη Μέση Ανατολή και την Αμερική, δημοσιεύοντας σε ξένα περιοδικά και εκθέτοντας την εικαστική δουλειά του. Το 1978 κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο, "Εν αγκαλία de Κρισγιαούρτι" και από τη δεκαετία του '80 άρχισε να δημοσιεύει διηγήματα και ιστορίες σε ελληνικά περιοδικά και εφημερίδες. Έργα του (ταχυδράματα) έχουν παρουσιαστεί στο "Τρίτο Θέατρο" της ΕΡΤ σε σκηνοθεσία Γιώργου Χριστοδουλάκη, καθώς και στο ραδιόφωνο, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Βλ: http://www.authors.gr/members/view/author_506

Επιστροφή

Η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Η Γενική Συνέλευση της Εταιρείας Συγγραφέων θα γίνει την Κυριακή, 5 Μαϊου 2019, και 10.30 το πρωί, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, είσοδος και από Σόλωνος). Κατά συνέπεια, η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή υποψηφιοτήτων για το νέο Διοικητικό Συμβούλιο και την εξελεγκτική επιτροπή είναι η 15η Απριλίου 2019.

Υποψήφια τακτικά νέα μέλη 2019

ΑΛΑΓΙΑΛΗ ΤΣΙΑΛΙΚ ΣΟΥΛΕΙΜΑΝ, ΑΡΩΝΙΑΔΑ ΠΟΠΗ, ΑΦΕΝΤΟΥΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ, ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ, ΒΙΝΤΙΑΔΗΣ ΜΗΝΑΣ, ΓΑΛΑΖΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ, ΓΚΟΝΗΣ ΘΟΔΩΡΗΣ, ΓΚΥ- ΒΟΥΒΑΛΗ ΔΑΦΝΗ ΜΑΡΙΑ, ΔΑΝΙΗΛ ΑΝΘΟΥΛΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ, ΔΙΟΝΥΣΙΑΔΟΥ ΛΙΖΑ, ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ, ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΗΣ, ΚΑΤΣΙΩΛΗ ΕΛΕΝΗ, ΚΟΛΟΤΟΥΡΟΥ ΣΟΦΙΑ, ΜΑΚΡΑΤΟΣ ΤΑΣΟΣ, ΜΑΚΡΗ ΒΙΚΤΩΡΙΑ, ΜΑΡΙΝΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ, ΜΕΛΙΤΑΣ ΧΑΡΗΣ, ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ ΛΙΛΗ, ΜΠΑΪΛΑ ΤΕΣΥ, ΜΠΟΥΡΑΖΟΠΟΥΛΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, ΠΙΠΙΝΗ ΑΡΓΥΡΩ, ΠΡΙΟΒΟΛΟΥ ΕΛΕΝΗ, ΣΙΩΚΟΥ ΓΙΩΓΙΑ, ΣΤΡΙΓΓΑΡΗ ΕΛΕΝΑ, ΤΣΙΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΓΔΑ, ΤΣΙΡΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΤΣΟΥΠΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ

Υποψήφια επίτιμα μέλη 2019

ΠΑΠΑΛΕΟΝΤΙΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗΣ, ΣΤΑΙΚΟΣ ΣΠ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Υποψήφια αντεπιστέλλοντα μέλη 2019

ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, JEAN-MARC LABORIE

Επιστροφή

22 Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

22 Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης από την Εταιρεία Συγγραφέων

στη μνήμη του Μιχαήλ Μήτρα


«Στο Φως του Ομήρου»


 Στις 22 Μαρτίου και ώρα 19:30, η Εταιρεία Συγγραφέων και η ΕΡΤ συνεορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, είσοδος κι από Σόλωνος) με μια εκδήλωση «Στο φως του Ομήρου». Θα μιλήσει και θα συντονίσει ο συγγραφέας και ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργης Γιατρομανωλάκης. Αποσπάσματα από τα ομηρικά έπη θα διαβάσουν οι συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας μας Ζυράννα Ζατέλη και Αχιλλέας Κυριακίδης. Μουσική του Στέφανου Κόκκαλη, γραμμένη ειδικά για την εκδήλωση αυτή, θα ερμηνεύσει ο συνθέτης.
 
Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης & Εταιρεία Συγγραφέων
Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Το φθινόπωρο του 1997 ο προσφάτως εκλιπών ποιητής Μιχαήλ Μήτρας πρότεινε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων να οριστεί μια ημέρα για τον εορτασμό της ποίησης στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες. Την πρόταση υιοθέτησε το ΔΣ, με πρόεδρο τότε της Εταιρείας τον ποιητή και κριτικό Κώστα Στεργιόπουλο, ενώ το μέλος του ΔΣ ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η  Μαρτίου, καθώς συμπίπτει με την εαρινή ισημερία. Η πρώτη Ημέρα Ποίησης στην Ελλάδα γιορτάστηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά με μεγάλη επιτυχία. Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO και αργότερα πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Με τη στήριξη πολλών χωρών, η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε και o εορτασμός Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης καθιερώθηκε από το 2000.                                 
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.authors.gr/posts/view/pagkosmia-hmera-poihshs-pws-archisan-ola/home
 
 
Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του δήμου Αθηναίων» υλοποιείται με τη στήριξη δωρητών. Μέγας δωρητής είναι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Χρυσοί δωρητές είναι το Ίδρυμα Ι. Λάτση και η εταιρία Core Α.Ε. Δωρητές είναι το Ίδρυμα Ωνάση, το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού & Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ), το Ίδρυμα Α. Κ. Λασκαρίδη και ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Λόγου (ΟΣΔΕΛ). Πολύτιμοι υποστηρικτές είναι η Aegean Airlines, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών και η εταιρία Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑΣΥ).

Επιστροφή

Aνακοίνωση για τον θάνατο του Μιχαήλ Μήτρα

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του ποιητή και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας μας, Μιχαήλ Μήτρα. Υπενθυμίζουμε ότι ύστερα από δική του πρόταση καθιερώθηκε στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. H φετινή εκδήλωση της Εταιρείας Συγγραφέων για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, που θα γίνει στις 22 Μαρτίου στο Πνευματικό Κέντρου του Δήμου Αθηναίων με τίτλο «Στο φως του Ομήρου», θα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του.
Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.

Ο Μιχαήλ Μήτρας σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ραδιοσκηνοθεσία στο City Literary Institute του Λονδίνου όπου έζησε για 4 χρόνια. Εργάστηκε ως επιμελητής σύνταξης πολιτιστικών εκδόσεων και ως παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών στο ελληνικό τμήμα του BBC (1979-1983) και στην Ελληνική Ραδιοφωνία  (1984-2003). Ασχολήθηκε με την οπτική ποίηση και ζωγραφική, με συμμετοχή σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Περισσότερες πληροφορίες: http://www.authors.gr/members/view/author_148

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Το φθινόπωρο του 1997 ο ποιητής Μιχαήλ Μήτρας πρότεινε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων να οριστεί μια ημέρα για τον εορτασμό της ποίησης στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες. Την πρόταση υιοθέτησε το ΔΣ, με πρόεδρο τότε της Εταιρείας τον ποιητή και κριτικό Κώστα Στεργιόπουλο, ενώ το μέλος του ΔΣ ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η  Μαρτίου, καθώς συμπίπτει με την εαρινή ισημερία. Η πρώτη Ημέρα Ποίησης στην Ελλάδα γιορτάστηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά με μεγάλη επιτυχία. Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO και αργότερα πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Με τη στήριξη πολλών χωρών, η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε και o εορτασμός Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης καθιερώθηκε από το 2000.                                 
Περισσότερες πληροφορίες:
http://www.authors.gr/posts/view/pagkosmia-hmera-poihshs-pws-archisan-ola/home

 

Τη φωτογραφία τράβηξε ο Χρίστος Ρουμελιωτάκης σε εκδήλωση του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος, Νέα Ιωνία, 2007 (αρχείο Γιώργου Ζεβελάκη)

 

 

Επιστροφή

Αναγόρευση του ποιητή Adonis σε επίτιμο διδάκτορα του ΕΚΠΑ

Με ιδιαίτερη χαρά πληροφορηθήκαμε την αναγόρευση του επίτιμου μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Άραβα ποιητή και διανοούμενου Adonis (Ali Esber) σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η τελετή αναγόρευσης θα πραγματοποιηθεί  την Τρίτη, 5 Μαρτίου 2019 και ώρα 19.00  στη Μεγάλη Αίθουσα του Πανεπιστημίου Αθηνών (κεντρικό κτήριο, Πανεπιστημίου 30).

Αξίζει να σημειωθεί ότι και άλλα επίλεκτα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων (Βασίλης Αλεξάκης 2017, Χρήστος Γιανναράς 2017, Κική Δημουλά 2017, Βασίλης Βασιλικός 2014, Ζωή Σαμαρά 2009, Peter Mackridge 2008, Κώστας Γεωργουσόπουλος 2006, Μάργκαρετ Αλεξίου 2006, Στυλιανός Αλεξίου 2000, Μάριος Πλωρίτης 2000 - για να αναφέρουμε μόνο τους τιμηθέντες της νέας χιλιετίας) έχουν τύχει ανάλογης διάκρισης από το ΕΚΠΑ. Επίσης πολλά μέλη μας έχουν αναγορευτεί σε επίτιμους διδάκτορες άλλων πανεπιστημίων της Ελλάδας και του εξωτερικού.

 

Adonis

Tο πραγματικό του όνομα είναι Aλί Aχμάντ Σάιντ Εσμπέρ και θα μεγαλώσει βοηθώντας τον πατέρα του, μικρό γαιοκτήμονα αλλά με ευρεία θρησκευτική μόρφωση. Aπό αυτόν θα μάθει το Kοράνι αλλά και κλασικούς Άραβες, καθώς και μυστικιστές, όπως ο Ίμπιν Aραμπί και ο Xαλάτζ. Aπό παιδί γράφει ποίηση και απαγγέλλει δημόσια μεγάλους ποιητές του Iσλάμ. Δεκατεσσάρων ετών θα απαγγείλει ένα δικό του ποίημα μπροστά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος, εντυπωσιασμένος, θα τον ρωτήσει τι αμοιβή θέλει. «Σπουδές», θα απαντήσει ο νεαρός Aλί. Έτσι θα τον στείλουν στο Γαλλικό Λύκειο της Tαρτούς και μετά στο Kρατικό Kολέγιο στη Λατάκια. Tα ποιήματα που γράφει τα στέλνει σε περιοδικά, αλλά αρνούνται να τα δημοσιεύσουν.
Tο ψευδώνυμο Άδωνις παρμένο από τη μυθολογία –που διαβάζει με πάθος, όνομα θεού φοινικικής καταγωγής, που αντιπροσωπεύει γι’ αυτόν ένα άρρηκτο νήμα, που διατρέχει τους πολιτισμούς και τις θρησκείες της ανατολικής Mεσογείου– θα του φέρει τύχη. Tα ποιήματά του στο εξής θα δημοσιεύονται με το όνομα αυτό.
Mετά από φιλοσοφικές σπουδές στο Tμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Δαμασκού, θα ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Eξάλλου από τα δύο χρόνια στρατιωτικής θητείας το ένα θα το περάσει στη φυλακή, για πολιτικούς λόγους.
Tο 1956 παντρεύεται τη συμφοιτήτριά του Kάλιντα Σάλεχ, με την οποία θα αποκτήσει δύο κόρες, και εγκαθίσταται σε μια πόλη που αγαπάει, τη Bηρυττό, όπου μετά από μερικά χρόνια θα αποκτήσει και τη λιβανική υπηκοότητα.
Στη συνέχεια θα εκδώσει με τον Γιουσούφ Aλ Kαλ το περιοδικό Σι’ρ (Ποίηση), με σκοπό την αναγέννηση της αραβικής ποίησης, την απαλλαγή της από τα αρχαΐζοντα σχήματα και το άνοιγμά της σε όλα τα ευρωπαϊκά και παγκόσμια ποιητικά ρεύματα. Έτσι σ’ αυτό το περιοδικό θα δημοσιευθούν σε μετάφραση οι Xουάν Pαμόν Xιμένεθ, Έζρα Πάουντ, T. Σ. Έλιοτ, Pενέ Σαρ, Σεν-Tζον Περς, Iβ Mπονφουά, Γέιτς, Aνρί Mισό, Oκτάβιο Παζ, Pόμπερτ Φροστ και πολλοί ακόμα, όπως ο Λόρκα, ο Kλοντέλ και ο Aρτσιμπάλντ Mακ Λις.
Tο 1964 η ομάδα διαλύεται και ο Άδωνις, μετά από ένα χρόνο παραμονής στο Παρίσι με γαλλική υποτροφία, ξαναγυρίζει στη Bηρυττό και ιδρύει το περιοδικό Aφάκ. Eν τω μεταξύ έχει ετοιμάσει το βιβλίο του Άσματα του Mιχυάρ του Δαμασκηνού, που αποτελεί σταθμό στην αραβική ποίηση. Για πρώτη φορά η ατομική πορεία του ποιητή διασταυρώνεται με το μεταφυσικό πυρήνα και τα μεγάλα ερωτήματα του ανθρώπου. Aλλά και η μορφή των στίχων του μαρτυρεί τη ρήξη με την παράδοση.
Tο 1971 γίνεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Bηρυττού και επισκέπτεται για πρώτη φορά την Aμερική, όπου του απονέμεται το βραβείο Συρίας-Λιβάνου του Διεθνούς Ποιητικού Φόρουμ. Aπό το ταξίδι του αυτό θα γυρίσει με μια νέα συλλογή ποιημάτων: Tάφος για τη Nέα Yόρκη. Tη διατριβή του πάνω στο θρησκευτικό δογματισμό και την επιρροή του στην αραβική δημιουργικότητα θα την υποστηρίξει στο Πανεπιστήμιο Σεν-Zοζέφ της Bηρυττού (1974).
Tη χρονιά 1980-81, καλεσμένος από το Πανεπιστήμιο της Σορβόνης (Παρίσι III), θα δώσει μαθήματα γύρω από το αραβικό πνεύμα και την ποίηση. Tο 1992 ο πόλεμος του Λιβάνου θα καταστρέψει το διαμέρισμά του. Aπομονωμένος, θα συνεχίσει να γράφει. Tο φθινόπωρο θα ξαναγυρίσει στο Παρίσι, όπου η πλήρης μετάφραση των Aσμάτων του Mιχυάρ του Δαμασκηνού τον έχει κάνει γνωστό σε ορισμένους κύκλους. Tο 1984, καλεσμένος από τον Iβ Mπονφουά, θα δώσει μαθήματα στο Kολέγιο της Γαλλίας. Γνωστοί ποιητές και συγγραφείς, όπως ο Γκιγιεβίκ, ο Zακ Λακαριέρ και ο Pοζέ Mινιέ, τον υποστηρίζουν, μαζί με τον υπουργό Πολιτισμού Zακ Λανγκ. Έτσι το Παρίσι γίνεται η τρίτη πατρίδα του, μετά τη Συρία και τον Λίβανο. Tο 1985 διδάσκει ως επισκέπτης-καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Tζορτζτάουν στις ΗΠΑ και, επιστρέφοντας στο Παρίσι, παίρνει την υποτροφία του Eθνικού Kέντρου Γραμμάτων. Tο 1986 του απονέμεται το μεγάλο βραβείο της Διεθνούς Mπιενάλε Ποίησης της Λιέγης και, ταυτόχρονα, γίνεται αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Aραβικής Ένωσης στην UNESCO. Aπό το 1990 και μετά, μόνιμος κάτοικος στο Παρίσι, θα διδάξει αραβική ποίηση στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και στο Πρίνστον των ΗΠΑ. Σήμερα ζει πάντα στη Γαλλία και, κατά περιόδους, διδάσκει σε διάφορα ξένα πανεπιστήμια. Το 2011 τιμήθηκε με το βραβείο Goethe, ενώ το όνομά του συζητήθηκε έντονα για το Νόμπελ Λογοτεχνίας (το οποίο δόθηκε, τελικά, στον Σουηδό ποιητή Τούμας Τρανστρέμερ).

Επιστροφή

Aνακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Ρούβαλη

Με μεγάλη μας θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο, μέσα σε λίγες μόλις μέρες, ενός ακόμα μέλους μας, του ποιητή, πεζογράφου, δοκιμιογράφου, ιστορικού, μεταφραστή, κριτικού και ισπανιστή Γιώργου Ρούβαλη.
Ο Γιώργος Ρούβαλης γεννήθηκε το 1949 στην Αθήνα και μεγάλωσε στο Ναύπλιο. Σπούδασε Ιστορία, Κοινωνιολογία, Λατινοαμερικάνικες Σπουδές, Διεθνείς Σχέσεις και Νομικά στην Αθήνα και στο Παρίσι, απ' όπου πήρε διδακτορικό. Διετέλεσε υπάλληλος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Έζησε και δίδαξε σε Πανεπιστήμια στο Μεξικό και τη Βενεζουέλα. Έχει μεταφράσει Λατινοαμερικάνους ποιητές και πεζογράφους. Ασχολήθηκε με ιστορικές έρευνες για την ιδιαίτερή του πατρίδα. Δίδαξε Ιστορία και Λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής στην Εταιρεία Φίλων του Λαού από το 2002 και Μετάφραση από τα Ισπανικά στο μεταπτυχιακό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Δημοσίευσε τις ποιητικές συλλογές Επιστροφή στ’ Ανάπλι, Τα ταξίδια του Οδυσσέα, και Ξεχασμένα Πορτραίτα, καθώς και Αrchipielago de sirenas  στα Ισπανικά, το βιβλίο διηγημάτων Στ’ Ανάπλι..., τα βιβλία τοπικής ιστορίας για το Ναύπλιο, Ναύπλιον, Σπηλιάδου 1, Οι πέτρες και οι άνθρωποι. Μικροϊστορία του Ναυπλίου και Ψαρομαχαλάς, η ψυχή του Ναυπλίου, τη συλλογή διηγημάτων Αναζητώντας την Σαλώμη  και το μυθιστόρημα Ταξίδι στη χώρα της Κίρκης.
Η πολιτική του κηδεία θα τελεστεί την Κυριακή 17 Φεβρουαρίου και ώρα 12 το μεσημέρι, στο Νεκροταφείο του Ναυπλίου.
Στους οικείους του εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας.

27 ΠΟΖΕΣ: 4 + 10 + 9 + 4
[...]
Ο κύκλος έκλεισε.
Λατινική Αμερ
ική, η Έλια, η μισή ζωή σου (να πούμε / τα τρία τέταρτα;).
Και ύστερα, Αθήνα και Ναύπλιο, οι ρίζες.
Στο ίδιο φιλμ 27 πόζες, η ζωή σου όλη.

Επιστροφή

Aνακοίνωση Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο της Νίκης Αναστασέα

Ένας άνθρωπος ιδιαίτερα αγαπητός στον κόσμο του βιβλίου, η βραβευμένη πεζογράφος και μέλος της Εταιρείας μας, Νίκη Αναστασέα, έφυγε από κοντά μας, σκορπίζοντας θλίψη όχι μόνο στους αναγνώστες, τους συγγραφείς και τους κριτικούς που αγάπησαν τα βιβλία της, στους εκδότες και τους βιβλιοπώλες που τη γνώριζαν και την εκτιμούσαν, αλλά και σε όσους –και είναι πολλοί – πέρασαν τη δεκαετία του ΄80 από το βιβλιοπωλείο της Πολιτείας  και θυμούνται πάντα τις αναγνωστικές της προτάσεις και την αγάπη με την οποία περιέβαλλε κάθε βιβλιοφιλική τους αναζήτηση. Με βαθιά αγάπη για τη λογοτεχνία, η Αναστασέα θεωρήθηκε ως μια από τις σημαντικότερες στυλίστες της νεότερης ελληνικής πεζογραφίας. Εμφύσησε, στον άρτια σμιλεμένο λόγο της, τη βαθειά λογοτεχνική της παιδεία. Στους οικείους της εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας.


 Η κηδεία της θα γίνει αύριο Πέμπτη 14/2 στις 3 μ.μ. στο νεκροταφεία της Ραφήνας (απέναντι από το εκκλησάκι).

Το ακόλουθο, λιτό βιογραφικό είχε δώσει η ίδια στον ιστότοπο της Εταιρείας Συγγραφέων για την προσωπική της ιστοσελίδα:  «Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε δημοσιογραφία. Έχει εργαστεί πολλά χρόνια στο χώρο του βιβλίου ως βιβλιοπώλις, βιβλιοπαρουσιάστρια σε περιοδικό και διορθώτρια. Διακρίσεις: Το 1998 απέσπασε το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου πεζογράφου του περιοδικού Διαβάζω για το βιβλίο της Αυτή η αργή μέρα προχωρούσε, ενώ το 2013, για το βιβλίο της Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, το Βραβείο Μυθιστορήματος του ηλεκτρονικού περιοδικού Ο Αναγνώστης και το βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού Κλεψύδρα».
http://authors.gr/members/view/nikh-anastasea
Είχε εκδώσει τα βιβλία: Αυτή η αργή μέρα προχωρούσε, Επικράνθη (δια χειρός Αλέξη Ραζή), Οι μικρές απολαύσεις του κυρίου Ευαγγελινού, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, Τα άγρια περιστέρια, Η ιστορία ενός δικού μας ανθρώπου.

Επιστροφή

Μικροκύματα

Μικροκύματα: Συλλογική έκδοση της Εταιρείας Συγγραφέων

Με ανέκδοτα κείμενα μικρο-μυθοπλασίας εκατό μελών, που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του ΔΣ, κυκλοφόρησε με ιδιαίτερη επιτυχία – με το φύλλο της «Εφημερίδας των Συντακτών» 4-6 Ιανουαρίου 2019 – η συλλογική έκδοση «Μικροκύματα: 99+1 μικρο-διηγήματα μελών της Εταιρείας Συγγραφέων».

