ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ

Πρόλογος: Δημήτρης Καλοκύρης

Επιμέλεια: Δημήτρης Χουλιαράκης

Εισαγωγή: Μανόλης Κορρές

Φωτογραφίες: Σωκράτης Μαυρομμάτης

 

 

Εδώ και 24 χρόνια, η Εταιρεία Συγγραφέων εκδίδει λογοτεχνικά θεματικά ημερολόγια με πρωτότυπο θέμα, κείμενα μελών της, με τη συμπαράσταση πολλών εκδοτικών οίκων και με εικονογράφηση από καθιερωμένους καλλιτέχνες. Τα τέσσερα τελευταία χρόνια, με νέο, εργονομικό σχήμα, κυκλοφόρησαν από τις Εκδόσεις Πατάκη τα ημερολόγια «Οδυσσέας» (ένας διεθνής ελληνικός μύθος), με εικονογράφηση του Γιάννη Στεφανάκι, «Γέφυρες», με φωτογραφίες του Ανδρέα Σμαραγδή, «Φεγγάρι» με εξώφυλλο του Γιώργου Ρωμανού.

Η «σύγχρονη» αρχαιότητα, όπως την προσλαμβάνουν οι σημερινοί συγγραφείς που ζουν σ᾽ αυτόν τον βεβαρυμένο τόπο, αλλά και όπως διανθίζεται από τις φωτογραφίες του εξαίρετου Σωκράτη Μαυρομμάτη, επεξεργασμένες ειδικά για την παρούσα έκδοση, και που φωτίζουν την υφή των αρχαίων πραγμάτων, αποτελεί μια σύγχρονη πολιτιστική πρόκληση. Σε αυτήν απαντάνε, με τα αδημοσίευτα ή δημοσιευμένα κείμενα τους, 106 συγγραφείς, μέλη της Εταιρείας, προσεγγίζοντας τόπους, μύθους, αισθήσεις και αισθήματα από την επαφή τους με τον ιστορικό κόσμο.

Oπως σε τοσα αλλα, έτσι και στις αρχαιότητες αναγνωρίζεται η πολλαπλότητα ως πολύτροπη ιδιότητα: αυτή ενίοτε έγκειται μόνον στην επανάληψη του αυτού θέματος σε περισσότερα αντίτυπα, άλλοτε πάλι στην ταυτόχρονη συνύπαρξη περισσότερων εκφάνσεων στο αυτό αντικείμενο, ή στη διαδοχή περισσότερων μορφών στο αυτό δημιούργημα. Έγκειται επίσης στην ύπαρξη, διαδοχικά ή ταυτόχρονα, πολλών χρήσεων ή τρόπων κατανόησης και παρανόησης. Πολλά λοιπόν σε ένα, ή ένα σε πολλά. Στην πολλαπλότητα ανήκουν επίσης τα βήματα εξέλιξης μιας μορφής, σύνθεσης ή τεχνικής, όταν τα αποτυπώματα αναγνωρίζονται ακόμη. Ανήκουν επίσης τα στρώματα της διαδικασίας της μίμησης. Το τελευταίο ενδιαφέρει την αναζήτηση της καταγωγής μορφών και τρόπων. Το πασίγνωστο ζήτημα της καταγωγής της δωρικής λίθινης αρχιτεκτονικής από μια παρόμοια ξύλινη υπερβαίνει την αυτονόητη αρχαιογνωστική του κλίμακα. Αποτελεί διαχρονικό μοντέλο μιας διανοητικής διαδικασίας, δεδομένου ότι απασχολούσε τους ιστορικούς σχεδόν συνεχώς, ήδη από την αρχαιότητα. Η σχετική συζήτηση δυσχεραίνεται από μια άλλη πολλαπλότητα ιδεολογικής φύσεως: οι εμπλεκόμενοι επί το πλείστον υποτιμούν τη μίμηση και λόγω θαυμασμού για τους αρχαίους νομίζουν ότι η αντιγραφική διαδικασία έπρεπε να έχει υπάρξει πιο ελεύθερη. Πληρέστερη παρατήρηση όμως συναφών πραγμάτων δείχνει ότι η μίμηση ήταν πιστή. Ως εκ τούτου στην αρχαία λίθινη δωρική μορφή εμπεριέχεται και ο ξύλινος πρόγονός της. Ομοίως και ο νεοκλασικός απόγονός της, αλλά και η οικονομικότερη εκδοχή του από ξύλο ή επίχρισμα. Οι ξύλινες οροφές πλείστων νεοκλασικών κατάγονται από τις μαρμάρινες των κλασικών, οι οποίες γεννήθηκαν από προγενέστερες ξύλινες, που με τη σειρά τους περιείχαν στοιχεία δανεισμένα από πέτρινα μυκηναϊκά έργα, αντίγραφα άλλων ξύλινων. Στρώματα λοιπόν χρόνου, καταβολών και πολλαπλότητας που φθάνουν πιο πίσω από τις πυραμίδες. Η αρχαιολογική πολλαπλότητα του Αρπιστή της Κέρου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, πλην της ανθρώπινης μορφής, περιέχει τη γλυπτική παράσταση του μουσικού οργάνου και εκείνην του παλαιότερου ξύλινου καθίσματος. Πολλά λοιπόν πρωτογενή ή αντιγραφικά δημιουργήματα διαφόρων εποχών σε μια ατέρμονη πολλαπλότητα. (Μανόλης Κορρές)

Το ημερολόγιο θα παρουσιαστεί στην εκδήλωση για τα 35 χρόνια από την ίδρυση της Εταιρείας Συγγραφέων, την Τετάρτη 16 Νοεμβρίου και ώρα 19.30, στο Κέντρο Πολιτισμού «ΜΕΛΙΝΑ»

Επιστροφή
Η μεγάλη ανθολογία «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» κυκλοφορεί με την «Εφημερίδα των Συντακτών»
ΤΑ ΠΑΘΗ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
© Copyright 2015 Εταιρεία Συγγραφέων - Κοδριγκτώνος 8. 11257 Αθήνα. Τηλ.: 210.8231890, Fax: 210.8232543