προοίμιο: Γιώργος Χουλιάρας, εισαγωγή-επιμέλεια: Ηρώ Νικοπούλου

ISBN 9786185334246

 

Συγγραφείς που συμμετέχουν με κείμενά τους στη συλλογική έκδοση: Κούλα Αδαλόγλου, Μαριγώ Αλεξοπούλου, Διαμαντής Αξιώτης, Κώστας Αρκουδέας, Γιάννης Ατζακάς, Γιώργος Βέης, Κώστας Βούλγαρης, Κωστής Γκιμοσούλης, Ηλίας Γκρης, Τάσος Γουδέλης, Στάθης Γουργουρής, Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Γιώργος Γώτης, Βερονίκη Δαλακούρα, Γεράσιμος Δενδρινός, Γιάννης Δούκας, Φίλιππος Δ. Δρακονταειδής, Λίλυ Εξαρχοπούλου, Γιώργος Ζαρκαδάκης, Γιάννης Ζέρβας, Ισίδωρος Ζουργός, Κατερίνα Ηλιοπούλου, Γιώργος Χ. Θεοχάρης, Κώστας Καβανόζης, Γιάννης Καισαρίδης, Λεωνίδας Κακάρογλου, Δημήτρης Καλοκύρης, Τάσος Καλούτσας, Ισμήνη Καπάνταη, Τάσος Καπερνάρος, Τασούλα Καραγεωργίου, Β. Π. Καραγιάννης, Νίκος Κατσαλίδας, Νατάσα Κεσμέτη, Ηλίας Κεφάλας, Νένα Κοκκινάκη, Λίλα Κονομάρα, Μάνος Κοντολέων, Έλσα Κορνέτη, Θωμάς Κοροβίνης, Ζέτα Κουντούρη, Μαρία Κούρση, Παναγιώτης Κουσαθανάς, Χλόη Κουτσουμπέλη, Στάθης Κουτσούνης, Μαρία Λαγγουρέλη, Ελένη Λαδιά, Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου, Θέμης Λιβεριάδης, Κώστας Λογαράς, Κλεοπάτρα Λυμπέρη, Αργυρώ Μαντόγλου, Άρης Μαραγκόπουλος, Ελένη Μαρινάκη, Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Κώστας Μαυρουδής, Δημήτρης Μίγγας, Ευρυδίκη Τρισόν-Μιλσανή, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Γιάννης Μπασκόζος, Σοφία Νικολαΐδου, Ηρώ Νικοπούλου, Έλενα Νούσια, Παυλίνα Παμπούδη, Μάκης Πανώριος, Αθηνά Παπαδάκη, Μαρία Παπαδήμα, Βασίλης Παπάς, Σωτήρης Παστάκας, Νάσα Παταπίου, Γιάννης Πατίλης, Μάριος Ποντίκας, Ειρήνη Ρηνιώτη, Βασίλης Ρούβαλης, Λιάνα Σακελλίου, Ζωή Σαμαρά, Σωτήρης Σαράκης, Λία Μεγάλου-Σεφεριάδου, Αγγελική Σιδηρά, Ντίνος Σιώτης, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Μαρία Σκιαδαρέση, Αντώνης Δ. Σκιαθάς, Κωνσταντίνος Σουέρεφ, Γιάννης Στεφανάκις, Μάνος Στεφανίδης, Αγγελική Στρατηγοπούλου, Κλαίτη Σωτηριάδου, Δέσποινα Τομαζάνη, Νίκος Τριανταφυλλόπουλος, Φωτεινή Τσαλίκογλου, Μάκης Τσίτας, Άντεια Φραντζή, Δημήτρης Φύσσας, Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Κώστας Χατζηαντωνίου, Λεία Χατζοπούλου-Καραβία, Γιώργος Χουλιάρας, Α. Κ. Χριστοδούλου, Χάρης Ψαρράς

Προηγούμενες συλλογικές εκδόσεις με κείμενα μελών της Εταιρείας Συγγραφέων περιλαμβάνουν τους τόμους «Τόποι της λογοτεχνίας» και «Τα πάθη στη λογοτεχνία», από τις εκδόσεις Καστανιώτη και «Ιωάννης Ζεμενός», από τις εκδόσεις Αίολος, ενώ, με την «Εφημερίδα των Συντακτών» κυκλοφόρησαν η τετράτομη ανθολογία «Δαίδαλος», με κείμενά τους που επέλεξαν οι συγγραφείς, και ο τόμος «Ξαφνικά παραμύθια». Από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί ως ηλεκτρονικό βιβλίο η αγγλόγλωσση ανθολογία «Greek Writers Today», όπως και το Ημερολόγιο 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων με θέμα «Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση».

Μικρογραφίες

(προοίμιο)

 

Υπάρχουν συγγραφείς που σε είκοσι μόνο σελίδες καταφέρνουν να πουν αυτό που εγώ για να το εκφράσω χρειάζομαι δύο ολόκληρες αράδες, έλεγε ο αυτοκράτορας της βιενέζικης ειρωνείας Καρλ Κράους.

Ακόμη λιγότερες λέξεις χρειάζεται μια ιστορία όπως εκείνη που αποδίδεται στον Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Τέσσερις λέξεις αρκούν για τη μετάφρασή της στα ελληνικά («Πωλούνται παιδικά παπούτσια, αφόρετα») αντί για έξι στα αγγλικά («For sale: baby shoes, never worn.»). Αποδίδεται, γιατί ερευνητές που θέλησαν να επιβεβαιώσουν την πατρότητα – όχι του παιδιού, αλλά της ιστορίας – ανέσυραν παρεμφερείς μικρές αγγελίες από εφημερίδες ήδη στις αρχές του περασμένου αιώνα.

Τηλεγραφικές διατυπώσεις σε μικρόλογες αγγελίες από την εποχή του τηλέγραφου υπενθυμίζουν ότι επιλογές και συνήθειες της γραφής και της ανάγνωσης, από την επινόησή τους και έπειτα,  βρίσκονται σε διαρκή όσμωση με την εκάστοτε κοινωνικά ενσωματωμένη τεχνολογία.

Σε πόσες πέτρες να σκαλίσεις ένα μυθιστόρημα; Είναι επίκαιρες, αλλά όχι επαρκείς επεξηγηματικά οι επικλήσεις στο Τουίτερ (Twitter) – που άλλωστε αύξησε το 2017 το όριο του αριθμού χαρακτήρων σε 280 από 140, όταν δημιουργήθηκε το 2006, στις 21 Μαρτίου (Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης) – ή σε σ[αδο] μ[αζοχιστικά] σ[ήματα] (sms), με τα οποία αποστολείς και παραλήπτες αλληλο-βασανίζονται από τον Δεκέμβριο του 1992. Με το πρώτο μήνυμα Short Message Service να συνιστά «Merry Christmas» – «καλά» (ή μήπως «παντρευτείτε», για ανορθόγραφους;) «Χριστούγεννα».

Η μικρή φόρμα στον λόγο είναι αρχαιότερη της Λακωνίας. Και δεν υπάρχει λόγος χωρίς τεχνία, ενώ τέχνας κατεργάζεται η πένα συχνότερα της πενίας. Έστω και αν, αφού τα πολλά λόγια είναι φτώχια, κατά περιόδους ευεργεσία του λόγου αποτελεί η λεξιπενία. Αλλά και οι πολλές πράξεις κάποια στιγμή κουράζουν. Επιστρέφουμε τότε στα λόγια: Ας είναι λίγα όμως.

#

Ευχαριστίες οφείλονται στα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων, που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Διοικητικού Συμβουλίου να συμμετάσχουν με ανέκδοτο κείμενο μικρο-μυθοπλασίας (έως 555 λέξεις) στην εν λόγω ανθολογία, στην Ηρώ Νικοπούλου που συγκέντρωσε τα κείμενα και στην «Εφημερίδα των Συντακτών», με την οποία κυκλοφορούν τα «Μικροκύματα».

Γιώργος Χουλιάρας

 

Εισαγωγή

 

Τις δεκαετίες που ακολούθησαν τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο παρατηρήθηκε μια αναζωπύρωση του διηγήματος, που ως προς το μυθιστόρημα εθεωρείτο μέχρι τότε λογοτεχνία ήσσονος σημασίας. Φυσικά, το μικρό κείμενο υπήρχε από την αρχαιότητα, άλλοτε ως μύθος, άλλοτε ως απόφθεγμα, ή ως γνωμικό, άλλοτε ως ανεκδοτολογική ιστορία εγκιβωτισμένη σε μεγάλες αφηγήσεις —όπως στον Ηρόδοτο, ωστόσο χωρίς αυτεπίγνωση ούτε σχετική προθετικότητα.

Τη δεκαετία του ογδόντα υπήρξε διεθνώς μια θεαματική τάση σμίκρυνσης του διηγήματος —από δύο, τρεις ή και περισσότερες χιλιάδες λέξεις στόχος πλέον ήταν κείμενα κάτω των χιλίων λέξεων— με έμφαση στη συμπύκνωση, τη διακειμενικότητα, την ανατροπή, την έκπληξη, την ειρωνεία, που οδήγησε στο λεγόμενο μικρό διήγημα (flash fiction) και που αποτυπώθηκε στις πρώτες αμερικανικές ανθολογίες της εποχής. Όταν το 1991 ο Τιμ Μπέρνερς Λι έδινε σε δημόσια χρήση το έως τότε στρατιωτικό εργαλείο του Internet, κανείς δεν φανταζόταν πως ο αντίκτυπος της κίνησης αυτής θα έφτανε μέχρι τη λογοτεχνία και θα είχε τέτοια επίδραση σ’ αυτή, ιδιαίτερα στην προσφορότερη για ένα τέτοιο μέσο μορφή: το ευσύνοπτο κείμενο. Καθώς η ψηφιακή τεχνολογία στην εποχή της παγκο­σμιοποίησης επιδρά καθοριστικά στον καθημερινό τρόπο ζωής ως προς την ταχύτητα και το μέγεθος των πάντων, τροποποιεί σε μεγάλο βαθμό τις παραδοσιακές σχέσεις μας με τα κείμενα, τις αναγνωστικές και εκφραστικές μας έξεις, εξωθώντας συχνά σε νέες μορφές έκφρασης και διαχείρισης του πολιτισμικού αποθέματος κειμένων και εικόνων, όπως για παράδειγμα βλέπουμε να συμβαίνει στις ιστοσελίδες τύπου Fan Fiction, όπου ουσιαστικά ο χρήστης συνθέτει μια νέα εκδοχή-επαναγραφή ενός ήδη γνωστού κειμένου αντλώντας στοιχεία από παλαιότερα λογοτεχνικά έργα, από κινηματογραφικές ταινίες, από χαρακτήρες βιντεοπαιχνιδιών, κ.α., δημοσιεύοντας άκοπα, άκριτα και χωρίς κόστος. Αλλά και στον ακριβό —ως προς το κόστος και τις ως εκ τούτου ποιοτικότερες επιλογές— έντυπο κόσμο, τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες διαπιστώνεται διεθνώς μια κάθετη αύξηση του ενδιαφέροντος για τη μικρή φόρμα.

Ένα διήγημα πρέπει να μπορεί να διαβάζεται δια μιας, σε μία ανάγνωση,  «in one sitting», δηλαδή «σε μια καθισιά», όπως το έθεσε στο δοκίμιό του «Φιλοσοφία της σύνθεσης» το 1846 ο  Έντγκαρ Άλαν Πόε, που υπήρξε ένας από τους πατέρες του είδους· κι αυτό για να μπορεί ο αναγνώστης να κρατήσει ακέραια την αίσθηση της ανά­γνωσης, ζήτημα κρίσιμο σε μια εποχή ραγδαίων ανατροπών στην καθημερινότητα. Αλλαγές που έκαναν το διήγημα της νεωτερικότητας του 19ου και του 20ου αιώνα ένα είδος σε διαρκή μεταμόρφωση, με κρισιμότερο παράγοντα το στοιχείο της έκτασης. Σ’ αυτό ακριβώς οφείλεται και μια πληθώρα ονομασιών που προσπαθεί να ορίσει και να ερμηνεύσει την ουσία του με κριτήριο το μέγεθος, όπως: διήγημα-αστραπή (flash fiction), ιστορίες μπονζάι, μι­κρο-διήγημα (microfiction), μι­κρο-ι­στο­ρί­α (micro-story), ιστο­ρί­α καρτ πο­στάλ (postcard fiction), υ­περ­μι­κρό δι­ή­γη­μα (short short story), κ.ά. Έ­χουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλά Διεθνή Συ­νέ­δρια σχετικά με το νέο είδος στην Ελ­βε­τί­α, την Ισπα­νί­α και στην Αρ­γεν­τι­νή, καθώς και δι­ε­θνή σε­μι­νά­ρια στην Τα­ϊ­λάν­δη και στις Φι­λιπ­πί­νες. Στην Κί­να ιδρύθηκε μία Ακα­δη­μί­α Δι­η­γή­μα­τος-Α­στρα­πή, ενώ πρό­σφα­τα καθιερώθηκαν Εθνι­κές Ημέ­ρες Δι­η­γή­μα­τος-Α­στρα­πή στη Με­γά­λη Βρε­τα­νί­α και στη Νέ­α Ζη­λαν­δί­α.

Βάσει της «θεωρίας της παράλειψης» ή αλλιώς της «κορυφής του παγόβουνου» όπως την είχε διατυπώσει ο Έρνεστ Χεμινγουέι, τα κρισιμότερα χαρακτηριστικά του μικρού διηγήματος είναι η λειτουργική υπαινικτικότητα, η ελλειπτικότητα, η συρρίκνωση της πλοκής, ο αιφνιδιασμός ή το απρόοπτο στην εξέλιξή της, η εξαιρετικά οικονομική και συνειδητά στοχευμένη χρήση της γλώσσας. Συστατικά, που προτρέπουν σε μία δυναμική, δημιουργική ανάγνωση, με τη φαντασία του αναγνώστη να καλείται να συμπληρώσει τα κρυμμένα στοιχεία της αφήγησης.

Μετά από ήδη τρεις επιτυχημένες εκδόσεις της Εταιρείας Συγγραφέων, «Τόποι της λογοτεχνίας», «Τα Πάθη στη λογοτεχνία» και «Ξαφνικά παραμύθια», αποφασίσαμε να συνεχίσουμε με τον τέταρτο ανά χείρας τόμο, που ως επίκεντρό του έχει, όπως και στα «Ξαφνικά παραμύθια», όχι ένα συγκεκριμένο θέμα αλλά ένα συγκεκριμένο είδος, τώρα το ίδιο το μικρό διήγημα. Ελεύθερο θέμα, λοιπόν, και εν αντιθέσει με τους προηγούμενους τόμους, κείμενα μόνο πεζογραφικά.

Στον παρόντα τόμο συμμετέχουν 99+1 συγγραφείς της Εταιρείας μας με ανέκδοτα διηγήματα έκτασης μέχρι 555 λέξεις.  Η επιλογή του ορίου των λέξεων, φυσικά, είναι παιγνιώδης και αυθαίρετη, αλλά εντός των διεθνώς συμβατικών ορίων του είδους και σκοπό έχει να αναδείξει την αυστηρότητα και την ακρίβεια που απαιτείται για τη συγγραφή της μικρής φόρμας. Στο σύνολο των εκατό διηγημάτων του τόμου έχουμε ένα ικανοποιητικό δείγμα του είδους από την ελληνική λογοτεχνική παραγωγή.

Τέλος, η παράθεση των κειμένων έγινε, όπως πάντα, με τον ασφαλή συμβατικό τρόπο της αλφαβητικής κατάταξης.

 

Ηρώ Νικοπούλου

 

 

Τα «Μικροκύματα» προκάλεσαν παφλασμούς, με κριτική της μεθόδου των συλλογικών εκδόσεων της Εταιρείας Συγγραφέων από την Ελισάβετ Κοτζιά (20.1.19: http://www.kathimerini.gr/1005459/article/politismos/vivlio/mia-an8ologia-me-polla-mpoympoykia) και κριτική της κριτικής από τον Κώστα Βούλγαρη (27.1.19: http://avgi-anagnoseis.blogspot.com/2019/01/blog-post_56.html).

 

Η οφειλόμενη απάντηση της Εταιρείας Συγγραφέων, που εστάλη στις 21.1.19 και δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή» (31.1.19: http://www.kathimerini.gr/1007589/opinion/epikairothta/politikh/grammata-anagnwstwn), έχει ως εξής:

 

Κύριε διευθυντά

Την Κυριακή πριν από την «πιο μελαγχολική ημέρα του έτους» η αναφυλαξία των ημερών επιδεινώθηκε από «μια κριτική με πολλά “αγκάθια”» («Μια ανθολογία με πολλά “μπουμπούκια”», 20.1.19) της πρώην τακτικής κριτικού βιβλίου της εφημερίδας σας Ελισάβετ Κοτζιά, που τιμά την Εταιρεία Συγγραφέων προσβάλλοντας όμως μέλη της. 

Η υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης αποτελεί θεμελιώδη επιδίωξη «του κορυφαίου σωματείου των Ελλήνων δημιουργών», όπως γράφει η κ. Κοτζιά, καθώς σημαίνοντα λόγο μάλιστα για τη σχέση με την εταιρεία πολλών από εμάς, νεότερων κάποτε, έχουν αποτελέσει άτομα όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Παύλος Ζάννας ή ο Αλέξανδρος Κοτζιάς. Επομένως, δεν τίθεται θέμα αν το περιεχόμενο μιας συλλογικής έκδοσης – με ανέκδοτα κείμενα μελών της εταιρείας, που ανταποκρίθηκαν σε πρόσκληση του διοικητικού συμβουλίου, την άποψη του οποίου εκφράζει η επιστολή αυτή – ικανοποιεί κάποιους και όχι άλλους. Επίσης δεν ενοχλούν αποκλίσεις από την κοσμιότητα, εφόσον εντάσσονται στη ρητορική της λογοτεχνίας. Η ελευθερία της έκφρασης όμως δεν καλύπτει ανεπαρκή ή αναληθή ενημέρωση.

Στην κριτική για τον τόμο με τίτλο «Μικροκύματα» η κ. Κοτζιά ομολογεί ότι αμέλησε να ανατρέξει σε προηγούμενες συλλογικές εκδόσεις της Εταιρείας Συγγραφέων, όπου παρομοίως καθίσταται σαφές ότι δεν πρόκειται για ανθολογίες με ευθύνη κάποιου ανθολόγου, αλλά για συλλογικές εκδόσεις, μετά από πρωτοβουλία του Δ.Σ., στις οποίες την ευθύνη κάθε κειμένου φέρει το μέλος της εταιρείας που το υπογράφει. Πρόκειται για πάγια πρακτική της Εταιρείας Συγγραφέων, την οποία βέβαια οποιοσδήποτε έχει το δικαίωμα να αμφισβητεί, έστω με άκομψο τρόπο. Τι προτείνει η κ. Κοτζιά; Προτείνει τον ορισμό ανθολόγων, που δεν αποτελεί όμως πανάκεια, καθώς θα γνωρίζει τη σκληρότατη κριτική για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που υπέστη η ίδια από μέλη της εταιρείας, όπως άλλωστε και το Δ.Σ., που την υπερασπίστηκε όχι για τις επιλογές της, αλλά ως προς το δικαίωμα επιλογής.

Αδίκως επίσης επικρίνεται και μάλιστα ειρωνικά το μέλος του Δ.Σ. Ηρώ Νικοπούλου – που προσφέρθηκε να συγκεντρώσει το υλικό για μία συλλογική έκδοση χωρίς αποκλεισμούς – για την εισαγωγή της στον τόμο, όπου παραθέτει κυρίαρχες απόψεις στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με την ελάσσονα ως προς το μυθιστόρημα συμμετοχή τού διηγήματος στη διαμόρφωση του δυτικού κανόνα της πεζογραφίας και σε σχέση με την εκρηκτική άνθηση, ήδη πριν από το τέλος του εικοστού αιώνα, μικρών κειμένων μυθοπλασίας ή μικρο-διηγημάτων, για τα οποία δηλαδή χρησιμοποιούνται όροι όπως flash fiction ή microfiction.

Δεν είναι ασυνήθιστο να κατακεραυνώνουν οι κεραυνοβολημένοι. Επιπλέον, είθισται στην Ελλάδα να τείνουν ευήκοον ους σε επιθέσεις εναντίον «θεσμικών φορέων», όπως η Εταιρεία Συγγραφέων, με τόσους μάλιστα απογοητευμένους αν δεν συγκέντρωσαν – αδίκως ή δικαιολογημένα – την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία σε μυστική ψηφοφορία σε γενική συνέλευσή της για να εκλεγούν μέλη.

Ο τόμος με τον τίτλο «Μικροκύματα» κυκλοφόρησε, όπως σημειώνει η κ. Κοτζιά, με την «Εφημερίδα των Συντακτών», με την ελπίδα κάποια στιγμή να βρεθεί και στα βιβλιοπωλεία. Πρόκειται για συνέχεια μιας συνεργασίας που ξεκίνησε με την έκδοση της τετράτομης ανθολογίας «Δαίδαλος», στην οποία μέλη της εταιρείας αυτο-ανθολογούνται. Οι αναγνώστες ίσως θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι η Εταιρεία Συγγραφέων έχει επίσης απευθυνθεί στην «Καθημερινή», όπως και σε άλλες εφημερίδες, για συνεργασία, που δεν κρίθηκε όμως ότι εντάσσεται στο επιχειρηματικό μοντέλο τους.

«Υπάρχουν συγγραφείς που σε είκοσι μόνο σελίδες καταφέρνουν να πουν αυτό που εγώ για να το εκφράσω χρειάζομαι δύο ολόκληρες αράδες». Καταλήγω με την ειρωνική αυτή φράση του Καρλ Κράους, με την οποία άρχιζε ο πρόλογός μου στη συλλογική έκδοση «Μικροκύματα», θέλοντας να πω ότι θα προτιμούσα να μη χρειαζόταν η επιστολή αυτή ή έστω να ήταν λιγότερο εκτενής. Ευτυχώς οι αναγνώστες είναι συχνά ευφυέστεροι των συγγραφέων και των κριτικών.

Eκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου

Γιώργος Χουλιάρας

Πρόεδρος Εταιρείας Συγγραφέων

Επιστροφή

ΕΚΔΗΜΙΑ ΗΒΗΣ ΜΕΛΕΑΓΡΟΥ

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για την απώλεια του ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας και εξέχουσας πεζογράφου της Κύπρου Ήβης Μελεάγρου.
 
Με θέματα που αναπτύσσονται στον καμβά της ιστορίας του Ελληνισμού και της Μεσογείου τον εικοστό αιώνα και επικεντρώνονται στη μετάβαση από μια κυπριακή κοινωνία την περίοδο της βρετανικής κυριαρχίας στα ταραγμένα χρόνια της ανεξάρτητης Κύπρου, ένας συνδυασμός επικών ποιητικών περιγραφών με έντονους εσωτερικούς μονολόγους χαρακτηρίζει το έργο της, όπως έχει επισημάνει η κριτική.
Η Ήβη Μελεάγρου γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1928. Τελειώνοντας το Παγκύπριο Γυμνάσιο και τη Γαλλική Σχολή Καλογραιών (École de Saint Joseph) στη γενέτειρά της, παρακολούθησε κλασικές σπουδές δια αλληλογραφίας από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Από μαθήτρια ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, δημοσιεύοντας για πρώτη φορά το 1951 κείμενα, ιδίως χρονογραφήματα, στην εβδομαδιαία τότε εφημερίδα «Πρωτεύουσα» και στο λογοτεχνικό περιοδικό «Κυπριακά Γράμματα». Ένα από τα διηγήματα αυτά, με τον τίτλο «Φουρνάδικο», βραβεύθηκε από τον Πνευματικό Όμιλο Κύπρου, που επίσης τη βράβευσε το 1957 για τη νουβέλα «Το σπίτι του Σολωμού». Ανιψιά του Λουκή Ακρίτα, υπήρξε ιδρυτικό μέλος και αρχισυντάκτρια του περιοδικού «Κυπριακά Χρονικά» (1960), στο οποίο δημοσίευσε λογοτεχνικά κείμενα και άρθρα πολιτικού και κοινωνικού προβληματισμού.
 
Έχει τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος της Κύπρου το 1969 για το μυθιστόρημα «Ανατολική Μεσόγειος», το πρώτο κυπριακό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1982 και το δεύτερο Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος της Ελλάδας το 1983 για την «Προτελευταία εποχή». To 2004 τιμήθηκε με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως επίσης με το Βραβείο Γιώργου Φιλίππου Πιερίδη της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου.

Διεθνώς γνωστή για το πεζογραφικό και το δοκιμιακό της έργο, αλλά και για την πολιτική της δράση σε σχέση με το Κυπριακό, υπήρξε η πρώτη εκφωνήτρια του Ραδιοφωνικού Σταθμού Κύπρου και παραγωγός λογοτεχνικών προγραμμάτων, ενώ διετέλεσε Γενική Γραμματέας για 18 χρόνια της Πνευματικής Αδελφότητας Ελληνίδων Κύπρου, Γραμματέας της Στέγης Κυπριακών Χρονικών και Γραμματέας της πρώτης Εταιρείας Κυπρίων Λογοτεχνών.

Επιστροφή

Λέσχη Ανάγνωσης Εταιρείας Συγγραφέων

Η Εταιρεία Συγγραφέων με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνει τη συνέχιση των συναντήσεων της Λέσχης Ανάγνωσης σε μηνιαία βάση, όπως συνέβαινε και στα επτά προηγούμενα χρόνια της λειτουργίας της, όταν διαβάστηκαν μεταπολεμικοί συγγραφείς (Ιωάννου, Κοσμάς Πολίτης, Ταχτσής, Χατζής), αλλά και βραβευμένα βιβλία πεζογραφίας μελών της Εταιρείας, που συζήτησαν με τα μέλη της Λέσχης, ενώ επίσης οργανώθηκαν θεατρικές βραδιές.

Η Λέσχη Ανάγνωσης της Εταιρείας Συγγραφέων θα έχει συναντήσεις στα γραφεία της Εταιρείας (Κοδριγκτώνος 8) κάθε δεύτερη Τετάρτη του μήνα στις 6 το απόγευμα, αρχίζοντας από τις 13 Φεβρουαρίου 2019.

Στην πρώτη συνάντηση θα συζητηθεί το νέο βιβλίο του βραβευμένου συγγραφέα Ανδρέα Μήτσου Ο Ορφέας και ο Ανδρέας, το οποίο τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης μπορούν να προμηθευτούν με έκπτωση από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Ο συγγραφέας θα είναι παρών και θα απαντήσει σε ερωτήσεις. Τα μέλη της Λέσχης θα επιλέξουν μαζί τα επόμενα βιβλία που θα συζητηθούν.

Προσκαλούμε παλιά και νέα μέλη και όσους αγαπούν το διάβασμα και θέλουν να μοιραστούν το ταξίδι της ανάγνωσης να συμμετάσχουν.

Παρακαλούνται οι ενδιαφερόμενοι να δηλώσουν τη συμμετοχή τους στην Αγγελική Σιδηρά τηλεφωνικά (210-3631881 & 6973055001) ή ηλεκτρονικά (a.sidira@otenet.gr).

Τα μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων Νένα Κοκκινάκη, πεζογράφος και κριτικός λογοτεχνίας, και Αγγελική Σιδηρά, ποιήτρια, θα συντονίζουν φέτος τη Λέσχη Ανάγνωσης.

 

Ευχόμαστε σε όλες και όλους Καλή Χρονιά και δημιουργικές αναγνώσεις

Επιστροφή

ΕΚΔΗΜΙΑ ΜΑΡΚΟΥ ΜΕΣΚΟΥ

Με θλίψη μας πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του ιδρυτικού μας μέλους, ποιητή, πεζογράφου, δοκιμιογράφου, ανθολόγου και εικονογράφου Μάρκου Μέσκου.

Γεννημένος το 1935 στην Έδεσσα, σπούδασε στο Τμήμα Γραφικών Τεχνών και Διακόσμησης του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Σχολής Δοξιάδη στην Αθήνα.

Το 1996 τιμήθηκε με το βραβείο ποίησης του περιοδικού Διαβάζω (πρόκειται μάλιστα για την πρώτη φορά που απονεμήθηκε το βραβείο) για τη συλλογή του Χαιρετισμοί (1995), το 2005 με το βραβείο Καβάφη, το 2006 με το βραβείο του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του ποιητικού του έργου, και το 2013 με Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του Τα λύτρα (2012). Ήταν εγκατεστημένος στη Θεσσαλονίκη από το 1981. Πολιτικοποιημένος από νεαρής ηλικίας, αυτοχαρακτηριζόταν ως «ουμανιστής κομμουνιστής χωρίς κομματική ταυτότητα». Η κηδεία του τελέστηκε την Πέμπτη στην Έδεσσα. Στους οικείους του εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας.

Από την ποιητική του συλλογή Όνειρα στον Άδη, εκδόσεις Το Ροδακιό, το ομώνυμο ποίημα:

Όνειρα στον Άδη
Το άδειο ποτήρι του νεκρού είναι·
μην τσουγκρίζεις μαζί του.
Σταγόνα δεν πέρασε ποτέ
Νέκυια σε ονόμασαν παλιά και Άδη
και Τάρταρα της Γης έγκατα λειώνοντας
τα κόκκαλα όσων έζησαν στο πάνω Φως·
Ου Τόπος
που με πουλιά κι ανθούς
χαράματα και δειλινά και νύχτες μαγικές
τον τραβούσαν
 
κάτω – όλα πονούν εδώ μονολογούσε
(υπάρχουν πετούμενα στον Άδη; Γιατί
δεν απαντούν οι λέξεις;)
Αν πρόλαβε κάποιο κερί ν’ ανάψει
λίγο κατόπιν έσβησε στον άνεμο
τρεμούλιασε η λάμψη του και χάθηκε οριστικά
από ανίκητο μαύρο του θα
νάτου.
…Καιρός των θηρίων πάλι.

Επιστροφή

ΕΚΔΗΜΙΑ ΑΜΟΣ ΟΖ

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για την απώλεια, σε ηλικία 79 ετών, του επίτιμου μέλους της Εταιρείας Ισραηλινού συγγραφέα Άμος Οζ.
 
«Προτείνω την τέχνη του αργού διαβάσματος», έχει πει ο βραβευμένος με κορυφαίες διεθνείς διακρίσεις πεζογράφος και δοκιμιογράφος από το Ισραήλ, έργα του οποίου μεταφράστηκαν από τα εβραϊκά σε περισσότερες από σαράντα γλώσσες.
 
Έχοντας γεννηθεί το 1939 στην Ιερουσαλήμ, σε ηλικία 15 ετών, τρία χρόνια μετά την αυτοκτονία της μητέρας του, υιοθέτησε το επώνυμο Οζ, που σημαίνει «δύναμη», και εγκαταστάθηκε σε κιμπούτς, όπου επέστρεψε μετά τις σπουδές του και έζησε με την οικογένειά του έως το 1986, όταν μετακόμισαν σε πόλη για λόγους υγείας.
 
Η πρώτη συλλογή με ιστορίες του εκδόθηκε το 1965, ενώ ακολούθησαν 18 βιβλία και περισσότερα από τετρακόσια δοκίμια και άρθρα. Σταθερή υπήρξε η συστράτευσή του με το φιλειρηνικό κίνημα υπέρ της συνύπαρξης Ισραηλινών και Παλαιστινίων.
 
Βιβλία του Άμος Οζ στα ελληνικά

 

Επιστροφή

Ανακοίνωση για τον θάνατο του Γιώργου Γαβαλά

Με θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας μας Γιώργου Γαβαλά.

Γεννημένος το 1922, απεβίωσε σε ηλικία 96 ετών, αφήνοντας πίσω του αξιόλογο λογοτεχνικό έργο.

Ενεργός μέχρι την τελευταία στιγμή, συμμετείχε και στο μόλις εκδοθέν Ημερολόγιο του 2019 της Εταιρείας.

Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια.

Ενα ποίημά του:

Ενδοσκόπηση

Τόση υποψία
αδυνατούσε να κρατήσει
το ισχνό
σαρκίον του

Γονάτισε
έβαλε τις μέρες του
στη σειρά
Μέτρησε ως τα χίλια
κάπου έχασε τον έλεγχο
των αισθήσεων
ώστε να βρίσκει
ενοχή
και κει ακόμα
που μεσορανούσε
η θυσία.

 
 

Επιστροφή

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ


Η Εταιρεία Συγγραφέων στεγάζεται σε ιστορικό διαμέρισμα στην οδό Κοδριγκτώνος 8, στο σπίτι δηλαδή της Διδώς Σωτηρίου και του ανιψιού της Νίκου Μπελογιάννη, που το δώρισαν στο Υπουργείο Πολιτισμού με την προϋπόθεση να εδρεύει εκεί η Εταιρεία. Αυτό θυμίζει ο Νίκος Μπελογιάννης σε συνέντευξή του στο περιοδικό Το Δέντρο, αποσπάσματα από την οποία αναδημοσιεύονται. Αναδημοσιεύονται επίσης ένα ποίημα της Διδώς Σωτηρίου και ανάμνησή της από το καλοκαίρι του 1989, από υλικό τώρα στη συλλογή του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, που βρέθηκε σε κιβώτια, πατάρια ή ακόμη και μέσα σε τοίχους στο διαμέρισμα στην Κοδριγκτώνος ή σε άλλους τόπους διαμονής. Τα κείμενα αυτά της περιόδου 1988-1994 περιλαμβάνονται στο βιβλίο Ανασκαφές, που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο 2018 από τις εκδόσεις Κέδρος, με πρόλογο του Νίκου Μπελογιάννη.

 

Διδώ Σωτηρίου

 

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ ΜΟΥ

 

Λες να κατάφερα να κερδίσω την προσοχή σου;

Να σε ξεκούρασα τάχα κάποιες στιγμές;

Να σου ξύπνησα όσα μέσα σου ήταν κρυμμένα;

Χαρές, μνήμες, όνειρα αναξιοποίητα, προσδοκίες;

Πεθυμιές ανομολόγητες;

Εμπειρίες σκληρές;

Ν’ ανάδεψα, λες, τον κρυμμένο εαυτό σου

που δεν τον είχες υποψιαστεί;

Να σου έδωσα έστω λίγη ευφορία,

ένα κάτι δικό σου

που δεν το είχες συνειδητοποιήσει;

Κάποιες δόσεις αλήθειας για το χθες, το σήμερα,

το αύριο;

Συγχώρεσέ με που σε ρωτώ.

Δεν είναι από περιέργεια,

ούτε από αλαζονεία.

Είναι που νυχτώνει

και φτάνει όπου να ’ναι το σκοτάδι.

Θα ’θελα να ξέρω,

πριν χαθώ στο απόλυτο σκοτάδι της ανυπαρξίας,

να μάθω κι εγώ αν υπήρξα.

 

Ανασκαφές

Βασιλικά. Καλοκαίρι του ’89, Ιούλιος, κάτω από τα σκιερά πλατάνια. Ο συγγραφέας σκάβει μέσα του ν’ ανακαλύψει κρυμμένους θησαυρούς από το παρελθόν, μαρτυρίες ατομικές, ιστορικές, κάποιων άλλων εποχών, συνέχειες μιας ιστορίας, αγάλματα που μιλούν, σκελετούς που αποκτούν ξανά τη σάρκα και τα μάτια τους, το νου και τη λαλιά τους... Τώρα που και η δική μου πορεία ανάμεσα στους ζωντανούς βαδίζει προς το τέλος... να προλάβω να πω κάτι.

Δεκατέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο της Διδώς Σωτηρίου κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το βιβλίο με τίτλο Ανασκαφές. Γράφει ο Νίκος Μπελογιάννης στον πρόλογό του:

«Αυτό το βιβλίο προέκυψε από σημειώσεις της Διδώς στην περίοδο 1988-1994, τις οποίες σκόπευε κάποτε να επεξεργαστεί, ελπίζοντας πάντα ότι τα γηρατειά δεν θα την πρόδιναν. Ένα πρόβλημα λοιπόν ήταν η διατήρηση της χρονικής σειράς των κειμένων, στον βαθμό του δυνατού. Ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα ήταν ότι επρόκειτο, όπως προαναφέραμε, για σημειώσεις, εξαιρετικά δυσανάγνωστες και με συνεχείς παραπομπές. Σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν διπλο- και τριπλο-γραφές και ήταν αδύνατον να εντοπιστεί η πιο πρόσφατη. Έτσι «συγχωνεύθηκαν», κρατώντας όλα τα νοήματα. Διατηρήθηκαν σε χωριστές ενότητες σκόρπιες μικρές αναξιοποίητες σκέψεις, που πολλές ήταν γραμμένες σε απίθανα σημεία. Οι άλλες ενότητες, με τίτλους βγαλμένους από εμάς, αλλά παρμένους από τα κείμενα, προέκυπταν μέσα από το υλικό:

• Παιδική και νεανική ηλικία. Στο Οι νεκροί περιμένουν η Διδώ είχε πολλά στοιχεία από την παιδική της ηλικία, αλλά ποτέ δεν είχαμε γραπτό σε πρώτο πρόσωπο για την οικογένεια, το Αϊδίνι, τη Σμύρνη, τους ανθρώπους και τα πράγματα που έστρεψαν τη ζωή της προς το γράψιμο.

• Ένατη δεκαετία. Μετά τα ογδόντα, είναι λίγο εφιαλτική η λεπτομερής καταγραφή της βαθμιαίας απώλειας του πνεύματος από έναν κατ’ εξοχήν πνευματικό άνθρωπο.

• Μικρά ποιήματα. Η Διδώ ήταν καθαρόαιμη πεζογράφος, γι’ αυτό, ακόμη και όταν ήθελε να εκφραστεί πολύ περιεκτικά με ποίηση, το προϊόν ήταν κάτι μεταξύ πεζού και ποιήματος. Όπως προκύπτει από τις σημειώσεις της, τα έγραφε για να εκφράσει κάποια συναισθήματα της στιγμής και μετά τα άφηνε στην τύχη τους.»

 

«Διαπίστωσαν την έλλειψη μιας αριστερής ιστορίας της ελληνικής λογοτεχνίας»

του Νίκου Μπελογιάννη

Στην πολύ εμπεριστατωμένη εισαγωγή της Χριστίνας Ντουνιά  στο βιβλίο του πατέρα μου Νίκου Μπελογιάννη (που εκτελέστηκε στις 30 Μαρτίου του 1952) Σχέδιο για μια ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας – Πρώτες μακρινές ρίζες –Προσχέδια-Σημειώσεις (Άγρα, 2009) αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής; «Η ιδέα ότι ένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει την καταδίκη σε θάνατο και την επικείμενη εκτέλεση της ποινής συλλαμβάνει και αρχίζει να υλοποιεί ένα μακρόπνοο ερευνητικό και δημιουργικό πρόγραμμα-τη σύνθεση μιας ιστορίας της ελληνικής- σκέψης μας φαίνεται σήμερα αδιανόητη. Όλα του λείπουν. Πριν απ’ όλα ο χρόνος, ο οποίος στην περίπτωσή του μετριέται σε μήνες. Έπειτα το υλικό. Το εγχείρημά του απαιτεί πολύχρονη έρευνα και μελέτη σε δημόσιες και ιδιωτικές βιβλιοθήκες. Τέλος το πλαίσιο δημόσιου διαλόγου και σχολιασμού που θα συνέβαλε στην ψύχραιμη στάθμιση των δεδομένων και στην ώριμη διατύπωση κρίσεων και συμπερασμάτων. (…) Παρά το γενικότερο ενδιαφέρον του Μπελογιάννη για το έργο όχι μόνο της λογοτεχνίας αλλά και των άλλων μορφών λόγου (…) γράφει μια Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται κάτι τέτοιο από έναν διανοούμενο της Αριστεράς με σημαντική θέση μάλιστα στον κομματικό μηχανισμό (…)» 

Αυτό το σχέδιο προέκυψε από την αλληλογραφία της μητέρας μου Έλλης Παππά μαζί του μέσα στην Ασφάλεια: « Βγήκε κάποια στιγμή η ιδέα πως λείπει μια ιστορία της ελληνικής σκέψης, στην διαδρομή της από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. Αλλά, όπως σημειώνει η Χριστίνα Ντουνιά, τελικά γράφτηκε ένα σχέδιο για την ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, μέσα από μαρξιστική σκοπιά. « Ο Μπελογιάννης συμμερίζεται την αντίληψη – που διαμορφώθηκε κυρίως στον μεσοπόλεμο και διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό και στα μεταπολεμικά χρόνια- ότι ο μαρξισμός είναι ένα θεωρητικό και μεθοδολογικό εργαλείο που εφαρμόζεται με επάρκεια σε όλα τα πεδία του επιστητού, αναδεικνύει την αλήθεια και απελευθερώνει το λαό από τη λαβή της σκοταδιστικής και αντιδραστικής ιδεολογίας (…) Ξεκινά από τους ύστερους χρόνους του Βυζαντίου γιατί αναζητεί τις απαρχές μιας ιστορίας που θέλει να παρακολουθήσει την εξέλιξή της, τις κρίσιμες καμπές, τις περιόδους που την τέμνουν και τις δυνάμεις που συγκρούονται κάθε φορά. Το νήμα που ακολουθεί είναι η ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αλλά το αντικείμενο της έρευνας είναι η συνάρθρωση λαού, γλώσσας και λογοτεχνίας που συστήνει την εθνική κοινότητα, που συγκροτεί την ιδιαίτερη ταυτότητα και τη συνείδηση του νεοελληνικού έθνους. Για τον Μπελογιάννη που εδώ ακολουθεί μια παράδοση που κατάγεται  από τον ρομαντισμό και τον 19ο αιώνα, η ιστορία της λογοτεχνίας δεν είναι η ιστορία μιας από τις καλές τέχνες , αλλά η συγκρότηση ενός έθνους και το σημαντικότερο μέσο για για τη δημιουργία εθνικής και πολιτικής  συνείδησης (…)»

Αυτό είναι, σε γενικές γραμμές, το πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε ο πατέρας μου, ο οποίος διάβαζε από μικρός εξαντλητικά λογοτεχνία και διέθετε τεράστια μνήμη. Είχε παρακολουθήσει νομικά, που δεν μπόρεσε να τελειώσει γιατί βγήκε στο βουνό. Με την μητέρα μου, την Έλλη Παππά, γνωρίστηκαν  σε παράνομο ραντεβού τον Ιούνιο του ’50, στην Κυψέλη, μια μέρα με πολύ καύσωνα. Τα ενδιαφέροντά τους δεν ήσαν περιορισμένα, γι’ αυτό διαπίστωσαν την έλλειψη μιας αριστερής ιστορίας της ελληνικής λογοτεχνίας. Η μητέρα μου είχε φοιτήσει στη Φιλοσοφική σχολή. Όταν την συνέλαβαν χρωστούσε στο πτυχίο τρία ή τέσσερα μαθήματα, στα οποία το 1965, μετά την επανάκτηση των πολιτικών της δικαιωμάτων (είχε επιστρέψει από την εξορία το 1963), θέλησε να εξεταστεί, αλλά δεν τα κατάφερε γιατί δούλευε εξαντλητικά ως δημοσιογράφος στην Δημοκρατική Αλλαγή.

Ο πατέρας μου  δεν είχε μεγάλες δυνατότητες μελέτης, όπως προαναφέρθηκε, στην απομόνωση. Του έφερναν, βέβαια, εκεί κάποια βιβλία. Τα ξενόγλωσσα απαγορεύονταν. Θα μπορούσε να διαβάσει αγγλικά, γιατί γνώριζε τη γλώσσα.. Αλλά και ο αριθμός των ελληνικών ήταν περιορισμένος, Γιατί πόσα μπορούσαν να του βρουν οι δικοί του το 1952; Όμως ένα άλλο πρόβλημα ήταν το εξής; πώς θα έβγαζε έξω τα γραπτά του. Αυτό το έκανε κρυφά ο συγκατηγορούμενός του στην πρώτη δίκη του Στάθης Δρομάζος, ο μετέπειτα κριτικός και μελετητής του θεάτρου. Φυγάδευσε το κείμενο και ένα τετράδιο με σημειώσεις. Η μητέρα του πατέρα μου εξέδωσε ιδιωτικά το κείμενο, το ’53, με τίτλο Οι πρώτες μακρυνές ρίζες της νεοελληνικής λογοτεχνίας με το ψευδώνυμο Κουλουριώτης, δανεισμένο από τον δικηγόρο του πατέρα μου, που καταγόταν από την Σαλαμίνα. Το βιβλίο δεν κυκλοφόρησε ευρέως, μόνο μεταξύ φίλων, η γιαγιά μου το έβγαλε ως χρέος απέναντι στον πατέρα μου. Έχω κρατήσει 6-7 αντίτυπα.

Γεννήθηκα όταν η μητέρα μου ήταν στις φυλακές του Πειραιά, στην οδό Κάστορος, δίπλα τον σημερινό σταθμό του προαστιακού. Ως γνωστόν η μητέρα μου λόγω της εγκυμοσύνης της δεν εκτελέστηκε. Έμεινα μαζί της μέχρι τριών χρόνων. Το μόνο που θυμάμαι ήταν το σφύριγμα του τρένου της γραμμής Πελοποννήσου, που περνούσε. Τρόμαζα. Αργότερα έμαθα ότι κάποιοι μηχανοδηγοί σφύριζαν για να χαιρετήσουν τις πολιτικές κρατούμενες. Μετά με ανέλαβε η αδελφή της μητέρας μου, η Διδώ Σωτηρίου, η οποία με πήγαινε να τη δω στις φυλακές Αβέρωφ , όπου είχε μεταφερθεί. Καθόμαστε σε ένα τεράστιο προθάλαμο με πάγκους και μιλούσαμε.

Η Διδώ με ανέθρεψε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ήταν αγχωμένη, διότι είχε αναλάβει ένα παιδί στη θέση ενός δικού της που δεν θέλησε ποτέ, γιατί ήταν διαρκώς απασχολημένη με πολλά πράγματα. Αφού δεν είχε καν οικιακό ζώο, γιατί δε προλάβαινε να το φροντίσει. Ξαφνικά ανέλαβε ένα παιδί το οποίο έπρεπε να   αναθρέψει «σωστά», σύμφωνα με την κομματική λογική. λόγω του φορτίου που αυτό κουβαλούσε. Έκανε ό,τι μπορούσε για να μην πέσει στην παγίδα, να βρει μια μέση οδό και να με μεγαλώσει με την δέουσα ελευθερία σκέψης και μάθησης. Δεν με ανάγκασε ποτέ να στραφώ προς τον μαρξισμό.

Με άφηνε να ανακαλύπτω μόνος μου την πραγματικότητα. Το σπίτι μας στην οδό Κοδριγκτώνος, που έχει δωριθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού με την εντολή να εδρεύει εκεί η Εταιρεία Συγγραφέων, ήταν φιλόξενο. Εκεί συγκεντρώνονταν διανοούμενοι της αριστεράς, όπως ο Βάρναλης, η Γαλάτεια Καζαντζάκη, ο Τάσος Βουρνάς, ο Στάθης Δρομάζος, η Άλκη Ζέη και πολλοί καλλιτέχνες. Η Διδώ είχε διαγραφεί από το Κόμμα, το 1947, με εντολή του Ζαχαριάδη. Γιατί ως συνεργάτης του Ριζοσπάστη όπου έγραφε για την εξωτερική πολιτική, μετέδωσε την, ανεπιθύμητη για τον Ζαχαριάδη, είδηση σχετικά με το σύμφωνο Μπέβιν-Μάρσαλ κατά το οποίο η Αμερική αντικαθιστούσε την Αγγλία όσον αφορά τα εσωτερικά της Ελλάδος.

Στην πλούσια βιβλιοθήκη της Διδώς βρήκα θησαυρούς.. Ακούγοντας τον Βουρνά να αναφέρει τον Ροίδη, στα δέκα μου χρόνια πήρα την Πάπισσα Ιωάννα από το ράφι και άρχισα να την διαβάζω. Η Διδώ με είδε, φοβήθηκα ότι θα με μαλώσει για τα «πονηρά» του βιβλίου. Εκείνη απλώς με ρώτησε πώς καταλαβαίνω την καθαρεύουσα, ξεχνώντας ότι  από το δημοτικό τότε την μαθαίναμε. Πήγαινα στην Σχολή Αηδονοπούλου, όπου ήταν γυμνασιάρχης ο σύζυγος της Διδώς. Αργότερα φοίτησα στο Βαρβάκειο.

Η θεία μου ποτέ δεν προσπάθησε να με καθοδηγήσει ιδεολογικά. Τον μαρξισμό τον ανακάλυψα μέσα από τις συζητήσεις των μεγάλων. Ποτέ δεν μου είπε κανείς ότι «πρέπει» να διαβάσω κάτι συγκεκριμένο και να απορρίψω κάτι άλλο. Αν συνέβαινε αυτό και το ακολουθούσα, θα ήμουν σήμερα στο ΚΚΕ...

Η μητέρα μου ήταν πιο επιτακτική. Έπρεπε κατ’ αυτήν να διαπαιδαγωγηθώ μαρξιστικά. Όταν την επισκεπτόμουν στην φυλακή, την άκουγα να λέει: «Το παιδί πρέπει να μάθει ρούσικα». Μου έδινε κάτι αυτοσχέδιες μικρές εκδόσεις με σχέδια και κείμενα εμπνευσμένα από ιστορικά και άλλα θέματα, που απηχούσαν σε γενικές γραμμές τις ιδέες της. Αυτά σήμερα φυλάσσονται στο ΕΛΙΑ.  Η μητέρα μου, που ασχολήθηκε και με την φιλοσοφία, διάβαζε π.χ. τον Πλάτωνα με κριτικό πνεύμα, γιατί αυτός εκπροσωπούσε τη συντήρηση, τον φασισμό. Τον μελέτησε για να τον επικρίνει.

Προσπάθησε να με επηρεάσει στενά ιδεολογικά όσον αφορά τη λογοτεχνία αλλά εγώ είχα βρει τον δρόμο μου. Διάβαζα, Βερν, Κοναν Ντόιλ, και ό,τι άλλο ανάγνωσμα της εποχής έπεφτε στα χέρια μου (…)

(Απόσπασμα συνέντευξης του Νίκου Μπελογιάννη στο Δέντρο, στις 28-8-18)

Ο Νίκος Μπελογιάννης σπούδασε χημικός-μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο.

Επιστροφή

ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΡΑΒΕΙΩΝ 2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ


Αλεξάνδρα Σαμουήλ, Γουίλις Μπάρνστοουν, Παυλίνα Μάρβιν και Βίβιαν Στεργίου τιμήθηκαν με Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων
 

Τα Βραβεία 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων απονεμήθηκαν σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία, στις 23 Νοεμβρίου 2018, στο Αμφιθέατρο Αντώνη Τρίτση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων. Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε επίσης το Ημερολόγιο 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, ενώ η Εταιρεία υποδέχθηκε τα νέα μέλη της.
 
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με στήριξη από τη Βουλή των Ελλήνων και το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού, με μέγα δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, τόσο ως προς την Εταιρεία Συγγραφέων καθώς και στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του Δήμου Αθηναίων, και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού & Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) και άλλων υποστηρικτών της Εταιρείας Συγγραφέων, όπως το Ίδρυμα Κώστα & Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών.
 
Την εκδήλωση χαιρέτισε, εκ μέρους του Δημάρχου Αθηναίων Γιώργου Καμίνη ως οικοδεσπότη στο Πνευματικό Κέντρο, ο Αντιδήμαρχος Αθηναίων Λευτέρης Παπαγιαννάκης (ο οποίος επισήμανε το πόσο σημαντικό είναι για τους αναγνώστες να  αναγνωρίζεται ο κόπος των συγγραφέων. «Το βιβλίο είναι το καλύτερο όχημα, μετά το ταξίδι», είπε χαρακτηριστικά, «για να γνωρίζει κανείς μέρη, να βλέπει, να μαθαίνει», όπως και ο ίδιος ξέρει, καθώς η ιδιότητά του συχνά επιβάλλει να ταξιδεύει, ενώ πάντοτε αναζητά χρόνο για να διαβάζει). ε

Εκ μέρους του Προέδρου της Βουλής Νίκου Βούτση χαιρέτησε ο Γενικός Διευθυντής της Βουλής Γεώργιος Αγγελόπουλος, εκ μέρους της διοργάνωσης Αθήνα 2018 η Συντονίστρια του Δικτύου Πολιτισμού δήμου Αθηναίων Εριφύλη Μαρωνίτη και εκ μέρους του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος ο εκπρόσωπός του Σπύρος Αλεξόπουλος, ενώ ευχές της Υπουργού Πολιτισμού Μυρσίνης Ζορμπά μετέφερε ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Γιώργος Χουλιάρας, που με τη Γενική Γραμματέα της Εταιρείας Αγγελική Στρατηγοπούλου συντόνισαν την εκδήλωση.
 
Το «Βραβείο Διδώ Σωτηρίου 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων» για πολύπλευρη προσφορά στα Γράμματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό απονεμήθηκε, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, στη συγγραφέα και Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου Αλεξάνδρα Σαμουήλ. Για την τιμώμενη μίλησε ο κριτικός λογοτεχνίας Αριστοτέλης Σαΐνης, ενώ το βραβείο, που έχει φιλοτεχνηθεί από τον γλύπτη Θόδωρο, απένειμε ο Γενικός Διευθυντής της Βουλής Γεώργιος Αγγελόπουλος.
 
Του πρόσφατου βιβλίου της Αλεξάνδρας Σαμουήλ Πάντα αριθμώ διετάξας. Αναλογία, αριθμολογία και ποίηση (Μελάνι, 2018) έχουν προηγηθεί τα βιβλία Ιδαλγός της ιδέας: Η περιπλάνηση του Δον Κιχώτη στην ελληνική λογοτεχνία (Πόλις, 2007), Ο Παλαμάς και η κρίση του στίχου (Νεφέλη, 2007), που βραβεύτηκε με το Έπαθλο Χρήστου & Ελένης Ξανθοπούλου-Παλαμά της Ακαδημίας Αθηνών, και Ο βυθός του καθρέφτη: O André Gide και η ημερολογιακή μυθοπλασία στην Eλλάδα (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1998), καθώς και πολλές μελέτες σε σύμμικτους τόμους και περιοδικά.
 
Το «Βραβείο Δαίδαλος 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων» για πολύπλευρη προσφορά στα Γράμματα και την επικοινωνία των λαών μέσω του πολιτισμού απονεμήθηκε, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, στον Αμερικανό ποιητή, μεταφραστή και πανεπιστημιακό Γουίλις Μπάρνστοουν (Willis Barnstone). Για τον τιμώμενο μίλησε η ποιήτρια, πανεπιστημιακός και μέλος του ΔΣ της Εταιρείας Λιάνα Σακελλίου, ενώ το βραβείο, που έχει φιλοτεχνηθεί από την εικαστικό Ηρώ Νικοπούλου, απένειμε η Συντονίστρια του Δικτύου Πολιτισμού δήμου Αθηναίων Εριφύλη Μαρωνίτη.
 
Μεταφραστής της αρχαίας λυρικής ποίησης, που έφερε τη Σαπφώ κοντά στον αγγλόγλωσσο αναγνώστη, μεταφραστής του Ηράκλειτου και μιας λογοτεχνικής εκδοχής της Καινής Διαθήκης, όπως και νεότερων συγγραφέων, συγγραφέας σχεδόν πενήντα βιβλία, συνομιλητής του Μπόρχες και έχοντας αποσπάσει πολλά βραβεία στις ΗΠΑ, ο Γουίλις Μπάρνστοουν διατηρεί μια ιδιαίτερη σχέση με την Ελλάδα, όπου ξεκίνησε την πορεία του ως δασκάλου.
 
Το «Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων» για πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια ή ποιητή, που θεσπίστηκε στη μνήμη του ποιητή και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Γιάννη Βαρβέρη (1955-2011) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες ποιητικές φωνές της χώρας, απονεμήθηκε στην Παυλίνα Μάρβιν για το βιβλίο της Ιστορίες απ' όλον τον κόσμο μου (Κίχλη, 2017). Το σκεπτικό της απόφασης παρουσίασε η Παυλίνα Παμπούδη, Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του Βραβείου Βαρβέρη, με μέλη τους ποιητές Ηλία Κεφάλα και Δημήτρη Κοσμόπουλο. Το Βραβείο απένειμε ο εκπρόσωπος του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος Σπύρος Αλεξόπουλος, ενώ στην τιμώμενη χάρισε βιβλία του Γιάννη Βαρβέρη η Αλίκη Βαρβέρη.
 
Το «Βραβείο Μένη Κουμανταρέα 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων» για πρωτοεμφανιζόμενη/ο πεζογράφο, που θεσπίστηκε στη μνήμη του πεζογράφου και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Μένη Κουμανταρέα (1931-2014) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες πεζογραφικές φωνές της χώρας, απονεμήθηκε στη Βίβιαν Στεργίου για το βιβλίο της Μπλε υγρό (Πόλις, 2017). Το σκεπτικό της απόφασης παρουσίασε ο Μιχάλης Μοδινός, Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του Βραβείου Κουμανταρέα, με μέλη τους συγγραφείς Λίλυ Εξαρχοπούλου και Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη. Στην Επιτροπή είχε συμμετάσχει και ο Ανδρέας Μήτσου. Το Βραβείο απένειμε η Αλεξάνδρα Τράντα, ανιψιά του Μένη Κουμανταρέα, που επίσης χάρισε στην τιμώμενη βιβλία του που προσέφεραν οι εκδόσεις Πατάκη.
 
Στην εκδήλωση, έγινε αναφορά από τη συγγραφέα, εικαστικό και Ταμία της Εταιρείας Ηρώ Νικοπούλου στα εκλιπόντα, από την προηγούμενη απονομή βραβείων, μέλη της Εταιρείας Συγγραφέων Άγγελο Δεληβορριά, Μάνο Ελευθερίου, Άρη Μπερλή και Γιάννη Τσιώλη, όπως επίσης στον γλύπτη Θόδωρο που φιλοτέχνησε το Βραβείο Διδώ Σωτηρίου.
 
Το Ημερολόγιο 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων, που κυκλοφορεί σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πατάκη και διατίθεται στα βιβλιοπωλεία, παρουσίασε η Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Αγγελική Στρατηγοπούλου, η οποία συγκέντρωσε και επιμελήθηκε κείμενα 111 μελών της Εταιρείας που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του ΔΣ να συμμετάσχουν. Θέμα του Ημερολογίου είναι Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση. Εικονογραφείται με σκηνικά και κοστούμια του αείμνηστου σκηνογράφου Γιώργου Πάτσα (1944-2018).
 
Η Εταιρεία Συγγραφέων εκδίδει θεματικά ημερολόγια με πρωτότυπα κείμενα μελών της, σε συνεργασία με πολλούς εκδοτικούς οίκους και με εικονογράφηση από γνωστούς καλλιτέχνες, εδώ και 25 χρόνια. Θέματα των πιο πρόσφατων ημερολογίων σε νέο σχήμα, που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Πατάκη, ήταν: Οδυσσέας (ένας διεθνής ελληνικός μύθος), με εικονογράφηση του Γιάννη Στεφανάκι, Γέφυρες, με φωτογραφίες του Ανδρέα Σμαραγδή, Φεγγάρι, με εξώφυλλο του Γιώργου Ρωμανού, Πολλαπλές αρχαιότητες, με πρόλογο του Μανόλη Κορρέ και φωτογραφίες του Σωκράτη Μαυρομμάτη, και Διαβάζοντας την Αθήνα, με φωτογραφίες του Παναγιώτη Τραπάτσα, που ήταν η πρώτη σχετική έκδοση ενόψει της ανάδειξης της πόλης σε Παγκόσμια Πρωτεύουσα του Βιβλίου.
 
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την υποδοχή νέων μελών της Εταιρείας Συγγραφέων, που είχαν εκλεγεί από την ετήσια Γενική Συνέλευση τον περασμένο Μάιο, από τον Αντιπρόεδρο της Εταιρείας Γιώργο Βέη. Νέα τακτικά μέλη της Εταιρείας, σε αλφαβητική σειρά, είναι οι Κώστας Βούλγαρης, Γιάννης Δούκας, Ισίδωρος Ζουργός, Έλσα Κορνέτη, Γιώργος Λίλλης, Έλενα Μαρούτσου, Τεύκρος Μιχαηλίδης, Κάλλια Παπαδάκη, Δημοσθένης Παπαμάρκος και Μαρία Φακίνου, ενώ νέα αντεπιστέλλοντα μέλη είναι ο Καταλανός Eουζέμπι Αγιένσα (Eusebi Ayensa, Ισπανία) και ο Νίκος Αλεξίου (ΗΠΑ).

Ακολούθησε κοκτέιλ.
 
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ανάδειξης από την UNESCO της Αθήνας ως Παγκόσμιας Πρωτεύουσας του Βιβλίου, με στήριξη από τη Βουλή των Ελλήνων και το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού, με μέγα δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, τόσο ως προς την Εταιρεία Συγγραφέων καθώς και στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του Δήμου Αθηναίων, και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού & Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) και άλλων υποστηρικτών της Εταιρείας Συγγραφέων, όπως το Ίδρυμα Κώστα & Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ το πρόγραμμα της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του Δήμου Αθηναίων υλοποιείται με τη στήριξη δωρητών. Μέγας δωρητής είναι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Χρυσοί δωρητές είναι το Ίδρυμα Ι. Λάτση και η εταιρία Core Α.Ε. Δωρητές είναι το Ίδρυμα Ωνάση, το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού & Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ), το Ίδρυμα Α. Κ. Λασκαρίδη και ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ). Πολύτιμοι υποστηρικτές είναι η Aegean Airlines, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών και η εταιρία Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑΣΥ).

 

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΣΑΪΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΣΑΜΟΥΗΛ

Θα ξεπεράσω αρχικά τον κρατυλισμό του επιθέτου της κριθείσας και βραβευομένης, το οποίο, ως εικός, παραπέμπει στον τελευταίο των Κριτών του Ισραήλ και συγγραφέα της περίφημης «Βίβλου των Κριτών», αλλά δεν μπορώ να μη σταθώ στο μικρό της όνομα, το οποίο μπορεί να μην κατάφερε να «αποκρούσει» να είναι άνδρας αυτός που θα μιλήσει για το έργο της, αλλά είναι αποκαλυπτικό, καθώς η ψηφαριθμική αξία των 9 γραμμάτων του είναι 252, δηλαδή, πάλι 9, το γνωστό και αναμενόμενο πολλαπλάσιο του μονίμως ζητούμενου μαγικού αριθμού 3.

Μετά το σύντομο προοίμιο της εισήγησης ακριβώς επειδή «Και οι κριτές, κρίνονται» επιτρέψτε μου να προχωρήσω με το κριτικό νυστέρι στα χέρια ως «εραστής της αλήθειας αλλά πιο πολύ του Πλάτωνα», όπως θα έλεγε ο μπορχεσιανός Χερβάσιο Μοντενέγκρο.

Θυμάμαι τώρα τον πολυπρόσωπο μονολογιστή στην Ιστορία των μεταμορφώσεων (Καστανιώτης 1998) του Γιάννη Πάνου, ένα “μυθιστόρημα” που αλληγορεί, μεταξύ άλλων, την ίδια τη λειτουργία της λογοτεχνίας. Εκεί η φωνή που αυτοβιογραφείται σε κάποιο κεφάλαιο και θυμίζει αυτήν του Μιχαήλ Ψελλού, προοδευτικά απεγκλωβίζεται από τα δεδομένα του πραγματικού ιστορικού χρόνου. Ο αφηγητής μεταμορφώνεται σε χριστιανό καββαλιστή και βυζαντινό μαθηματικό, άλλοτε παίρνει τη μορφή του Πυθαγόρα ή του Απολλώνιου του Τυανέα, κάποιες φορές ενός κινέζου φιλοσόφου ή ενός άραβα αλχημιστή ή, σπαζοκεφαλιάζει σαν τον Μπόρχες με τα παράδοξα του Ζήνωνα, την ώρα που ενδιαφέρεται ταυτόχρονα για την αναζήτηση του παγκόσμιου τύπου από τον Λαπλάς ή το όραμα της παγκόσμιας αρμονίας του Κέπλερ. Ουσιαστικά, όμως, το κελί του μοναχού, το σπουδαστήριο του φιλοσόφου ή το αλχημιστικό εργαστήριο παραμένει ένα συγγραφικό –και μάλιστα, ποιητικό– εργαστήριο. Εξού και στην ύστατη επιστολή του ο μονολογιστής, αφού αποκαλύψει ότι το απόρρητο και μυστικό του δόγμα αποτέλεσε η Πυθαγόρεια φιλοσοφία εκμυστηρεύεται: «Προσπάθησα να μιμηθώ και ετίμησα τον αριθμό, αφενός μεν ως πηγήν αενάου φύσεως, αφετέρου δε διότι το παν με τον αριθμό ολοκληρώθηκε», για να κλείσει την επιστολή προς τον δάσκαλό του ως εξής: «Πέρασε ποτέ από το νου σου πως ίσως κατά βάθος ήμουν ένας ποιητής;».

Δε θυμήθηκα τυχαία την Ιστορία των μεταμορφώσεων. Πολλά από τα ονόματα που ήδη ανέφερα διασχίζουν τη νέα μελέτη της Αλεξάνδρας Σαμουήλ. Πώς αλλιώς, αφού το τελευταίο βιβλίο της και αφορμή της σημερινής βράβευσης μιλά για την πίστη των ποιητών στη δύναμη του αριθμού, την ομορφιά της αναλογίας και την αριθμολογία;

Ο τίτλος Πάντα αριθμώ διέταξας (παράθεμα από τη «Σοφία Σολομώντος») μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται για κανένα από εκείνα τα βιβλία που βρίσκει κανείς στοιβαγμένα στα ράφια του μυστικισμού και της παραφιλολογίας – σαν αυτά που εξέδιδε ο μικρός εκδοτικός οίκος «Μανούτιος» στο Εκκρεμές του Φουκώ του Ουμπέρτο Έκο, ο οποίος βρισκόταν στο πίσω δρομάκι αν και επικοινωνούσε με τον λαμπερό «Γκάραμοντ» στην κεντρική λεωφόρο.

Ωστόσο, εδώ πρόκειται για πρωτότυπη στη σύλληψη και δεξιοτεχνική στην εκτέλεση στιβαρή φιλολογική εργασία. Προφανώς προϊόν κόπου και μόχθου από την πένα της πανεπιστημιακής καθηγήτριας Αλεξάνδρας Σαμουήλ, η οποία, είναι αλήθεια, δεν παύει να μας εκπλήσσει, πάντα ευχάριστα, με τις αλλαγές στη θεματική των βιβλίων της: αποτέλεσμα, φυσικά, του μεγάλου εύρους των ερευνητικών της ενδιαφερόντων που εκτείνονται από τη Μετρική στη Θεωρία των λογοτεχνικών ειδών και από την Ποίηση του 19ου και του 20ού αιώνα στη Νεοτερική Πεζογραφία και την Αυτοβιογραφία. Αφού, λοιπόν, παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς τη συνάντηση της μοντερνιστικής γενιάς του ’30 με την ημερολογιακή μυθοπλασία του Ζιντ που έστρεψε έλληνες συγγραφείς της εποχής προς την καλλιέργεια της αυτοαναφορικότητας (Ο βυθός του καθρέφτη, 1998), αφού «μέτρησε», κυριολεκτικά, τους πολύτροπους πειραματισμούς του Παλαμά με τον εθνικό δεκαπεντασύλλαβο (Ο Παλαμάς και η κρίση του στίχου, 2007) ή ιχνηλάτησε τη μακρόχρονη και παραγωγική παρουσία του Δον Κιχώτη στην ελληνική ποίηση και πεζογραφία (Ιδαλγός της ιδέας, 2007), στο νέο της βιβλίο παρακολουθεί διαχρονικά και συγχρονικά τις πολύπλοκες και διαρκώς μεταλλασσόμενες σχέσεις ανάμεσα στην ιερή τριάδα του υπότιτλου: την αναλογία, την αριθμολογία και την ποίηση.

«Όπως είναι κάτω, έτσι είναι και πάνω» συνόψιζε η πρώτη αρχή από το Σμαράγδινο πίνακα του Ερμή του Τρισμέγιστου και το Σύμπαν μεταμορφωνόταν σε ένα μεγάλο θέατρο αντικριστών κατόπτρων. Η μουσική της ποίησης πάντα προσπαθούσε να αναπαράγει σε άλλη κλίμακα τη μουσική του κόσμου. Είτε πιστεύοντας στη δύναμη του αριθμού, την αναλογία και την αριθμολογία ή εικονογραφώντας τη συγχρονική και φιλοσοφικά αποδεκτή τάση της εποχής τους, είτε, αργότερα, εξαιτίας νοσταλγικής επιστροφής (ο Γιουνγκ θα έλεγε ότι οι σχετικοί συμβολισμοί αποτελούν κοινά αρχέτυπα), ανέκαθεν οι ποιητές δανείζονταν στοιχεία από τη θεωρία των αναλογιών, το συμβολισμό των αριθμών και την αριθμολογική παράδοση, και, συναιρώντας σημαίνοντα και σημαινόμενα, προσπαθούσαν να οργανικοποιήσουν την ποίησή τους

Εκκινώντας από την προσπάθεια να ερμηνευτεί η ευρεία και συμβολική χρήση του αριθμού 3 στη νεοελληνική λογοτεχνία, και αναζητώντας την πολλαπλή σημασιοδότηση του αριθμού της ενότητας και της αρμονίας, η Σαμουήλ οδηγήθηκε πίσω στο χρόνο και μελέτησε την αντίληψη της παγκόσμιας αναλογίας και επικοινωνίας που πραγματοποιείται διά του αριθμού που θεωρήθηκε ότι συγκροτεί το σύμπαν.

Το πρώτο μέρος της μελέτης διασχίζει χιλιάδες χρόνια μαθηματική και μαγική σκέψη, ιχνηλατώντας την παράδοση της αριθμολογίας και των κοσμικών αναλογιών από την αρχαιότητα ώς τον 19ο αιώνα: από τον Πυθαγόρα και τον Πλάτωνα ώς τους Πατέρες της Εκκλησίας και τους νεοπλατωνικούς της ύστερης αρχαιότητας, και από τους αποκρυφιστές και τους αλχημιστές του Μεσαίωνα ώς τον Κοπέρνικο και τον Κέπλερ. Η πίστη σ’ ένα μοντέλο επικοινωνίας μικρόκοσμου και μακρόκοσμου, δηλαδή ενός ενιαίου οργανισμού και της κοσμικής συμπάθειας των μερών του, απωθημένη μόνο προσωρινά από την επιστημονική και μηχανιστική επανάσταση, επανέρχεται αναζωπυρωμένη από τη νευτώνεια αρμονία και εκβάλλει στην εποχή του Ρομαντισμού με τη μορφή του ανθρωποκοσμομορφισμού (στη θέση ενός επουράνιου θεϊκού κόσμου με τον οποίο επικοινωνεί ο φυσικός, η ανθρώπινη πνευματικότητα και οι μυστικές αντιστοιχίες ανάμεσα στον ορατό και τον αόρατο κόσμο) κι από κει, στους μοντερνιστές επιγόνους.

Όπως και να ’χει, αν το σύμπαν είναι αρμονικά πλασμένο σύμφωνα με τους κανόνες μιας θεϊκής αριθμητικής και δομείται πάνω σε αντιστοιχίες ανάμεσα στον μικρόκοσμο και τον μακρόκοσμο, τα στοιχεία των οποίων συνέχουν σχέσεις αναλογίας και συμπάθειας, ο ποιητής, ως δημιουργός, αρχιτέκτονας και προφήτης μαζί, καλείται να συναισθανθεί και να αναπαραγάγει την τάξη και τη μουσική αρμονία του κόσμου. Εξού και για όλο αυτό το χρονικό άνυσμα η Σαμουήλ δεν παρακολουθεί μόνο τη θεωρητική εξέλιξη της βασικής ιδέας (από τον Αυγουστίνο στον Ακινάτη και από τον Σβέντεμποργκ στον Σέλινγκ), αλλά και τις αποτυπώσεις της στην ποίηση της εποχής (από τον Δάντη και τον Σπένσερ στον Σαίξπηρ και από τον Μίλτον και τον Μπλέικ στον Μποντλέρ).

Το έδαφος έχει ετοιμαστεί κατάλληλα για το δεύτερο μέρος, όπου η Σαμουήλ εξετάζει την υποδοχή αυτών των παραδόσεων στη νεοελληνική ποίηση, ανοίγοντας με σπάνια δεξιοτεχνία νέους ερμηνευτικούς δρόμους σε δυσερμήνευτα κείμενα του νεοελληνικού κανόνα:

Η υπερσημασιοδότηση, για παράδειγμα, του αριθμού 3 στο δημοτικό τραγούδι και τα πάμπολλα «τριαδικά χνάρια» συνδέονται με τη ρυθμική απεικόνιση της συνδεδεμένης με τα άστρα ανθρώπινης ζωής (οι τρεις φάσεις της σελήνης), της αστρολογικής πρόγνωσης, αλλά και της χριστιανικής τριαδικότητας, σε μια ανάλυση που λαμβάνει υπ’ όψιν μεταξύ άλλων χαμένους κρίκους της βυζαντινής γραμματείας.
Η γνωστή επαφή του Σολωμού με το μυστικισμό και τη θεοσοφία επιβεβαιώνεται με τη υιοθέτηση της θεωρίας των ανταποκρίσεων και την εικονογράφηση στο έργο του («Το μυστικό δέντρο», «Εις το θάνατο της ανεψιάς του») της επανεργοποιημένης κατά τον 19ο αιώνα θεωρίας των αντιστοιχιών.
Το ρυθμολογικό πρότυπο «της ομοούσιας και αδιαίρετης Τριάδας» «φύση-τέχνη-ηθική» της ελυτικής ποιητικής αναζητείται σε μια νοσταλγική επιστροφή στις πλατωνικές του ρίζες («Μυρίσαι το άριστον XII», ή η αποκαλυπτική σκηνή στο «Τρεις φορές η αλήθεια»).
Ο αλχημιστικός και νεοπυθαγόρειος συμβολισμός ξεκλειδώνει για πρώτη φορά τους σκοτεινούς υπερρεαλιστικούς συμβολισμούς προσώπων και προσωπείων στο έργο του Εγγονόπουλου («Μπολίβαρ», «Ανδωνιεύς»),
Τέλος, μια εξαιρετική ανάλυση της συναισθηματικής τοπογραφίας του Σεφέρη («Μυθιστόρημα ΙΒ») αποδεικνύει πως κλιμακωτές αρνητικές τριάδες εικονογραφούν την αποπνικτική αίσθηση της ελληνικής έρημης χώρας και το βασανιστικό ποιητικό αίσθημα της χαμένης αρμονίας του κόσμου.

Πράγματι, ακόμα και σήμερα, η βασική πίστη στο απόλυτο των μαθηματικών και την αιώνια αλήθειά τους παραμένει εξαιρετικά δυνατή. Το κριτήριο της ποιότητας και εδώ, όπως λέει ένας θεωρητικός τους, είναι η ομορφιά, η περιπλοκότητα, η εσωτερική συνοχή, η καθαρότητα, η κομψότητα, η ικανοποίηση – όλα τόσο υποκειμενικά, αλλά όλα ταυτόχρονα με κάποιο τρόπο και μυστηριωδώς κοινό κτήμα όλων μας.

Τόνισα νωρίτερα την αλλαγή στη θεματική των βιβλίων της Αλεξάνδρας Σαμουήλ. Ωστόσο η τελική απόβλεψη της μελετήτριας παραμένει εξακολουθητικά η ίδια. Πυρηνικό κέντρο παραμένει η ουσία της ίδιας της λογοτεχνίας και το αέναο ερώτημα της λογοτεχνικής κριτικής: «Τι είναι τέχνη;», «Τι είναι λογοτεχνία;»

Και να, ίσως, η «πολύτροπος αρμονία» πίσω από όλα τα ερευνητικά σχέδια της φιλολόγου-ερευνήτριας Αλεξάνδρας Σαμουήλ: όταν αυτή μαγνητίζεται από την mise en abyme και την εσωτερική αναδίπλωση στον Βυθό του καθρέπτη αναζητώντας πώς η ημερολογιακή μυθοπλασία του Ζιντ γονιμοποίησε στους έλληνες συνοδοιπόρους και επιγόνους του την καλλιέργεια της αυτοαναφορικότητας και του εγωτικού λόγου· ή εξετάζοντας στο Ο Παλαμάς και η Κρίση του στίχου τις πειραματικές επεμβάσεις του Παλαμά στον δεκαπεντασύλλαβο εθνικό στίχο, κατά το παράδειγμα της ανανέωσης του αλεξανδρινού από τον Ουγκώ· και όταν ανιχνεύει στον Ιδαλγό της ιδέας τις “τύχες” και τις διαρκείς μεταμορφώσεις του θερβαντικού έργου και του κεντρικού ήρωά του, που έχουν στοιχειώσει το δυτικό φαντασιακό, στην ελληνική λογοτεχνία· και βέβαια όταν, τέλος, αποκαλύπτει την εξακολουθητική παρουσία μιας «μαθηματικής ποιητικής» στην παγκόσμια και την ελληνική ποίηση.

Σε κάθε περίπτωση, όλες οι μελέτες της Σαμουήλ συνδυάζουν την εξαντλητική φιλολογική έρευνα με τη συγκριτολογική προοπτική (διαρκείς διασυνδέσεις με άλλες λογοτεχνίες), τη θεωρητική επάρκεια (γνώση και κριτικός διάλογος με τη σχετική βιβλιογραφία) με την κριτική τόλμη και την ερμηνευτική επιχειρηματολογία, αποτελώντας σπάνιες, όχι μόνο στο πλαίσιο των ελληνικών συγκριτολογικών σπουδών, σχολαστικές μεν, πλην απολαυστικές στην ανάγνωσή τους, φιλολογικές μελέτες.

Αν, λοιπόν, στο λαμπρό αυτό, πολύπλευρο φιλολογικό έργο προσθέσουμε την πολύχρονη διδακτική προσφορά της Αλεξάνδρας Σαμουήλ, σε Ελλάδα και εξωτερικό, μαστόρισσας αυτής της σύνθετης γνωστικής και ψυχικής αγωγής που ονομάζουμε διδασκαλία, (όπως φανερώνει η πρόοδος και η αγάπη των μαθητών της, στην εκλεκτή ομήγυρη των οποίων είχα την τύχη να βρεθώ κι εγώ για λίγο), η σημερινή της βράβευση από την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ φαντάζει όχι μόνο επιβεβλημένη, αλλά και οφειλόμενη.

 

Αντιφώνηση της ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΣΑΜΟΥΗΛ

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω από καρδιάς για τη μεγάλη τιμή που μου κάνετε, απονέμοντάς μου το Βραβείο Διδώ Σωτηρίου για το έτος 2018. Η χαρά και η συγκίνησή μου είναι πολύ μεγάλη, πέρα από τον προφανή, και για έναν ακόμη λόγο: για την απόφαση της Εταιρείας Συγγραφέων να βραβεύσει μια φιλόλογο, την ώρα που τις φιλολογικές σπουδές τις διατρέχει μια βαθιά κρίση, η οποία συνίσταται πρώτα απ’ όλα στην αμφισβήτηση της χρησιμότητας και της νομιμότητάς τους.  Μια κρίση που, μεταξύ άλλων, έχει φιλοτεχνήσει για τη φιλολογία την πάγια εικόνα μιας γηραιάς και παρωχημένης συνοδού της νέας και ευειδούς λογοτεχνίας. Ωστόσο, αντί για αυτό το απαξιωτικό πορτραίτο, η αλληγορική φαντασία τής είχε κάποτε επιδαψιλεύσει την αποθέωση και τη συμπερίληψή της στις τάξεις του Ολύμπου, παντρεύοντάς την με τον Θεό Ερμή, όπως ανιστορεί ο μεσαιωνικός μύθος του Μαρτιανού Καπέλλα. Και έχω την αίσθηση ότι ο λογοτεχνημένος αυτός δεσμός τους δεν οφειλόταν κυρίως στη λόγια φύση του αγγελιαφόρου των Θεών, αλλά στο γεγονός ότι ο Ερμής υπήρξε ο πρώτος ευρετής, ο εφευρέτης της μουσικής λύρας, ο μυθικός με άλλα λόγια επινοητής του ίδιου του δώρου της ποίησης.

       Αυτόν, λοιπόν τον, κάποτε εξιστορημένο, ερωτικό δεσμό της λογοτεχνίας με τη φανατικότερη αναγνώστριά της, τη φιλολογία, νομίζω πως επαναβεβαιώσατε απόψε· μια θνητή βέβαια αναγνώστρια πλέον που ωστόσο συμβάλλει και αυτή στις διαρκείς μεταμορφώσεις του έτερου ημίσεως της, στην ανάδειξη της πολλαπλότητάς του, και, εντέλει, στην αθανασία του. Και για αυτόν τον λόγο, σας ευχαριστώ πάλι θερμότατα όλες και όλους.

 

Χαιρετισμός εκπροσώπου του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων:

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Γενικός Διευθυντής της Βουλής (Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης Διοικητικής Ηλεκτρονικής Διοίκησης, Βιβλιοθήκης και Εκδόσεων της Βουλής των Ελλήνων)

Έχω την χαρά και την τιμή να είμαι μαζί σας στη σημερινή εκδήλωση, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικολάου Βούτση. Χαρά, γιατί βρίσκομαι ανάμεσα σε εκλεκτούς συγγραφείς, εκπροσώπους των Γραμμάτων στη Χώρα μας και Τιμή, για το λόγο που βρίσκομαι εδώ, δηλαδή την «απονομή του Βραβείου ¨Διδώ Σωτηρίου¨ της Εταιρείας Συγγραφέων» στην αξιόλογη επιστήμονα και συγγραφέα κ. Αλεξάνδρα Σαμουήλ.

Η Βουλή δεν είναι μόνον ένας θεσμός στον οποίο παράγονται οι Νόμοι του Κράτους. Διαθέτει ένα πλούσιο πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο από καιρό, συστηματικά και ενσυνείδητα προβάλει. Τα τελευταία χρόνια οι προσπάθειες αυτές έχουν αυξηθεί σημαντικά και κυρίως έχουν συστηματοποιηθεί και ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εξωστρέφειας και ενίσχυσης των πολιτιστικών δρώμενων στη Χώρα. Επιπρόσθετα, η Βουλή επιδιώκει, σε μια αμφίδρομη σχέση με τους πολίτες, να επεξεργαστεί ιδέες και γνώσεις που θα συμβάλουν περαιτέρω στην εύρυθμη λειτουργία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.

Με πυλώνες τη Βιβλιοθήκη και τον Τηλεοπτικό Σταθμό της, καθώς και το Ίδρυμα της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Βουλή των Ελλήνων διοργανώνει Εκθέσεις, Ξεναγήσεις, Συνέδρια και Ημερίδες, τόσο αυτόνομα όσο και σε συνεργασία με Δήμους, Περιφέρειες, με κοινωνικούς και πολιτιστικούς φορείς. Σε αυτό το πλαίσιο, επιδόθηκε επίσης στη δημιουργία και συντήρηση Μουσείων σε όλη την Επικράτεια, συμβάλλοντας ενεργά στην ανασύσταση της Ιστορικής Μνήμης. Παράλληλα, εκδίδει βιβλία και προβαίνει συγκροτημένα και βάσει του ετήσιου Προϋπολογισμού της σε επιχορηγήσεις και δωρεές. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το Ίδρυμα της Βουλής εκδίδει άνω των 15 βιβλίων κατ’ έτος και η Βιβλιοθήκη μας, η δεύτερη σε μέγεθος στα Βαλκάνια, διαθέτει, πάνω από 860 έργα Τέχνης, αρχειακά τεκμήρια, χάρτες, ιστορικά κειμήλια και κυρίως, πάνω από 800.000 βιβλία, από την αρχή της Τυπογραφίας έως τις μέρες μας.

Τα τελευταία 3 χρόνια, με τη συνεχή αναβάθμιση της τεχνογνωσίας, επιχειρήσαμε τη συστηματική αξιοποίηση του αρχειακού μας υλικού και των, ανεκτίμητης ιστορικής και αισθητικής αξίας, Έργων Τέχνης, με τη σύσταση του νέου Τμήματος Αρχείων. Το έργο της συντήρησης και της ψηφιοποίησης πλαισιώθηκε από τον σύγχρονο ηλεκτρονικό μας Κατάλογο, στον οποίο είναι καταγεγραμμένα περίπου 600.000 τεκμήρια.

Τα περισσότερα έργα σας, αν όχι όλα, έχουν εισαχθεί στον Κατάλογο αυτό, διότι όπως γνωρίζετε οι εκδότες έχουν την υποχρέωση να δίδουν 2 αντίτυπα στην Εθνική Βιβλιοθήκη και 1 στη Βιβλιοθήκη της Βουλής. Τρεις τίτλοι της τιμώμενης σήμερα συγγραφέως κας Σαμουήλ συγκαταλέγονται στον ηλεκτρονικό μας Κατάλογο και φυσικά στις Συλλογές μας.

Τη Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκαν από τον Εξοχώτατο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στο Μέγαρο της Βουλής, τα εγκαίνια της «Έκθεσης Ρήγας και Επανάσταση». Με αυτήν την αφορμή, θα ήταν μεγάλη μας χαρά να σας ξεναγήσουμε στους χώρους του Κοινοβουλίου, στο Μέγαρο της Βουλής και στο κτήριο του πρώην Καπνεργοστασίου, επί της οδού Λένορμαν 218. Αρκεί να έλθετε σε επαφή μαζί μας ώστε να οργανώσουμε ειδική ξενάγηση.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την ιδιαίτερη τιμητική σας εκδήλωση και να τονίσω εκ νέου, ότι η Βουλή των Ελλήνων επιτελεί το δημοκρατικό και κοινοβουλευτικό της έργο, προάγοντας παράλληλα τον Πολιτισμό, προσδιορίζοντας νέες ορίζουσες στον Χώρο της Τέχνης και διασφαλίζοντας και αξιώνοντας συνάμα, για κάθε πολίτη, το δικαίωμα της ατομικής και συλλογικής του έκφρασης.

 

Σχόλιο της ΕΡΙΦΥΛΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΗ, συντονίστριας του Δικτύου Πολιτισμού δήμου Αθηναίων

Ο δήμος της Αθήνας στηρίζει τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων και είναι μεγάλη μας χαρά που αυτή τη χρονιά η απονομή γίνεται στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου. Από την πρώτη στιγμή σχεδιασμού και προετοιμασίας της διοργάνωσης, η Εταιρεία Συγγραφέων υπήρξε πολύτιμος συνομιλητής και αρωγός μας, και βέβαια διοργανωτής σε μεγάλες δράσεις, όπως το Διεθνές Συμπόσιο «Γιατί διαβάζουμε;» τον Οκτώβριο. Η Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου στοχεύει ακριβώς σε τέτοιες δυνατές και ευρείες συνεργασίες, που φέρνουν το βιβλίο και την ανάγνωση πιο κοντά σε κάθε κάτοικο της πόλης μας και συνδυάζουν ποικίλες μορφές τέχνης και δημιουργίας. Οι συνέργειες και τα δίκτυα – και σε αυτή τη λογική δημιουργήθηκε άλλωστε και το Δίκτυο Πολιτισμού του δήμου Αθηναίων – είναι η πρόσκληση, η δύναμη και η ελπίδα μας.

 

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΛΙΑΝΑΣ ΣΑΚΕΛΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΟΥΙΛΙΣ ΜΠΑΡΝΣΤΟΟΥΝ

Είμαι πολύ χαρούμενη που βρίσκομαι εδώ απόψε για να απονείμω το βραβείο Δαίδαλος στον Willis Barnstone, διακεκριμένο ομότιμο καθηγητή συγκριτικής και ισπανικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, ποιητή, μεταφραστή, διακεκριμένο μελετητή της Βίβλου, φλογερό υποστηρικτή της δημοκρατίας στην Ελλάδα, ο οποίος όμως δυστυχώς δεν μπορούσε να είναι μαζί μας σήμερα. Αφού περιγράψω πολύ συνοπτικά τα κύρια επιτεύγματά του που αξίζουν αυτή την τιμή, θα διαβάσω ένα προσωπικό του κείμενο που έγραψε και έστειλε για τη σημερινή τελετή. Πιστεύω ότι το κείμενό του αυτό είναι πολύτιμο για όλους εσάς, όπως είναι και για μένα. Αναφέρεται στη σχέση που είχε ο ίδιος με σημαντικές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων και του πολιτισμού πριν την ίδρυση της Εταιρείας Συγγραφέων. Μέσω της μεγάλης του εμπλοκής με την ελληνική λογοτεχνία και τον πολιτισμό, μπορεί να μας υπενθυμίσει πως δημιουργήθηκε η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία.

Η μορφή του Δαίδαλου έχει επιλεγεί σχεδόν ως ένα λογότυπο από την Εταιρεία Συγγραφέων. Είκοσι ένα χρόνια μετά την ίδρυση της, η Εταιρεία δημοσίευσε το πρώτο τεύχος του Δαίδαλου, ενός τριμηνιαίου περιοδικού, σκοπεύοντας να δημιουργήσει μια γέφυρα που να ενώνει τους Έλληνες συγγραφείς με τους ομοτέχνους τους σε άλλες χώρες. Το όνομα χρησιμοποιήθηκε επίσης για την ιστοσελίδα των συγγραφέων, ενέπνευσε ένα βραβείο που δόθηκε για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2002 σε μεγάλη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη για το έτος 2001.

Ο νικητής είναι ένας σύγχρονος Δαίδαλος, ένας πολύπλευρος και πολυτάλαντος καλλιτέχνης, με έναν συνεχώς αυξανόμενο αριθμό έργων, η προσωποποίηση ενός εκπληρωμένου δημιουργού. Ένας τέτοιος νικητής θα αποδείξει τη δημιουργικότητα και επινοητικότητα της ελληνικής λογοτεχνίας στον κόσμο.

Ο καθηγητής Barnstone έγινε μια μεγάλη γέφυρα που συνέδεσε και συνεχίζει να συνδέει την ελληνική λογοτεχνία με τις λογοτεχνίες όλου του κόσμου για 70 χρόνια. Το 1949 άρχισε να διδάσκει Αγγλικά και Γαλλικά στο Κλασικό Λύκειο Αναβρύτων στο Μαρούσι. Από τότε, έχει προωθήσει την αρχαία και νεοελληνική λογοτεχνία και τον πολιτισμό στον κόσμο με πολλούς τρόπους: μέσω της διδασκαλίας –δίδαξε αρχαία ελληνικά στο Πανεπιστήμιο Wesleyan και έγινε Καθηγητής της Ελληνικής Φιλολογίας της έδρας O'Connor στο Πανεπιστήμιο Colgate— μέσω των μεταφράσεων, των ανθολογιών, των ποιητικών συλλογών και των απομνημονευμάτων του για την Ελλάδα.

Επιτρέψτε μου να σας περιγράψω μόνο μερικά από τα πολλά επιτεύγματα-ορόσημα στη σύγχρονη λογοτεχνική του οδύσσεια της αποχώρησης και επιστροφής του στην Ελλάδα, δίχως να αναφερθώ στα επιτεύγματα που σχετίζονται με τη λογοτεχνία άλλων εθνών.

Έχει μεταφράσει όλα τα ποιήματα της Σαπφούς, ακόμα και εκείνα που δεν είχαν προηγουμένως αποδοθεί σε αυτήν. Έχει μεταφράσει όλους τους αρχαίους Έλληνες ποιητές σε δύο ανθολογίες με τίτλους Αρχαίοι Έλληνες Λυρικοί και Ελληνική λυρική ποίηση, με εικονογράφηση της Έλλης Τζαλοπούλου. Σε συνεργασία μετέφρασαν και το μυθιστόρημα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη Ο Άλλος Αλέξανδρος, με πρόλογο του Albert Camus. Μετέφρασε επίσης την Παλαιά Διαθήκη, άλλα εκκλησιαστικά κείμενα και τα πλήρη θραύσματα του Ηρακλείτου. Το Πανεπιστήμιο του Evansville δημιούργησε ένα ετήσιο βραβείο μετάφρασης που φέρει το όνομά του το οποίο δίνεται για την καλύτερη μετάφραση ποιημάτων στην αγγλική γλώσσα. Δημιούργησε μια ανθολογία, Σύγχρονη ευρωπαϊκή ποίηση, με ένα τμήμα ελληνικής ποίησης που επιμελήθηκε ο Kimon Friar. Με τον Edmund Keeley ανθολόγησαν και μετέφρασαν τα 18 κείμενα εναντίον της χούντας. Με την κόρη του Αλίκη επιμελήθηκαν την ανθολογία με τίτλο Ένα βιβλίο ποιητριών από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα (A Book of Women Poets from Antiquity to Now, 1980). Ο καθηγητής Barnstone έχει επίσης δημοσιεύσει απομνημονεύματα για την Ελλάδα και ποιητικές συλλογές όπως Από αυτό το λευκό νησί (From This White Island), το 1959, στο οποίο καταγράφει την πεντάμηνη παραμονή του στη Μύκονο το 1950-51, που ήταν και υποψήφιο για το βραβείο Pulitzer.

Αυτές είναι μόνο μερικές από τις πολυάριθμες εκδόσεις του που εξασφάλισαν στην αρχαία και σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία και πολιτισμό, ένα παγκόσμιο ακροατήριο. Επιπλέον, προώθησε τους Έλληνες συγγραφείς που κατήγγειλαν τη χούντα δίνοντάς τους τη φωνή που στερήθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο, ο καθηγητής Barnstone έγινε σχεδόν πιο Έλληνας από πολλούς Έλληνες αν αναλογιστούμε τον παθιασμένο τρόπο με τον οποίο προώθησε στον κόσμο τον ελληνικό πολιτισμό. Στην ηλικία των 91, ακόμα χορεύει το ζεϊμπέκικο, στο τέλος κάποιων ποιητικών του αναγνώσεων.

Για τον τιμώμενο ο Μπόρχες σχολίασε: «Τέσσερα από τα καλύτερα πράγματα στην Αμερική είναι: Τα φύλλα Χλόης του Walt Whitman, Η φάλαινα του Herman Melville, τα 501 σονέτα του Barnstone στον Μυστικό Αναγνώστη και οι καθημερινές μου νιφάδες καλαμποκιού — αυτή η τραχιά ποίηση του πρωινού». (Borges at Eighty: Conversations. Bloomington: Indiana University Press, 1982).

Τώρα, ας ακούσουμε το ταξίδι στην Ελλάδα του καθηγητή Barnstone με τα δικά του λόγια, απόσταγμα της δικής του σοφίας. Μου ζήτησε να διαβάσω πρώτα μια σύντομη ανάμνησή του από τον Γιώργο Σεφέρη, η οποία παρουσιάζει επιπλέον και το δικό του πνεύμα ενώ αγωνίζεται για την ελληνική δημοκρατία.

 

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΓΟΥΙΛΙΣ ΜΠΑΡΝΣΤΟΟΥΝ ΩΣ ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΣΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Θα ήθελα να ξεκινήσω  την ομιλία μου με μία ιστορία.

Το βράδυ της 21ης Απριλίου 1967, στο Κέντρο Ποίησης της Νέας Υόρκης, στη συμβολή της 93ης οδού και της Λεωφόρου Λέξινγκτον, πήγα να παρακολουθήσω την ομιλία ενός Έλληνα ποιητή και πρώην πρέσβη στην Αγγλία, του Γιώργου Σεφέρη. Ευφράδης, ακριβής και ευρηματικός μου έφερε στο νου μια λευκή μαρμάρινη σκάλα από κάποιο κυκλαδονήσι. Τέσσερα χρόνια πριν είχε κερδίσει το Νόμπελ λογοτεχνίας. Στο τέλος της ομιλίας του, όλοι όρθιοι τον καταχειροκροτήσαμε. Κι ύστερα παύση. Κάποιος υπεύθυνος του Κέντρου ανέβηκε στη σκηνή για να ανακοινώσει πως η νόμιμα εκλεγμένη ελληνική κυβέρνηση είχε ανατραπεί στην Αθήνα από τέσσερεις συνταγματάρχες, με σύμμαχο τον νέο βασιλιά. Κάποιος από τους παρευρισκόμενους ζήτησε ένα σχόλιο από τον Σεφέρη. Κανένα σχόλιο. Σιωπή. Μερικές αποδοκιμασίες. Ο ίδιος, όμως, ως συνετός πολιτικός άνδρας, ήξερε πολύ καλά τι έκανε. Δεν θα άφηνε την χούντα να τον εμπαίξει και να τον εξορίσει. Θα επέστρεφε στην Ελλάδα. Το επόμενο πρωί κιόλας στην Αθήνα, ο Γιώργος Σεφέρης έδωσε συνέντευξη τύπου, καταγγέλλοντας τους στρατιωτικούς αγροίκους. Καταδικάστηκε σε πενταετή περιορισμό κατ’ οίκον. Εφεξής, το σπίτι του μετατράπηκε σε κέντρο διαμαρτυρίας, αλλά και προς μεγάλη χαρά όλων μας, σε χώρο γιορτών, χορού, ποτού, απλόχερου φαγητού και ευθυμίας. Σχεδόν αμέσως μετά το συμβάν, αρχίσαμε με τον Edmund Keeley να επιμελούμαστε και να μεταφράζουμε τα 18 Κείμενα, ένα βιβλίο που καταγγέλλει την δικτατορία, από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Παράλληλα, εκείνη την περίοδο στην Αθήνα, δημοσίευσα ένα βιβλίο ποιημάτων, μια περιορισμένη έκδοση στα αγγλικά του Άσματος Ασμάτων του Σολομώντα. Ζήτησα από τον εκδότη την άποψή του: Πριν ζούσαμε στο φως. Τώρα πια στο σκοτάδι.

Πρωτοδούλεψα στα 21 μου στην Ελλάδα ως καθηγητής Αγγλικών και Γαλλικών στη Σχολή Αναβρύτων στο Μαρούσι. Ένας από τους 30 μαθητές μου υπήρξε ο διάδοχος Κωνσταντίνος, μόλις 9 ετών τότε. Καθημερινά τρώγαμε με τη βασίλισσα και τον Κωνσταντίνο. Μου δάνεισε μάλιστα ένα αντίτυπο αγγλικής ποίησης των εκδόσεων Faber. Καθώς ο εμφύλιος πόλεμος πλησίαζε στο τέλος του, είχαμε μία φιλονικία με τη βασίλισσα σχετικά με την εκτέλεση των αιχμαλώτων ανταρτών. Η ζωή έμοιαζε παιχνίδι, μέχρι που έμπλεξα, όπως πάντα, και τότε έφτασε η στιγμή της μεγάλης φυγής στις Κυκλάδες. Όπως έγραφε ο Σεφέρης, ο ποιητής πρέπει να έχει ένα τοπίο κι ένα χωριό. Βρήκα το δικό μου στα λευκά νησιά της Ελλάδας.

Ουσιαστικά, στην Ισπανία και την Ελλάδα συναντήθηκα με την ποίηση και τη ζωή. Αργότερα, θα γινόμουν πανεπιστημιακός καθηγητής Ισπανικών και Αρχαίων Ελληνικών, θα βυθιζόμουν στους στίχους της Σαπφούς και των αρχαίων Ελλήνων λυρικών. Τι αγαπημένη γιορτή! Οι δεσμοί μου με την Ελλάδα πρωτοξεκίνησαν στην πόλη του Μεξικού στα 15 μου όταν ο θετός πατέρας μου με σύστησε στη Matilde Franco (την μετέπειτα σύζυγό του), μια Ισπανοεβραία γεννημένη στην Κωνσταντινούπολη. Η μητρική της γλώσσα ήταν η ελληνική, παράλληλα με την  λαντίνο. Η μετέπειτα σύζυγός μου, η Έλλη Τζαλοπούλου, ήταν επίσης γεννημένη στην Κωνσταντινούπολη, τη βυζαντινή πόλη με τα πολλά πρόσωπα.

Με όλα αυτά, η Αθήνα και οι Κυκλάδες θα γίνονταν το στέκι μου από το 1949 έως το 1951, μέρες απίστευτες, μέρες καλλιτεχνικού οίστρου, θεσπέσιων θεατρικών παραστάσεων, πανελλαδικών απεργιών και υπέροχου Μάνου Χατζηδάκι.

Τις πρώτες μου μέρες στην Ελλάδα δέχτηκα μια κλήση από τον Louis MacNeice, τον νέο διευθυντή του Βρετανικού Ινστιτούτου και μελετητή του αρχαίου ελληνικού θεάτρου. Με καλούσε για τσάι.

«Δεν ανεβαίνουμε στην Ακρόπολη;» πρότεινε. «Τι σόι μελετητής του αρχαίου ελληνικού θεάτρου είμαι και να μην έχω επισκεφτεί τον Παρθενώνα;»

«Σκανδαλώδες!» απάντησα.

Επιβιβαστήκαμε σ’ ένα ταξί και φτάσαμε στην Ακρόπολη. Λιγοστοί φύλακες. Καμία περίφραξη. Ούτε καν εκδοτήρια εισιτηρίων. Απολύτως κανένα τουριστικό λεωφορείο. Ανηφορίσαμε τη δυτική πλευρά των Προπυλαίων. Το αεράκι από τον Υμηττό παρέσερνε τις μυρωδιές από τα αγριόχορτα και το μέλι, ενώ ο ήλιος μας ζέσταινε γλυκά. Η ανάβαση δεν ήταν κι εύκολη. Ο Louis ρουφούσε τον αέρα, που τότε ήταν μεθυστικός. Δικαιολογημένα, λοιπόν, οι αρχαίοι Έλληνες δραματουργοί δημιούργησαν τόσο μαγευτικά έργα.

Ο Louis, ψηλός όπως ήταν, ξαφνικά σκόνταψε κι έπεσε. Χτύπησε το μέτωπο του σ’ ένα αδέσποτο κομμάτι μαρμάρου. Σηκώθηκε. Σκούπισε το αίμα και μ’ ένα τρομερό χαμόγελο, είπε: «Μα τι τύχη για έναν καθηγητή ελληνικών! Από την πρώτη κιόλας μέρα να αναμείξω το αίμα μου με το μάρμαρο και τον ήλιο της Ελλάδας!»

Ποίηση, δημιουργία, Σικελιανός. Θύμιζε τεράστιο μεσαιωνικό ιππότη-ποιητή, αν και ήταν κατάκοιτος όταν τον πρωτοσυναντήσαμε. Έργα του μεταφράσαμε για το τρίτο πρόγραμμα του BBC. Σημείο συνάντησης των ποιητών το βιβλιοπωλείο Ίκαρος. Συνήθως καθόμουν με τον Νίκο Γκάτσο και τον Οδυσσέα Ελύτη. Πιο πολύ, όμως, με τραβούσε ο Γκάτσος, άνδρας ψηλός, με σμιλεμένο πρόσωπο, αυστηρά όμορφα χαρακτηριστικά, κάπως σαν τον Ξενάκη. Ο Γκάτσος προερχόταν από εύπορη οικογένεια και αφού έλαβε την κληρονομιά που του αναλογούσε πήγε στο Μόντε Κάρλο. Εκεί, σαν σε σουρεαλιστική ταινία, ποντάρισε και έχασε όλα του τα χρήματα σε μερικές μέρες. Τι του απέμενε επομένως; Μου είπε. Έγραψε το σπουδαίο ποίημα Αμοργός. Και τραγούδια με τον Μάνο. Θεωρώ πως είναι το πιο σημαντικό μακροσκελές ευρωπαϊκό ποίημα του 20οὐ αιώνα. Χωρίς να αφήνουμε απ’ έξω τους λυρικούς ποιητές, με τον Κωνσταντίνο Καβάφη να παραμένει ο καλύτερος όλων.

Μα ο άντρας που επισκίασε την Ελλάδα ήταν ο στιχουργός και συνθέτης, Μάνος Χατζιδάκις.

Τον συναντούσα συχνά τα βράδια με τον πιανίστα Γιάννη Παπαδόπουλο. Για μένα ήταν η ώρα του δείπνου. Για τον Μάνο ήταν κυριολεκτικά η ώρα του πρωινού, μιας και έγραφε όλη νύχτα και κοιμόταν στη διάρκεια της ημέρας.

Ο Χατζιδάκις αποτελεί κλασικό υπέροχο παράδειγμα εξαίσιου ποιητή. Επρόκειτο να παρουσιάσει το πρώτο του χορόδραμα, Το καταραμένο φίδι, στην Αθήνα. Νωρίς το μεσημέρι της πρεμιέρας, η ορχήστρα ήταν σε αναμονή, καθώς τα ορχηστρικά μέρη δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί. Θυμίζοντας το ταπεραμέντο του Μότσαρτ, ο Μάνος κατέφτασε αμέσως μετά το μεσημεριανό, πολύ νωρίς για τον ίδιο, κι άρχισε να δουλεύει τα σημεία που έλειπαν, ενώ η ορχήστρα προετοιμαζόταν, κι εκείνος κάπνιζε και το απολάμβανε∙ μέχρι τις πέντε είχε συμπληρώσει τα ορχηστρικά σημεία που έλειπαν, εγκαίρως δηλαδή, για μια ολοκληρωμένη πρόβα μιάμισης ώρας, ένα δείπνο, και μία υπέροχη και αψεγάδιαστη πρεμιέρα στις οχτώ. Ο παράτολμος Χατζιδάκις πάντα τα κατάφερνε!

Όταν έγραφε τη μουσική για την ταινία Ποτέ την Κυριακή, συνέβη κάτι παρόμοιο. Τώρα πια με παραπανίσια κιλά και καπνίζοντας ανάμεσα στις λέξεις, είχε μαύρους κύκλους στα μάτια του εξαιτίας των άγρυπνων νυχτών, διατηρούσε, όμως, την αστείρευτη ενέργειά του, το πνεύμα και την ποίηση. Οι λέξεις που έγραφε ήταν εξίσου σημαντικές με αυτές της ποίησής του. (Πάντα στενοχωριέμαι που δεν συγκαταλέχθηκε ανάμεσα στους καλύτερους μεταπολεμικούς ποιητές, μαζί με τον Γκάτσο και την υπέροχη συντροφιά των βραβευμένων ποιητών). Όπως ο Λόρκα αναζητούσε στα ανδαλουσιανά παραδοσιακά τραγούδια χαμένες λέξεις και μελωδίες, έτσι και ο Χατζιδάκις, όπως και ο μαχητικός Μίκης Θεοδωράκης, κατέφευγαν στα ελληνικά παραδοσιακά τραγούδια. Ο Κρητικός αυτός μουσικός ήταν μοναδικός στην αναβίωση τραγουδιών από τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη, το ρεμπέτικο και το χασάπικο.

Η σχέση μου με την Ελλάδα, που ήδη μετρά 70 χρόνια, (στις 13 Νοεμβρίου πάτησα τα 91), άλλαξε τη ζωή μου. Πέρασα πολλά υπέροχα χρόνια δουλεύοντας πάνω στο βιβλίο Αρχαία ελληνική ποίηση (Bantam Classics), που συνεχίζει να επανατυπώνεται. Επίσης, μετέφρασα με τη σύζυγό μου Έλλη Barnstone το βιβλίο Ο άλλος Αλέξανδρος της Μαργαρίτας Λυμπεράκη. Δέκα χρόνια πριν δημοσιεύθηκε από τον εκδοτικό οίκο Norton Η αποκατεστημένη Νέα Διαθήκη, μια πλούσια σχολιασμένη ιστορική εκδοχή της, 1.500 σελίδων.

Όσο για σήμερα, ερχόμαστε στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι. Στην Ελλάδα, νιώθω υγιής και χαρούμενος, συνήθως στο νησί της Σερίφου. (Παρεμπιπτόντως, το πρώτο μου βιβλίο ποίησης το 1959 είχε τίτλο Απ’ το λευκό αυτό νησί, το οποίο καταγράφει 5 μήνες κατά τον χειμώνα και την άνοιξη ανάμεσα στο 1950-1951, στη Μύκονο, όταν δεν υπήρχαν καθόλου τουρίστες εκεί). Ίσως ο μοναδικός ξένος να ήταν ένας λαθρέμπορος από μεγάλη αγγλική οικογένεια.

Με αυτά τα λόγια σας αποχαιρετώ, εύχομαι να ήμουν εκεί, και είμαι λυπημένος, αλλά και χαρούμενος κάθε φορά που είμαι στην Ελλάδα. Όχι εξαιτίας της νέας καταρρακωμένης διακυβέρνησης. Αυτή δεν είναι παρά μόνο μία θολή σταγόνα σ’ έναν μακραίωνο καταιγισμό ελληνικής μαγείας. Κάποτε ένας Έλληνας φίλος μου είπε: «Ο κόσμος είναι ένα μαντήλι». Παλαιότερα, ναι. Τώρα, λιγότερο. Λαχταρώ εκείνες τις μέρες στην Ελλάδα, παρόμοιες με εκείνες στην πόλη του Μεξικού, της Μαδρίτης και του Παρισιού, όπου πέρασα τόσα χρόνια. Τότε ήταν πολύ εύκολο να δημιουργήσεις φιλίες με όποιον ήθελες. Ήθελα, φέρ’ ειπείν, να συναντήσω τον Αλμπέρ Καμύ στο Παρίσι; Αμέσως ερχόμασταν σε επαφή. Είμαι τυχερός που έζησα εκείνα τα χρόνια όταν ο κόσμος ήταν ένα όμορφο (αν και τσαλακωμένο) μαντήλι!

Σας ευχαριστώ πολύ.

                                       (Μετάφραση Νέλλη Μπουραντάνη)

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ WILLIS BARNSTONE ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

  • The Other Alexander, Margarita Liberaki, with Foreword by Albert Camus, a Modern Greek novel translated by Willis Barnstone and Helle Barnstone, New York: Noonday Books, 1959.
  • From This White Island, New York: Bookman, 1960.
  • Sappho: Lyrics in the Original Greek with Translations, Introduction by Willis Barnstone, Foreword by Andrew Burn. New York: Doubleday Anchor, 1965; 2nd ed., New York: New York University Press.
  • Greek Lyric Poetry, Introduction by William McCulloh. New York: Bantam Classics, 1962; 2nd ed., with drawings by Helle Tzalopoulou Barnstone, Bloomington: Indiana University Press, 1967.
  •  Eighteen Texts: Writings by Contemporary Greek Authors, Cambridge, MA: Harvard University Press, 1972.
  • The Poetics of Ecstasy: from Sappho to Borges, New York: Holmes & Meier, 1983.
  • A Book of Women Poets from Antiquity to Now, Aliki Barnstone and Willis Barnstone, New York: Schocken Books, 1980; 2nd edition. New York: Schocken Books/Pantheon, 1992.
  • From Hawthorne's Gloom to a Whitewashed Island, Edited by Joyce Nakamura, Detroit/London: Contemporary Authors: Autobiography Series, Gale Research Inc., Volume 15, 1992.
  • The Poetics of Translation: History, Theory, Practice, New Haven: Yale University Press, 1993.
  • The Poems of Sappho: A New Translation, Translation and Introduction, Los Angeles: Sun & Moon Press, 1997.
  • Sweetbitter Love: Poems of Sappho, A New Translation, Translated by Willis Barnstone, With Epilogue and Metrical Guide by William McCulloh, 2006.
  • The Complete Poems of Sappho. Translated with an Introduction, Boston: Shambhala Books, 2009.
  • Ancient Greek Lyrics, Translated by Willis Barnstone with an Introduction by William McCulloh, Indiana University Press, 2009.

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ WILLIS BARNSTONE

ΠΟΙΗΣΗ

  • Poems of Exchange with Six Poems Translated from Antonio Machado, l’Institut français d’Athènes, Αθήνα 1951.
  • From This White Island, New York: Bookman, 1960.
  • Antijournal, Vancouver, British Columbia: Sono Nis Press, 1971.
  • A Day in the Country, New York: Harper & Row, 1971.
  • New Faces of China, Bloomington, IN/London: Indiana University Press, 1972.
  • China Poems, Columbia, MO: University of Missouri Press,1977.
  • Stickball on 88th Street, Illustrated by Karmen Effenberger, Boulder, CO: Bonus Book of Colorado Quarterly, 1978.
  • Overheard, With 27 Drawings by Helle Tzalopoulou Barnstone. Bloomington, IN: Raintree Press, Limited Edition, 1979
  • A Snow Salmon Reached the Andes Lake, New York/Austin: Curbstone Press, 1980.
  • Ten Gospels and a Nightingale, Brookston, IN: Triangular Press, Limited Edition, 1981.
  • The Alphabet of Night, Blomington, IN: Raintree Press, Limited Edition, 1984.
  • Five A.M. in Beijing, Riverdale-on-Hudson: Sheep Meadow Press,1987.
  • Funny Ways of Staying Alive, Poems and Ink Drawings. Hanover/London: University Press of New England, 1993.
  • The Secret Reader: 501 Sonnets, Hanover/London: University Press of New England,1996.
  • Algebra of Night: New & Selected Poems 1948-1998, Riverdale-on-Hudson: Sheep Meadow Press,1998.
  • Life Watch, Rochester, NY: BOA Editions, 2003.
  • Life Watch, Translated into Arabic by Abed Ishmael, Damascus, Syria: Al-Mada Publishing Company, 2004.
  • Stickball on 88th Street, Pasadena, Red Hen Press, 2011.
  • Café de l'Aube à Paris, Dawn Café in Paris: Poems Composed in French + Their Translation in English, Riverdale-on-Hudson: Sheep Meadow Pres, 2011

ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

  • From Hawthorne's Gloom to a Whitewashed Island, Edited by Joyce Nakamura, Detroit/London: Contemporary Authors: Autobiography Series, Gale Research Inc., τόμ. 15, 1992.
  • With Borges on an Ordinary Evening in Buenos Aires: A Memoir, Champaign-Urbana: University of Illinois Press, 1993.
  • Borges, într-o seară obişnuită, la Buenos Aires, Translated into Romanian by Mihnea Gafiţa, εκδ. Curtea Veche, 2002 Βουκουρέστι (Ρουμανία).
  • With Borges on an Ordinary Evening in Buenos Aires (A Memoir), Translated into Arabic by Dr. Abed Ishamael, Damacus, Syria: Al-Mada Publishing Company, 2002.
  • Sunday Morning in Fascist Spain: A European Memoir (1948–1953), Carbondale, IL: Southern Illinois University Press, 1993.
  • We Jews and Blacks: Memoir with Poems: With a Dialogue and Poems by Yusef Komunyakaa, Bloomington, IN: Indiana University Press, 2004.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ

  • Borges at Eighty: Conversations. Bloomington: Indiana University Press, 1982.
  • Conversations avec J.L.Borge a l`occasion de son 80e anniversaire, Presentées par Willis Barnstone, Traduites de l'Americain au francais par Anne La Flaquière, Paris: Editions Ramsay.
  • Jorge Luis Borges, Conversazioni Americane, A cura di Willis Barnstone, Traduzione in Italiano di Franco Mogni, Roma: Editori Riuniti, 1984.
  • Borges at Eighty, Chinese edition, Beijing, 2003.
  • The Poetics of Ecstasy: from Sappho to Borges, New York: Holmes & Meier, 1983.
  • The Poetics of Translation: History, Theory, Practice, New Haven: Yale University Press, 1993.

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

  • The Other Bible: Jewish Pseudepigrapha, Christian Apocrypha, Gnostic Scriptures, Kabbalah, Dead Sea Scrolls, Edited with Introductions, San Francisco: HarperSan Francisco, 1984.
  • Sumgyojin Songso (μετάφραση του The Other Bible στα κορεάτικα), Translation by Yi Tong-jin,Munhak Such’op, 1994, 2 vol; 2nd expanded ed., 3 volumes, 2005, Σεούλ (Κορέα)
  • The Apocalypse: Book of Revelation, A New Translation with Introduction, New York: New Directions, 2000.
  • The Art of Worldly Wisdom, by Gracian Baltazar, Edited and with Introduction by Willis Barnstone and with Translation by J. Joseph Jacobs and Willis Barnstone, Boston: Shambhala Classics, 2000.
  • The New Covenant: The Four Gospels and Apocalypse, Newly Translated from the Greek and Informed by Semitic Sources, New York: Riverhead/Penguin Group, 2002.
  • The Gnostic Bible: Gnostic Texts of Mystical Wisdom from the Ancient and Medieval Worlds---Pagan, Jewish, Christian, Mandaean, Islamic, and Cathar, (edited by Willis Barnstone and Marvin Meyer), Boston & London: Shambhala Books, 2003; The Gnostic Bible: Revised and Expanded, Including the Gospel of Judas, (edited by Willis Barnstone and Marvin Meyer), Boston: Shambhala Books, 2009.
  • The Gnostic Bible: Book and Audio-CD Set, The Gnostics and Their Scriptures and 3 CDs, Edited by Willis Barnstone and Marvin Meyer; Read by Willis Barnstone, Marvin Meyer, and Nancy Lesniewski, Boston & London: Shambhala Books, 2008.
  • The Restored New Testament Including The Gnostic Gospels of Thomas, Mary, and Judas, Newly Translated from the Greek and Informed by Semitic Sources, New York/London: W.W. Norton, 2009.
  • Essential Gnostic Scriptures, Boston & London: Shambhala, 2010.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

  • Eighty Poems of Antonio Machado, Jacket drawing by Pablo Picasso, Drawings by William Bailey, Introduction by John Dos Passos, Reminiscence by Juan Ramon Jimenez. New York: Las Americas,1959.
  • The Other Alexander, Margarita Liberaki, with Foreword by Albert Camus, a Modern Greek novel translated by Willis Barnstone and Helle Barnstone, New York: Noonday Books, 1959.
  • Greek Lyric Poetry, Introduction by William McCulloh. New York: Bantam Classics, 1962; 2nd ed., with drawings by Helle Tzalopoulou Barnstone, Bloomington: Indiana University Press, 1967.
  • Mexico Before Cortez: Art, History, Legend by Ignacio Bernal, Translation and Introduction by Willis Barnstone, New York: Doubleday (Dolphin), 1963; Peter Smith, 1964.
  • Physiologus Theobaldi Episcopi De Naturis Duodecim Animalium, Bishop Theobald's Bestiary of Twelve Animals, Latin text with translations, Lithographs by Rudy Pozzatti. Bloomington, IN: Indiana University, 1964.
  • Sappho: Lyrics in the Original Greek with Translations, Introduction by Willis Barnstone, Foreword by Andrew Burn. New York: Doubleday Anchor, 1965; 2nd ed., New York: New York University Press.
  • The Poems of Saint John of the Cross, Introduction and Translations, Bloomington, IN.: Indiana University. Press, 1967, rev. ed., Introduction and Translations, New Directions: New York, 1972.
  • The Song of Songs: Shir Hashirim, (translated from the Masoretic Hebrew text). Athens, Greece: Kedros, 1970; 2nd rev. ed., Los Angeles: Sun & Moon Press, 2002.
  • The Poems of Mao Tse-tung, Translation with Ko Ching-po, Introduction, Notes by Willis Barnstone, New York: Harper & Row, 1972; 2nd. ed., London: Barrie & Jenkins Ltd., 1972. rev. ed., Translation with Ko Ching-po, Introduction, Notes by Willis Barnstone, New York: Bantam Books., 1972.
  • My Voice Because of You: 70 poems, Pedro Salinas, Introduction and Translations, Preface by Jorge Guillén, Albany, New York: State University of New York Press, 1976.
  • Radiance and Death of Joaquin Murieta by Pablo Neruda, Translated by Willis Barnstone, Modern International Drama, Vol. 10, Number 1, 1976.
  • The Dream Below the Sun: Selected Poems of Antonio Machado, Cover drawing by Pablo Picasso, Drawings by William Bailey, Introduction by John Dos Passos, Reminiscence by Juan Ramon Jimenez, Trumansburg, NY: The Crossing Press, 1981.
  • The Unknown Light: The Poems of Fray Luis de Leon, Introduction and Translations, Albany, New York: State University of New York Press, 1979,
  • Bird of Paper: Selected Poems of Vicente Aleixandre, Preface by Vicente Aleixandre, Translations by Willis Barnstone and David Garrison, Pittsburgh: International Forum, Byblos Editions, VI, 1981; 2nd ed., Athens, Ohio: Ohio University Press, 1982.
  • Twenty-four Conversations with Borges: Including a Selection of Poems, Interviews by Rosberto Alifano 1981-1983, Edited by Nicomedes Suarez Arauz, Translations by Willis Barnstone, New York/Housatonic, MA: Grove Press/Lascaux Publishers, 1984.
  • Laughing Lost in the Mountains: Selected Poems of Wang Wei, Translations by Willis Barnstone, Tony Barnstone, and Xu Haixin. Beijing, China: Foreign Literature Press (Panda Books), 1989.
  • Cantico espiritual: The Spiritual Canticle of St.John of the Cross, Austin: W. Thomas Taylor, limited edition, 1990.
  • Laughing Lost in the Mountains: The Poems of Wang Wei, Introduction by Willis Barnstone and Tony Barnstone, Translations by Willis Barnstone, Tony Barnstone, and Xu Haixin, with Drybrush Drawings by Willis Barnstone, Hanover, NH. University Press of New England, 1992.
  • Six Masters of the Spanish Sonnet: (Francisco de Quevedo, Sor Juana Ines de la Cruz, Antonio Machado, Federico García Lorca, Jorge Luis Borges, Miguel Hernandez: Essays and Translations, Carbondale: Southern Illinois University Press, 1993.
  • The Courage of the Rainbow by Bronislava Volkavá, Introduction by Willis Barnstone, Translations by author and Willis Barnstone, Andrew Durkin, Gregory Orr, and Lilli Parott, The Sheep Meadow Press: Riverdale-on-Hudson: New York, 1993.
  • The Poems of Sappho: A New Translation, Translation and Introduction, Los Angeles: Sun & Moon Press, 1997.
  • To Touch the Sky: Spiritual, Mystical, and Philosophical Poems in Translation, New Directions, New York, 1999.
  • Border of a Dream: Selected Poems of Antonio Machado, Port Townsend, WA: Copper Canyon Press, 2004.
  • Sonnets to Orpheus by Rainer Maria Rilke, (bilingual edition), Translated with an Introduction, Boston: Shambhala Books, 2004.
  • Sweetbitter Love: Poems of Sappho, A New Translation, Translated by Willis Barnstone, With Epilogue and Metrical Guide by William McCulloh, 2006.
  • The Poems of Mao Zedong, Introduction, Translations, and Notes, University of California Press, 2008.
  • The Complete Poems of Sappho, Translated with an Introduction, Boston: Shambhala Books, 2009.
  • Ancient Greek Lyrics, Translated by Willis Barnstone with an Introduction by William McCulloh, Indiana University Press, 2009.
  • Love Poems by Pedro Salinas: My Voice Because of You and Letter Poems to Katherine, Translated with an Introduction, Chicago: University of Chicago Press, 2010.
  • Café de l'Aube à Paris, Dawn Café in Paris: Poems Composed in French + Their Translation in English, Riverdale-on-Hudson: Sheep Meadow Pres, 2011.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΕΣ

  • Rinconete y Cortadillo by Miguel de Cervantes Edited by Willis Barnstone and Hugh Harter. New York: Las Americas, 1960.
  • Modern European Poetry, Willis Barnstone; Individual sections edited by Kimon Friar, Greek Poetry; Patricia Terry, French Poetry; Arthur Wensinger, German Poetry; George Reavy, Russian Poetry; Sonia Raiziss and Alfred de Palchi, Italian Poetry; Angel Flores, Spanish Poetry. New York: Bantam Books (Bantam Classics), 1966.
  • Concrete Poetry: A World View, Edited by Mary Ellen Solt and Willis Barnstone, Introduction by Mary Ellen Solt, Bloomington: Indiana University Press, 1969.
  • Eighteen Texts: Writings by Contemporary Greek Authors, Cambridge, MA: Harvard University Press, 1972.
  • A Book of Women Poets from Antiquity to Now, Aliki Barnstone and Willis Barnstone, New York: Schocken Books, 1980; 2nd edition. New York: Schocken Books/Pantheon, 1992.
  • The Literatures of Asia, Africa, and Latin America, Willis Barnstone and Tony Barnstone. New York: Prentice Hall, 1998.
  • Literatures of Latin America, New York: Prentice Hall, 2002.
  • Literatures of the Middle East, Tony Barnstone and Willis Barnstone, New York: Penguin-Putnam, 2002.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

  • Guggenheim Fellowship, Madrid, Spain, 1961-62. American Council of Learned Societies, Athens, Greece, 1968-69. Fulbright Senior Teaching Fellowship, Buenos Aires, Argentina, 1975-76. National Endowment for the Humanities (senior research fellowship), New York, 1979-80. Fulbright Senior Research Fellowship, Madrid, Cantabria, Spain, 1981-2. National Endowment for the Arts, Madrid, Spain, 1983-84. Fulbright Senior Teaching Fellowship, Beijing, China, 1984-85.

ΒΡΑΒΕΙΑ

  • Pulitzer Prize Nomination for poetry for From This White Island, Bookman, N.Y., 1960.
  • Cecil Hemley Memorial Award of the Poetry Society of America, 1968.
  • A Breakthrough Book for China Poems, University of Missouri Press, 1971.
  • Indiana University Writers Conference Award for the Most Distinguished Work of Children's Literature for A Day in the Country, Poems by Willis Barnstone, Pictures by Howard Knotts, Harper & Row, 1971.
  • Pulitzer Prize Nomination for Poetry for China Poems, University of Missouri Press, 1977.
  • Lucille Medwick Memorial Award for God of the Poetry Society of America, 1978.
  • Colorado Quarterly Annual Poetry Award for Stickball on 88th Street, 1978.
  • Gustav Davidson Memorial Award of the Poetry Society of America, 1980.
  • Chicago Review Annual Award for Best Poem of the Year, 1980.
  • Bowdoin College Doctor of Letters, 1981.
  • Lucille Medwick Memorial Award of the Poetry Society of America, 1982.
  • Emily Dickinson Award of the Poetry Society of America, 1985.
  • W. H. Auden Award of the New York State Council on the Arts, 1986.
  • Gustav Davidson Memorial Award of the Poetry Society of America, 1988.
  • National Poetry Competition Award of the Chester. H. Jones Foundation, 1988.
  • PEN American Center / Book of the Month Club Translation Award for Six Masters of the Spanish Sonnet, 1994.
  • Choice’s “Outstanding Academic Book, 1993” for Six Masters of the Spanish Sonnet, 1994.
  • Pulitzer Prize Nomination for Poetry for The Secret Reader. 501 Sonnets University Press of New England, 1996.
  • Pulitzer Prize Nomination for Poetry for Algebra of Night: New & Selected Poems 1948-1998, 2000.
  • Midland Authors Award in Poetry, for Algebra of Night: New & Selected Poems 1948-1998, 2000.
  • Lannan Literary Awards, 2003 for Border of a Dream: Selected Poems of Antonio Machado, 2004.
  • Northern California Book Awards for Border of a Dream: Selected Poems of Antonio Machado, 2004.
  • American Literary Translators Association 30th Anniversary Honors Award, November 9, 2007.

ΒΙΒΛΙΟΑΝΑΦΟΡΕΣ

  • Christian, Graham. LJ Talks to Willis Barnstone: Poet, Translator, Scholar, 7/21/2009, Library Journal, New York.
  • Library Journal, 7/15/2009 | The Restored New Testament: A New Translation with Commentary, Including the Gnostic Gospels, Thomas, Mary, and Judas. Norton. Oct. 2009. 1504 pp. index. trans. from Greek by Willis Barnstone. ISBN 978-0-393-06493-3.
  • Contemporary Authors, 1976, pp. 52–53.
  • Contemporary Authors Autobiography Series, vol. 15, 1992, pp. 47–108.
  • Contemporary Authors New Revisions Series, vol. 68, (1998), pp. 20–23.
  • Something About the Author, vol. 20, 1980, pp. 3–4.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

  • http://www.willisbarnstone.com
  • http://www.barnstone.com
  • http://www.kqed.org/epArchive/R912161000
  • Willis Barnstone Translation Prize
  • http://www.bowdoin.edu/bowdoinmagazine/archives/features/001541.shtml
  • http://www.bowdoin.edu/news/events/archives/002496.shtml
  • http://www.indiana.edu/~alldrp/members/barnstone.html
  • http://www.fishousepoems.org/archives/willis_barnstone/index.shtml
  • http://poemsintranslation.blogspot.com/2009/10/review-six-masters-of-spanish-sonnet.html [1]

 

Xαιρετισμός του εκπροσώπου του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος

ΣΠΥΡΟΥ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ κατά την απονομή του «Βραβείου Βαρβέρη»

Είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή που μάς δίνεται η ευκαιρία από την Εταιρεία Συγγραφέων να απονείμουμε εκ μέρους του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος το βραβείο Γιάννη Βαρβέρη. Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη των γραμμάτων και των τεχνών που καλύπτουν  το ένα τρίτο του συνόλου των δωρεών μας, ενώ μαζί με την παιδεία, την υγεία, τον αθλητισμό και την κοινωνική πρόνοια συνθέτουν το φάσμα του έργου μέσα από το οποίο το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος αποσκοπεί στην υποστήριξη του κοινωνικού συνόλου.  
Το εν λόγω βραβείο που αναδεικνύει τις  νέες ποιητικές φωνές της χώρας μας , εκφράζει την φιλοσοφία του Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη των νέων ανθρώπων της χώρας μας, προσφέροντας τους τον χώρο και την ελευθερία να δημιουργούν, να καινοτομούν, να πειραματίζονται και να διαπρέπουν.

Η ΠΑΥΛΙΝΑ ΠΑΜΠΟΥΔΗ Πρόεδρος Κριτικής Επιτροπής, για το Βραβείο Βαρβέρη 2018

Φέτος οι πρωτοεμφανιζόμενοι των οποίων τα βιβλία έφτασαν στα χέρια της κριτικής επιτροπής, είναι, σε συντριπτικό ποσοστό, γυναίκες!
Έχουμε λοιπόν χρονιά γυναικείας ποίησης – καμία σχέση όμως πλέον αυτή η γυναικεία ποίηση με εκείνη που υπαινισσόταν ο τόσο κακά φορτισμένος όρος «γυναικεία ποίηση» της άτυχης γενιάς μου, ή μάλλον, των ακόμα πιο άτυχων προηγούμενων γενιών.
Για την ιστορία, οι συμμετοχές των εκπροσώπων της «ανδρικής ποίησης» ήταν μόλις δέκα επτά, επί συνόλου σαράντα εννέα…  
 
Τα βιβλία που έφτασαν στην βραχεία  λίστα  ήταν τα εξής:
Ελένη Βελέντζα, Ίσως πόθοι (Γαβριηλίδης)
Μυρσίνη Γκανά,  Τα πέρα μέρη (Μελάνι)
Δήμητρα Κουβάτα, Σκυλί δεμένο (Μανδραγόρας)
Παυλίνα Μάρβιν, Ιστορίες απ'  όλον τον κόσμο μου (Κίχλη)
Βάλια Τσάιτα-Τσιλιμένη,  Άγρια χόρτα (Κίχλη
Μαρία Φουτζιτζή, Ποσά αντιστρόφως ανάλογα και αναλόγως αντίστροφα κορίτσια (Σαιξπηρικόν)
 
Πρόκειται για έξι βιβλία σχεδόν ισότιμα: ήταν πολύ πιο δύσκολο να επιλέξουμε το ένα από τα έξι, παρά τα έξι από τα σαράντα εννέα.
Η επιλογή έγινε βάσει μερικών ορισμένων κλασικών, «αντικειμενικών» κριτηρίων – πέρα από το «υποκειμενικό» κριτήριο της οποιασδήποτε συγκίνησης. Αυτά, όχι κατά σειρά σπουδαιότητας, ήταν περίπου τα ακόλουθα:
Η τεχνική, δηλαδή η γνώση της οικονομίας του λόγου και η καλή διαχείρισή της στην διατύπωση / έκφραση της ποιητικής σύλληψης, η δομή και η διάρθρωση, η σχέση σιωπής και λόγου, ο βαθμός «διαύγειας» των νοημάτων, η φροντίδα στην επεξεργασία της «μορφής», ο εσωτερικός ρυθμός - καθώς και η σχέση με την ποιητική παράδοση και  τους σύγχρονους εκφραστικούς τρόπους.
Και τα έξι βιβλία ικανοποιούσαν σχεδόν όλα τα κριτήρια. Θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν γραφτεί κι από έχοντες προϋπηρεσία στην ποίηση.
Τελικά, επιλέξαμε για το βραβείο το Ιστορίες από όλο τον κόσμο μου της Παυλίνας Μάρβιν, που επικράτησε για τη διαφορετικότητά του, την ενδιαφέρουσα οπτική και τη διάρθρωση της δομής του.
Πρόκειται για ένα ποιητικό βιβλίο στη ροή του οποίου, αρκετά συχνά, παρεμβάλλονται και ενσωματώνονται  μικρές πεζές μονάδες: Η Παυλίνα Μάρβιν έχει υιοθετήσει, επιτυχώς, θα έλεγα, την υβριδική τεχνική  της συμπλοκής στοιχείων της ποιητικής ελλειπτικής  γλώσσας – αυτής που διατυπώνει το ακαριαίο και το ελάχιστο – με την αμεσότητα του αφηγηματικού μονόλογου.
Η γραφή της Παυλίνας Μάρβιν, είναι, σε σωστή δοσολογία, λίγο μαγική και λίγο προκλητική. Και, ακριβής χωρίς περιττά φορτία συναισθηματισμού, καταφέρνει σε μεγάλο βαθμό να συναρμόσει με διαύγεια το πραγματολογικό στοιχείο με το εξωαισθητικό και την ενσυναίσθηση, γνωρίσματα της αληθινής ποίησης. 

 

Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ, πρόεδρος της επιτροπής, για το Βραβείο Μένη Κουμανταρέα.
 
Είναι πολύ δύσκολη η δουλεία του κριτή, όταν βρίσκεται μπροστά σε εξαιρετικά έργα νέων πεζογράφων, όπως και οι ενοχές της κριτικής επιτροπής καθώς το βραβείο καταλήγει σε έναν μόνον από αυτούς.
Παρά την κρίση ή εξαιτίας της έχει αναδειχθεί μια νέα γενιά πεζογράφων, κυρίως διηγηματογράφων, στους οποίους είναι εμφανής η αίσθηση ανασφάλειας και ανεργίας της νέας γενιάς.
Η επιτροπή με μεγάλη δυσκολία κατέληξε σε μια πεντάδα πεζογράφων με κριτήρια τα ακόλουθα:
·         Τη θεματική (κυρίως την πρωτοτυπία)
·         Τη διεθνοποίηση των εργαλείων της πεζογραφικής παραγωγής
·         Την ανάδειξη τρεχόντων ζητημάτων
 
Οι υποψήφιοι για το βραβείο Μένη Κουμανταρέα 2018 είναι:
 
·         Γιάννης Γορανίτης, 24 (Πατάκης)
·         Γιώργος Κούβας, Καρμπόν (Κίχλη)
·         Δημήτρης Μεσορράχης, Η ανάβαση (Βιβλιοπωλείον της Εστίας)
·         Άντζη Σαλταμπάση, Μπερλίν (Πόλις)
·         Βίβιαν Στεργίου, Μπλε υγρό (Πόλις)
 
Το βραβείο απονέμεται στη Βίβιαν Στεργίου για το έργο της Μπλε υγρό, μια σύγχρονη προσέγγιση στα ζητήματα της Αθήνας με σκηνές από τον καθημερινό αθηναικό βιο.

 

Η ΗΡΩ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΛΥΠΤΗ ΘΟΔΩΡΟ

Ένα από τα σημαντικά βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων είναι εκείνο που θεσμοθετήθηκε στη μνήμη της Διδώς Σωτηρίου· ο συγγραφέας που βραβεύεται με αυτό παίρνει εκτός από την χαρά και την τιμή, και ένα μικρό γλυπτό έργο του γνωστού γλύπτη Θόδωρου, το οποίο ο καλλιτέχνης με γενναιοδωρία παραχώρησε γι’ αυτόν το λόγο δωρεάν στην Εταιρεία. Πόσοι όμως γνωρίζουν τον καλλιτέχνη και το έργο του; Νομίζω όλοι, μόνο που δεν το συνειδητοποιούν. Στον κεντρικό σταθμό του μετρό στο Σύνταγμα, πάνω από τις κυλιόμενες σκάλες και τα κεφάλια των διερχόμενων επιβατών κρέμεται ένα τεράστιο μεταλλικό ρολόι, που μετρά ερήμην μας τις ώρες και τον χρόνο. Το «Ωρολόγιον του μετρό» --έργο του 2001-- είναι από τα πιο γνωστά του Θόδωρου, που γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1931, σπούδασε Γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με καθηγητή το Μιχάλη Τόμπρο και συνέχισε τις σπουδές του με υποτροφία του ΙΚΥ στην Εcole des Beaux Arts στο Παρίσι. Το 1961 πραγματοποίησε εκεί την πρώτη του έκθεση στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης και το 1965 συμμετέχοντας στη Μπιενάλε Νέων κέρδισε το βραβείο Ροντέν. Μετά την επιβολή της Χούντας στην Ελλάδα έφυγε για το Σαν Φρανσίσκο όπου δίδαξε στο Πανεπιστήμιο California State. Έκτοτε η γλυπτική του παίρνει μορφές παρεμβατικές, και ενδιαφέρεται όλο και εντονότερα για το θέμα της επικοινωνίας των ανθρώπων μέσω της τέχνης. Επίσης, δοκιμάζει νέες μορφές έκφρασης όπως οι εγκαταστάσεις και οι περφόρμανς. Αφού έζησε και εργάστηκε για πολλά χρόνια στην Γαλλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την μεταπολίτευση και από το 1980 έως το 1998 ήταν καθηγητής πλαστικής στη σχολή της Αρχιτεκτονικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου της Αθήνας. Είχε συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις στην Ιταλία, τις ΗΠΑ, το Βέλγιο, την Κίνα, τη Βουδαπέστη κ.ά. Το 1983 η Εθνική Πινακοθήκη διοργάνωσε μεγάλη αναδρομική έκθεση με έργα του, της τριαντάχρονης περιόδου 1953-1983. Γλυπτά του Θόδωρου έχουν τοποθετηθεί στις προσόψεις πολλών κτηρίων της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Παρισιού, των Βρυξελλών και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου.

                           *

Είχα την τύχη να τον γνωρίσω όταν ήμουν φοιτήτρια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και θυμάμαι στις συζητήσεις μας με πόση σοβαρότητα και προσοχή εξέταζε το φαινόμενο του αστικού τοπίου και πόσο επίμονη και συστηματική ήταν η έρευνά του για τα ζητήματα της σύγχρονης γλυπτικής στον δημόσιο χώρο αλλά και στην πολιτική. Το ρολόι του Συντάγματος, που είναι μία από τις ανεικονικές συνθέσεις του σε μέταλλο, αποτελεί μία τέτοια πρόταση. Ο Θόδωρος υπήρξε διανοούμενος καλλιτέχνης, πέρα από την καλλιτεχνική του αναζήτηση μέσω της γλυπτικής, αρθρογραφούσε σε εφημερίδες και είχε εκδώσει έξι βιβλία: Ένας γλύπτης στην αγορά, Ανα-Κατάληψη, (Ύψιλον), Στίγματα πορείας- Ίχνη στην άμμο, (Εστία) κ.α. Έφυγε από την ζωή στις 7 Ιουνίου του 2018 σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντάς μας τις σκέψεις του και την πλούσια αισθητική παρακαταθήκη του.

Επιστροφή

«Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση»

Εδώ και 25 χρόνια, η Εταιρεία Συγγραφέων εκδίδει λογοτεχνικά θεματικά ημερολόγια με πρωτότυπα κείμενα μελών της, σε συνεργασία με πολλούς εκδοτικούς οίκους και με εικονογράφηση από γνωστούς καλλιτέχνες.   

Θέματα των τεσσάρων πιο πρόσφατων ημερολογίων σε νέο σχήμα, που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Πατάκη, ήταν: «Οδυσσέας» (ένας διεθνής ελληνικός μύθος), με εικονογράφηση του Γιάννη Στεφανάκι, «Γέφυρες», με φωτογραφίες του Ανδρέα Σμαραγδή, «Φεγγάρι» με εξώφυλλο του Γιώργου Ρωμανού, «Πολλαπλές αρχαιότητες» με πρόλογο του Μανόλη Κορρέ και φωτογραφίες του Σωκράτη Μαυρομμάτη και «Διαβάζοντας την Αθήνα» με φωτογραφίες του Παναγιώτη Τραπάτσα.

Το νέο ημερολόγιο έχει θέμα την ένδυση: «Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση», περιλαμβάνει κείμενα 111 μελώς της Εταιρείας και εικονογραφείται με σκηνικά και κοστούμια του αείμνηστου σκηνογράφου Γιώργου Πάτσα (1944-2018).

Την τυποτεχνική επιμέλεια είχε ο Δημήτρης Καλοκύρης, με πρόλογο του Γιώργου Χουλιάρα και εισαγωγή της Αγγελικής Στρατηγοπούλου.

 

Συγγραφείς στην πένα

Η γραφή είναι μια μόδα που επικράτησε όταν οι άνθρωποι κουράστηκαν να μιλούν και να ακούνε, όπως άλλωστε συνέβη και αργότερα, όταν τα κινητά τηλέφωνα μεταμορφώθηκαν από εργαλεία συνομιλίας σε όργανα γραπτών μηνυμάτων. Ως τάση που κατά περιόδους επικρατεί, η μόδα (εκ του λατινικού modus, από πτώση του οποίου προκύπτει και το μοντέρνο, ενώ το μοντέλο από το υποκοριστικό modulus) συνιστά έναν τρόπο. Έτσι, λόγου χάριν, στην οικονομική ιστορία διακρίνονται «μόδες παραγωγής».

     Όσοι από κοινού διεκπεραιώνουν τις απαιτήσεις που δημιουργεί η μόδα της γραφής ονομάζονται συν-γραφείς. Φυσικά, θέλουν να είναι στην πένα, άψογα φορώντας λέξεις που η γραφίδα τους –καλάμι από πτηνού φτερό (αρχική σημασία του λατινικού penna)– μεταγγίζει από το μελανοδοχείο στο χαρτί, όπως συνέβαινε στους ενδιάμεσους χρόνους, μεταξύ παλαιολιθικής και ηλεκτρονικής εποχής. Η μετάγγιση απαιτεί στυλ (αιχμηρό εργαλείο που χαράζει μια κέρινη πλάκα), ανεξαρτήτως του στυλογράφου που χρησιμοποιείται και παρά τυχόν εμπλοκές από διάφορους κονδυλοφόρους. Μόδα άλλωστε δεν είναι μόνον το κομψό ντύσιμο. Είναι και το επιμελημένα άσχημο ως αντίδραση στον ακαδημαϊσμό.
     Πρόκειται για ζητήματα που έχουν απασχολήσει γνωστούς μόδιστρους, όπως ο Τζόναθαν Σουίφτ –Η ιστορία μιας σκάφης του οποίου εμφιλοχωρεί στον Ράφτη ξαναραμμένο (Sartor Resartus) του Τόμας Καρλάιλ– ή ο Ρολάν Μπαρτ. Στην Ελλάδα, βέβαια, όπου οι συγγραφείς γενικώς έλκουν την καταγωγή τους από τα Άγραφα, κάποιοι θεωρούν προσβλητική μια παραδοχή ότι ανήκουμε στην Ένδυση, όσο πιλάφι και αν ταΐζει ο Χότζας τη γούνα του. Εξάλλου, φράκο και φουστανέλα αποτελούν εξίσου επίσημη ενδυμασία, λέξη που έπλασε ο Ευγένιος Βούλγαρις.
                                  *
Θερμές ευχαριστίες οφείλονται στα μέλη της Εταιρείας που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Διοικητικού Συμβουλίου να συμμετάσχουν με αδημοσίευτο κείμενό τους στο Ημερολόγιο 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση», που εκδίδεται σε συνεργασία με τις Eκδόσεις Πατάκη, στην Αγγελική Στρατηγοπούλου που συγκέντρωσε και επιμελήθηκε τα κείμενα, στη Νικαίτη Κοντούρη και στο αρχείο Γιώργου Πάτσα για το φωτογραφικό υλικό και στον Δημήτρη Καλοκύρη που είχε την τυποτεχνική επιμέλεια.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΟΥΛΙÁΡΑΣ
Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων

 

 

Vanity Fair
 

Η ένδυση ως αναπόσπαστο κομμάτι ενδιαφέροντος στη ζωή μας ‒σε όποιο φύλο κι αν ανήκουμε‒ έχει απασχολήσει τον γραπτό λόγο από τα ομηρικά έπη μέχρι τους σύγχρονους σημειολόγους. Είναι μια ξεχωριστή γλώσσα, με την αποκλειστική της γραμματική, όπως η λογοτεχνία, η ζωγραφική και η μουσική, που δηλώνει κοινωνική τάξη, ταυτότητα, φύλο, διάθεση. Η παγκόσμια λογοτεχνία από τη γένεσή της ως τις μέρες μας οφείλει πολλά στην ένδυση, και η Εταιρεία Συγγραφέων τής αφιερώνει το Ημερολόγιο του 2019 ως φόρο τιμής σε όλους τους λογοτέχνες παγκοσμίως που έντυσαν με τις λέξεις τους τα βιβλία που αγαπήσαμε.
           Η μόδα και γενικώς η ένδυση εμφανίζονται κάποιες φορές με αρνητική σημασία, όπως η έκφραση Vanity Fair, η οποία, εκτός από τον τίτλο του παγκοσμίως γνωστού περιοδικού, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο βιβλίο The Pilgrim’s Progress, μια χριστιανική αλληγορία που κυκλοφόρησε το 1678, από τον Άγγλο συγγραφέα John Bunyan. Το βιβλίο αυτό επηρέασε βαθύτατα συγγραφείς όπως οι: Nathaniel Hawthorne, Herman Melville, Charles Dickens, Louisa May Alcott και George Bernard Shaw, ενώ ο William Blake το εικονογράφησε μοναδικά.
           Το εφήμερο πανηγύρι της ματαιοδοξίας, επομένως, δεν ισχύει μόνο για τη μόδα. Η Τέχνη γενικώς ‒του βιβλίου μη εξαιρουμένου‒ έχει δώσει διαχρονικά πολλά δείγματα του είδους, που σατιρίζουν ή αποθεώνουν έργα γραπτού λόγου μόνο και μόνο επειδή τα κράτησαν κάποτε στα χέρια τους άνθρωποι του θεάματος και των επιχειρήσεων. Χαρακτηριστική είναι η φωτογραφία πασίγνωστης ηθοποιού να μελετάει εμβριθώς τον Οδυσσέα του Joyce φορώντας μαγιό.
             Στα 111 κείμενα του ημερολογίου, ποιήματα και πεζά, εντυπωσιάζει το γεγονός ότι τόσοι/ες συγγραφείς έγραψαν πολύ διαφορετικά για το ίδιο θέμα, κάτι που προξενεί κατάπληξη, αλλά και ευκαιρία να συλλογιστούμε τη μοναδικότητα της ανθρώπινης ευφυΐας.  Τους ευχαριστούμε όλους θερμά.

AΓΓΕΛΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΥ
Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Συγγραφέων

Επιστροφή

Γ’ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

Γ’ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

Στις 23, 24, 25 Νοεμβρίου 2018 θα λάβει χώρα το 3ο Συμπόσιο Λογοτεχνίας στην Κοζάνη (στο νέο κτίριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης), που διοργανώνεται από το λογοτεχνικό περιοδικό Παρέμβαση σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και τον Δήμο Κοζάνης. Στο Συμπόσιο συμμετέχουν η Εταιρεία Συγγραφέων, η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Δ. Μακεδονίας, το ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας, η Αντιδημαρχία Πολιτισμού Δήμου Κοζάνης, η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη, το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, ο Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών Κοζάνης, ο Σύλλογος Φίλων Βιβλιοθήκης, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων, ο Σύλλογος Βιβλιοθηκονόμων Δ. Μακεδονίας, και άλλοι φορείς των γραμμάτων και του πολιτισμού. Θα λάβουν μέρος σε αυτό άνθρωποι των γραμμάτων από τον τόπο και όλη την Ελλάδα.


Στη θεματολογία του περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων:

1. Λογοτεχνική μετάφραση
2. Καταστάσεις και ζητήματα Δημιουργικής γραφής
3. Η λογοτεχνική Κοζάνη εδώ και τώρα
4. Ο πλους της Νέας Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης
Τιμώμενο πρόσωπο είναι ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος.

 

Το Συμπόσιο τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και συμπεριλαμβάνεται στις Διεθνείς Δράσεις του Υπουργείου Πολιτισμού για το Έτος Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς.

Το έργο της αφίσας είναι του Κώστα Ντιό. Σχεδίαση: Σωτήρης Σιουτζιούκης
Επιστροφή

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ 2018 ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ 2018 ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Παρασκευή, 23.11.18, ΩΡΑ 19:00, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων
 
Με στήριξη από τη Βουλή των Ελλήνων και το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού, με μέγα δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος τόσο ως προς την Εταιρεία Συγγραφέων καθώς και στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του Δήμου Αθηναίων και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού & Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) και άλλων υποστηρικτών της Εταιρείας Συγγραφέων, όπως το Ίδρυμα Κώστα & Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, διοργανώνεται την Παρασκευή, 23 Νοεμβρίου 2018, ώρες 19:00 με 22:00, στο Αμφιθέατρο Αντώνη Τρίτση του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50, είσοδος και από Σόλωνος) τελετή απονομής των Βραβείων 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιο 2019 της Εταιρείας Συγγραφέων, με θέμα «Πώς φοριούνται οι λέξεις: Λογοτεχνία & ένδυση» (εκδόσεις Πατάκη).  
 
ΒΡΑΒΕΙΑ 2018 ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Στην Αλεξάνδρα Σαμουήλ & στον Γουίλις Μπάρνστοουν (Willis Barnstone) τα Βραβεία Διδώ Σωτηρίου & Δαίδαλος της Εταιρείας Συγγραφέων
Βραχείς κατάλογοι για τα Βραβεία Γιάννη Βαρβέρη & Μένη Κουμανταρέα σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια/ποιητή & πεζογράφο
Απονομή Βραβείων, υποδοχή νέων μελών και παρουσίαση του Ημερολογίου 2019
 
ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ 2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΈΩΝ
 
Το Βραβείο Διδώ Σωτηρίου 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων απονέμεται στην Αλεξάνδρα Σαμουήλ για την πολύπλευρη προσφορά της στα Γράμματα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Για την τιμώμενη θα μιλήσει ο κριτικός λογοτεχνίας Αριστοτέλης Σαΐνης. Το γλυπτό του βραβείου Διδώ Σωτηρίου έχει φιλοτεχνηθεί από τον γλύπτη Θόδωρο.

Γιατί οι αριθμοί αποτελούν τις πρώτες αρχές; Η θέαση του κόσμου που στηρίζεται σε μυστικές, αριθμητικές αντιστοιχίες του επίγειου με το ουράνιο εντάσσεται σε μια παράδοση που ξεκινά με τους Πυθαγόρειους και τον πλατωνικό Τίμαιο και συνεχίζεται από Πατέρες της Εκκλησίας, μυστικιστές της ύστερης αρχαιότητας και αποκρυφιστές του Μεσαίωνα έως τον Κοπέρνικο και τον Κέπλερ, πριν εκβάλει στον Ρομαντισμό και στους μοντερνιστές επιγόνους του. Έχοντας εξετάσει τη θεωρία των αντιστοιχιών ως μια διαχρονική θεωρία της λογοτεχνίας στο πρώτο μέρος, το δεύτερο μέρος του πρόσφατου βιβλίου Πάντα αριθμώ διετάξας. Αναλογία, αριθμολογία και ποίηση (Μελάνι, 2018) της Αλεξάνδρας Σαμουήλ επικεντρώνεται σε νεοελληνικές ποιητικές εκφράσεις αυτής της θεωρίας: δημοτικό τραγούδι, Σολωμός, Σεφέρης, Ελύτης, Εγγονόπουλος.

Έχουν προηγηθεί τα βιβλία Ιδαλγός της ιδέας: Η περιπλάνηση του Δον Κιχώτη στην ελληνική λογοτεχνία (Πόλις, 2007), Ο Παλαμάς και η κρίση του στίχου (Νεφέλη, 2007), που βραβεύτηκε με το Έπαθλο Χρήστου & Ελένης Ξανθοπούλου-Παλαμά της Ακαδημίας Αθηνών, και Ο βυθός του καθρέφτη: O André Gide και η ημερολογιακή μυθοπλασία στην Eλλάδα (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1998) και πολλές μελέτες σε σύμμικτους τόμους και περιοδικά. Η Αλεξάνδρα Σαμουήλ (Αθήνα, 1962) σπούδασε Γαλλική και Νεοελληνική Φιλολογία στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Σορβόννης και Θεσσαλονίκης και είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου.  

 
ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΑΙΔΑΛΟΣ 2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
 
Το Βραβείο Δαίδαλος 2018 της Εταιρείας Συγγραφέων απονέμεται στον Γουίλις Μπάρνστοουν (Willis Barnstone)  για την πολύπλευρη προσφορά του στα Γράμματα και την επικοινωνία των λαών μέσω του πολιτισμού, με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Για τον τιμώμενο θα μιλήσει η ποιήτρια,  πανεπιστημιακός και μέλος του ΔΣ της Εταιρείας Λιάνα Σακελλίου. Το γλυπτό του βραβείου Δαίδαλος έχει φιλοτεχνηθεί από την εικαστικό, συγγραφέα και μέλος του ΔΣ της Εταιρείας Ηρώ Νικοπούλου.

Μεταφραστής της αρχαίας λυρικής ποίησης, που πρώτος έδωσε μια ελεύθερη από γλυκερούς συναισθηματισμούς Σαπφώ στον αγγλόγλωσσο αναγνώστη, μεταφραστής του Ηράκλειτου και μιας λογοτεχνικής εκδοχής της Καινής Διαθήκης, όπως και νεότερων συγγραφέων, ο Αμερικανός ποιητής, κριτικός, ανθολόγος και Διακεκριμένος Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα Γουίλις Μπάρνστοουν (γεν. 1927) δίδαξε για πρώτη φορά, γαλλικά και αγγλικά, στη Σχολή Αναβρύτων στην Ελλάδα, όπως επίσης αργότερα στην Αργεντινή και στην Κίνα κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης.

Έχει εκδώσει σχεδόν πενήντα βιβλία και έχει μεταφράσει, στα αγγλικά, κυρίως ποίηση από τα γαλλικά, τα εβραϊκά, τα ελληνικά, τα ισπανικά, τα κινεζικά, τα λατινικά και άλλες γλώσσες. Ο Γουίλις Μπάρνστοουν έχει αποσπάσει πολλά βραβεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ οι συζητήσεις που έκανε με τον Μπόρχες ως προσκεκλημένο Αμερικανικών Πανεπιστημίων έχουν επίσης δημοσιευθεί σε βιβλία. Το Βραβείο Μετάφρασης του Πανεπιστημίου του Έβανσβιλ φέρει το όνομά του.

 
#
 
Παράλληλα, η Εταιρεία Συγγραφέων ανακοίνωσε τους βραχείς καταλόγους για τα βραβεία Γιάννη Βαρβέρη και Μένη Κουμανταρέα, που έχει θεσπίσει με στόχο την ανάδειξη πρωτοεμφανιζόμενων ποιητών και πεζογράφων. Οι αποφάσεις για τους βραχείς καταλόγους και τα εν λόγω βραβεία λαμβάνονται από κριτικές επιτροπές που ορίζει επί θητεία το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας.
 
ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΡΒΕΡΗ 2018 ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΈΩΝ
 
Η Εταιρεία Συγγραφέων απονέμει κάθε χρόνο σε πρωτοεμφανιζόμενη/ο ποιήτρια ή ποιητή βραβείο που θεσπίστηκε στη μνήμη του ποιητή και ιδρυτικού μέλους της Γιάννη Βαρβέρη (1955-2011) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες ποιητικές φωνές της χώρας. Η Κριτική Επιτροπή απαρτίζεται από τους συγγραφείς και μέλη της Εταιρείας Ηλία Κεφάλα, Δημήτρη Κοσμόπουλο και Παυλίνα Παμπούδη, Πρόεδρο της Επιτροπής.
 
ΒΡΑΧΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ (εκδόσεις 2017)
 

Ελένη Βελέτζα, Ίσως πόθοι (Γαβριηλίδης)
Μυρσίνη Γκανά, Τα πέρα μέρη (Μελάνι)
Δήμητρα Κουβάτα, Σκυλί δεμένο (Μανδραγόρας)
Παυλίνα Μάρβιν, Ιστορίες απ' όλον τον κόσμο μου (Κίχλη)
Βάλια Τσιλιμένη, Άγρια χόρτα (Κίχλη)
Μαρία Φουτζιτζή, Ποσά αντιστρόφως